30 WA MARÇO FIYEDHA 5 WA ABRIL WA 2026
NYUMBO 76 Kodi mumanva bwanji?
Mufunji-enga imbarimbari moriya rima
“ Yohova ndi Nlungu waimbarimbari.”—SAL. 31:5.
VINOFUNA I-YO FUNJEDHA
Muyofunjedha yei ninoona vinaire i-yo ira niongenga imbarimbari thitho vinaire i-yo ira nifunji-enga imbarimbari ya Bibilyani mundhila yoi ikami-enga atu enango.
1. N’nga ninofwanela iran’ni ira nikale mu banja la Yohova?
NAGUMANA na Kristau fwi-u wa hora yoroma ninodhiveliwana m’fuka ira, n’nga mwaromile a-vi imbarimbari? Enango anowakhula ira ndibaliwile muimbarimbari. Mbwenye enango anoonga ira nditefunjedha wene imbarimbari. Ninowakhula ee-no namwasa oi imbarimbari yofwanyeya m’madhu a Nlungu inokhuza yongo iliyothene inoira i-yo vaingumi yi-u. Mwasiwa ngwan’ni ninoonga ee-no? Ninoonga ee-no namwasa oi ninooda kala mu banja la Yohova simbwasimba akala ninothonyi-edha ira ninodhiveliwana imbarimbari noirangana vyongo movwelana na imbarimbariyo. Vyevi vinothangani-avo kala oona rima va vyongo vinoonga i-yo thitho irana.—Sal. 15:1-3.
2. (a) N’nga atu taidhiwan’ni vyokhuza Yesu? (b) N’nga makhundo aimbarimbari afunji-a Yesu akhuzile a-vi atu?
2 Hora dhothene Yesu anoonga imbarimbari. Amwidanee tatoorumela ira Yesu aonga imbarimbari angalive ira aliwa katasangalala na evyo. Voonga vyokhuza makhundo aimbarimbari afunji-a liye, Yesu aongile ira: “Ndadhidhe dhagaani-a atu. Ndadhidhe dhairi-a ira mwana walombwana aruni-ane na babee, mwana wa i-yana aruni-ane na m’mee thitho i-yana otheliwa aruni-ane na livyalee wa-iyana.” (Mat. 10:35) Yesu kaafuna ira atu taruni-enga milanyu yalaleela liye vambo-i naanamafunjedhee mbwenye liye anoidhiwa ira vyevi vinodha ireya. (Mat. 23:37) Liye anoidhiwa ira milanywee inodha iri-a ira atu tagaaneye moi enango anodha iidanana.—2 At. 2:9-11.
3. N’nga ninotapanyan’ni mu yofunjedha yei?
3 Molandana na Yesu ninodhilimbi-edha kala atu oona rima, onga imbarimbari hora dhothene masiki vyevi viiri-e ira atu taidanenga na i-yo thitho ninolaleela nofunji-a imbarimbari ya Bibilyani masiki atu ta-asangalalenga navinofunji-a i-yo. N’nga vyevi vinothapulela ira kaninofwanela thuulela hora thitho moda munaongele i-yo vyongo vyaimbarimbari thangani-avo laleela milanyu yapama? Kabe kai e-no. Muyofunjedha yei yoroma ninothapanya yofuka yoi: N’nga imbarimbari ninaifwanye wani? Ee-no ninothapanya moda nunaawandele i-yo atu enango thitho hora yofwanelela awandela imbarimbari ya Bibilyani. Namala ninothapanya yofuka yoi: Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela wandela atu milanyu yapama, n’nga ninaawandele a-vi thitho ndi hora ivi inofwanela i-yo awandela? Vyowakhula vya vyofuka vyevi vinonikami-a ira niongenga imbarimbari thitho funji-a imbarimbari vo-indi-edha basa madhu apama, adodoliso thitho vahora yofwanelela.
N’NGA IMBARIMBARI NINAIFWANYE WANI?
4. Mwasiwa ngwan’ni ninoonga ira imbarimbari inokhumela wa Yohova?
4 Imbarimbari inokhumela wa Yohova. Vyothene vinoonga liye pyaimbarimbari. Mwaifwanafwani-o, liye unoonga imbarimbari vamwasa wa vyongo vyapama na vyothakala. (Sal. 19:9; 119:142, 151) Vyongo viongile liye ira vinodha, ireya vinoireyadi. (Esa. 55:10, 11) Hora dhothene unokwakwaneli-edha vilanyedhile liye. (Num. 23:19) Thitho pyo-odeya ira Yohova aname. (Aeb. 6:18) Ngumwasee unoidhiweya ira “Nlungu waimbarimbari.”—Sal. 31:5.
5. Mwasiwa ngwan’ni pyo-orucha “m’mwidhiwa Nlungu waimbarimbari”? Muongemo. (Mayirelo 17:27)
5 Angalive ira atu enango anoonga ira pyorucha m’mwidhiwa Nlungu waimbarimbari, vinoonga aliwa kai vyaimbarimbari. Vyopanduchiwa vinovelela umboni oi liye utokalaodi. (Aro. 1:20) Paulo vyaonga liye na Agiriki naanamafunjedha Bibilya awu Atene, Rumiwi Paulo atoonga ira Nlungu unofuna ira nim’sakesake thitho “kali undendai na i-yo.” (Muleri Mayirelo 17:27) Imbarimbariyee choi Yohova unoitanela wa liye atu odhiyevi-a anosakasaka imbarimbari.—Ju. 6:44.
6. N’nga ndi makhundo avi enango anofwanyeya Bibilyani, n’nga mwasiwa ngwan’ni ninosimba namwasa oidhiwa makhundo enala?
6 Ndhila imbo-i inanikami-e m’mwidhiwa Yohova ndi funjedha Bibilya. Atu talembile bukuli tatoovudheleliwa na zimu wa Nlungu. (2 Pe. 1:20, 21) Ee-no vyothene vili Bibilyani pyaimbarimbari thitho ninooda viroromela. Mwaifwanafwani-o, ninooda roromela vyokhuza vyopanduchiwa thitho moda mwaromile ingumi vailambo yavathila. (Mar. 1:1, 26) Ninooda roromela thitho vinoonga aliwa vyokhuza mwasee nili atu odawa, ninorucheya thitho wukwa. (Aro. 5:12; 6:23) Ninooda roromela maningi vinoonga aliwa vyoi Yohova vo-indi-edha basa mwanee unodha saka-edha vyongo vyothene vyoi Satana wenuo uli “baba onama” vyanongile liye. (Ju. 8:44; Aro. 16:20) Thitho ninooda roromela vinolanyedha Bibilya ira Yesu unodha nonga atu anoirana vyongo vyothakala, unodha venyathi-a atu okwa thitho saka-edha ilambwila nonikami-a kala olongomana. (Ju. 11:25, 26; 1 Ju. 3:8) Yohova utoniva-a ngari ilukulu, thitho utoniva-a ngari yoi nifunji-enga atu enango imbarimbari.—Mat. 28:19, 20.
MWASIWA N’NGWANI NINOONGA IMBARIMBARI?
7-8. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela kaana vifunelo vyapama vanoonga i-yo imbarimbari? Muonge ifwanafwani-o. (Marku 3:11, 12) (Muone thitho viruthiruthi.)
7 Ninga muongile i-yo wale, ninofwanela onga imbarimbari akala ninofuna kala mu banja la Yohova mbwenye ira nim’sangalali-e ninofwanela irana vyongo vinango wenjedhela voonga imbarimbari. Yohova unosangalala maningi naonganga imbarimbari. Kathuulelani vyaireile Yesu angali vailambwila. (Muleri Marku 3:11, 12.) Vahora yalaleela liye duzi na bara ya Galileya watoodha atu anjinji. Vaatu enala vatookala atu enango okaana viwanda oi anoodhigwi-a vasogolovee nokhuwanga ira: “Nyo muli mwana Nlungu.” Mwasiwa ngwan’ni viwandavyo vyanoonga imbarimbari yokhuza Yesu? Vinooneya ira vifunelo vya viwandavyo vyali vyoi atu tavuruwanao taroromele noairi-a ira ta-am’lambelenga Yohova. Pyaimbarimbari ira viwandavyo vyaonga imbarimbari mbwenye vifunelo viwa vyali vyothakala thitho kavyaodile m’nami-a Yesu. Ee-no Yesu kasangalanle na vyaongile viwandavyo. Thitho Yesu atoowandela viwandavyo ira kaviongenga vyokhuza liye.
8 N’nga ninofunjedhavon’ni? Yohova unosangalala maningi naonganga imbarimbari. Pyofuneya maningi ira ifunelo yi-u nafunji-anga atu imbarimbari ikalenga yofwanelela noakami-a ira talemezenga Yohova akala i-yo.—Mat. 5:16; Mufwanafwani-edhe na Mayirelo 14:12-15.
N’nga mwafunji-anga atu enango imbarimbari munofuna ira tathuulelenga maningi vyaani? (Muone ndima 7 na 8)
9. N’nga ninofwanela rambelan’ni, n’nga mwasiwa ngwan’ni?
9 Kathuulelani hora inofwanela i-yo rambela iri-a ira atu enango tanititimi-enga. Nifwanafwani-edhe ira bali mwinango wa izo utoniwandela mwasa mwinango wasengeredo thitho i-yo nitowandela mutu mwinango mwasuo. Ee-no atu aawandela i-yo ale tazindiyela ira naawandela imbarimbari tanooda roma nititimi-a noona ira ninoidhiwa vyongo vinjinji vyasengeredo.Vyevi vinodha iri-a ira tanionenga ira nili ofuneya maningi mbwenye kai mwemo munonionela Nlungu. (May. 11:13) N’nga mwasiwa ngwan’ni? Namwasa oi wenjedhela vom’mwandela vyongo vyasengeredo nitom’mwandela imbarimbari mbwenye naifunelo yodaweya.
N’NGA NIFUNJI-ENGA A-VI IMBARIMBARI?
10. N’nga onga “moriya rima” unothapulelan’ni? (Akolose 4:6)
10 Muleri Akolose 4:6. Rumiwi Paulo atoothuucha Makristau awu Kolose ira hora dhothene madhwiwa athonyi-edhenga ira mboriya rima. N’nga vyevi vinothaphulelan’ni? Madhu Aigiriki a-indi-edheliwe basa valembali anothapulela ira vyoonga vi-u vinofwanela kala vyolimbi-a atu enango vyothonyi-edha ira nili oriya rima thitho visangalali-enga atu enango.
11-12. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela kala osamala nafunji-anga imbarimbari? Muonge ifwanafwani-o. (Muone thitho viruthiruthi.)
11 Ninofwanela a-rela malangi-o a Paulo oonga ira vyoonga vi-u vithonyi-edhenga ira nili oriya rima vanofunji-a i-yo imbarimbri atu enango. Bibilya linofwanafwani-edha makhundwee na imbarimbari na sarasada loirwa loi linooda i-yani-a ingumi na zimu. Anooda nikami-a i-yo thitho naatu enango zindiyela mathuulelo arimani mwi-u thitho vifunelo vi-u. (Aeb. 4:12) Mbwenye akala kanina i-ndi-edhe phama mwadololiso Bibilya ninooda sukwali-a atu enango thitho kangana naatu. N’nga vyevi vinaireye a-vi?
12 Nifwanafwani-edhe ira vahora inolaleela i-yo nitogumanana mutu mwinango wa rima waphama oi unolobelela mafwano thitho anoira mafesta vambo-i na banjalee. Vo-indi-edha basa Bibilya venango ninooda m’mwandela ira ndipupwa lambela mafwano thitho irangana mafesta aundhe namwasa oi kavina ingumi. (Esa. 44:14-20; 2 Ak. 6:14-17) Akala nitoirana vyevi vaulendo oroma ninokala nionganga imbarimbari mbwenye kanino-indi-edha basa madhu a Nlungu mwadodoliso.
N’nga munaire a-vi ira mufunji-enga imbarimbari mwadodoliso? (Muone ndima 11 na 12)a
13. N’nga ninaire a-vi ira madhwi-u takalenga oriya ninga nia-edhi mwinyu?
13 Paulo atoonga ira madhwi-u anofwanela kala oriya ninga nia-edhi mwinyu. Liye kaathapula ira unopoti-a makhundo aimbarimbari venango alokota, malomwee liye atoonilimbi-a ira ni-indi-edhenga basa madhu okala ninga nia-edhi mwinyu naifunelo yoi nifunji-enga atu imbarimbari mundhila yoi taivwenga riya. (Yob. 12:11) Mbwenye hora dhinango irana vyevi unooda kala orucha. Vamwasa wa yodya venango ninooda thuulela ira yodya inoniriela i-yo inooda riela thitho atu enango. Mofwanafwana na vyevi ninooda thuulela ira uliwethene unooda sangalala na moda munoongela i-yo, mbwenye vyevi kai vyaimbarimbari. Mwaifwanafwani-o atu avikalelo vinango anodhiveliwana onga mo-olokotha madhu vahora inoongana aliwa atu oi ndi andimuwa andimuwa mbwenye atu avikalelo vinango anooda ona ira ndhila yen’na kai yaphama thitho ndi-athonyi-edha lemezo. Paulo atoonga ira ninofwanela idhiwa moda munawakhulele i-yo mutu uliwethene. Vyevi vinothapulela ira vyoonga vi-u kavinofwanela kala vyoniriela i-yo okhene venango vyovwelana na ikalelwi-u mbwenye vikalenga vyosangalali-a waatu anonivuruwana.
N’NGA NIFUNJI-ENGA IMBARIMBARI VAHORA IIVI?
14. N’nga Yesu angali vailambwila, atoofunji-a atu vyongo vyothene vyaidhiwa liye? Muongemo.
14 Yesu anoonga na anama-arele moriya rima maningi thitho anoafunji-a vyongo vinjinji. (Mrk. 6:34) Mbwenye vatookala vyongo vinjinji ira tavifunjedhe. Yesu kaafunji-idhe vyongo vyothene vyaidhiwa liye. Liye anoafunji-a vyongo vyoi anamafunjedhao tanooda vivwechecha thitho tanooidhiwa ira kaali hora yapama yoi anamafunjedhao tafunjedhe makhundo enango aimbarimbari. Thitho liye atoonga ira anamafunjedhao katavwecheche makhundo aimbarimbari vahoriyo. (Ju. 16:12) N’nga vyevi vinonifunji-an’ni?
15. N’nga atu anoafunji-a i-yo Bibilya ninofwanela awandela vyothene vinoidhiwa i-yo vahora imbo-ive? Muongemo. (Sanganiko 25:11) (Muone viruthiruthi.)
15 Ifwanafwani-o ya Yesu inothonyi-edha ira idhiwa makhundo a imbarimbari kavinothapulela ira ninofwanela funji-a atu vyongo vyothene vinoidhiwa i-yo vahora imbo-ive. N’nga ninasazi-edhe a-vi Yesu? Ninofwanela thuulela moda muli vyongo vaingumi yaatu anoafunji-a i-yo. Kathuulelani vya mutu unoira mafesta vambo-i na banjalee. Ninoidhiwa ira mafesta enala aromile na mareligiau onama thitho Nlungu kanodhiveliwana vyevyo. Nifwanafwani-edhele ira munofunjedha na mutu unga-adhi masumana menli venango limbo-i ira festa iireye. N’nga ninothonyi-edha ira nili oriya rima akala ninom’thonyi-edha vinoonga Bibilya vamwasa wa mafesta aundhe nodedi-edhela ira a-iye dhowa mafestani vahora yeniyo? Pyaimbarimbari ira anamafunjedha Bibilya enango katinodembuwa indi-edha basa vyothene vinofunjedha aliwa Bibilyani mbwenye enango vanovira hora ira tachinje mathuulelwiwa na moda munoirela aliwa vyongo. Ninooda kami-a atu anofunjedhana i-yo Bibilya dhowa vosogolo akala ninoafunji-a vyongo vinofuneela aliwa idhiwa vahora yofwanelela venango vahora inavivwecheche aliwa pama.—Muleri Sanganiko 25:11.
Musazi-edhenga Yesu vosakula hora yaphama yofunji-a imbarimbari thitho injiva wa vyongo vinofuna nyo funji-a (Muone ndima 15)
16. N’nga ninakami-e a-vi atu anoafunji-a i-yo Bibilya ira “tadhowenave wenda muimbarimbari?”
16 Imbo-i mwa vyongo vinanikami-e kala osangalala maningi ndi akami-a ira tafunjedhe makhundo aimbarimbari okhuza Yohova. Ninooda akami-a ira tadhowenave wenda muimbarimbari akala nitoira vyo-arelavi: Dhowanave thonyi-edha ifwanafwani-o yapama. (3 Ju. 3, 4) Onechecha ira vinoira i-yo vaingumii-u vinothonyi-edha ira ninororomela vyolanyedha vinofwanyeya m’madhu a Nlungu, onga imbarimbari ningana vifunelo vyapama, onga moriya rima thitho vahora yofwanelela nafunji-anga imbarimbari. Thitho iri-a ira atu tam’titimi-enga Yohova akala i-yo. Nairangana vyevi ninothonyi-edha ira ninom’labela Yohova Nlungu waimbarimbari.
NYUMBO 160 “Milanyu yapama”!
a MADHU OONGA IRUTHIRUTHI: Iruthiruthi yoroma bali aonanga mafolori vanyumbani ya mutu am’laleela liye thitho liye unom’mwandela myasa yoonga vya mafesta aundhe. Iruthiruthi yanambili, bali athonyi-edhanga mwinyaa vandhe mwasa unamakhundo okami-a ababa. N’nga ndi ndhila iivi yokami-a vandhila mbilidhi?