A-iminyu “ndi yotuva yokhumela wa Yohova”

N’nga chini inodha mathuuleloni mwinyu mwavwa madhu oi “yotuva?” Venango munothuulela ira ndi kobiri, fuma, venango yongo iliyofuneya maningi vabanja linyu. Mo-obala tundu wa yotuviyo, ninofwanela isamalela pama.

Bibilya linoonga ira “a-ima ndi yotuva yokhumela wa Yohova” (Sal. 127:3) Anamabala oi anom’dhiveliwana Yohova tanoona ira a-imiwa ndi yotuva yokhumela wa Babiwa wadhulu. Aliwa tanodhilimbi-edha samalela a-imiwa ira takalenga obareleya mwaututuni, mwamathuulelo thitho mwauzimu.

Mbwenye yovwi-a tangaranga choi anamabala enango katinoona a-imiwa ninga yotuva yokhumela wa Nlungu. (Esa. 49:15; 2 Ti. 3:1-3) Atu enango tanofuna asamalela a-imiwa, mbwenye namwasa ogumanana nyarwa vinowarucha asamalela. N’nga ndi nyarwa dhivi dhinango dinogumanana aliwa? N’nga Yohova unofuna ira anamabala tairengan’ni? N’nga anamabala tanaulukuli-e a-vi a-imiwa mosangalala?

NYARWA

Kanyi-edhiwa naabaliwa thitho naatu enango. Muvikalelo vinango, mutu akaana a-ima anjinji panolemeziwa liye maningi naabalee thitho naatu enango. Namwasa wa vyevi, mabanja enango tanodhivwa kala okanyi-edhiwa ira takaena a-ima anjinji—oi kanaode asamalela.
khumbanyedha vya sogolo. Muvilambo vinango, a-ima anjinji tanokwa namwasa worambuleleya vyodya, marenda na vyorucha vinango vyaingumi. Ee-no mabanja enango, tanosakula kaana a-ima anjinji ira a-ima enango tavulumuwe fiyedhela ulukula. Mabanja enango, tanosakula kaana a-ima anjinji naifunelo yoi aliwa tadhaulula a-imawo tadhaasamalele. Vyevi pyoidhiweya maningi namwasa oi vilambo vinango maguverno katinokami-a atu oulula.
Kozeela banja. Molandana na vilambo vinango, mabanja enango katinofwanya ndhila venango mirombwe ira tarambele wise. Angalive ira atu enango atokaana ngari yo-indi-edha basa ndhila dhorambelela wise, atu enango tanoova nyarwa dhinofuna kalavo ta-indi-edhanga basa ndhila dhedhi. Yorucha inango ndi dula wa mirombwe yen’na.a

N’NGA YOHOVA UNOFUNAN’NI WAANAMABALA?

Banja lisangalalanga vambo-i kampuni. Babuo avuruwananga mopwaseya vanoonga mwanee wa-iyana mathuulelwe thitho m’ma awaredhangana bola na mwanee walombwana. — Mukaengana hora yowaredhana mwana uliwethene vaekene

Samalela a-imiwa. Yohova utova-a anamabala izo yosamalela a-imiwa ang’ono. Yohova unodedi-edhela ira anamabala talabenga basa mwathindhi ira a-imiwa takaengana yodya, vyowara na limburo lokaathi. Yohova unofuna thitho ira anamabala taafunji-enga a-imiwa. Ee-no, anamabala anoonechecha ira a-imiwa atoulukula thitho atofunjedha pama. Anamabala anodhilimbi-edha vwechecha mwana uliwethene vaekene ira mwanuo adhivwenga kala obareleya thitho ngodhiveliwiwa. Mbwenye pyofuneya thuulela ira Yohova ngololela thitho kanodedi-edhela ira anamabala takale ofuma. Ee-no Yohova atoosakula banja losauwa, lolimbi-edha basa ira liulukuli-e mwanee odhiveliwiwa. —Mat. 13:55, 56; Luk. 2:24.

Likhundo la Bibilyani: “Mwaimbarimbari, akala mutu kanosamalela atu oi ndi izoyee asamalela, simbwasimbwa avabanjanivee, utokonda iroromelo thitho ngothakala kwaranya mutu o-ororomela.”—1 Ti. 5:8.

Yohova unoidhiwa ira anamabala tanofuneela kami-o taululanga. Ndhila imbo-i inothonyi-edha a-ima ira anolemeza anamabaliwa, kuonechecha ira aliwa anosamalela anamabaliwa taululanga. (Eki. 20:12; 1 Ti. 5:4) Mbwenye Yohova unosangalala maningi aona ira anamabala anothuulela vyamoda munasamalele aliwa a-ima a-kala moda a-ima munasamalele aliwa anamabaliwa.—2 Ak. 12:14.

Funji-a a-ima vyokhuza Yohova. Anamabala Aikristau atokaana izo yofunji-a a-imiwa m’dhiveliwana Yohova thitho m’lambela. Yohova unoona ira yen’na ndi yongo yofuneya maningi ira anamabala tafunji-enga a-imiwa.—Dot. 6:6, 7.

Likhundo la Bibilyani: “Nyo ababa kamusukwali-enga a-iminyu, mbwenye mudhowenave aulukuli-a vowava-a malangi-o nowafunji-a movwelana na vinoonga Yohova.”—Aef. 6:4.

YOHOVA UNOFUNA IRA ANAMABALA TAULUKULI-ENGA A-IMIWA MOSANGALALA

Banja lithapanyanga m’ba mwiwa. Bibilya lingali lodhula vamezani viwa. — Mutapanyenga vyokhuza a-ima anofuna nyo dhakaana

Mukozeelenga vya sogolo. Akala munofuna kaana a-ima muthuulele moda muli vyongo vaingumiinyu. Mwaifwanafwani-o, n’nga munodha adyi-a, awari-a, nowafunji-a a-iminyu? Akala kamunatapanye mwasa wen’na, munoira pama tapanya injiva waa-ima anofuna nyo dhakaana. Muthuulelenga ira munofwanela samalela mwana uliwethene vaekene ninga munofunela Yohova. Pyaimbarimbari ira Yohova unoidhiwa ira kai vyothene vinoireya ninga mwakozeele nyo. (Nam. 9:11) Mbwenye liye unodha uraeli-ani mwadhilimbi-edhanga kala anamabala apama.

Likhundo la Bibilyani: “Mapalano a mutu wa thindhi anom’kami-a ira vyongo vim’mwendele pama, mbwenye uliwethene unoira vyongo mopupuluma unodha sauwa.”—San. 21:5.

Mofwanafwani-a, n’nga mbaani wa nyo afunanga manga nyumbee kanoroma khaathi nolengesa kobiridhee ira aone akala dhinokwakwana mari-ana nyumbiyo? “—Luk. 14:28.

M-ela Yohova valimburo loroma. Lambela Yohova unofwanela kala ofuneya maningi vabanjani vinyu. Akala mutokaana a-ima, mukaengana hora yokami-a mwana uliwethene m’dhiveliwana Yohova. Mukami-enga a-iminyu ira tavuruwanenga takala vamigumanoni nofunjedhavo yongo. Muirenga lambela wa vabanjani sumana nlilothene. Mufunji-enga a-iminyu laleela. Kamu-iyedhenga izo inyu yokala namabala wa mwaninyu wandimuwa venango wa balinyu uliwethene. Ulukuli-a a-ima unofuna hora thitho thindhi mbwenye munodha sangalala ona a-iminyu tam’labelanga Yohova mosangalala.

Likhundo la Bibilyani: “Kavali yongo inonisangalali-a maningi kwaranya uvwa ira a-imanga anodhowanave wenda muimbairmbari.”—3 Ju. 4.b

Mum’nyindelenga Yohova. Akala munothuulela vyokaana a-ima venango mutokaana wale, idhiwani ira irana vinofuna Yohova ninga anamabala kofuneya maningi kwaranya a-rela ikalelo na vilemeelo vya waninyuo.

Viruthiruthi vyothene vambo-ive: 1. Anamabala thangakaathidhe vambo-i na mwaniwa walombwana vamigumano ya pingo. Mwanuo aimechanga dhandha ira awakule . 2. Baja lilabanga vambo-I basa lolaleela. Baba unolaleela na mwanee wa-iyana, m’ma alaleelanga na a-imee ambili ang’ono. — Samalela vyorambulela vyauzimu vyaa-iminyu unofuneela hora thitho thindhi

Akala mutosakula kaana a-ima oyeva, muroromelenga ira Yohova unodha usamalelani masiki mwadha ulula. Mukondenga mathuulelo oona a-iminyu ninga “kami-o la sogolo.” Kamuovenga ira tanodha u-iyani. Yohova utolanyedha ira unodha usamalelani thitho hora dhothene liye unokwakwaneli-edha vilanyedhile liye.—Yos. 23:14.

Likhundo la Bibilyani: “Unyindelenga Yohova na rimaa othene, thitho kunyindelenga dodolisolaa um’thuulelenga mundhiladhaa dhothene thitho liye unodha usogolela.”—San. 3:5, 6.

“Ndali mwana thitho va-eeni nditoulukula mbwenye kandinaonevo mutu uliwethene olongomana anga-iiwile venango a-imee tavepanga yodya.”—Sal. 37:25.

“Ee-no hora dhothene mudhowenave e-la Umwene wa Nlungu valimburo loroma namakhundwee olongomana vaingumiinyu, thitho liye unodha uva-ani vyongo vyothene vyevi.”—Mat. 6:33.

A-ima ndi yotuva yapereso yavadhulu ivelenle Yohova waanamabala. Yohova unosangalala aonanga anamabala takwakwaneli-edhanga izo iwa yosamalela a-ima mwaututuni, mumathuulelo na mwauzimu. A-rela malangi-o a Yohova kofuneya maningi waanamabala kwaranya vilemeelo vya unokala aliwa. Ndi mwasee aliwa anosakula mosamala injiva waa-ima anofuna aliwa dhakaana. Mwandhila yen’na, anamabala anodha va-a mwana uliwethene yongo inofuneela liye. Tairangana vyevi, anamabala anothonyi-edha ira tanodhiveliwana a-imiwa, nowaona ira mbofuneya maningi thitho—“ira ndiyotuva yokhumela wa Yohova.”

Aliwa katasukwanle namwasa wa vyosakula viwa

N’nga anamabala tanorucheya tasakula kaana a-ima oyeva? Yofuka yen’na ili mathuuleloni mwaanamabala anjinji oi tanokala muvilambo muli nyarwa dhafuma anodhifuka vyofuka vyevi. Dhoweni nioneni vyaongile miru dhamabanja Aikristau anokala muvilambo vyevi

N’nga munokanyi-edhiwa ira mukaena a-ima anjinji?

“Ee, napingonimwene vinoireya. Banja linango latoonifuka ira mwasiwa ngwan’ni muna mwana mbo-i baa-i? Wu Afrika uno, mutu akaana mwana mbo-i baa-i unokala ninga kanamwana thitho mwakaana a-ima ambili munokala ninga munamwana mbo-i. Ee-no natokaana mwana mwinango wa i-yana mbwenye nanooruchi-iwave.”—Jeremiya

N’nga mutoroma gumanana yorucha iliyothene namwasa osakula kaana a-ima oyeva?

“Kabe. Namwasa osakula kaana a-ima oyeva, miyo na i-yananga natooda samalela a-imi-u vavyorambulela viwa vyaututuni thitho simbwasimbwa vyorambulela vyauzimu vya banja li-u. Miyo ndabaliwile mubanja ilukulu thitho ndinothuulela pama ira vyali vyorucha ira anamabali-u taniva-enga vyothene vyafuneela i-yo thitho ira i-yo othene niodenga funja xikola.”—Jeremiya

N’nga a-iminyu tanodhivwa a-vi va yosakula inyu?

“Anamabala ana a-ima anjinji hora dhinango vinokala vyorucha asamalela a-ima othene, namwasa wenuo a-ima anoonecha nyarwa. Mbwenye a-imi-u tali osangalala namwasa oi katinogumanana yorucha yen’na.”—Filipi

“A-imi-u tali osangalala namwasa odhivwa ira tali obareleya, anosamaleliwa nodhiveliwiwa. Nanooitanelecha nyumbani wi-u abali naarongola olimba mwauzimu avifwanafwani-o vyapama, tanoonilimbi-a thitho ira ninlabelenga Yohova. Naing’ana a-imi-u va-eeni, ninoona ira natooira yosakula yapama.”—Carlo

N’nga ndi upama uvi unokalavo nasakula kaana a-ima oyeva?

“Vyali vyo-orucha samalela banja li-u mwaututuni namwasa wa yosakula yen’na. Miyo ndatokaana basa lapama maningi, mbwenye vira wahora ndatookumi-iwa basa vyawa 3 vivirilevi. Voi banjani mwi-u mwali a-ima oyeva, vyali vyo-orucha limbanana machinjo enala namwasa oi kanafuneela kobiri dhinjinji ira nidhisamalele.”—Jeremiya

“Namwasa wa yosakula yei, natooda samalela a-imi-u mwaututuni thitho mwauzimu. Namwasa okaana a-ima oyeva, vyali vyo-orucha idhiwa vinofuneela uliwethene. Wenjedhela veva, natokaana ngari yolaleela ulimburo wafuneela anamalaleya anjinji. Va-eeni, a-imi-u othene anom’labela Yohova thitho atokaana vifunelo vyauzimu.”—Lenadi

N’nga chini inadhiveliwena nyo wandela anamabala enango?

“Miyo ndatooda ona namethwanga ira madhu ava Salimo 34:10b, mbaimbarimbari.” Mbwenye atu anom’funafuna Yohova katinodha rambulela yongo iliyothene yapama. “Yohova atooniva-a vyongo vyothene vyafuneela i-yo.”—Rafaeli

a Banja lililothene linofwanela sakula injiva waa-ima anofwanela aliwa kaana, hora inofuna aliwa kaana thitho i-ndi-edha basa ndhila iliyothene ira tarambele kaana wise. Kavali mutu unofuna tonga banja nlilothene namwasa wa vyosakula viwa. (Aro. 14:4, 10-13) Pyaimbarimbari ira katinalabi-edhe basa ndhila venango vyongo vinairi-e ira i-yana atatile wise. wenjedhela veva, banja yairana yosakula ye’na anofwanela a-rela malangi-o anofwanyeya va 1 Akoritiyo 7:3-5.

b Bibilyani, madhu oi “a-ima” anoonga vya Makristau enao Juwau aafunji-idhe liye imbarimbari saasawa thitho na anamabala aliwa anosangalala a-imiwa tam’labelanga Yohova