Dân Rangkachak—A La Chhawrtlâk E
Mi tam takte’n Dân Rangkachak chu Isua sawi chhuah ṭan emaw an tih laiin, amah ngei chuan: “Ka thu zirtîr hi ka ta a ni lo va, mi tîrtu ta a ni zâwk,” a ti. (Johana 7:16)
NI E, Dân Rangkachak anga kan hriat pawh tiamin Isua thu zirtîrte lo chhuahna Bul chu Isua tîrtu leh Siamtu, Pathian Jehova hi a ni.
Mi zawng zawngin anmahni cheibâwl nise an duh tûr ang bawka mi dangte an cheibâwl chu atîra Pathian thil tum a ni. Ani chuan mihringte a siam dânah hian mi dangte ngaihtuahna lantîrna kawnga entawn tûr ṭha ber a siam a: “Pathianin a anpuiin mihring a siam a, Pathian anpui ngeiin a ni a siam ni; mipaah leh hmeichhiaah a siam a ni.” (Genesis 1:27) A awmzia chu mihringte’n inrem tak, hlim tak, leh inmil taka chatuana nun an hman theihna tûrin Pathianin anni chu a mize langsârtein a thuam tihna a ni. Pathian pêk an chhia leh ṭha hriatna chu ṭha taka sawizawi a nih chuan, chu chuan mi dangin anmahni cheibâwl se an duh tûr ang bawka mi dangte pawh cheibâwl tûrin anni chu a kaihruai ang.
Mahni Hmasialnain A Luahlân
Mihring chuan chutiang bul ṭanna ṭha tak chu a nei si a, eng nge kal sual ta? Mâwl taka sawi chuan, mihringte chuan mahni hma sialna mize tenawm tak an tihlan vâng a ni. Mi tam tak chuan Genesis bung 3-a mi, mihring tuak hmasate thiltih chu an hria a. Pathian tehna fel zawng zawng dodâltu, Setana fuihpawrha awmin, Adama leh Evi chuan Pathian awpna chu an hnâwl a, mahni hma sial takin zalenna leh mahni ro inrêlna chu an thlang ta zâwk a ni. Mahni hmasial tak leh luhlul taka an thiltih chuan an tân chânna nasa tak a thlen mai bâkah, an thlah lo la awm zêl tûrte tân sawkkhâwk râpthlâk tak a thlen bawk a ni. Chu chu a hnua Dân Rangkachak tia kan hriat tâk zirtîrna ngaihthahna sawhkhâwk râpthlâk tak a ni. “Chutichuan, mi pakhat avângin sual khawvêlah a lût a, sual avângin thihna a lût bawk a, chutiang bawkin mi zawng zawngin thil an lo tihsual avângin thihnain mi zawng zawng a fan chuak ta a.”—Rom 5:12.
A huhova sawi chuan, mihringte chuan Pathian Jehova hmangaihna kawng chu hnar mah se, ani chuan a kalsan lo. Entîr nân, Jehova chuan Israel hnam chu anmahni kaihruaitu atân Dân a pe a. Chu chuan anmahni cheibâwl nise an duh tûr ang bawka mi dangte pawh cheibâwl ve tûrin a zirtîr a. Dân thu chuan bâwihte, fahrahte, leh hmeithaite cheibâwl dân tûr chungchângah kaihhruaina a pe a. Insualna te, mihring rûk te, leh rûk rûk chungthu rêl dân tûr te pawh a pe bawk a. Zunram thiar chungchânga dânte chuan mi dangte hrisêlna ngaihsakzia a tilang a. Mipat hmeichhiatna lam thil thlengin dân a awm a ni. Jehova chuan a Dân chu a mite hnênah: “Nangmah i inhmangaih angin i ṭhenawm i hmangaih tûr a ni,” tih sawiin a khaikhâwm a, he thu hi a ni a hnua Isua’n a sawi chhâwn leh ni. (Leviticus 19:18; Matthaia 22:39, 40) Dân thuah chuan Israelte zînga hnam dang mite cheibâwl dân tûr pawh a tel bawk. Dân thu chuan: “Hnam dang i hnehchhiah tûr a ni lo: nangni pawh Aigupta ramah khân hnam dang in lo nih tawh avângin hnam dang rilru put dân chu in hre si a,” tih thu a pe a ni. Thu danga sawi chuan, Israel mite chuan mi chanhaite lakah khawngaihna leh lainatna an lantîr tûr a ni.—Exodus 23:9; Leviticus 19:34; Deuteronomy 10:19.
Israelte’n Dân an zawm chhûng zawng chu, Jehova chuan mal a sâwm a. Davida leh Solomona lalna hnuaiah chuan, ram chu a hausa a, mite pawh an hlimin, an lungawi êm êm a ni. Thilthleng chanchin chuan heti hian min hrilh: “Judate leh Israelte chu tuifinriat kama ṭiau vaivut zât zetin an tam a, an eiin an in a, hlim takin an awm ṭhîn a. . . . Juda-ho leh Israel-ho chu . . . mahni grêp hrui bulah leh mahni theipui bulah chuan thlamuang takin an awm ṭheuh va,” tiin.—1 Lalte 4:20, 25.
Lungchhiatthlâk takin, an remna leh muanna chuan rei a daih lo. Pathian Dân nei mah se, Israelte chuan an zâwm lo va; mi dang ngaihsakna an neih ṭhin chu mahni hmasialna an tihhlumtîr ta a ni. Chu an thiltih leh an kalpênna chuan an tân mi mal harsatna leh hnam pum harsatna a siam a ni. A tâwpah chuan, B.C.E. 607-ah Jehova chuan Babulon mite chu Judai lalram leh a khawpui Jerusalem a tihchhiattîr a, chuta awm biak in ropui tak pawh a tihchhiattîr a ni. Engvâng nge? “Ka thu in ngaihthlâk loh avângin, ngai teh u, hmâr lam hnam zawng zawng chu ka chah ang, LALPA thu chhuak chuan a ti. Ka rawngbâwltu Babulon lal Nebukadnezzara pawh ka chah ang a, anni chu he ram leh a chhûnga awmte leh hêng vêla hnam awm zawng zawngte bei tûrin ka rawn hruai ang a; ka tiboral dêr ang a, mak tihah leh chek khumah leh ṭiau reng atân ka siam ang.” (Jeremia 25:8, 9) Jehova chibai bûkna thianghlim kalsanna rahchhuah râpthlâk tak a va ni êm!
Entawn Tûr Entîrna
Isua Krista thung chuan Dân Rangkachak chu a zirtîr mai ni lovin, chu mi nunpuina kawngah chuan entawn tûr ṭha ber a siam a ni. Ani chuan mi dangte hmakhua a ngai tak zet a. (Matthaia 9:36; 14:14; Luka 5:12, 13) Ṭum khat chu, Isua chuan Nain khaw kiangah a fapa mal neih vuiliam tûra lo kal hmeithai lungchhe tak mai a tâwk a. Bible thuziak chuan: “Lalpa chuan hmeithai chu a hmuh veleh, a khawngaih êm êm a,” tih min hrilh a ni. (Luka 7:11-15) “Khawngaih êm êm” tih ṭawngkam chuan, Vine’n Expository Dictionary of Old and New Testament Words sawi dânin, “chhûngrila hnukulh” a kâwk a. Isua chuan chu hmeithai rilru natna chu a tuarpui a, chu chuan tihdamsak tûrin hma a lâktîr ta a ni. Isua’n mipa naupang chu a kaihthawha, ‘a nu a pêk chuan’ chu hmeithai chu a va hlim dâwn êm!
A tâwp berah chuan, Pathian thil tum nêna inremin, Isua chuan mihringte chu sual leh thihna bawih ata an chhuah theihna tûrin inhuam takin a tuar a, a nun chu tlanna atân inhuam takin a pe bawk a ni. Hei hi Dân Rangkachak nunpuina kawnga entawn tûr ropui ber a ni.—Matthaia 20:28; Johana 15:13; Hebrai 4:15.
Dân Rangkachak Nunpuitute
Kan tûn lai hunah hian Dân Rangkachak nunpui tak tak an awm em? Awm e, an remchân huna nunpui mai an ni lo lehnghâl. Entîr nân, Khawvêl Indopui II-na chhûnga Nazi Germany ramah chuan, Jehova Thuhretute chuan Pathian an rinna leh ṭhenawmte an hmangaihna chu an vawng reng a, Dân Rangkachak phatsan chu an duh lo a ni. Sawrkârin Juda mite haw tûr leh en hrang tûra beihpui a thlâk lai pawh khân, Thuhretute chuan Dân Rangkachak chu an zâwm zêl a ni. Concentration camp chhûngahte pawh, an tân puite chu an ngaihsak chhunzawm zêl a, ei tûr nei tlêm hle mah se, rilṭama awm Juda mi leh mi lote hnênah ang khat vekin ei tûr an neih apiang chu an sem ve zêl a ni. Chu bâkah, mi dang thah nâna hriamhrei keng tûra Sawrkârin thu a pe chung pawhin, anmahni pawhin mi thah nih an duh loh ang bawkin, mi dangte thah pawh an duh bîk lo va, an hnial tlat a ni. Anmahni anga an hmangaih tûrte chu engtin nge an thah theih rêng ang ni? Chutiang an hnial avângin, mi tam tak chu concentration camp-a thawn an nih bâkah, tihhlum an nih phah hial a ni.—Matthaia 5:43-48.
He thuziak i chhiar lai ngei pawh hian, Dân Rangkachak hnathawh dân dang aṭangin hlâwkna i hmu a ni. Jehova Thuhretute chuan tûn laia mi tam takte chuan harsatna namên lo an tuar a ni tih an hria a. Chuvângin, Thuhretute chuan Bible-a hmuh theih beiseina leh kaihhruaina zir tûra mi dangte ṭanpui nân mahni inpein hma ṭha tak an la a ni. Chu chu tûn hma zawng zawng aia nasaa thawh mêk khawvêl pum huap zirtîr rawngbâwlna a ni. Chu chuan eng nge a rah chhuah? Isaia 2:2-4 hrilh lâwkna angin, khawvêl pum puia maktaduai ruk chuang tawh “chi tam takte,” chu ‘Jehova kawng chanchinte zirtîr an ni a, a kawngah an kal’ tawh a ni. Tehkhin thua sawi chuan, anni chuan ‘an khandaihte chu leilehna hmâwr zuma chher dân’ an zir tawh a. He hun khirh tak kârah hian remna leh muanna an nei tawh a ni.
I Nei Ve Em?
Diabol-Setana fuihpawrhna avânga lo awm, Dân Rangkachak ngaihthahna chuan Eden huana helna inṭan aṭanga tun thlenga mihringte chunga hrehawmna leh tawrhna a thlentîrte chu han ngaihtuah lawk teh. Jehova chuan dinhmun chu thlâkthleng thuai a tum a ni. Engtin nge a tih dâwn? “Pathian fapa lo lan chhan chu Diabola hnathawhte a tihboral theih nân a ni.” (1 Johana 3:8) Chu chu, Dân Rangkachak zirtîr a, zâwmtu, fing tak leh thiltithei tak, Isua Krista kuta Pathian Ram inawpna hnuaiah a lo thleng ang.—Sâm 37:9-11; Daniela 2:44.
Hmân lai Israel Lal Davida chuan: “Naupang ka lo ni tawh a, tûnah tar ka lo ni ta a, nimahsela mi fel chu kalsana a awm ka hmu ngai lo va, a thlahte chaw khawn pawh ka hmu ngai hek lo. Nilêngin mi a khawngaih a, a pûktîr ṭhîn a; a thlahte pawh an eng a thâwl ṭhîn,” tih a lo hmu a ni. (Sâm 37:25, 26) Tûn lai mi tam tak chuan ‘khawngaih a, pûktîr ṭhin’ aiin dik lo taka lain, an nei zâwk tih i pawm lâwm ni? Chiang takin, Dân Rangkachak zawmna chuan remna leh muanna dik tak min thlen thei a ni; chu chuan tûna malsâwmna leh nakina Pathian Rama malsâwmnate min neihtîr theih avângin. Pathian Ram chuan he leia mahni hmasialna leh suahsualna awm zawng zawng chu a paih bo vek ang a, mihring inawpna he thil kalhmang chhe tak chu Pathian siam kalhmang tharin a thlâk ang. Chutih hunah chuan, mi zawng zawng chuan Dân Rangkachak an nunpui tawh ang.—Sâm 29:11; 2 Petera 3:13. (w01 12/01)
[Phêk 4, 5-naa milemte]
Isua chuan Dân Rangkachak a zirtîr mai ni lovin, nunpuina kawngah entawn tûr ṭha ber a siam
[Phêk 7-naa milem]
Dân Rangkachak zawmna chuan remna leh muanna dik tak min neihtîr thei