Jehova Chu I Rinchhanah Siam Rawh
“Aw Lalpa PATHIAN, nang chu ka beiseia chu i ni si a: ka naupan têt ata ka rina chu i ni”—SAM 71:5.
1. Berâm vêngtu tleirâwl Davida’n eng chona nge a hmachhawn?
ANI chu fit kua aiin a sâng a. Israel sipai zawng zawng a hmaa an zâm pawh hi a mak lo ve! Chu Philistia mi lian Goliatha chuan chawlhkâr engemaw zât chhûng chu zîng leh tlaiah Israel sipaite a cho ṭhîn a, amah bei tûra sipai ṭha pakhat tîr chhuak tûrin a cho ṭhîn a ni. A tâwpah chuan, a chona chu sipai pawh ni lo, tleirâwl tê mai chuan a pawm ta a. Berâm vêngtu Davida chu a khingpuipa lakah chuan mi tê ang mai a ni. Ani chu Goliatha râlthuam leh hriamhreite chauh rihzâwng ai pawhin a zâng zâwk mah si a! Chuti chung pawhin, chu tleirâwl chuan mi lian chu a hmachhawn a, huaisenna chhinchhiahna chuai thei lo a lo ni ta a ni.—1 Samuela 17:1-51.
2, 3. (a) Engvângin nge Davida’n inring tâwk taka Goliatha a hmachhawn theih? (b) Jehova chu kan rinchhhana siam tûrin rahbi pahnih kan rah theih engte nge kan sawiho dâwn?
2 Engin nge Davida chu chutianga huaisentîr le? A hnu kum engemaw zâta Davida ziah ni âwm tak thu ṭhenkhat hi ngaihtuah teh: “Aw Lalpa PATHIAN, nang chu ka beiseia chu i ni si a: ka naupan têt ata ka rina chu i ni,” tih hi. (Sâm 71:5) Ni e, tleirâwl a nih lai aṭangin Davida chuan Jehova chu a rinchhan pumhlûm ṭhak a ni. Ani chuan: “Nang zawng khandaih te, fei te, feitê te kengin i lo thawk a; kei zawng sipaite LALPA, Israel sipaite Pathian i chova hmingin ka lo thawk zâwk a ni,” ti chungin Goliatha chu a hmachhawn a. (1 Samuela 17:45) Goliatha chuan a chakna leh a râlthuamte a rinchhan laiin, Davida chuan Jehova a rinchhan thung a ni. Lei leh vâna Lalchungnungber a lama a ṭan tlat avângin, engvângin nge Davida chuan eng anga lian leh râlthuam nei ṭha pawh ni se, mihring mai mai chu a hlauh tehlul ang?
3 Davida chungchâng i chhiar hian, Jehova i rinchhanna chu chak lehzual se i duh em? Kan zînga tam tak chuan kan duh ngei a rinawm. Chuti a nih chuan, Jehova chu kan rinchhana siam tûra rahbi pahnih kan rah theihte chu i lo en ang u. A hmasa berin, chutianga rinchhanna nei lo tûra min dâltu thil tlânglâwn deuh deuhte hneh theihna neih a, vawn reng hi a ni a. A pahnihna chu, Jehova rinnaah chuan eng thil chiah nge tel tih kan zir a ngai a ni.
Jehova Kan Rinchhanna Dâltu Thil Tlânglâwn Deuh Deuhte Hnehin
4, 5. Engvângin nge mi tam takin Pathian rinchhan chu harsa an tih êm êm?
4 Engin nge mite chu Pathian an rinchhanna dâl le? Ṭhenkhatin thil ṭha lote a thlen chhan an hriat loh vâng a ni fo. Hrehawm tawrhnate chu Pathian awmtîr anga zirtîrna dawng tam tak an awm a. Vânduaina a lo thlenin, sakhaw hruaitute chuan a tuartu chu vâna a hnêna awm tûrin Pathianin a “la” an ti mai ṭhîn. Chu bâkah, sakhaw hruaitu tam tak chuan thilthleng rêng rêng—vânduaina leh thil sual tih rêng rêng—hi a hma hun rei tak aṭangin Pathianin a lo ruat lâwk vek niin an zirtîr bawk. Chutianga mi dangte veina nei lo Pathian rinchhana siam chu a harsa ngei ang. Ring lo mite mit tideltu Setana chuan chutiang “ramhuaite zirtîrna” rêng rêng thehdarh chu a châk ngawih ngawih a ni.—1 Timothea 4:1, 2; 2 Korinth 4:4.
5 Setana chuan mite chu Jehova an rinchhanna hloh tûrin a duh a. Chu Pathian hmêlma chuan mihringte hrehawm tawrhna chhan dik tak kan hriat a duh lo va. Tin, hrehawm tawrhna a awm chhan Pathian Lehkha Thu aṭanga kan zir tawh a nih pawhin, Setana chuan chhûng chu theihnghilh tûrin min duh a ni. Chuvângin, khawvêla hrehawm tawrhna a awm chhan bulpui pathumte a khât tâwka ennawn reng chu a ṭha a ni. Chutianga kan ennawn chuan, kan nuna buaina kan tawh zawng zawngte chungah Jehova’n mawh a phur lo tih kan ring nghet sawt ang.—Philippi 1:9-11.
6. Engtin nge 1 Petera 5:8-in mihringte hrehawm tawrhna awm chhan pakhat a târ lan?
6 Mihringte hrehawm tawrhna awm chhan pakhat chu Setana’n Jehova mi rinawmte rinawm nghehna tihchhiat a duh vâng a ni. Ani chuan Joba rinawmna pawh tihchhiat a tum a. Joba chungchângah chuan a hlawhtling lo; mahse, a tlâwm chuang lo. He khawvêl rorêltu a nih angin, Jehova chhiahhlawh rinawmte “ei theih” dân a zawng reng a ni. (1 Petera 5:8) Chu a zawnte zîngah chuan kan tel ṭheuh a ni! Setana chuan Jehova rawngbâwl kan bânsan a duh hle a. Chuvângin, tihduhdahna a chawkchhuak fo ṭhîn. Chûng hrehawmnate chu tawrh harsa hle mah se, chhel chhan tûr ṭha tak kan nei a ni. Chutianga kan chhel chuan Setana chu dawthei a ni tih kan târ lang ang a, Jehova kan tilâwm bawk ang. (Joba 2:4; Thufingte 27:11) Tihduhdahna tuar chhuak tûra Jehova’n min tihchak hian, amah kan rinchhanna a pung zêl a ni.—Sâm 9:9, 10.
7. Galatia 6:7 chuan hrehawm tawrhna awm chhan eng nge hre thiam tûra min ṭanpui?
7 Hrehawm tawrhna awm chhan dang chu he thu bul: “Miin a theh apiang, chu mi vêk chu a seng bawk dâwn si a,” tihah hian a hmuh theih a ni. (Galatia 6:7) A châng chuan mite’n duhthlanna dik lo siamin an theh a, a rah chhuah hrehawm tawrhna chu an seng ṭhîn. Fîmkhur lo taka motor khalh chu thlangin, an chesual thei a. Mi tam tak chuan meizial zûk chu thlangin, lung natna emaw, chuap cancer emaw an vei thei bawk a. Nungchang bawlhhlawhna lama inhmangte chuan chhûngkaw inlaichînna chhiatna te, mahni inzahna hloh te, mipat hmeichiat hmanna aṭanga inkaichhâwn theih natna te, leh duh lo chunga naupaina te an tâwk thei bawk a ni. Mite chuan chutiang hrehawm tawrhna avângin Pathian an dem mai thei; mahse, a nihna takah chuan anmahni duhthlanna dik lo rah chhuah chu an seng a ni zâwk.—Thufingte 19:3.
8. Thuhriltu 9:11 sawi dânin, engvângin nge mite’n hrehawm an tawrh?
8 Hrehawm tawrhna awm chhan pathumna chu Thuhriltu 9:11 hian heti hian sawi: “Ka han thlîr leh a, ni hnuaia intlânsiaknaah mi chak chu a hlawhtling chuang lo va, indonaah mi huai a hlawhtling chuang hek lo; mi fingin ei tûr a hmu bîk lo va, mi nîkhaw hria an hausa chuang hek lo va, mi themthiamin duhsak an hlawh chuang hek lo, mi zawng zawng chungah hun leh khawrêl ang angin a thleng mai zâwk tih ka hmu a,” tiin. A châng chuan mite chu a hun lo leh a hmun lovah an awm palh mai a ni. Eng anga chak leh chau pawh ni ila, hrehawm tawrhna leh thihna chuan rin loh takin engtik lai pawhin min nangchîng thei a ni. Entîr nân, Isua hun laiin, Jerusalema insâng a chim a, mi 18 an boral a. An tûn hma sualna avânga Pathian hremna a nih lohzia Isua chuan a târ lang a ni. (Luka 13:4) Ni e, chutianga hrehawm tawrhnaah chuan Jehova chu dem tûr a ni lo.
9. Hrehawm tawrhna chungchângah mi tam takte’n eng nge an hriatthiam loh?
9 Hrehawm tawrhna lo awm chhan ṭhenkhatte hriatthiam chu a pawimawh a. Nimahsela, mi tam takin hriatthiam harsa an tih thil pakhat a awm a ni. Chu chu hei hi a ni: Engvângin nge Jehova’n hrehawm tawrhna a awm a phal? tih hi.
Engvângin Nge Jehova’n Hrehawm Tawrhna A Awm A Phal?
10, 11. (a) Rom 8:19-22 sawi dânin, “thil siam zawng zawngte” chungah eng nge thleng? (b) Engtin nge thil siamte thil lawilo thu thua awmtîrtu chu kan hriat theih?
10 Rom mite hnêna tirhkoh Paula lehkha thawn chuan he thil pawimawh tak chungchâng hi a sawifiah a. Hetiang hian Paula chuan a ziak a ni: “Thil siam zawng zawngte chuan beisei êm êmin, Pathian fate lo lanna chu an nghâkhlel hle si. Thil siam zawng zawngte chu thil lawilo thu thua awmtîrin an awm tawh (an duha awm an ni lo va, a awmtîrtu avâng a ni zâwk e); beiseina neiin thil siam zawng zawngte ngei pawh chu chhiatna bâwih ata tihchhuahin an awm ang a, Pathian fate zalênna ropuiah chuan an lût dâwn si a. Thil siam zawng zawngte chu tûn thlengin rûm leh nauvei na tuarin an awm hlawm tih kan hre si a,” tiin.—Rom 8:19-22.
11 He mi châng awmzia hre thiam tûr chuan, zawhna pawimawh ṭhenkhatte kan hriat phawt a ngai a ni. Entîr nân, Tuin nge thil siamte chu thil lawilo thu thua awmtîr? Ṭhenkhat chuan Setana an ti a; a ṭhenin Adama an ti bawk a. Mahse, a tuamah mah chuan an awmtîr thei lo. Engvângin maw? Thil siamte thil lawilo thu thua awmtîrtu chuan ‘beiseina neia’ a awmtîr avângin. Ni e, ani chuan mi rinawmte hnênah “chhiatna bâwih ata tihchhuahin” an awm dâwn tih beiseina a pe a ni. Chutiang beiseina chu Adama emaw, Setana emawin a tiam thei lo. Jehova chauhvin a tiam thei a ni. Chuti a nih chuan, thil siamte thil lawilo thu thua awmtîrtu chu amah ngei chu a ni.
12. “Thil siam zawng zawngte” tih awmzia chungchângah eng thil chiang lo tak nge lo chhuak a, chu zawhna chu engtin nge chhân theih a nih?
12 A nih leh, he mi chânga “thil siam zawng zawngte” tih hian eng nge a kawh le? Ṭhenkhat chuan “thil siam zawng zawngte” tih hian khawvêl pum pui, nungchate leh thlaite pawh a huam vek an ti a. Mahse, nungchate leh thlaite chuan “Pathian fate zalênna ropui” chan ve an inbeisei em? Beisei lo. (2 Petera 2:12) Chuti a nih chuan, “thil siam zawng zawngte” chuan mihringte chauh a kâwk tihna a ni. Eden huana helna a lo chhuah avânga sualna leh thihnain a fan thil siam, beiseina mamawh ngawih ngawihte chu mihringte hi an ni.—Rom 5:12.
13. Eden huana helnain mihringte tân eng nge a tih?
13 Chu helna chuan mihringte chungah eng chiah nge a tih? Chu helna rah chhuah chu Paula chuan thu pakhatin a hrilhfiah a ni: thil lawilo, tiin.a Lehkhabu pakhat chuan he thu mal hi “ruahman anga hna thawk thei lo thil engemaw chu thil lo thâwn mai a ni ang hi a ni” tiin a hrilhfiah a ni. Mihringte chu ṭha famkim taksa pua, chhûngkaw lungrual taka he lei paradis enkawl a, chatuana nung tûra siam an ni a. Mahse, nun tâwi tak, hrehawm tak, leh lunghnual takin an nung ta zâwk a ni. Joba sawi ang hian, “hmeichhe hrin tawh mihring phawt chu rei lo tê dam, buainaa khat a ni.” (Joba 14:1) Thil lawilo a va ni tak êm!
14, 15. (a) Jehova’n mihringte chungthu a rêlnaah dikna a lantîrzia târ lanna eng nge kan hmuh? (b) Engvângin nge Paula’n thil siamte hi thil lawilo thu thua “an duha awm an ni lo” a tih?
14 Tûnah chuan zawhna pawimawh ber kan lo thleng ta: Engvângin nge “lei chung zawng zawng Rorêltu” chuan mihringte hi he dinhmun hrehawm, lungchhiatthlâk taka a dah le? (Genesis 18:25) Hetianga a tih hi a fel em? Awle, kan nu leh pa hmasa berte thiltih kha ngaihtuah teh. Pathian laka helin, Jehova lalchungnunna nasa taka chotu, Setana lamah an ṭang a ni. An thiltih hmangin, mihringte hi Jehova tel lo va, thlarau thil siam hel kaihhruaina hnuaia mahnia an inrêlbâwl hi a ṭha zâwk tih chu an thlâwp a ni. Hel hmangte chu hremin Jehova chuan an dîl ngei chu a pe a. Mihringte chu Setana thununna hnuaia ro an inrêl chu a phal ta a ni. Chutiang dinhmun hnuaiah chuan, mihringte beiseina nghahchhan pe chunga thil lawilo thu thua awmtîr tluka ṭha zâwk thutlûkna dang eng nge awm thei tehlul ang?
15 Chutianga awm chu thil siamte “duha awm” a ni hauh lo. Duh thlan theih nei miah lovin, sualna leh chhiatna bâwihah tâng sain kan piang chhuak nghâl a. Mahse, Jehova chuan a zahngaihna avângin Adama leh Evi chu la dam zêl a, fa an hrin chu a phal a ni. Keini an thlahte hi sual leh thihna thil lawilo thu hnuaia dah ni mah ila, Adama leh Evi’n an tih tâk loh kha tih theihna hun ṭha kan nei a ni. Jehova thu kan ngaithlain, Jehova tel lova mihringte rorêlna chuan natna, hrehawmna, leh thil lawilo mai mai chauh a thlen laiin, Jehova lal chungnunna chu a felin a famkim a ni tih kan zir thei a ni. (Jeremia 10:23; Thu Puan 4:11) Tin, Setana thununna chuan thil awmdân a tichhe zual bawk. Chu mi dikzia chu mihringte thiltawn hian a finfiah a ni.—Thuhriltu 8:9.
16. (a) Engvângin nge tûn lai khawvêla hrehawm tawrhna kan hmuhte chungah Jehova’n mawh a phur lo tih kan hriat chian theih? (b) Eng beiseina nge Jehova’n mi rinawmte tân hmangaih taka a siam?
16 Jehova chuan mihringte thil lawilo thu thua awmtîrna tûr chhan ṭha a nei tih a chiang hle. A nih leh, Jehova chu tûn laia min tihrehawmtu tawrhna leh thil lawilote awmtîrtu a ni tihna a ni em? Aw le, thil sualtitu chunga hremna dik tak puangtu rorêltu han ngaihtuah ta la. Thil sualtitu chuan a chunga hremna a tawrh lai chuan thil hrehawm deuh deuh pawh a tuar thei; mahse, chu a hrehawm tawrh chu rorêltu thlentîr a ti thei ang em? Teuh lo mai! Chu bâkah, Jehova chu suahsualna awmtîrtu a ni ngai lo hrim hrim a. Jakoba 1:13 chuan heti hian a sawi: “Pathian chu sual thlêm rual a ni lo, amah pawhin tumah a thlêm ngai lo,” tiin. Tin, Jehova chuan “beiseina neiin” a hrem tih i hre reng bawk ang u. Ani chuan Adama leh Evi thlah mi rinawmte’n thil lawilo tâwpna an hmuh a, “Pathian fate zalênna ropuiah” an luh theih nân hmangaih takin ruahmanna a siam a ni. Mi rinawmte chuan thil siamte chu hrehawmna leh thil lawilo thu thua awmtîr leh an ni ang tih hlauhthâwnna chu chatuanin an nei tawh lo vang. Jehova thil chinfel dân chuan chatuan atâna a lalchungnunna dikna chu a dinnghehtîr tawh ang.—Isaia 25:8.
17. Tûn laia hrehawm tawrhna awm chhan kan ennawnna hian eng anga min khawih tûr nge ni?
17 Hêng mihringte hrehawm tawrh chhan kan ennawn hian, suahsualna avânga Jehova thiam loh chantîrna tûr emaw, amah rinchhanna hlohna tûr emaw kan hmu em? Chutih ahnêkin, he mi chungchâng zirna hian hêng Mosia thu: “Lungpuia chu, a thiltih a fel famkim; a awm dân zawng zawng chu dân a ni: Pathian rinawm, khawlohna nei lo, fel leh ṭha a ni,” tih hi pawm chhan tûr min pe zâwk a ni. (Deuteronomy 32:4) Hêng thilte rilrua chhût ngunna hmangin, kan hriatthiamna chu a khât tâwkin i tithar zêl ang u. Chutiang kawng chuan, fiahna kan tawh hunah, Setana’n kan rilrua rinhlelhna tuh a tumna chu kan do thei ang. A nih leh, a rahbi pahnihna kan târ lan tâk kha eng nge ni? Jehova rinnaah hian engte nge tel?
Jehova Ring Tih Awmzia Chu
18, 19. Eng thute hmangin nge Bible chuan Jehova ring tûrin min fuih a; mahse, chu mi chungchângah chuan mi ṭhenkhatin eng ngaih dân dik lo nge an neih?
18 Pathian Thu chuan: “I thinlung zawng zawngin LALPA ring la, nangma hriatnaah innghat suh; i kawng zawng zawngah amah hre reng la, i kawngte chu a kawhhmuh zêl ang che,” tiin min fuih a. (Thufingte 3:5, 6) Hêng thute hi min thlamuantu thu ṭha tak an ni. Dik takin, lei leh vânah hian kan Pa duh tak vâna mi aia rin tlâk zâwk an awm lo. Nimahsela, chûng Thufingte bua thute chu chhiar liam a awl a, nunpui erawh a harsa hle.
19 Mi tam tak chuan Jehova ring tih awmzia chu an hre sual fo va. Ṭhenkhat chuan chutianga rinna chu thinlunga amaha lo awm hlimna hi ni tûrah an ngai a. Ṭhenkhat chuan Pathian ring tih awmzia chu harsatna tinrêng laka min hum tûr te, kan nî tin buaina chingfel tûr te, kan duh ang ngeia nî tin harsatna kan tawhte min chinfelsak nghâl vat tûr tea amah kan beiseina hi niin an ring a ni. Mahse, chûng ngaih dânte chu rin tlâk a ni lo. Rinna chu rilrua ngaih dân mai leh thil tak tak lo a ni lo. Puitling tân chuan, rinnaah chuan ngun taka ngaihtuah hnua thutlûkna siam a tel a ni.
20, 21. Jehova rinnaah eng nge tel? Hrilhfiah rawh.
20 Thufingte 3:5 sawi hi han ennawn leh teh. Jehova rin leh mahni hriatnaa innghah chu a inkalh a, a pahnihin kan tikawp thei lo tih a sawi a ni. Chu chu kan hriatthiam theihna hman chu phal a ni lo tihna a ni em? Ni lo ve, chûng chu min petu Jehova chuan a rawngbâwlnaa hmang tûrin min beisei a ni. (Rom 12:1) Mahse, thutlûkna kan siam hunah engah nge kan inngah, a nih loh leh eng nge kan rinchhan? Kan ngaihtuahna leh Jehova ngaihtuahna a inan loh chuan, kan ngaihtuahnate aia a sân zâwk êm avângin a finna chu kan pawm em? (Isaia 55:8, 9) Jehova ring tih awmzia chu a ngaihtuahnate inkaihhruaitîr tihna a ni.
21 Entîr nân: Naupang tê pakhat, a nu leh pate motor hmaa an ṭhut laia amah chauhva a hnunga ṭhu han mitthla teh. A pa chuan motor chu a khalh a. An zin kawnga harsatna—kawng dik hriatchian loh chungchângah emaw, khaw awmdânah emaw, kawng dinhmun chungchângah emaw—a lo chhuah chuan, engtin nge naupang thuâwi leh rinna nei chuan a chhân lêt? A hnunga ṭhu chungin kawng tûr a kawhhmuh emaw, a pa hnênah chuan motor kalh dân tûr chu a rawn hrilh emaw em? A nu leh pate thutlûkna siam chu a ringhlel emaw, a ṭhutna seat bealt-a inṭâwn nghet tûra an hrilh chu a hnial emaw em? Hnial lo ve, a nu leh pate chu ṭha famkim lo ni mah se, chûng thilte chingfel tûr chuan a ring tlat a ni. Jehova chu kan tân Pa ṭha famkim a ni a. Amah chu kan ring tlat tûr a ni lâwm ni? A bik takin dinhmun harsa kan tawn hunah kan ring lehzual tûr a ni lâwm ni?
22, 23. (a) Engvângin nge buaina kan tawn hunah Jehova kan rin tlat ang a, chu chu engtin nge kan tih ang? (b) A dawta thuziakah eng nge kan sawikhâwm dâwn?
22 Nimahsela, Thufingte 3:6 chuan ‘kan kawng zawng zawngah Jehova chu kan hre reng’ tûr a ni tih a târ lang a. Chuvângin, nî tina thutlûkna kan siamte hian Jehova kan rinzia a târ lang tûr a ni. Harsatna a lo thlenin, kan lunghnualin, kan philî tûr a ni lo; buaina chinfel dân tûr ṭha ber chungchânga Jehova kaihhruaina lah kan hnial tûr a ni hek lo. Fiahna chu Jehova lal chungnunna thlâwp theihna hun remchâng ang te, Setana dâwttheihzia fiahtu atân te, leh thuâwihna leh Jehova thinlung tilâwmtu mize dangte neih theihna hun ṭha angah te kan thlîr a ngai a ni.—Hebrai 5:7, 8.
23 Kan hmaah eng ang harsatna pawh lo thleng se, Jehova kan rinna chu kan lantîr thei a ni. Chu chu kan ṭawngṭainaahte leh min kaihruaitu atâna Jehova Thu leh a inawpna pâwl kan beisei dânahte kan lantîr a ni. Mahse, tûn lai khawvêla buaina tam tak kan tawn hunah engtin chiah nge Jehova kan rinna chu kan lantîr theih ang? Chu mi chungchâng chu a dawta thuziak hian a sawifiah ang. (w03 9/1)
[Footnote]
a Paula’n “thil lawilo” tih atâna a hman Grik thu mal hi Grik Septuagint Bible Thuhriltu lehkhabua Solomona’n a hman fo “thil zawng zawng hi engmah lo mai a lo ni” a tihna Grik thu mal nên a inang chiah a ni.—Thuhriltu 1:2, 14; 2:11, 17; 3:19; 12:8.
Engtin Nge I Chhân Ang?
• Engtin nge Davida chuan Jehova chu a rinchhanah a siam tih a târ lan?
• Tûn laia mihringte hrehawm tawrhna awm chhan pathumte chu engte nge ni a, engvângin nge a khât tâwka en nawn ṭhin a ṭhat?
• Jehova’n mihringte chungah eng hremna thu nge a puan a, engvângin nge chu chu hremna dik a nih?
• Jehova rinnah eng nge tel?
[Phêk 8-naa milemte]
Davida chuan Jehova chu a rinchhanah a siam
[Phêk 10-naa milemte]
Jerusalema in sâng chim thuah khân Jehova’n mawh a phur lo tih Isua’n a târ lang