Jehova Ni A Hnaih Rualin Engtin Nge Mite Chu Kan Thlîr Ang?
“Lalpa chu a thutiam kawngah chuan a muang lo ve; tuma boral duh lova, mi zawng zawng lo sim duhin, nangmahni lamah a dawhthei a ni zâwk e.”—2 PETERA 3:9.
1, 2. (a) Engtin nge Pathianin tûn laia mite chu a thlîr? (b) Eng zawhnate nge kan inzawh ṭheuh theih?
JEHOVA chhiahhlawhte chuan “hnam tina mi zirtîrahte siam” tûrin thupêk an dawng a. (Matthaia 28:19) He hna thawk chunga “LALPA ni ropui tak” kan nghah rual hian, a thlîr dân ang taka mi dangte kan thlîr ve a ngai a ni. (Zephania 1:14) Jehova’n mite chu engtin nge a thlîr? Tirhkoh Petera chuan: “Mi ṭhenkhatin muanga an ruat angin Lalpa chu a thutiam kawngah chuan a muang lo ve; tuma boral duh lova, mi zawng zawng lo sim duhin, nangmahni lamah a dawhthei a ni zâwk e,” a ti. (2 Petera 3:9) Pathian chuan mi tinte chu sim duhna nei tûr angin a thlîr a ni. Ani chuan “mi zawng zawng chhandama awmah leh thutak hriaah a duh” a ni. (1 Timothea 2:4) Tihah chuan, “mi suaksualin a awm dân kalsan a, a nun hi” a duhzâwng a ni tlat si a!—Ezekiela 33:11.
2 Jehova’n mi dangte a thlîr dân chu kan ṭâwmpui ve em? Amah ang bawkin, hnam tin chi tinte chu “a ran tlatna hmuna berâmhote” lo ni tûr angin kan thlîr em? (Sâm 100:3; Tirhkohte 10:34, 35) Pathian thlîr dân neih a pawimawhzia târ langtu entîrna pahnih lo en ta ila. A pahnihah hian boralna chu a hnai ve ve a, Jehova chhiahhlawhte chu hriat lâwktîr an ni ve ve bawk. Jehova ni ropui tak kan nghah lai hian, hêng entîrnate hian awmzia a nei zual a ni.
Abrahama’n Jehova Thlîr Dân A Nei
3. Jehova’n Sodom leh Gomorra khuaa mite a thlîr dân chu eng nge ni?
3 Entîrna hmasa chu thlahtu Abrahama leh khaw suaksual Sodom leh Gomorra chungchângah a ni a. Jehova’n “Sodom leh Gomorra khaw au thâwm” a hriat ve leh chûng khuaa mi zawng zawng chu a tiboral nghâl lo va, a zu enfiah hmasa a ni. (Genesis 18:20, 21) Vântirhkoh pahnihte chu tirh chhuah an ni a, mi fel Lota inah an thleng a. Vântirhkohte a lo thlen zân chuan, anni chu mutpui tumin “khuaa mite ngei chuan, vêng tina mi zawng zawngin, a pui a pangin, in chu an hual vêl hlawm a.” Chiang takin, an nungchang khawlo tak chuan tihboral an phu hliah hliah tih a târ lang a ni. Nimahsela, vântirhkohte chuan Lota hnênah: “Hêng mite lo hi hetah hian chhûngte dang i nei em? I mâkpa leh i fapate leh i fanute leh khaw chhûnga i neih apiangte chu khua ata hi hruai chhuak rawh,” a ti. Jehova chuan, chu khuaa mi chêng ṭhenkhat tân chhanchhuahna kawng a hawnsak a; mahse, a tâwpah chuan Lota leh a fanu pahnihte chauh chu an dam khawchhuak a ni.—Genesis 19:4, 5, 12, 16, 23-26.
4, 5. Engvângin nge Abrahama chuan Sodom khaw mite tân ngenna a siam a, chuta mite a thlîr dân chu Jehova thlîr dân nên a inrem em?
4 Awle, tûnah hian Jehova’n Sodom leh leh Gomorra khua enfiah a tum thu a puan chhuah lai hunah lo kîr leh ta ila. Abrahama chuan: “Khaw chhûngah chuan mi fel sawmnga tal an awm mahna: a chhûnga mi fel sawmnga awmte avâng chuan khua chu zuah phah lovin i tiboral dâwn em ni? Nang êm chuan chutiang chuan mi felte chu mi sualte anga an awm vena tûra mi felte chu mi sualte zînga tihhlum ve mai te chu i ti âwm êm si lo va; nang êm chuan i ti âwm êm si lo: lei chung zawng zawng Rorêltu chuan fel takin a ti dâwm lâwm ni?,” tiin a ngên a. Abrahama chuan “nang êm chuan” tih ṭawngkam chu vawihnih lai a hmang a ni. Ama thiltawn aṭangin Abrahama chuan Jehova’n mi felte chu mi suaksualte rualin a tiboral dâwn lo tih a hria a ni. Jehova’n ‘mi fel sawmnga pawh a hmuh chuan’ Sodom a zuah tûr thu a han hrilh chuan, Abrahama chuan sâwm thlengin mi fel awm zât tûr chu a titlêm tawlh tawlh a ni.—Genesis 18:22-33.
5 Abrahama ngenna chu a thlîr dân nên inrem lo ta se, Jehova chuan a ngaihthlâksak ang em? Ngaihthlâksak lo vang. ‘Pathian ṭhian’ a nih angin, Abrahama chuan Jehova thlîr dân chu a hriain, a ṭâwmpui bawk a ni. (Jakoba 2:23) Jehova’n Sodom leh Gomorra khaw lam a ngaihsak hian, Abrahama ngennate chu ngaihtuah telsak a duh a ni. Engvâng nge? Kan Pa vâna mi chuan ‘tuma boral duh lova, mi zawng zawng lo sim a duh’ vâng a ni.
Jona Mite Thlîr Dân—Thil Inkalh Tak Chu
6. Engtin nge Ninevi khaw mite chuan Jona thu puanchhuah chu an chhân lêt?
6 Tûnah chuan, entîrna pahnihna—Jona entîrna—chu lo ngaihtuah ta ila. He entîrnaa tihchhiat tûr khawpui chu Ninevi khua a ni. Zâwlnei Jona chu khawpui suahsualnain ‘Jehova hma a lo thleng chho ta’ tih puang tûra tirh a ni. (Jona 1:2) Khawpui daifêm chhiar tel chuan, Ninevi khua chu khawpui lian tak, “a zau zâwng ni thum kal a ni.” A tâwpa thuâwiha Ninevi khaw chhûnga a luh chuan, Jona chuan: “Tûn achin ni sawmliah, Ninevi hi tihboral a ni dâwn e,” tiin a puang a. Chutah chuan, “Ninevi mite chuan Pathian an ring ta a; chaw nghei tûr tiin an puang a, . . . saiip puan an sin ta a.” Ninevi khaw lal meuh pawh a inlamlêt a ni.—Jona 3:1-6.
7. Ninevi khaw mite inlamlêtna rilru put hmang chu Jehova’n engtin nge a thlîr?
7 Chu chu Sodom khaw chhân lêt dân nên chuan a inkalh hle! Jehova chuan inlamlêt Ninevi mite chu engtin nge a thlîr? Jona 3:10 chuan: “An hnêna a sawi tawh, tih a tum thil ṭha lo chu Pathian chuan a lamlêt a; a ti ta lo a ni,” a ti a. Ninevi mite’n an kawng ṭha lo an hawisan avânga anmahni a dâwr dân thlâkthlengna hmangin Pathian chu a “lamlêt” a ni. Pathian tehnate chu a inthlâk lo; mahse, Ninevi mite inlamlêtzia a hmuh tâkah Jehova chuan a thutlûkna chu a thlâk a ni.—Malakia 3:6.
8. Engvângin nge Jona chu a tûm tlat?
8 Ninevi khawpui chu tihboral a ni dâwn lo tih a han hriat chuan, Jona chuan Jehova thlîr dân aṭangin thil awm dân chu a thlîr em? Thlîr lo: “Amaherawhchu, chu chuan Jona a tilungni lo ta êm êm a, a thinrim a,” tia hrilh kan nih avângin. Jona chuan eng dang nge a tih? Thuziak chuan: “LALPA hnênah chuan a ṭawngṭai a, Aw LALPA, ka ngên a che, hei hi kan rama ka la awm laia ka sawi kha a ni lo vem ni? Hei vâng hian Tarsis lamah ka tlân bo thuai a nih kha: nang zawng khawngaih ngah, thil ṭha lo laka lamlêt ṭhîn i ni tih ka hria a ni,” a ti tih min hrilh a ni. (Jona 4:1, 2) Jona chuan Jehova miziate chu a hria a. Mahse, tûn ṭumah chuan Jehova’n inlamlêt Ninevi khaw mite a thlîr dân chu ṭâwmpui lovin, a tûm tlat a ni.
9, 10. (a) Eng zir tûr nge Jehova chuan Jona a pêk? (b) Engvângin nge Jona chuan a tâwpah Jehova’n Ninevi mite a thlîr dân chu a pawm ve ta tih ngaih dân kan neih theih?
9 Jona chu Ninevi khua ata chhuakin chhâwl bûk a sa a, “khawpui chunga thil lo thleng tûr chu hmuh tumin” a hnuai hlimah chuan a ṭhu ta reng a. Jehova chuan Jona zâr hliahtu atân ûm a lo ruat a, a zâmtîr ta a. Amaherawhchu, a tûkah ûm zâm chu a lo vuai ta vek mai a. Chu mi avânga Jona a thinur tâkah chuan, Jehova chuan: “Ûm hi i lainat a: Ninevi khua, khawpui ropui tak, a chhûnga mi nuaikhat leh sînghnih aia tam, an ding leh vei lam pawh thliar thei lote leh ran rual tam tak awmna hi, ka khawngaih lo vang em ni?” a ti a. (Jona 4:5-11) Jona tân chuan Jehova’n mite a thlîr dân chungchânga zir tûr ropui a va ni êm!
10 Pathianin Ninevi khaw mite a khawngaih thu a sawi Jona chhân lêt dân chu chhinchhiah a ni lo va. Mahse, zâwlnei chuan inlamlêt Ninevi khaw mite a thlîr dân chu a siam rem a ni tih a chiang hle. Jehova chuan he ama chanchin ngei thlarauva thâwk khuma a ziahtîrna aṭangin chu chu kan sawi thei a ni.
A Khawizâwk Nge I Rilru Put Hmang Chu?
11. Engtin nge Abrahama’n tûn laia mite chu a thlîr ang?
11 Tûn laiah, tihboralna dang pakhat kan hmachhawn a—chu chu Jehova ni ropui a lo thlen hun chhûnga he khawvêl suaksual boralna tûr chu a ni. (Luka 17:26-30; Galatia 1:4; 2 Petera 3:10) Abrahama chu la dam ta sela chuan, he khawvêl tihchhiat mai tûra chêng mite hi engtin nge a thlîr ang le? “Ram chanchin ṭha” la hre ve lote hi a vei ngei a rinawm. (Matthaia 24:14) Sodom khuaa mi fel awm mai theite tân Pathian hnênah ngenna a lo siam tlut tlut kha a ni si a. A nih leh, inlamlêtna hun leh Pathian rawngbâwl theihna hun pêk a nih phawt chuan, Setana thununna hnuaia awm he khawvêl kawngte hnâwl mai thei mite chu a mi malin kan vei em?—1 Johana 5:19; Thu Puan 18:2-4.
12. Engvângin nge rawngbâwlnaa kan mi tawhte chungah Jona neih ang rilru put hmang neih mai chu a awlsam êm êm a, chu mi chungchângah eng nge kan tih theih?
12 Suahsualna tâwp hun lo nghahhlelh chu thil inâwm tak a ni a. (Habakuka 1:2, 3) Mahse, Jona neih ang rilru put hmang neih a, inlamlêt mai theite vei loh mai chu a awlsam hle a ni. A bîk takin, Lalram thuchah kenga kan va lên huna mi ngaihsak lote, mi hnialtute, a nih loh leh min dodâltute kan tawn hian a ni duh zual a. He khawvêl suaksual aṭanga Jehova’n a la lâk chhuah tûrte chu kan hmuh hmaih mai thei a ni. (Rom 2:4) Ngun taka mahni inenfiahna chuan atîra Ninevi mite chunga Jona rilru put hmang ang chhe tê pawh kan nei tih a târ lan chuan, Jehova thlîr dân ang nei tûrin kan ṭawngṭai thei a ni.
13. Engvângin nge Jehova chuan tûn lai mite chu a vei tih kan sawi theih?
13 Jehova chuan a rawng la bâwl rih lote chu a vei êm êm a, a chhiahhlawh inpumpêk tawhte ṭawngṭaina chu a ngaihthlâksak a ni. (Matthaia 10:11) Entîr nân, an ṭawngṭaina chhâng lêtin “phuba chu . . . a lâksak” ang. (Luka 18:7, 8) Chu bâkah, Jehova chuan a thutiam zawng zawng leh a thiltum zawng zawng chu a hun ruatah a thlentîr ang. (Habakuka 2:3) Chutah chuan, Ninevi khaw mite chu suahsualna khura an tlâk leh avânga a tihchhiat tâk angin, lei ata suahsualna zawng zawng paih bo pawh a tel ang.—Nahuma 3:5-7.
14. Jehova ni ropui kan nghah pahin, eng nge kan tih reng ang?
14 Jehova ni ropui tak a lo thlen chhûnga he khawvêl suaksual tihboral a nih hma loh zawng dawhthei taka nghâkin, a rawngbâwlnaah kan inhmang reng ang em? Jehova ni a lo thlen hmaa thu hrilhna thawh zât tûr chu a kip a kawiin kan la hre lo va; mahse, tâwpna a lo thlen hmain Lalram chanchin ṭha chu leilung zawng zawngah Pathian lungâwi thlengin hrilh a ni ang tih kan hria a ni. Tin, Jehova’n a in chu ropuinaa a tihkhah laia, “thil duhzâwngte” lâk luh chu kan vei ngei tûr a ni bawk.—Hagaia 2:7.
Thiltiha Lang Chhuak Kan Thlîr Dân
15. Thuhrilh a ngaihzia kan hriatthiamna engin nge tipung sauh thei?
15 Ngaithla duh an awm lohna bialah kan awmin, Lalram thu puangtu mamawh zualna hmuna insawn thei si lovin kan awm pawh a ni thei a. Tâwpna a lo thlen hmain kan bial chhûngah mi sâwm hmuh tûr awm ta se, chu mi sâwmte chuan kan zawn chhuah an phuin i hria em? Isua chuan mipuite chu “vêngtu nei lo berâmte anga hrehawm leh darha an awm avângin a khawngaih” a ni. (Matthaia 9:36) Bible zirna leh Vênnainsâng leh Awake! magazine-a thuziakte fîmkhur taka chhiarna aṭangin, he khawvêl buaina hi kan hre thûk zâwk thei a ni. Chu chuan chanchin ṭha hrilh a ngaihzia kan hriatthiamna chu a tipung sauh vang. Chu bâkah, “bawi rinawm, fing tak” hmanga pêk Bible ṭanchhan thu leh hla chhuahte lâwm taka hmanna chuan, thawh nawn fona biala thu kan hrilh hunah mi rilru kan hneh theihna chu a tipung sauh thei a ni.—Matthaia 24:45-47; 2 Timothea 3:14-17.
16. Engtin nge kan rawngbâwlna chu kan tihhlawhtlin lehzual ang?
16 Nuna pe thei Bible thuchah chhâng lêt mai theite kan veina chuan chanchin ṭha hrilhna hun leh hrilh dân kawng chi hrang hrang hmang tûrin min chêttîr a. In tina kan kal hunah in neitu awm lohna in a tam viau em? A tam a nih chuan, a hun leh a hmun thlâkthlengin kan rawngbâwlna kan tihlawhtling lehzual thei a ni. Sangha mantute chu an man theih hun tûrah an feh chhuak ṭhîn a. Thlarau lama sangha kan mannaah chutiang bawk chuan kan ti thei ang em? (Marka 1:16-18) Engah nge tlai lama thu hrilhna leh dânin a khap loh phawt chuan telephone hmanga thu hrilhna chu i tih chhin loh vang? Ṭhenkhat chuan taxi stand te, bus chawlhhmun te, patrol pump te, leh dâwr hmun te chu ‘sangha manna hmun’ ṭha tak a ni tih an hmu chhuak a ni. Mi dangte chunga Abrahama neih ang rilru put hmang kan neihna chu, tawnchawpa thu hrilh theihna hun remchâng kan zawn reng hian, mi dangte chunga Abrahama neih ang rilru put hmang kan neihzia kan lantîr a ni.
17. Eng kawngin nge missionary-te leh ram danga rawngbâwlte chu kan fuih theih?
17 Mi tam tak chuan Lalram chanchin an la hre lo va. Kan thu hrilhna bâkah, in chhuahsan chuang si lovin chutiang mite kan veizia kan lantîr thei em? Awle, missionary-te leh ram danga hun bikima rawngbâwla kal chhuakte hriat kan nei em? Kan neih chuan, an hnathawh kan ngaihhlutzia târ langtu lehkha thawnte ziah chu a ṭangkai mai thei a ni. Chu chuan engtin nge mite a hnâwlpuia kan veizia a târ lan theih? Fuihna leh fakna lehkha thawn kan ziahte chuan missionary-te chu an rawngbâwlna hmuna awm nghet tûrin a tichak thei a, chutaṭang chuan anni chuan mi tam tak chu thutak hre tûrin an ṭanpui theih phah dâwn a ni. (Rorêltute 11:40) Missionary-te tân leh ram danga mi thutaka tuihâlte tân kan ṭawngṭai thei bawk. (Ephesi 6:18-20) Kan ngaihtuahzia lantîr theihna kawng dang chu, Jehova Thuhretute khawvêl pum huap rawngbâwlna atâna thawhlâwm thawh hi a ni.—2 Korinth 8:13, 14; 9:6, 7.
I Insawn Thei Ang Em?
18. An awmna rama Lalram hmakhua tihhmasâwn nân, Kristian ṭhenkhat’n eng nge an tih?
18 Lalram thu puangtu mamawh zualna hmuna insawn theite chuan an inpêkna avângin malsâwmna nasa tak an dawng a. Nimahsela, mahni rama awm Jehova Thuhretute chuan ram dang aṭanga rawn pêmte thlarau lama an ṭanpui theih nân ṭawng dang an zir bawk. Chutianga thawhrimna chu a manhla hle a ni. Entîr nân, Taxas, U.S.A. ram khawpui pakhata Chinese ho ṭanpuitu Thuhretu pasarihte chuan kum 2001 Lalpa Zanriahah mi 114 lai an sâwm thei a ni. Chutiang mite ṭanpuitute chuan an lova buhte chu seng a hun hle tawh tih an hria a ni.—Matthaia 9:37.
19. Lalram thu hrilhna tih hmasâwn nâna ram danga insawn i ngaihtuah a nih chuan, eng thilte nge tih ṭha?
19 Nang leh i chhûngte chu Lalram thu puangtu mamawh zualna hmuna insawn thei tûr dinhmunah in ding a ni mai thei a. A hmasa berin, ‘a man tûr chin chhût hmasak’ chu a finthlâk hle. (Luka 14:28) Hei hi miin ram danga insawn a tum hunah a pawimawh zual a ni. Chutiang ngaihtuahtu apiang chuan hetiang zawhna chi hi an inzâwt tûr a ni: ‘Ka chhûngkua ka châwm thei ang em? Chutiang thawh theihna tûr âwm visa ka hmu thei ang em? Chu rama mite ṭawng chu ka thiam tawh em, a nih loh leh zir ka inhuam em? A ram sik leh sa leh an hnam dânte ka ngaihtuah em? Unaute “thlamuantu” ka ni thei tak tak dâwn nge, chu rama unaute tân phurrit ka ni mai mai zâwk dâwn?’ tihte hi. (Kolossa 4:10, 11) Insawn i tumna rama Lalram thu puangtu mamawh a nih dân hriat nân, chu mi rama thu hrilh rawngbâwlna enkawltu Jehova Thuhretute branch office hnêna lehkha thawn chu kawng ṭha ber a ni ṭhîn.a
20. Engtin nge Kristian ṭhalai pakhat chu ram danga a unaute tân leh mi dangte tân a inhman?
20 Kingdom Hall saknaa inhmang Japan rama unau pakhat chuan Paraguay ramah inkhâwmna in sak nân mi themthiam mamawh a ni tih a hria a. Tlangvâl a ni a, a la chak avângin, chu ramah chuan a insawn a ni. Hun bikima thawk chu amah chauh a ni a, thla riat chhûng a thawk a ni. Chuta a awm chhûngin Spanish ṭawng a zir thiam hman a, in lama Bible zirpuite pawh a nei hial a. Tin, chu mi rama Lalram thu puangtu mamawh a nihzia pawh a hria a ni. Japan ramah kîr leh lawk mah se, Paraguay ramah kal lehin ama sak ngei Kingdom Hall-ah chuan mite a hruai khâwm a ni.
21. Jehova ni kan nghah pah hian, eng hi nge kan vei ber tûr leh ka thlîr dân ber tûr chu ni?
21 Pathian chuan thu hrilh rawngbâwlna chu a duhzâwng milin a thawh zawhtîr ang a. Tûn laiah, ani chuan thlarau lam buh sengna hnuhnûng ber chu a tichak mêk a ni. (Isaia 60:22) Tichuan, Jehova ni kan nghah pahin, buh sengna hnaah ṭhahnemngai taka thawkin, mite chu hmangaihna kan Pathian thlîr dânin i thlîr ang u. (w03 7/15)
[Footnote]
a Thu hrilh rawngbâwlna khap beh emaw, khuahkhirh emawna hmuna insawn chu a sâwt vak ṭhîn lo. Chu chuan, chutiang dinhmun hnuaia remhre taka hnathawk Lalram thuchhuahtute chu a tawrhtîr hial thei zâwk a ni.
I Hre Chhuak Em?
• Jehova ni kan nghah pahin, engtin nge mite chu kan thlîr ang?
• Sodom khuaa mi fel awm mai theite chu Abrahama’n engtin nge a thlîr?
• Jona chuan inlamlêt Ninevi khaw mite chu engtin nge a thlîr?
• Chanchin ṭha la hre lo mite chu Jehova thlîr dânin kan thlîr tih engtin nge kan lantîr theih?
[Phêk 26-naa milem]
Abrahama chuan mite chu Jehova thlîr dânin a thlîr
[Phêk 27-naa milem]
Jona chuan inlamlêt Ninevi mite chungah Jehova thlîr dân a nei ta
[Phêk 28-naa milemte]
Mite veina chuan chanchin ṭha hrilhna hun leh hrilh dân kawng chi hrang hrang ngaihtuah tûrin min chêttîr