Vênnainsâng ONLINE LIBRARY
Vênnainsâng
ONLINE LIBRARY
Mizo
Ṭ
  • â
  • ê
  • î
  • û
  • ṭ
  • Ṭ
  • BIBLE
  • THU LEH HLA CHHUAHTE
  • INKHAWMTE
  • w99 6/15 p. 19-24
  • I Siamtu—Mi Eng Ang Nge A Nih Zir Rawh

I thlanah hian video a awm lo.

A pawi lutuk, he video hi a load theih loh.

  • I Siamtu—Mi Eng Ang Nge A Nih Zir Rawh
  • Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna—1999
  • Thupuitête
  • Thu Thuhmun
  • A Nihna a Târ Lang
  • Zirtîrtû Ropuiin Siamtû Hre Tûrin Min Ṭanpui
  • A Chungchâng Zir Tûrin Engtin nge Mi Dangte I Ṭanpui Theih Ang?
  • Siamtu I Rinna Chu Tinghet Rawh
    Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna (Zir Tûr)—2021
  • Siamtu Chuan I Nun Awmzia A Belh Thei
    Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna—1999
  • Hmeichhe Naupangin Mi Chak A Ṭanpui
    Ka Bible Thawnthu Lehkhabu
Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna—1999
w99 6/15 p. 19-24

I Siamtu—Mi Eng Ang Nge A Nih Zir Rawh

“Ka ṭhatna zawng zawng chu i hmaah ka lantîr ang a, LALPA [“Jehova,” NW] hming chu i hmaah ka puang zêl ang.”—EXODUS 33:19.

1. Engvângin nge Siamtû hian chawimawi a phû hliah hliah?

TIRHKOH Johana, Bible bu tâwp ber ziaktû chuan, Siamtû chungchâng puanchhuahna thûk tak: “Nang, kan Lalpa leh kan Pathian, ropuina te, chawimawina te, thiltihtheihna te chu hmu tlâk i ni e; nangin engkim i siam a, i duh avânga awm leh siam a ni bawk si a,” tih chu a lo chhin­chhiah a ni. (Thu Puan 4:11) Thu ziak hmasa-in a nem ngheh tawh angin, tûn lai zirchîkna thil hmuhchhuahte chuan thil engkim Siamtû laka rinna neih chhan tûr a belh fo va ni.

2, 3. (a) Mite’n Siamtû chungchâng eng nge zir an mamawh? (b) Engvângin nge mimal Siamtû hmuh chu thil âwm lo a nih?

2 Siamtû chu awm ngeia pawm a pawimawh ang chiahin, mi eng ang nge a nih tih zir pawh chu a pawimawh a ni​—mi tak tak a nihzia, leh mite hîptû a mizia leh a kawngte chu. Eng chen pawh lo zir ta la, chu chu amah hriatna ṭha zâwk neih nân a ṭangkai dâwn lo vem ni? Chu chuan mi dangte kan hmuh angin, mimal taka hmuh a phût chuang lo.

3 Jehova chu arsite lo Chhuahna hnâr pawh a ni a, kan nî hi arsi laihâwl vêl lek a ni. Nî nên khian hnai taka inhmachhawnna neih tuma beih chu i ngaihtuah ang em? I ngaihtuah ngai lo vang! Mi tam takte chuan han melh zawk tak ngial emaw, ni zung chak tak hnuaia hun rei tak inpho emaw chu an duh lo a ni. A lairil sat zâwng chu 15,000,000 degrees Celsius (27,000, 000°F.) vêl a ni a. Second tinin he meipui (thermonuclear furnace) hian ton maktaduaili vêla rit thil hlâwm chu thahrui-ah a let ṭhîn a ni. Chu satna tlêm tê chauh chu lum leh êng angin kan lei a rawn thleng a; mahse, chûng zât pawh chuan leia nunna nei zawng zawng a châwm a ni. Chûng thil dik bulte chuan Siamtû thiltihtheihna râpthlâk tak chu min rinnghehtîr tûr a ni. Chuvângin, Isaia pawhin, ‘a [Siamtû] chakna nasa tak leh, thiltihtheihna lama a chak’ chungchâng a ziak thei a ni.​—Isaia 40:26.

4. Eng nge Mosia’n a dîl a, engtin nge Jehova’n a chhânlêt?

4 Chutichung pawhin, B.C.E. 1523-a Israel mite’n Aigupta an chhuahsan hnû thla eng­emaw zât-ah Mosia chuan Siamtû hnênah: “I ropuina chu khawngaih takin mi han entîr teh,” tiin, ngenna a siam tih i hria em? (Exodus 33:18) Nî tak ngial pawh Pathian Siam a ni tih hriatrengna chuan: “Ka hmêl zawng i hmu thei lo vang: mi hmua nung reng thei tumah rêng rêng an awm si lo va,” ti-a Mosia a hrilh chhan pawh i hre thiam thei ang. Siamtû chuan Mosia chu a “kal pelh” lai-in Sinai Tlâng­a bîkna hmuna awm a remti a. Ti­chuan, Mosia chu Pathian “hnung lam” anga sawi theih Siamtû ropuina, a nih loh leh a awmna êng châm bâng chu hmuhtîr a ni.​—Exodus 33:​20-23; Johana 1:18.

5. Eng kawngin nge Siamtû-in Mosia ngenna chu a phuhrûk a, chu chuan eng nge a lantîr?

5 Mosia Siamtû hriat zâwk châkna chu phuhrûk lohvin a awm lo. Chiang takin, Pa­thian chuan Mosia a kal pelh pahin: “LALPA chu, Pathian lainatnaa khat, mi khawngaih thei tak, thin nel tak, ngilneihna leh thu tak ngah, mi sâng tam tak chunga khawngaihna lantîr ṭhîn, khawlohna te, bawhchhiatna te, suahsualna te ngaidam ṭhîn; thiam lova ruatte chhuah mai ngai lo,” tiin, vântirhkoh hmangin a inpuang a ni. (Exodus 34:​6, 7) Hei hian min Siamtû hriat chian zâwkna-ah chuan a hring a hrâna hmuh ni khêr lo vin; mi eng ang nge a nih a, a mizia leh a nungchang hriat kim zâwkna a tel tih a lantîr a ni.

6. Kan natna do khâwl hi eng anga mak nge a nih?

6 Chutiang kan tih theihna kawng khat chu a thil siamte aṭanga Pathian mizia ngaihtuahna hi a ni. I natna do khâwl kha han ngaihtuah teh. Natna do chungchângah American Scientific chuan: “Pian hmâ aṭanga thih thlengin natna do khâwl hi a nung reng a ni. Mol­e­cule leh mûr chi hrang hranga thuamte chuan . . . natna siamtû hrikte leh rûlhût lak ata min vêng him a ni. Hêngte humhimna tel lo chuan mihringte hi an dam thei lo vang,” tiin, a sawi a ni. Chu khâwl chu khawi aṭanga lo awm nge? Chu mi magazine-a thu ziak chuan: “Natna hrik min beitute laka taksa humhimtû ṭuan rang taka thawk tawn mak taka thuam mûr chu nau insiam tirh aṭanga kâr kua vêla lo lang hmasa mûr tlêm tê aṭangin a insiam a ni,” tiin, a sawi zawm a ni. Hmeichhe naupai chuan a natna dotû ṭhenkhat chu a naupai hnênah a pe chhuak ve ṭhîn a. Nakinah, a hnutê hmangin a naute tâna ṭangkai tûr bawlhlo leh natna dotû mûr chu a pe bawk a ni.

7. Kan natna do khâwl chungchâng eng nge kan ngaihtuah tûr ni a, chu chuan eng thu tâwp siamna-ah nge min hruai ang?

7 I natna do khâwl chu tûn lai damdawite’n a pêk theih engkim aiin a ṭha zâwk ti-a thu tâwp i siam theih chhan tûr ṭha tak i nei a ni. Chuvângin, ‘Hei hian Bulṭantû leh Petû chungchâng eng nge a sihhmuh?’ tiin, inzâwt ang che. He khâwl, ‘nau insiam tirh aṭanga kâr kua vêla lang ṭan’ leh naute piang hlim vêng him tûra inpeih hian finna leh ngaih­tuah lâwkna a târ lang chiang hle a ni. Nimahsela, he khâwl aṭangin Siamtû chungchâng kan hriat belh thei cheu em? A nih leh Mipuite hamṭhatna dawng pha ve lote tâna damdawi lam enkawlna pe tûra an nun hlântû, Albert Schwitzer-a leh mi dangte chu engtin nge kan ngaih? Chutiang vântlâng ṭhatna tûr ngaih­tuah hmangaihna ngah takte chu mize ṭha tiin, kan sawi tlângpui a ni. Tehkhin rem takin, min Siamtû, mi hausa leh retheite hnêna ang khat veka natna do khâwl min petû chungchâng eng thu tâwp nge kan siam theih? Chiang takin, ani chu mi hmangaih thei tak, thlei bîk nei lo, lainatna ngah leh dik chu a ni. Hei hi Mosia hriat Siamtû chungchâng sawifiahna nên a inmil a ni lâwm ni?

A Nihna a Târ Lang

8. Jehova chu engtiang kawng bîkin nge kan hnênah a inpuanchhuah?

8 Tin, min Siamtû hriat belh theihna kawng dang pawh a awm a ni—Bible hmangin. Hei hi a pawimawh bîk a ni; ama chungchâng zirchîkna lam leh vânlâwt-in a târ lan theih miah lohte leh thil dangte chu chiang zâwk êm êmin Bible-ah a awm avângin. Thil kal tawh entîrna pakhat chu Siamtû mimal hming a ni. Bible chauhvin Siamtû hming leh a pawimawhna a sawi lang a. Hebrai Bible kut ziak hmasa ber-ah chuan, a hming chu hawrawp pali YHWH emaw, JHVH emaw-in vawi 7,000 vêl a lang a; chu chu Mizo ṭawng chuan Jehova ti-a lamrîk a ni.​—Exodus 3:​15; 6:3.

9. Siamtû mimal hming awmzia chu eng nge ni a, chuta ṭang chuan eng thu tâwp nge kan siam theih?

9 Siamtû kan hriat chian leh zual nân, ani chu tak nei lo “Awmtîrtu Hmasa Ber (First Cause)” emaw, chiang lo taka “Awma” tih mai emaw a ni lo tih kan hriat a pawimawh a ni. A mimal hming chuan chu chu a târ lang a ni. Chu chu Hebrai verb (thiltih) a ni a, “lo ni” emaw, “lo awm” emaw tihna a ni.a (Genesis 27:29; Thuhriltu 11:3 khaikhin rawh.) Pathian hming chuan “A Nihtîr” tih a kâwk a, thil a tum a, chutiangin a thawk bawk tih a kâwk bawk a ni. A hming kan hriatna leh kan hmanna hmangin, a thutiamte a tih famkimzia leh a thiltum phûr taka a tak a chantîrzia kan hre thiam lehzual thei a ni.

10. Genesis ziak aṭangin eng hriat thiamna pawimawh tak nge kan neih theih?

10 Bible hi Pathian thiltum leh a zia te hriatna hnâr a ni a. Genesis ziak chuan thâwk khat laiin mihringte chuan Pathian nêna inrema neiin, hun rei tak atân nun awmze nei tak beiseina an neih thu a sawi lang a ni. (Genesis 1:28; 2:​7-9) A hmingin a kawh ang chiahin, Jehova chuan mihringte’n hun rei tak an hmachhawn tawh tawrhna leh hlawhchhamna chu a titâwp dâwn tih kan chiang thei a ni. A thutiam thlenfamkimna chu: “Taksa khawvêl chu hlawhchhamna thu hnuaiah a duh avâng ni lovin, Siamtû avâng zâwkin dahin a awm a, nakina beiseina tûr min pe-in . . . Pathian fate zalênna ropuia telve theihna chu,” tiin, kan chhiar a ni.​—Rom 8:​20, 21, The New Testament Letters, by J. W. C. Wand.

11. Bible thu ziakte hi engvângin nge kan ngaihtuah ang a, chûng thu ziakte zînga kimchang tak pakhat chu eng nge ni?

11 Siamtû kan hriat zâwk nân Bible-in min ṭanpui thei bawk; chu chuan hmân lai Israelte nêna an indâwr laia a thiltih dân leh a chhânlêt dân te a târ lang a ni. Entîrna pakhat, Elisa leh Suria lal sipai hotû Naamana chungchâng hi ngaihtuah teh. He mi chungchâng thu 2 Lalte bung 5 ziak i chhiar chuan sala man Israel hmeichhe naupangin, Naamana phâr chu Israel rama Elisa ṭanpuina-a tidam tûra a kar thu i hmu ang. Naamana chu Elisa’n a chunga a kut thêna thlarau lam tihdamna thu chhamte nêna a tih vêl beiseiin chutah chuan a kal a. Nimahsela, Elisa chuan Suria mi chu Jordan Luia inbual tûr-in a lo hrilh ta zâwk a ni. Na­a­man­a chu thu zâwm tûra a chhiahhlawhte fuih ngaiin awm mah sela, chutianga a tih chuan tihdam a lo ni ta a ni. Naamana chuan thilthlâwnpêk hlu takte a hlân a; mahse, Elisa chuan a hnar a ni. Chumi hnû-ah a chhiahhlawh chu Naamana hnênah a rûka kalin dâwt hrilhin thil hlu ṭhenkhatte chu a la ta a. A rin­awm­loh­na avângin a phâr ta a ni. Hei hi rilru khawih tak, mihringte nihphung chungchâng a ni​—zir tûr kan lâk chhuah theihna chu.

12. Elisa leh Naamana chanchin aṭangin Siamtû chungchângah eng thu tâwp nge kan thlen theih?

12 He thu hian, tûn laia hnam dân tlânglâwn tam takte nên inkalh takin, vânlâwt Siamtu Ropui chu hmeichhe naupangtê, duhsakna nêna hre reng thei lo tûr khawpin a sâng lutuk lo tih duhawm takin a târ lang a ni. Siamtû chuan chi khat emaw, hnam khat emaw chauh a duh sak lo tih a tichiang bawk. (Tirhkohte 10:​34, 35) Ngaihventhlâk takin, mite thu inbumna thu ho mai mai​—“tidamtû” ṭhenkhatte’n hun kal tawh leh tûn hun pawha an tih dân tlângpui​—hman beisei aiin Siamtû chuan finna mak tak chu a lantîr a ni. Ani chuan phâr tihdam dân a hria a. Inbumna hlawhtlintîr duh lovin, dikna leh hriat thiamna a lantîr bawk a ni. Chu pawh chu Mosia’n a chungchâng a lo hriat Jehova zia nên a inmil a ni lâwm ni? Chu Bible thu sawi chu a sei lo hlê naa, he mi aṭang hian min Siamtû chu mi eng ang nge a nih kan va hmuchhuak nasa êm!​—Sâm 33:5; 37:28

13. Bible thu ziak aṭanga zirlai hlu tak kan lâk chhuah theih dân entîrna pe rawh.

13 Lâwm nachâng hre lo Israelte thiltih leh Pathian chhânlêt dân chungchâng thu ziak dangte chuan Jehova’n a ngaihtuah tak zetzia a tichiang a ni. Israel mite chuan an fiah an fiah a, a rilru an tina-in an tilungngai zing hlê tih Bible chuan a sawi a ni. (Sâm 78:​40, 41) Chuvângin, Siamtû chuan thinlunga hriatna a neiin mihringte thiltih a ngaihsak a ni. Mi challangte chungchâng chhinchhiahte aṭangin zir tûr tam tak a awm bawk a ni. Davida chu Israel lal atâna thlan a nih lai khân: “Mihring chuan pawn lama lan dân an en ṭhîn a, LALPA erawh chuan thinlung lam a en zâwk ṭhîn” tiin, Pathianin Samuela chu a hrilh a ni. (1 Samuela 16:7) Ni e, Siamtû chuan pawn lam lan dân mai ni lo, kan chhûngril lam a thlîr ṭhîn a ni. A va lungawithlâk êm!

14. Hebrai Pathian Lehkha Thu kan chhiarin, hlâwk takin eng nge kan tih theih?

14 Bible bu sâwmthum leh pakua-te chu Isua hun hmâ-a ziak a ni a, chu chu kan chhiar a ṭûl a ni. Hei hi thawnthu emaw, Bible thu ziak zir satliah emaw maia zir tûr a ni lo va. Min Siamtû chu mi eng ang nge a nih tih hriat kan duh tak zet chuan, chûng thu ziakte kan chhûtin, ‘He mi thu bung leh châng hian a mizia eng nge a târ lan? Hetah hian a ṭhatna eng nge hmuh nghâl theih a nih?’ tih te kan ngaihtuah thei a ni.b Chutianga tihna chuan ring­hlel­tu­te thlengin Bible chu chung lam aṭanga chhuak ngei a ni tih hmu tûrin a ṭanpui ang a; chutichuan, a Ziaktû hmangaihna nei tak hriat zâwk nân lungphûm an phûm an ni ang.

Zirtîrtû Ropuiin Siamtû Hre Tûrin Min Ṭanpui

15. Engvângin nge Isua thiltih leh zirtîrnate hi bengvârthlâk tak a nih?

15 Siamtû a awm tih ringhleltute emaw, Pathian hre chiang lotute emaw chuan Bible thu an hre tam lo hlê ang tih chu thil chiang sa a ni. Mosia kha Matthaia awm hmâ-a awm nge a hnû-a awm tih sawi thei lo te, Isua thiltihte leh zirtîrnate hre lo tawp thâwthâng mite pawh i tawng tawh mai thei. Chu chu thu lungchhiatthlâk ber mai a ni: a chhan chu miin, Zirtîrtu Ropui, Isua hnên aṭangin Siamtû chungchâng tam tak a zir theih avângin. Pathian nêna inlaichînna hnai tak neiin, min Siamtû chu mi eng ang nge a nih tih a lanchhuahtîr thei a ni. (Johana 1:18; 2 Korinth 4:6; Hebrai 1:3) Isua chuan chutiang chuan a ti a ni. Ani chuan: “Tupawh mi hmu chu Pa hmu a ni,” tiin, vawikhat chu a sawi hial a ni.​—Johana 14:9.

16. Isua leh Samari hmeichhia inpawh tawnna khân eng nge a entîr?

16 He entîrna hi ngaihtuah teh. Vawi khat chu Isua chuan a zin hah êm êm laiin, Sukar khaw kiangah chuan Samari hmeichhia chu a bia a. Ani chuan ‘thlarau leh tih tak zeta Pa chibai bûk’ a ṭûlnaa innghat thutak kulmût tak mai chu a hrilh a ni. Chutih hun laia Judate chuan Samari mite chu an thinhrik si a. E­lis­a leh Naamana chunga thil thleng aṭangin Jehova chuan hnam zawng zawnga mi dikte chu pawm a duh a ni tih kan hmu tawh a: Isua chuan chutiang rilru chu a lantîr a ni. Hei hian, Jehova chuan tûn lai khawvêl fan chhuak rilru zîm tak sâkhaw inhmêlmakna a pawm lo tih min hriatchiantîr tûr a ni. Isua chuan hmeichhia a zirtîr duh tih kan chhinchhiah thei a; tin, chu tih laiin he hmeichhia hi a pasal ni lo mipa nêna chêng dûn mêk a ni. Thiam loh chântîr mai aiin, amah ṭanpui thei ngei tûrin zahawmna nên a cheibâwl zâwk a ni. Chumi hnû-ah chuan, Samari mi dangte chuan Isua thu ngaithla-in: “He mi hi khawvêl Chhandamtu a ni ngei,” mai tiin, thu tâwp an siam a ni.​—Johana 4:​2-30, 39-42; 1 Lalte 8:​41-43; Matthaia 9:​10-13.

17. Lazara kaihthawhna thu ziak chuan eng thu tâwp nge a kawh?

17 Isua thiltih leh zirtîrte hriat chianna hmang­a Siamtû chungchâng kan zir theih dân tehkhin thu dang lo ngaihtuah leh ila. Isua ṭhian Lazara a thiha thil thleng kha ngaihzâwn la. Isua chuan mitthi tinung leh tûra a thiltihtheihna chu a lo lantîr tawh a. (Luka 7:​11-17; 8:​40-56) Nimahsela, Lazara farnu Mari ṭap hmêl chuan engtin nge a nghawng? Isua chu “a rilruin a rûm a, a lungngai” a ni. Isua chuan ngaihsak lo emaw, inthiarfihlim san emaw mai lovin; a “ṭap ta a.” (Johana 11:​33-35) Hei hi thin­lung deh dân lanchhuahtîrna mai a ni lo. Isua chuan thiltih dik a ti a ni​—Lazara kaithovin. Hei hian Siamtû thin­lung­a hriatna leh a thiltih dânte hre thiam tûrin tirhkohte a ṭanpui dân i ngaihtuah thei ang. Chu bâkah, hei hian keimahni leh mi dangte chu Siamtû mizia leh a kawngte hre thiam tûrin a ṭanpui bawk ang.

18. Miten Bible zir chu engtin nge an ngaih dân tûr?

18 Bible zir leh min Siamtû chungchâng zir belh zêl chu zahpuina tûr chhan a awm lo rêng rêng. Bible hi lehkhabu tûn lai lo a ni lo. He lehkhabu zira Isua ṭhian hnai tak lo ni ta chu Johana hi a ni. A hnû-ah: “Pathian Fapa chu a lo kal a, mi diktak chu hre thei tûrin hriat theihna min pe tih kan hre bawk a; tin, keini, a Fapa Isua Kristaa kan awm hian, mi diktakah chuan kan awm a ni. Ani chu Pathian dik tak a ni a, chatuana nunna pawh a ni,” tiin, a ziak a ni. (1 Johana 5:20) Chu “hriat theihna” chu “mi diktak,” Siamtû hriat nâna chhawrna chuan “chatuana nunna” a thlen tih hmu ang che.

A Chungchâng Zir Tûrin Engtin nge Mi Dangte I Ṭanpui Theih Ang?

19. Ringhleltute ṭanpui nân eng hmâ nge lâk a nih tawh?

19 Mi ṭhenkhat tân chuan, kan chungchâng ngaihsak lainatna ngah Siamtû a awm a ni tih ring tûrin leh mi eng ang nge a nih tih hre thiam tûrin finfiahna tam tak an mamawh thei a. Siamtû chungchâng ringhlel emaw, an thlîr dân Bible sawi dân nêna inmil lo emaw mi maktaduai lêt engemaw zât a awm a ni. Anni chu engtin nge i ṭanpui theih ang? Kum 1998/99-a Jehova Thuhretute district leh khawvêl pum huap inkhâwmpui-ahte chuan hmanraw thar ṭangkai tak chu ṭawng chi hrang tam taka chhuah a ni​—I Chungchâng Ngaihsak Siamtû a Awm Em? (English) tih lehkhabu chu.

20, 21. (a) Engtin nge Siamtû lehkhabu hi hlawhtling taka hman a nih theih ang? (b)Siamtû lehkhabu a ṭangkai dân fiahna awm tawhte han sawi teh.

20 Chu chu min Siamtû laka i rinna tipung thei tûr leh a mizia leh a kawngte i ngaihsânna tipung thei tûr thu chhuah chu a ni. Engvângin nge hei hi thil chiang sa a nih? A chhan chu I Chungchâng Ngaihsak Siamtû a Awm Em? (English) tih lehkhabu chu chutiang ngaihtuah mite tâna a bîk taka duan a nih vâng a ni. A bu pumpui thupui chu “I nun awmzia engin nge belh thei?” tih hi a ni. A chhûnga thu awmte chu a âwm tâwka zir sâng mite tân pawha rilru la thei tûr zâwnga ziak a ni. Chu bâkah, chu chuan mi zawng zawngte thil châk chungchâng a sawi tel a. Siamtû awm ring hleltû chhiartûte tân rilru la tak leh mi hneh thei tak thu chhiar tûr a awm a ni. He lehkhabu hian chhiartû chu Siamtû-a rinna nei sa angin a cheibâwl lo. Rinhlelhna neite chu tûn hnai a zirchîkna lam thil hmuh­chhuah tharte leh ngaih dân siamte chuan a hneh dâwn a ni. Chutiang thu dikte chuan Pathiana rinna nei sate rinna pawh a tichak zual dâwn a ni.

21 He lehkhabu thar zirna-ah hian, bung ṭhenkhat chuan chhiartû-in Pathian a hriat zâwk theih nâna ṭanpui tûrin, Pathian mize pawimawh zual hrang hrang tilang thei zâwng­a Bible thawnthu tlângpui târ lan hi hmuh a ni ang. He lehkhabu chhiar tawh mi tam takte chuan an chungchânga hêng thute hi a dik zia an sawi chhuak a ni. Lehkhabu i hmêlhriat rualin chu chu i chungah pawh lo thleng se la; tin, an Siamtû hre zâwk tûra mi dangte ṭanpui nân hmang ang che.

[Footnote-te]

a Jesuit zirlai pakhat M. J. Gruenthaner-a chuan The Catholic Biblical Quaterly editor-in-chief a nih laiin, chu verb chuan “tak nei lo va awmna rinna a keng tel ngai lo va; mahse, khawih hriat theih emaw, chutiang lo ni emaw sawi nâna hman fo a ni; a awmzia chu a tak tak a nihzia amah ngeiin a tilang a ni,” ti-a verb ṭo bul thuhmun chungchâng a sawi chu he verb-ah hian hman a ni.

b Nu leh pate’n an fate Bible thu ziak an sawipui-in, an fate chu chutiang zawhnate zâwtin an ṭanpui thei a ni. Tichuan, ṭhalaite chu Pathian nên an lo inhmêlhriat thei ang a, a Thu te chhût dân an zîr thei bawk ang.

I Chhinchhiah Em?

◻ Sinai Tlângah chuan Mosia chu Jehova nên engtin nge an inhriat bel zual?

◻ Engvângin nge Bible zirna hi Pathian nihzia hriatna tûra ṭanpuitû a nih?

◻ Bible kan chhiarin, min Siamtû hnaih zual sauh nân eng nge kan tih theih?

◻ Siamtû lehkhabu hmang tûrin eng kawngin nge rem i ruat?

[Phêk 20-naa milem]

Kan natna do khâwl hian Siamtû chungchâng eng nge a sihhmuh?

[Phêk 21-naa milem]

Tuipui Thi Lehkha zial them. Tetragrammaton (Hebrai ṭawnga Pathian hming) tihlansarh bik nên

[Credit Line]

Courtesy of the Shrine of the Book, Israel Museum, Jerusalem

[Phêk 23-naa milem]

Mari lungngaihna Isua chhânlêtna aṭangin eng nge kan zir theih?

    Mizo Thu leh Hla Chhuahte (1990-2025)
    Chhuahna
    Luhna
    • Mizo
    • Share
    • I Duh Dânte
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Hman Dân Tûr
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Luhna
    Share