Ngaihsaknain An Nun A Chhanhim
ISUA KRISTA chuan Jerusalem biak ina innghat Judate kalhmang tâwpna chungchângah vaukhânna a pe lâwk a. A tâwp nî tûr chiah erawh a hrilh lo. Mahse, chu chhiatna thlentu tûr thilthlengte chu a sawi vek a. A zirtîrte chu ngaihven a, hlauhawm chu tlânsan tûrin a fuih a ni.
Isua chuan heti hian a sawi lâwk a ni: “Sipaihoten Jerusalem khua an hual in hmuh hunah, a boral dâwn tih hria ang che u,” tiin. Tin, heti hian a sawi bawk: “Tiṭiautu tenawm, . . . hmun thianghlima dinga in hmuh hunah chuan . . . Judai rama awmte chu tlângahte tlân bo rawh se,” tiin. Isua chuan a zirtîrte chu an thil neihte la tûra kîr lo tûrin a fuih a. An nunna chhanhim ni tûr chuan tlân chhiat chu a hmanhmawhthlâk a ni.—Luka 21:20, 21; Matthaia 24:15, 16.
Hun rei tak chhûng an helna titâwp tûrin, Cestius Gallus-a chu C.E. 66 khân Jerusalem-ah Rom sipaiho hruaiin a rawn thawk a. Khawpuiah rawn lûtin, biak in pawh a hual hial tawh a. Khawpui chu a buai mup mup a ni. Ngaihven renga awmte chuan chhiatna a hnai tih an hre thei mai a. Mahse, tlân chhiatsan theih a ni em? Rin loh tak maiin, Cestius Gallus-a chuan a sipaite chu a hnûkdâwk ta hlauh mai a. Juda helhote chuan an ûm zui a ni. Tûnah chuan Jerusalem leh Judai ram zawng zawng thlân bosan hun a lo thleng ta!
A kum lehah chuan Rom sipaihote chu Vespasian-a leh a fapa Titus-a hovin an rawn thawk leh ta mup mai a. Ram chhûng zawng zawng chu indonain a khat a ni. C.E. 70 tîr lamah Rom-ho chuan Jerusalem vêlin kulh an siam a. Tlân chhuahna rêng rêng awm lovin an siam a ni. (Luka 19:43, 44) Khawpui chhûnga mite chu an inthat tawn vak a. Chuta thi bângte chu Rom-hovin an that a, salah an hruai bawk a ni. Khawpui leh a biak in chu tihchhiat vek a ni ta. Kum zabi khatnaa Juda thilthleng chanchin ziaktu Josephus-a sawi dânin, Juda mi maktaduai khat aia tam an hliamin, an boral a ni. Chu biak in chu sak ṭhat a ni leh tawh ngai lo.
Kristiante chu C.E. 70 khân Jerusalemah la châm bâng reng se chuan, thah emaw, mi dangte ruala sala hruai emaw an ni ngei ang. Nimahsela, Kristiante chuan Pathian vaukhânna an âwih a, Jerusalem leh Judai ram zawng zawng aṭang chuan Jordan Lui chhak lama tlâng ramahte an tlân bo vek a ni tih hmân lai thilthleng chanchin ziaktute chuan an sawi a. Ṭhenkhat chu Perea biala Pella tlângah an khawsa a ni. Judai ram tlânsanin, an kîr leh tawh lo va. Isua vaukhânna thu âwihna chuan an nun a chhanhim ta a ni.
Chanchin Rin Tlâk Petute Vaukhânna Chu I Ngaihsak Em?
A taka thleng si lo vaukhânna tam tak an hriat hnu chuan, mi tam tak chuan vaukhânna zawng zawng chu an ngainêp vek a. Nimahsela, vaukhânna ngaihsakna chuan i nun a chhanhim thei a ni.
Kum 1975 khân China ramah chuan lîr a nghîng dâwn tih vaukhânna pêk a ni a. Hotute chuan chu hmun chu chhuahsan tûrin mipuite chu thu an pe a ni. Mite chuan thu chu an zâwm a. Mi sâng tam takte nun a him phah a ni.
Kum 1991, April thla khân Philippines ramah pawh Pinatubo Tlâng vêla awmte chuan tlâng aṭanga tui hû leh meivâp rawn phuh chhuak an hmuh thu an thlen a. Thil awm dân thla hnih chhûng an enfiah hnuah, Philippines rama tlâng kâng leh lîrnghîng lam zirna, Institute of Volcanology and Seismology chuan hlauhawm a thleng thuai dâwn tiin vaukhânna thu a puang a ni. Tichuan, mi a sîng têlte chuan chu hmun chu an chhuahsan nghâl a. June ni 15 zîng takah chuan tlâng kâng nasa tak mai a chhuak ta, lei sâ ton tlûklehdingâwn hnih aia rit chu vân lamah a inphuh chho va, a chhehvêl ram zawng zawng chu a tuam ta vek mai a ni. Ngaihsakna chuan mi sâng tam takte nun a chhanhim ta a ni.
Bible chuan he khawvêl kalhmang tâwpna tûr chungchângah min vaukhân a. Tûnah hian ni hnuhnûngahte kan awm tawh a ni. Tâwpna a hnaih zêl rual hian, ngaihven rengin i awm em? Hmun hlauhawm tlânsan tûrin hma i la em? Hmanhmawhna rilru pu chungin, mi dangte pawh chutianga ti ve tûrin i vaukhân em?
[Phêk 20-naa milem]
Pinatubo Tlâng a kan khân vaukhânna thu ngaihsakna chuan mi tam tak nun a chhanhim
[Phêk 21-naa milem]
Isua vaukhânna âwihtu Kristiante chu C.E. 70-a Jerusalem tihchhiat a nih khân an him