MAY 18-24, 2026
KAMINA 35 ‘Shinshikenu Yuma Yabadika Kulema’
Munateli Kushinda Ñahi Yuma Yinateli Kuyiluwañesha?
“Ilukenuña chidi nkeñelu yaYehova.”—EFWE. 5:17.
TUKUDIZA
Chitunateli kusha muchima kuyuma yakuspiritu hela chakwila kudi yuma yikwawu yinateli kutuluwañesha.
1-2. Chuma chitunakumona netu chalema chinateli kutuluwañesha ñahi?
MUNATELI kwanuka mpinji yimwashindili chuma chayiluwañesheleña? Hadaha kudi chuma chayikañesheleña kusha muchima kuchuma chimwelileña nawa mwakeñekeleña kufuukulahu kulonda mwiluki chuma chalema nankashi. Chakutalilahu, fwikijenu kudi muntu wunayitemesheli foni hampinji yimunakwendesha. Muneluki nenu nakukeña wukwashu wenu chikupu, ilaña mwanuka nenu mwatela kumwakula wanyi haniyi mpinji muloña mukuluwankana. Mukwila chiwahi nankashi neyi musha hohu muchima hakwendesha.
2 Tukweti yuma yayivulu yalema yitwatela kwila muchihandilu chetu. Tweluka netu twatela kusha muchima kuyuma yakuspiritua yitwelaña mpinji yejima, muloña diyuma yalema nankashi. (Mat. 6:33) Dichaleteshaña tutoñojokeña chikupu hayuma yinateli kutudiila mpinji nikutukañesha kwila yuma yalema nankashi muchihandilu chetu.—Yish. 4:25; Mat. 6:22.
3. Muloñadi kuhanjeka hayuma yaluwañeshaña chikunateli kutukwasha?
3 Kwosi niwumu hakachi ketu wukukeña nindi amuluwañeshi kulonda yaleki kwila yuma yakuspiritu. Hela chochu, wejima wetu twamonaña kukala kunateli kutuluwañesha neyi mukulabula kwadisu. (Luka 21:34-36) Dichi hakwila twiluki yuma yinateli kutukwasha kusha muchima hamudimu wutwamukalakelaña Yehova, tuhanjekenu (1) hayuma yinateli kutuluwañesha, (2) Yesu chashindiliyi yuma yadi kumuluwañesha, nawa (3) chitunateli kushinda yuma yinateli kutuluwañesha makonu.
YUMANYI YINATELI KUTULUWAÑESHA?
4-6. Yumanyi yinateli kutuluwañesha neyi mukulabula kwadisu?
4 Wejima wetu hamuntu-hamuntu tukweti yuma yalema yitwatela kushaku muchima nankashi muchihandilu. Chakutalilahu, hadaha tunakukatakata kumujimba hela kudi yuma yalema yitwatela kwilila chisaka chetu indi kwiji kudi kukala kukwawu kunakukeñeka nawu tuzatilihu. Kafwampi, yumiyi yalema nawa yakeñekaña etu kuyakamena. Hanu dinu, komana twatela kwiteja yumiyi yituluwañeshi? Yinateli kutuluwañesha neyi tutoñojokaña hohu hayumiyi nawa tuyiteja yitudiileña mpinji yetu yejima nikutuzeyesha muyitoñojoka.
5 Kubombelahu, etu amavulu tunakumona kukala muloña wansañu jamapolitiki, kukala kwamali muchihandilu, kutaanda kwanyisoñu niantu anakuleta mapumba, yuma yinakumwekesha nawu tunakushakama mumafuku akukuminina. (2 Tim. 3:1) Neyi yuma yamuchidiwu diyinakutumwekena, hadaha tukutachika kwakama nankashi chakwila tukutoñojokaña hohu haniyi yuma.
6 Hadaha kudi antu itweluka amonahu dehi kukala kwamuchidiwu nawa kunahimpi chihandilu chawu chikupu. Dichi kwila tuhayama nehi neyi tumona awa antu anakuneña nankashi muloña wakukala kuyanakuhitamu. Antu hiyayileñeli nawu atwalekeñahu kukabakanaku. Dihafuma antu amakwawu amoneña nawu anakuhanda chihandilu chamuzañalu wanyi muloña waniku kukala kuyanakuhitamu! Chafumañamu, amakwawu afwilaña kumanisha ichi chineñi kuhitila mukuumbila mpinji yawu yeneni kuyisela hela kuya nakuhema kumaluña acheñi. Chumanyi chitunateli kwila neyi dikukala kutukweti? Tutalenu yuma yitunateli kudizila kudi Yesu yikutukwasha kwiluka chakushinda yuma yinateli kutuluwañesha mukudifukula kwetu.
YESU WASHINDILI ÑAHI YUMA YADI KUMULUWAÑESHA?
7. Yumanyi yadi kumuluwañesha Yesu?
7 Yesu wadi kuluwankana nayuma yayivulu nankashi, chidi neyi yuma yakumujimba ninsañu jamapolitiki. Mumafuku aYesu, antu amavulu adiña atuzweñi nawa adiña akata. (Mat. 14:14; Maku 14:7) Ayilileña yuma yatama kudi aRoma nikudi akwawu aYudeya. Antu chamweniwu nawu Yesu wadiña nañovu niwuswa wakukoña yihayamisha, akeñeleña kumwilisha nawu ekali mwanta wawu. (Yow. 6:14, 15) Kubombelahu, Yesu amwimakeneni kudi Satana wamwesekeli kuhitila mukumudimbeka nindi ekali nyuuli wakaayi. (Mat. 4:8, 9) Nawa kapostolu Petulu, wumu hadi amabwambu jaYesu adikundiliyi nawu chikupu, mpinji yimu wamukolesheli Yesu nindi yahimpi yitoñojoka yindi kutalisha hachuma chafwilileñayi kwila, nakumuleja nindi: “Ditiyili luwi, Mwanta.”—Mat. 16:21, 22.
8. Yesu washindili ñahi yuma yadi kumuluwañesha?
8 Yesu washindili ñahi yuma yadi kumuluwañesha? Welili mwenimu munjila jisatu. Njila yatachi, wembujoleleña yitoñojoka yaYehova. (Yow. 8:28; 14:9) Njila yamuchiyedi, wadikitileña nankashi munyidimu yakuspiritu. (Mat. 9:35) Njila yamuchisatu, welukili chikupu chuma chasweja kulema muchihandilu chindi. (Yow. 4:34) Wakaanini kweseka kwaSatana chakadi kuhita mumbadi nawa welukili nindi Petulu wakeñeleña kumutiyila luwi, ilaña chuma chatoñojokeleñayi Petulu hichesekeni nankeñelu yaYehovaku. (Mat. 4:10; 16:23) Yesu hetejeli yitoñojoka yawantu, yuma yahosheleñawu hela yelileñawu yimukañeshi kushikija nkeñelu yaNzambiku. Hela chochu, yuma yinateli kutuluwañesha yinateli kwambukaku nayuma yadi kumuluwañesha Yesu. Ilaña neyi twilaña iyi yuma yisatu yeliliyi Yesu, tunateli kushinda yuma yikutuluwañesha mukudifukula kwetu.
TUNATELI KUSHINDA ÑAHI YUMA YINATELI KUTULUWAÑESHA?
9. Kutwalekahu “[kwiluka] chidi nkeñelu yaYehova” kwatalisha mudihi? (AEfwesesa 5:17)
9 Toñojokenuña neyi chatoñojokañayi Yehova. Kwila mwenimu kunateli kuyikwasha kutwalekahu “[kwiluka] chidi nkeñelu yaYehova.” (Tañenu AEfwesesa 5:17.) Tunateli kwiluka yuma yamuzañaleshaña Yehova neyi tutañaña Izu dindi nikutoñojokahu chikupu. Tunateli kwila mwenimu hela chakwila Bayibolu hiyahoshahu nsañu yidi yejima hakukala kutunakuhitamuku. Munjilanyi? Kuhitila mukwiluka chatoñojokañayi Yehova nikwiteja netu yatulomboleña.
10. Tunateli kwiluka ñahi chekala chatoñojokañayi Yehova?
10 Tunateli kwiluka chatoñojokañayi Yehova neyi tudizaña Bayibolu nikutoñojoka hachakwashañayi antu. (Yere. 45:5) Neyi tunakutaña nsañu yamuntu ashimunawu muBayibolu, tunateli kudihula malwihu adi neyi: ‘Iyi nsañu yinakundizishadi hadi Yehova? Nateli kuyizatisha ñahi hakwila niwahishiku chinatoñojokaña?’ Kafwampi, yitoñojoka yindi yabadika chikupu yetu. (Isa. 55:9) Dichi twamushindamenaña kulonda yatudizishi chakwila nkeñelu yindi. (Mas. 143:10) Nawa twalombaña yatukwashi kulonda twilukishi chekala yitoñojoka yindi nikutoñojoka neyi chatoñojokañayi.—1 Yow. 5:14.
11. Yehova nakukeña nindi twileñadi?
11 Chitukutoñojokaña neyi chatoñojokañayi Yehova, chikutukwasha kwiluka netu nakukeña nindi tutondolweleña yuma yinateli kutuluwañesha kulonda tudiloñesheli chadimu nakukuma kwanshakaminu yamakonu. (Mat. 24:44) Wakeñaña wanyi nindi tuswejeña kwakama. (Mat. 6:31, 32) Dichi neyi tutachika kusweja kwakama hansañu yakukola kumujimba, mudimu, itala hela kukala kukwawu kutunakuhitamu etu aweni nichisaka chetu, Yehova nateli kutukwasha munjila yayiwahi. Watuleja nindi twatela kumushindamena neyi tunakukeña maana niñovu yakuumika kukala kutwamonaña.—Mas. 55:22; Yish. 3:5-7.
12. Yumanyi yitunateli kwila hakwila tubuleña kusweja kwakama nayuma yinakumwekana mukaayi? (Matewu 5:3)
12 Twalekenuhu kudikita muyuma yakuspiritu. Wejima wetu mpinji jikwawu twakamaña muloña wayuma yinakumwekana mukaayi. Sweje-e dinu yitunateli kubula kukañesha. Dichi hakwila tubuli kuluwankana nayuma yitunateli kubula kukañesha, twatela kusha muchima hakwila yuma yakuspiritu. Tunateli kwikala namuzañalu neyi twilaña yuma yikutukwasha kumwiluka chiwahi Nzambi, chuma chacheni chatuleñeleliyi Yehova nindi twileña. (Tañenu Matewu 5:3.) Tunateli kumwiluka chiwahi Yehova neyi tutañaña Izu dindi, Bayibolu, nikuzata hakumina ñovu jetu kudifukula kudi yena munjila yidi yejima yakundama kumudimu windi wajila. Kwila mwenimu, kukumutiyisha cheñi Yehova kuwaha muloña tunakuzatisha mpinji yetu chiwahi.—Yish. 23:15.
13. Tunateli ñahi ‘kuzatisha chiwahi mpinji yetu’?
13 Etu akaKristu twatela kuzataña nañovu ‘kuzatisha chiwahi mpinji yetu.’ (Efwe. 5:15, 16) Tuneluki netu Bayibolu yinakutuleja hohu wanyi nawu tuzatisheña chiwahi mpinji yetu muyuma yitwelaña hefuku-hefuku. Ilaña yatukonkomwenaña cheñi nawu tuzatisheña chiwahi mpinji yetu henohu Yehova kanda akisañani ayinu nshakaminu yatama. Tunateli kuzatisha ñahi chiwahi mpinji yetu? Neyi tuzatishaña mpinji yetu yeneni nakukeña kwiluka nyuzi yakatataka yinatudikiwu haintaneti yinakuhosha hayuma yatama, tunateli kuluwankana, kuzeya nawa tukufunta hanyima mukudifukula kwetu. Tukwila chiwahi nankashi neyi tutondolwela kuzatisha mpinji yetu yeneni kutala hela kutaña nyuzi! Twatondolwelaña kwiñija mutu muyumiyi kulonda tutwalekeñahu kudikita muyuma yakuspiritu yatukoleshaña. Tukwila cheñi chiwahi neyi tufuukulahu kutandumuna mudimu wetu wakushimwina neyi chinatwesheki, chidi neyi kuzata nañovu kufuntila kudi antu anamwekeshi mpwila. Tweluka chichalemena kuzatisha chiwahi mpinji yejima yitukweti kukwasha antu kulonda “ayamwini nawa eluki chalala chikupu.”—1 Tim. 2:4.
14. Kutwalekahu kudikita muyuma yakuspiritu kwatukwashaña munjilanyi? (Talenu nimwevulu.)
14 Neyi tutwalekahu kudikita muyuma yakuspiritu, chikutukwasha kwiluka muloña waweni yuma yatama chiyinakumwekena mukaayi. Neyi tumona madombu anakumwekana muloña wamapolitiki, kukala kwamali ninyisoñu yinakutaanda hitwafwaña mutentuku. Tunakumona iyi yuma yinakumwekana muloña hiwunsahu wunakumwekesha nawu wuprofwetu wamuBayibolu wunakushikijewa. Chatela tuleki yumiyi yitutiyisheña woma nankashi, twatela kukuhwelela netu Yehova katataka yayifumishihu. Sampu iyi mpinji yinashiki, tuneluki netu Yehova wakutwalekahu kutukwasha kuumika nawa chumichi chikutukwasha kubula kutiya woma.—Mas. 16:8; 112:1, 6-8.
Hela chakwila kudi yuma yakuluwañesha yinakumwekana mukaayi, twalekenuhu kudikita muyuma yakuspiritu (Talenu paragilafu 14)b
15. “[Kutoñojoka] mwamaana” kukutuletesha kwiladi? (1 Petulu 4:7)
15 Shenu muchima nankashi hayuma yasweja kulema. Antu amavulu mukaayi makonu ashaña muchima hakuhema chatela atoñojokeña hakukuma kwanshakaminu yamakonu kunakuswina mukamwihi. Hela chakwila chatama wanyi kwikala nampinji yakuhema, twatela “[kutoñojokaña] mwamaana” hakwila nawu tutondolweleña yitoñojoka yamukanu kaayi. (Tañenu 1 Petulu 4:7.) Chumichi chikutukwasha kubula kumanishila mpinji yeneni kuyisela, ilaña tukufuukulaña yuma chachiwahi. Kufuukula kwamuchidiwu kukumwekesha nawu tunakutoñojoka neyi chatoñojokañayi Yehova, nawa kukumwekesha cheñi nawu tuneluki chikupu yuma yasweja kulema.—2 Tim. 1:7.
16. Yesu washili muchima chikupu hakwila yumanyi chikwashalili hohu maora antesha nakufwa?
16 Yesu watwalekelihu kusha muchima hakwila yuma yalema nankashi muchihandilu chindi. Nichikwashalili hohu maora antesha nakufwa, washili muchima chikupu hakutwalekahu kwikala washinshika nikushikija nkeñelu yaNzambi. Muloña wachumichi, walombeli chakadi kuleka. Ilaña atumbanji twindi hiyelili mwenimuku. Chatela alombeña, wena akaamini mutulu. “Azeyeli nachineñi.”—Luka 22:39-46; Yow. 19:30.
17. Muloñadi antu amavulu chazatishilañawu njila yakuhanjekelamu haintaneti, nawa iyi njila yinateli kuyiluwañesha ñahi? (Talenu nimwevulu.)
17 Neyi chayimwekeneni atumbanji twaYesu, ninetu mpinji yikwawu neyi tunakuhita mukukala tunateli kuzeya muyitoñojoka. Yuma yinakumwekana munanu mafuku akukuminina, yinateli kutuletesha kutachika kusweja kwakama. Hakwila avulameni kukala kunakumonawu, antu amavulu makonu ombilaña mpinji yeneni hanjila yakuhanjekelamu haintaneti. Iyi njila yayikwashaña kuhanjeka nawamabwambu niyisaka yawu mwahita kaayi nikuyileja yuma yinakumwekana, kuyitemeshela nyevulu niyuma yikwawu. Nawa ayizatishaña kutala mavidiyo amavulu nikuhema yisela yahavidiyo. Hela chochu, awa antu eñijaña mutu chikupu mukwila yumiyi chakwila azatishaña mpinji yeneni niñovu kusandujola haintaneti kulonda amoni yuma yakatataka yinatudikiwu. Hakwila nawu tubuli kufwa muniwu muhetu yowumu, twatela kudihula netu, ‘Komana yuma yinatalaña hela yinelaña haintaneti mwamweni yantiyishaña kuwaha, tahindi yankañeshaña kwila yuma yasweja kulema muchihandilu chami?’
Wuswa wakufuukula chiwahi watukwashaña kubula kuluwankana nayuma yidi neyi njila yakuhanjekelamu haintaneti, yisela nimpinji yakuhema (Talenu paragilafu 17)
18. Muloñadi chitwatela kuzatishila wuswa wakufuukula chiwahi hampinji yitunakutonda yisela?
18 Chalema kwikala nampinji yakuhema nikunooka mpinji jikwawu. Hela chochu, twatela cheñi kutonda chachiwahi yuma yitwahemaña hela yitwatalaña haTV indi kwiji haintaneti. Yumiyi yinateli kutuzañalesha nawa yinateli kutukwasha kwikala akasunuka muyitoñojoka. Ilaña twatela kuzatisha wuswa wakufuukula chiwahi hampinji yitunakutonda yisela nikuleha kwampinji yitwatela kuzatisha. Chakutalilahu, neyi tunamanishi kutala vidiyo yimu, hasikilini yetu hanateli kwinza vidiyo yikwawu nawa tunateli kwikala mukweseka kwakukeña kutwalekahu kutala mavidiyo amakwawu. Mumavidiyo amakwawu munateli kwikala nsañu yamadombu hela yawuvumbi. Dichuma chamumwekeneni manakwetu wumu wakuAsia. Hakusambila watachikili kutala tumavidiyo twatwihi haintaneti. Chatwalekelihu kutala itu tumavidiyo twatwihi twamulejeleñawu nawu atali, wakashimukili hohu natachiki kutala mavidiyo awuvumbi. Nkumininaku, watachikili kutala nyevulu yanzekesi. Hela chochu, nawukwashu wawakulumpi niamabwambu adikundileñayi nawu nankashi, wafuukwilihu kwila yuma yalema, wajimini ma apu hatalilileñayi awa mavidiyo nawa wadikasili mumuchima kubula kuzatisha foni yindi nankashi. Ichi chuma chamwekeni chinakutukwasha kwiluka muloña waweni chichalemena kuzatisha wuswa wakufuukula chiwahi hampinji yitunakutonda yisela.
19. Chumanyi chinateli kumwekana neyi tusha nankashi muchima hampinji yakuhema nikunooka?
19 Twatela cheñi kuzatisha wuswa wakufuukula chiwahi hampinji yitunakutonda mpinji yakuhema niyakunooka. Wejima wetu twakeñekaña kuhema nikwikala nampiji yakunooka. Chumichi chalema nawa chikutukwasha kwikala akola kumujimba. Ilaña neyi tusweja kusha muchima hakuhema nikunooka, yumiyi yikutukañesha kwikala nampinji yakwila yuma yalema nankashi. (Fwili. 1:10) Wejima wetu hamuntu-hamuntu twatela kudifuukwila yuma yitwatela kwila nikuleha kwampinji yitwatela kuzatisha hakwila yumiyi. Hampinji yimunakufuukula, dihulenu nenu: ‘Komana mpinji yinombilaña hakuhema nikunooka yamwekeshaña nawu nazatishaña chachiwahi wuswa wakufuukula? Komana inakumwekesha nami nalemesha yuma yalema nankashi nikudiloñeshela chadimu “[nakukuma] kwayuma yejima”?’
20. Yumanyi yayiwahi yafumañamu neyi tushinda yuma yinateli kutuluwañesha?
20 Mwafumaña yuma yayiwahi neyi tushinda yuma yinateli kutukañesha kwila yuma yakuspiritu yitwelaña mpinji yejima. (Isa. 48:17) Nawukwashu waYehova, tukutwesha kushinda kukala kudi kwejima kutunateli kumona muchihandilu. Hitukufwa mutentu muloña wayuma yinakumwekana mukaayiku. Nawa tukutondolwela kusha nankashi muchima hampinji yakuhema nikunooka. Dichi tutwalekenuhu kutoñojoka neyi chatoñojokañayi Yehova, kudikita muyuma yakuspiritu nikutwalekahu kusha muchima hayuma yalema nankashi. Neyi twilaña mwenimu hitukushinda hohu yuma yinateli kutuluwañeshaku, ilaña cheñi “[tukukwatisha] chikupu kuwumi walala.”—1 Tim. 6:19.
KAMINA 129 Tukutwalekahu Kuumika
a MWATALISHA AWA MAZU: Yuma yakuspiritu yitwelaña yatalisha kuchuma chidi chejima chakundama kukudifukula kwetu kudi Yehova, chidi neyi kudiza Bayibolu, kuya nakupompa, kwikala nakudifukula kwachisaka nikuya mumudimu wakushimwina. Twadifukulaña cheñi kudi Yehova neyi tuhembaña chiwahi nikutuña maluña mutwadifukwilaña, kukwashana mumudimu wakukwasha adi mukukaankila, kudihana kuzata munyidimu yahakupompa kweneni, hela kukalakela haBeteli.
b KULUMBULULA MWEVULU: Eyala namumbanda adisumbula anatwalekihu kudikita mumudimu wakushimwina chatela aluwankani nayuma yinakumwekana mukaayi.