“Mi Zui Rawh”
“Krista pawh khân a tuarsak che u avângin hetiang ti tûrin koh in ni asin; a hniaka in zuina tûrin entawn tûr a hnutchhiah che u kha.”—1 PETERA 2:21.
1, 2. Engvângin nge Isua entawn tûr siam ṭha famkim chu kan entawn theih loh khawpa sâng a nih loh?
ISUA KRISTA chu he leia awm tawh zînga Zirtîrtu ropui ber a ni a. Chu bâkah, mi ṭha famkim, mihring anga a nun chhûng zawnga sual ti ngai miah lo a ni. (1 Petera 2:22) Mahse, chutiang a nih avângin zirtîrna kawnga Isua entawn tûr siam chu mihring ṭha famkim lote tân entawn phâk loh khawpin a sâng tihna a ni em? A ni lo rêng rêng.
2 Thuziak hmasaa kan hmuh tawh ang khân, Isua zirtîrna nghahchhan chu hmangaihna a ni a. Tin, hmangaihna chu kan zaa kan neih theih thil a ni. Pathian Thu chuan mi dangte kan hmangaihna chu tipung deuh deuh va, tiṭha lehzual tûrin min fuih fo ṭhîn. (Philippi 1:9; Kolossa 3:14) Jehova chuan a thil siamte hnênah an tih theih loh tûr thil ti tûrin a phût ngai lo va. A dik a dik chuan, “Pathian chu hmangaihna a ni si a,” ama anpuia min siam avângin, hmangaihna lantîr tûr rêngin min duang a ni a tih theih a ni. (1 Johana 4:8; Genesis 1:27) Chuvângin, kan thupuia kan hman Bible châng, tirhkoh Petera thuziak kan chhiar hian, kan hlawhtling dâwn tih inrintâwkna nên kan chhâng lêt thei a. Krista hniak chu kan zui tlat thei a ni. Dik takin, amah Isua ngei thupêk: “Mi zui rawh,” tih hi kan zâwm thei a ni. (Luka 9:23) Tûnah chuan Krista lantîr hmangaihna kan entawn theih dân ngaihtuah ta ila: a hmasain a thutak zirtîr a hmangaihna kan zir ang a; chutah, a zirtîr mipuite a hmangaihna kan zir leh ang.
Kan Thutak Zirte Hmangaihna Insiam Rawh
3. Engvângin nge mi ṭhenkhatin thil zir hi harsa an tih a, mahse Thufingte 2:1-5-ah chuan eng fuihna nge kan hmuh?
3 Mi dangte hnêna kan thutak zirtîr hi hmangaih tûr chuan, keimahni ngeiin chutiang thutak zir chu nuam kan ti tûr a ni. Tûn laiah chuan, chutiang thil zir nuam tihna chu awlsam têa neih theih a ni lo. Lehkha zir ṭhat tâwk lohna leh ṭhalaite nungchang ṭhat lohna ang chite chuan mi tam takte chu thil zir duh lohna a neih hlentîr a ni. Nimahsela, Jehova hnên aṭang thil kan zir chu a pawimawh hle. Thufingte 2:1-5 chuan: “Ka fapa, ka thute i dawn a, ka thupêkte i khâwl khâwm a, finna lama i beng i chhit a, i thinlung hriatna lam atân i pêk chuan; a ni, hriatna i auh va, hriat thiam theihna pawh i auh chuan, tangkarua anga i zawn a, ro phûm rûk anga i zawn chuan, LALPA ṭih nachâng i lo hria ang a, Pathian hriatna chu i chhar chhuak ang,” tiin a sawi.
4.Thinlung ‘pe’ tih chu engtihna nge ni a, chutianga thinlung pe tûr chuan eng thlîr dân hian nge min ṭanpui ang?
4 Châng 1 aṭanga châng 4 thlengah hian, “dawng” a, “khâwl khâwm” mai bâkah, ‘zawng’ bawk tûra fuih nawn sek kan nih hi chhinchhiah kar teh. A nih leh, hêng zawng zawngte thawk tûr hian engin nge min chêttîr ang? Awle, “i thinlung hriatna lam atân i pêk chuan” tih ṭawngkauchheh hi chhinchhiah rawh. Hrilhfiahna pakhat chuan he fuihna thu hi “ngaihtuahna pe tûra ngenna mai a ni lo va; rilru put hmang engemaw bîk nei tûra phûtna a ni: zirtîrna dawn châkna chu,” tiin a sawi. A nih leh, engin nge Jehova thil min zirtîrte zir châkna leh dawn châkna chu min neihtîr thei le? Kan thil thlîr dân hian a ni. “Pathian hriatna” chu “tangkarua” leh “ro phûm rûk” anga kan thlîr a ngai a ni.
5, 6. (a) Khua reiah eng nge lo thleng thei a, chu chu engtin nge kan dan theih? (b) Engvângin nge Bible aṭanga hriatna ro kan laih chhuahte hi kan khâwl belh zêl ang?
5 Chutiang thlîr dân neih chu thil harsa a ni lo. Entîr nân, “Pathian hriatna” i zirte zîngah chuan mi rinawmte he lei Paradis-a chatuana nung tûra Jehova thiltum thutak chu a tel ngei a rinawm a. (Sâm 37:28, 29) Chu chu Thutak i zir hmasak ber ṭum chuan, i rilru leh i thinlung beiseina leh hlimnaa tikhattu ro hlu tak angin i thlîr ngei ang tih rinhlelh rual a ni lo. Mahse, tûnah engtin nge i thlîr? Hun inher zêl hian i ro hlu ngaihhlutna chu a tichuai em? A tichuai deuh a nih chuan hêng thil chi hnihte hi tih tum chhin ang che. A pakhatnaah chuan, i ngaihhlutna chu tithar leh rawh. Chu mi awmzia chu, hun rei tak kaltaa i zirte pawh tiamin Jehova thu zirtîrte i ngaihhlut chhan ngaihtuah nawn fo hi a ni.
6 A pahnihnaah chuan, i ro chu khâwl belh zêl rawh. Engpawh ni se, lunghlu lai chhuak ni ta la, i laih chhuah veleh duhtâwk nghâl maiin, lunghlu chu i iptêa khungin i kal bo nghâl mai dâwn em ni? Nge, a dang a la awm tâk mialah tiin i lai zui zêl zâwk dâwn? Pathian Thu hi tangkarua leh ro phûm rûk anga hlu thutakin a khat a. Eng anga tam pawh lai chhuak tawh mah la, i hmuh belh zêl thei a ni. (Rom 11:33) Thutak hmêlhmang thar i zir belh apiangin: ‘Engin nge ro hlu nihtîr? Jehova mizia leh a thiltumte chungchângah hriatthiamna thûk zâwk min pe em? Isua hniak hnung zui tûra min ṭanpui thei tûr kaihhruaina chhawrtlâk min pe em?’ tihte hi nangmah leh nangmah inzâwt ang che. Chutiang chi zawhnate ngaihtuahna chuan Jehova thutak zirtîrte i hmangaihna chu tipung tûrin a ṭanpui ang che.
Kan Thutak Zirtîr Kan Hmangaihzia Lantîrin
7, 8. Bible aṭanga kan thu zirte kan hmangaihzia mite kan hriattîr theih dân kawng ṭhenkhat chu engte nge ni? Entîrna pakhat pe rawh.
7 Engtin nge mi dangte kan zirtîrnaah Pathian Thu aṭanga thutak kan zirte kan hmangaihzia kan lantîr theih? Isua entawn tûr siam chu zuiin, kan thu hrilhnaah leh zirtîr siamnaah Bible kan rinchhan nasa hle a. Tûn hnaiah hian, khawvêl pum puia Pathian mite chu vântlânga an rawngbâwlnaah Bible hmang nasa lehzual tûra fuih an ni a. Chu rawtna chu i zawm chuan, Bible aṭanga i thuhrilhte chu nangmah ngeiin i ngaihhlutzia in neitu hriattîr dân kawng zawng ang che.—Matthaia 13:52.
8 Entîr nân, nikuma New York Khawpui mi sualin an beih hnu lawk khân, Kristian unaunu pakhat chuan rawngbâwlnaa a tawn mite chu Sâm 46:1, 11 thu a chhiarsak hlawm a. Ani chuan mite chu chhiatna an tawrh dân a zâwt hmasa phawt a. Chutah an chhânna chu ngun takin a ngaithla a, a pawmpui hnuah: “He hun harsat lai taka min hnêm êm êmtu Bible châng pakhat ka chhiarsak thei che ang em?” tiin a zâwt ta ṭhîn a ni. Mi tlêm tê chuan an hnial nâ a, tam tak chu ṭha takin a sawihopui thei a ni. Ṭhalaite a biak hunah unaunu chuan: “Kum 50 chhûng Bible hi ka lo zirtîr tawh a, i hria em? He lehkhabuin a tihkian theih loh harsatna pakhat tê mah ka la tawng ngai lo asin,” tih a hmang ṭhîn bawk. Tih tak zet leh phûr taka thusawina hmangin, Pathian Thu aṭanga kan zirte chu kan hmangaihin, kan hlut tak zet a ni tih mite kan hriattîr a ni.—Sâm 119:97, 105.
9, 10. Engvângin nge kan rinna chungchânga zawhnate kan chhân hunah Bible hman a pawimawh?
9 Mite’n kan thurin chungchâng min zawh hunah chuan, Pathian Thu kan hmangaihzia târ lan theihna hun remchâng duhthusâm kan nei a ni. Chutih hunah chuan, Isua Krista entawn tûr siam chu zuiin, kan ngaih dânin kan chhâng mai lo va. (Thufingte 3:5, 6) A chhân nân Bible kan hmang zâwk a ni. I chhân theih loh tûr zawhna miin an zawh palh che i hlau em? Hma i lâk theih dân rahbi pahnihte hi lo ngaihtuah teh.
10 Inpeih sa fo tûrin theih tâwp chhuah rawh. Tirhkoh Petera chuan: “In thinlungah Krista chu Lalah ruat rawh u; nangmahnia awm in beisei chhan zâwt apiang che u chhâng tûrin inpeih sa fo ang che u, nimahsela thuhnuairawlh tak leh ṭih dêk chungin,” tiin a ziak a. (1 Petera 3:15) I thurin humhim tûrin i inpeih em? Entîr nân, mi tuemawin Pathian Lehkha Thu nêna inmil lo hnam dân leh thiltih engemawa i tel loh chhan a zawh che chuan, “Ka sakhaw biak nên a inkalh,” tia chhânnaah chuan lungâwi mai suh. Chutiang chhânna chuan mi dang chu i tân thutâwp i siamtîr tih ngaih dân a siamtîr thei a; chuvângin, pâwl âtchilhte zînga mi i nih an ring thei a ni. Chutianga tih ai chuan, “Pathian Thu, Bible-in a khap vâng a ni” tih emaw, “Ka Pathian a tihlâwm dâwn loh vâng a ni” tih emawa chhân chu a ṭha zâwk mai thei a. Chutah a chhan chu a âwm tâwkin hrilhfiah ang che.—Rom 12:1.
11. Pathian Thu thutak chungchâng zawhnate chhâng tûra inpeih nân eng lehkhabu hian nge min pui thei?
11 Inpeih chiah lova i inhriat chuan, engvângin nge Sawiho Atâna Bible Thuchâng Thlante tih lehkhabu chu i zir loh vang?a Zawhna an zawh âwm chi deuh deuh thu ṭhenkhat thlang chhuak la, Pathian Lehkha Thu aṭanga a chhânna ṭhenkhat chu chhinchhiah rawh. Sawiho Atâna Bible Thuchâng Thlante leh i Bible chu hman mai theihin kawl reng bawk rawh. Zâwttu che hnênah a zawhnate Bible aṭanga chhânna hmu tûra ṭanpui thei lehkhabu i neih thu hrilh la, chu mi leh Bible chu hmang hreh miah suh.
12. Engtin nge Bible zawhna chhân theih loh kan neih hunah kan tih ang?
12 Ṭûl lo taka lungngaih loh chu tum rawh. Mihring ṭha famkim lo zîngah hian zawhna zawng zawng chhâng thei tumah an awm lo va. Chuvângin Bible zawhna i chhân theih loh an zawh che hunah: “Chutiang zawhna rilru la tak min zawh avângin ka lâwm khawp mai. A dik a dik chuan, ka chhâng thei nghâl mai lo che a; mahse, Bible hian chu mi chungchâng chu a sawi tih erawh ka chiang a. Bible thu zir bingna neih hi ka tui zâwng tak a ni a, i zawhna pawh hi ka lo zir chiang ang a, chutah ka chhâng dâwn che nia,” tiin i chhâng reng thei a ni. Chutianga tlang tak leh ṭawngkam mawi taka sawina chuan sawiho lehna kawng a hawng thei a ni.—Thufingte 11:2.
Kan Zirtîrte Hmangaihna
13. Engvângin nge thu kan hrilhte chungah beiseina kan neih ang?
13 Isua chuan a zirtîr mipuite hmangaihna a lantîr a. He mi kawngah hian Isua chu engtin nge kan entawn ang? Kan vêla mite kan ngaihsak lo ngai tûr a ni lo. ‘Pathian Engkimtitheia ni ropuia indona’ chu a lo thleng lek lek tawh a, mihringte zînga maktaduai tam tak chu tihboral an ni ngei dâwn a ni. (Thu Puan 16:14; Jeremia 25:33) Mahse, tute nge dam ang a, tunge nge boral ang tih erawh kan hre lo. Rorêlna chu nakina lo thleng tûr a ni a, Jehova mi ruat, Isua Krista tihtûr a ni a. Chuvângin, rorêlsak an nih hma loh chuan, mi tin hi Jehova chhiahhlawh lo la ni tûr angin kan thlîr a ni.—Matthaia 19:24-26; 25:31-33; Tirhkohte 17:31.
14. (a) Engtin nge mite kan khawngaih leh khawngaih loh kan inenfiah theih ang? (b) Eng ang kawng ṭangkai tak hmangin nge mi dangte kan khawngaihna leh kan ngaihsakzia kan lantîr theih?
14 Chuvângin, Isua angin mite khawngaih chu kan tum a ni. Hetiang hian mahni leh mahni kan inzâwt thei ang: ‘He khawvêl sakhua te, politics te, leh sumdâwnna thil te dâwtthu verther takte buma awm mite hi ka khawngaih em? Kan thuchah hrilh chu ngaihsak lo anga an lan chuan, an ngaihsak loh chhan hriatthiam ka tum em? Keimah ngeiin emaw, tûna Jehova rawng rinawm taka bâwl mêkte zînga tuemaw hian chutiang bawk chuan kan lo ngaihsak lo ngai tawh em? Dinhmun azir zêla thusawi dân ka thlâk em? Nge, chûng mite chu beisei awm lo angah ngaiin kan ṭînsan mai zâwk?’ tiin. (Thu Puan 12:9) Mite chuan anmahni kan khawngaih tak tak nia an hriat chuan, kan thuchah ken chu an chhâng lêt duh sawt ṭhîn a ni. (1 Petera 3:8) Khawngaihna chuan kan rawngbâwlnaa kan hmuhte ngaihsak lehzual tûr pawhin min chêttîr bawk a. An zawhna siamte leh an thil vei zâwngte chu kan chhinchiah thei a. Kan tlawhkîr hunah, kan tlawh hmasak ṭuma an thil sawite kan ngaihtuah rengzia kan lantîr thei a ni. Tin, thil mamawh zual an neih chuan, ṭanpuina hmantlâk tak engemaw kan pêk theih thu hriattîr bawk rawh.
15. Engvangin nge mite ṭhatna lai hmuh kan tum ang a, chu chu engtin nge kan tih theih ang?
15 Isua angin, mite ṭhatna lai kan zawng a. Nu leh pa mal chuan a fate enkawlna kawngah chhuan tlâk takin hma a la a ni thei a. Pa ber chuan a chhûngkua châwm tûrin theih tâwp a chhuah a ni thei bawk a. Upa lam tawh chuan thlarau lam thil a ngaihvenzia a lantîr pawh a ni thei bawk. Kan mi tawnte hnênah chutiang mizia chu kan hmuin, chûngte avâng chuan kan fak em? Chutianga kan tih chuan, kan pawm tlân theih thute hmangin bul kan ṭan tihna a ni a, Lalram thuhrilna kawng pawh a hawng thei a ni.—Tirhkohte 26:2, 3.
Hmangaihna Lantîrnaah Inngaihtlâwmna A Pawimawh
16. Engvângin nge thu kan hrilhte laka thuhnuairawlh leh ṭih dêka kan awm chu a pawimawh?
16 Mi kan zirtîrte kan hmangaihna chuan Bible vaukhânna thu fing tak: “Hriatna zawngin mi a uantîr ṭhîn a, hmangaihna erawh chuan mi a siam ṭha ṭhîn,” tih hi ngai pawimawh tûrin min chêttîr ang. (1 Korinth 8:1) Isua chuan hriatna nasa tak a nei a; mahse, a chapopui ngai lo. Chuvângin, i rinna chungchâng mite i hrilh hunah a hnial hrât zâwng emaw, chapona ṭawngkam emaw chu pumpelh rawh. Kan tum ber chu mite thinlung hneh leh mite chu kan hmangaih êm êm, thutak lama hîp hi a ni a. (Kolossa 4:6) Petera’n kan thurin humhim nâna inpeihsa fo tûra Kristiante a fuih khân, ‘thuhnuairawlh tak leh ṭih dêk chunga’ ti tûrin min hrilh tel bawk tih hre reng ang che. (1 Petera 3:15) Chutianga thuhnuairawlh leh ṭih dêk chunga kan tih chuan, mite chu a rawng kan bâwl kan Pathian lamah chuan kan hîp thei zâwk ngei ang.
17, 18. (a) Engtin nge rawngbâwltu anga kan tlinna chungchânga sawisêlna kan tawnte kan chhân lêt ang? (b) Engvângin nge hmân lai Bible ṭawng hriatna chu Bible zirlaite tân a ṭûl loh?
17 Kan hriatna emaw, kan lehkha thiamna emaw hmanga mite hîp a ngai lo. In rawngbâwlna biala tuemawin zirna sânga zir chhuak lo emaw, nihna nei lo emawte thusawi ngaithla duh lo an awm chuan, chu an rilru put hmang chuan tilunghnual che suh se. Isua khân a hun laia rabbi zirna sânga a zir loh avânga hnâwlnate kha a ngai pawimawh lo va; tin, a hriatna nasa tak chu mi dangte hîpin a hun laia inpâwng huatna lâr takah a tel lo.—Johana 7:15.
18 Kristian rawngbâwltute tân chuan khawvêl lehkha thiamna eng ang ai pawhin inngaihtlâwmna leh hmangaihna chu a pawimawh daih zâwk a. Zirtîrtu Ropui Ber, Jehova chuan rawng bâwl tûrin min tlintîr a ni a. (2 Korinth 3:5, 6) Kristianna ram sakhaw hruaitu ṭhenkhatin engpawh sawi mah se, Pathian Thu zirtîr tûra tling tûrin hmân lai Bible ṭawng kan zir kher a ngai lo. Jehova chuan Bible chu a thutak hlutna mi tinin an hriatthiam theih nân chiang tak leh fiah taka ziak tûrin a thlarauvin a thâwk khum a. Chûng thutakte chu ṭawng chi hrang za tam taka lehlin chhâwn a nih hnuah pawh a la ngai reng a ni. Chuvângin, hmân lai ṭawng hriat chuan ṭangkai châng nei mah se, a ṭûl ber lêm lo. Chu bâkah, ṭawng lama thiamna chapopuina chuan mi chu Kristian dikte tâna ṭûl mizia—zirtîr theih nihna—chu a hlohtîr thei a ni.—1 Timothea 6:4.
19. Eng kawngin nge kan Kristian rawngbâwlna hi inngaihtlâwmna ngai hnathawh a nih?
19 Kan Kristian rawngbâwlna chu inngaihtlâwmna mamawh hna a ni tih chu rinhlelh theih a ni lo. Dodâlna te, huatna te, leh tihduhdahna te kan tâwk reng a. (Johana 15:20) Chutichung pawha rinawm taka kan rawngbâwlna kan hlen chhuah chuan, hna pawimawh tak kan thawk tihna a ni. He rawngbâwlnaa inngaitlâwm taka mi dangte rawng kan bâwl zêl chuan, Isua Krista’n mi dangte chunga hmangaihna a lantîr chu kan entawn tihna a ni. Han ngaihtuah teh: Berâm ang mi pakhat chauh hmuh chhuah nâna min ngaihsak lotu emaw, dodâltu emaw mi sângkhat hnêna thu hrilh chu a manhla a ni lâwm ni? Tehrêng mai! Chuvângin, he rawngbâwlna hi bânsan mai lo va kan thawh ṭâng ṭângna hmangin, berâm ang rilru ṭha mi kan la tawn tûrte rawng chu rinawm takin kan bâwl a ni. Jehova leh Isua chuan tâwpna a lo thlen hmain chutiang mi tam takte chu zawng chhuakin an ṭanpui ngei dâwn a ni.—Hagaia 2:7.
20. Entawn tûr siamna hmanga mi dangte kan zirtîr theih dân kawng ṭhenkhat chu engte nge ni?
20 Entîr tûr siama zirtîr pawh hi mi dangte rawng bâwlsak kan inhuamzia târ lanna dang pakhat a ni. Entîr nân, “Pathian hlim,” Jehova rawng bâwl chu nun kawng ṭha ber leh lungawithlâk ber a ni tih mite zirtîr kan duh a ni. (1 Timothea 1:11, NW) Kan nungchang leh ṭhenawmte, school kalpuite, leh hnathawhpuite kan cheibâwl dân an hmuh hian, kan hlimin kan lungâwi hliah hliah tih an hmu em? Chutiang bawkin, kan Bible zirpuite chu Kristian kohhran chu he khawvêl suak sual tak leh inngaihsak lohnaa hmangaihna awmna hmun a nihzia kan zirtîr a. Kan Bible zirpuite chuan kohhrana mi zawng zawng chu kan hmangaihin, anmahni nêna inrem reng tûrin kan thawk rim a ni tih an hmu thei em?—1 Petera 4:8.
21, 22. (a) Kan rawngbâwlna chungchânga mahni inenfiahna chuan eng hun remchângte nge min hman ṭangkaitîr thei? (b) Vênnainsâng chhuak leh tûrah chuan eng thu nge sawiho tûr?
21 Rawngbâwlna kawnga kan inhuamna chuan mahni inenfiah tûra min chêttîr châng a nei bawk a. Chutianga ngun taka an inenfiah avângin, mi tam tak chuan hun puma rawng bâwl tûr emaw, mamawh zualna hmuna rawng bâwl tûr emawa inpêkna hmanga an rawngbâwlna an tihpun theihzia an hmu chhuak a ni. Ṭhenkhat dang chuan anmahni bial chhûng ngeia lo pêm lûtte thu an hrilh theih nân ṭawng dang zir chu an titlu bawk. Chutianga tih theihna kawng a awm a nih chuan, ngun tak leh fîmkhur takin ngaihtuah ang che. Nunna rawngbâwlna chuan hlimna, lungâwina, leh rilru thlamuanna nasa tak a thlen a ni.—Thuhriltu 5:12.
22 Thutak kan zirtîr kan hmangaihna leh kan zirtîr mipuite kan hmangaihna chu tipung zêlin, kawng engkimah Isua Krista chu i entawn chhunzawm zêl ang u. Hêng kawng pahniha hmangaihna insiam leh târ lanna chuan Krista anga zirtîrtu ṭha kan nih theih nâna lungphûm phûm tûrin min ṭanpui ang. Mahse, chu lungphûm chungah chuan engtin nge kan rem chhoh zêl tâk ang? Vênnainsâng chhuak leh tûrah chuan, Isua’n a lo hman zirtîr dân ṭhenkhat chungchâng sawiho a ni ang. (w02 8/15)
[Footnote-te]
a Jehova Thuhretute chhuah a ni.
Engtin Nge I Chhân Ang?
• Zirtîrtu tâna Isua entawn tûr siam chu kan entawn phâk loh khawpa sâng a ni lo tih fiahna eng nge kan neih?
• Engtin nge Bible aṭanga thutak kan zir kan hmangaihzia kan lantîr ang?
• Engvângin nge hriatna lama hma kan sâwn ruala inngaihtlâwm reng chu thil pawimawh tak a nih?
• Kan zirtîr mite kan hmangaihzia kan lantîr theih dân kawng ṭhenkhatte chu eng nge ni?
[Phêk 26-naa milemte]
Inpeih sa fo tûrin theih tâwp chhuah rawh
[Phêk 27-naa milemte]
“Pathian hriatna” i khâwl khâwm chuan Bible chu hlawhtling takin i hmang thei ang
[Phêk 28-naa milem]
Chanchin ṭha mite hrilhna hmangin anmahni kan hmangaihzia kan lantîr