“Kusrusr Ouinge Tu Komwos in Ku In Eis Molin Kutangla”
“Kasrusr ouinge tu komwos in ku in eis molin kutangla.”—1 KORINT 9:24, LSK.
1, 2. (a) Mea Poul el orekmakin in akkeye met Hibru Kristian? (b) Mea Poul el fwak su kut enenu in oru?
MET sap Poul el orekmakin sie me pupulyuk ke akutun in akkeye met Hibru Kristian. Ke leta su el simusla nu selos, el fwak la elos oana met kasrusr in akutun. Tusruktu el akesmakinyelos la tia elos mukena pa wi ke kasrusr in akutun. Oasr pa met kulansap oaru puspus lun Jeova in pal meeta su aksafyela kasrusr in akutun se inge. Poul el fwak la met kulansap inge elos oana “pukunyeng lulap lun met lo” su apunelosla. Fwin met Hibru Kristian elos esam pal nukewa ke orekma mwo wi lulalfongi yok lun met kulansap oaru nukewa inge, ma inge fwa kasrelos in aksafyela kasrusr in akutun inge.
2 Ke me lutlut aktolu ke magasin se inge, kut sramsram ke me srikasrak mwomwo lun kutu sin met kulansap oaru lun Jeova su moul in pal meeta. Lulalfongi paye lalos nu sin God kasrelos in sruokye oiyen oaru lalos nu sel nu ke saflaiyen moul lalos. Elos kafweang in kasrusr in akutun nu ke safla. Fuka kut ku in aksafyela pa kasrusr in akutun se inge, oana ke ma elos oru? Poul el fwak: “Lela kut in ouyepa sisla ma toasr nu kemwa, a ma koluk su apkuran in kuluskuti, a lela kut in moniyuk in kasrusr lun akutun, su filiyuki tari ye mutasr.”—Hibru 12:1.
3. Mea met Kristian ku in lotela ke ma Poul el fwak ke met kasrusr ke me sritel su orek fwin an Grik?
3 Efu ku Poul el fwak in “sisla ma toasr nu kemwa”? Sie buk su sramsram ke met Kristian in pal lal Poul el akkalemye ke oiya su met sritel elos kasrusr in pal lal. (Backgrounds of Early Christianity) Buk se inge akkalemye ouinge: “Met Grik elos asrosr a wi ke akutun ke elos koflofol.”a Tia mwo a fwal fwin met kasrusr elos kasrusr ke oiya inge ke pal inge. Tusruktu in pal san met sritel elos kasrusr koflofol meyen elos srunga kutena ma in tulokinyelos in eis me mol in kutangla. Ke ma inge ke pal se Poul el fwak nu sin met Kristian elos in “sisla ma toasr nukewa,” el lungse in akkalemye la elos kafweang in sisla kutena ma ke moul lalos su ku in tulokinyelos in tia eis mol lun moul ma patpat. Sie kas in kasru mwomwo pa inge nu sin met Hibru Kristian, a sie kas in kasru mwomwo pa nu sesr. Ma puspus fuka ke moul lasr ku in nunkeyuk mu oana sie “ma toasr” a oru in upa nu sesr in aksafyela kasrusr in akutun inge?
“Sisla Ma Toasr Nukewa”
4. Mea met puspus in pal lal Noa elos oru?
4 Poul el fwak in “sisla ma toasr nukewa.” Ma toasr inge kalmekin nu ke kutena ma su ku in kutongkuti in tia loang akmwoye ke kasrusr a in tia kafweang ke ku lasr kewa in aksafyela kasrusr in akutun. Mea kutu nu ke ma inge su ku in pupulyukkin oana sie ma toasr? Jisus el kasre kut in kalem ka. El sramsram ke pal lal Noa, su sie sin met puspus su yok lulalfongi su Poul el akkalemye. Jisus el akuteye: “A oana ke len lal Noa, a fwa ouinge ouyepa in len lun Mwen nutin met.” (Luk 17:26) Paye la akwuk puspus lun fwalu ke pal lasr fwa aksafyela oana ke fwalu in len lal Noa su aksafyeyukla. Tusruktu Jisus el akuteye la oiya su metu elos moulkin moul ke pal inge el oana sie ke oiyen moul lun met meet liki Sronot tuku in pal lal Noa. (Ridi Mattu 24:37-39.) Apkuran met nukewa in len lal Noa elos tia lungse in eis etauk ke God, a elos srunga pa in moulkin moul ke sie inkanek su akinsemwomwoyel. Mea elos oru? Elos mongo, nim, a marut. Pa inge oiya puspus su orek sin met pal nukewa. Tusruktu in oru ma inge nukewa pa ma yok sripe nu sin metu liki na in porongo kas lun God. Jisus el fwak la “elos tia etu.”
5. Mea ku in kasre kut in kutangla in aksafyela kasrusr in akutun lasr?
5 Oana Noa a sou lal, oasr ma puspus su kut enenu in oru len nukewa. Kut enenu in orekma in suk mani, a kut enenu in karungin kut sifwana a in sang ma enenu lun sou lasr. In akpayeye ma inge oasr ma eneneyuk in orekmakin pal yok lasr a ku lasr. A fwin oasr ma upa lasr ke mani, ma inge ku in oru kut in fosrnga la fuka kut ku in eis ma puspus su kut enenu ke len nukewa. Oayepa, ke sripen kut mwulela moul lasr nu sin Jeova, oasr kunokon puspus saye lasr su arlana yok sripe. Kut fwakak peng mwo, kut akola nu ke meeting a wi ka, a kut oru tukeni lutlut lun sou ke Baibel a oru pa lutlut lasr sifwana. Oasr pa orekma puspus lal Noa in kulansap nu sin God, ne ouinge el oru ma nukewa ma Jeova el sapkin, aok “ouinge el orala.” (Genesis 6:22) Ya kut etawi me srikasrak lal Noa? Ya kut engun in oru ma Jeova el siyuk sesr in oru? Kut fwin lungse in oru ma nukewa su Jeova el siyuk sesr in oru a aksafyela kasrusr in akutun lasr, arlana yok sripe kut in tia us kutena ma toasr su oru in upa nu sesr in kasrusr in akutun nu ke safla.
6, 7. Kas in kasru fuka lal Jisus kut enenu in esam pal nukewa?
6 Mea Poul el lungse in akkalemye ke pal se el fwak in “sisla ma toasr nukewa”? El kalmekin la kut in tia sisla kunokon nukewa ke moul lasr meyen kutu kunokon eneneyuk nu ke moul lasr. Tusruktu esam ke ma Jisus el fwak ke ma puspus su eneneyuk nu ke moul: “Ke ma inge nik komwos nununkala, a fwak, ‘Mea kut fwa mongo?’ ku, ‘Mea kut fwa nim?’ ku, ‘Pia ma kut fwa nukomang?’ Tu met pegan [“met lun mutunfwal puspus,” NW] elos sukok ma inge nu kemwa. Tu Papa tumomwos su in kosrao el etu tu komwos enenu ma inge nu kemwa.” (Mattu 6:31, 32) Kas lun Jisus inge kasre kut in kalem la fwinne ma su eneneyuk nu ke moul, oana mongo a nuknuk ku in sie ma toasr fwin ma inge nukewa ma yok sripe emeet ke moul lasr. Ma inge ku in tulokinkuti in kasrusr in akutun.
7 Nik kom mwulkunla la Jisus el fwak: “Papa tumomwos su in kosrao el etu tu komwos enenu ma inge nu kemwa.” Kas inge akkalemye nu sesr la Papa tumasr, Jeova, el fwa ase ma nukewa kut enenu. Aok, kas inge “ma inge nukewa” tia kalmekin mu kut ku in eis ma nukewa su kut lungse. Ke ma inge Jisus el fwak nu sesr in tia fosrngala fwinne ke ma puspus su kut enenu. Fwin tia ouinge, kut fwa oana met lun mutunfwal puspus su arla “sukok ma inge nukewa.” Efu ku arlana sensen in fosrnga ke ma enenu lasr? Jisus el fwak: “A komwos in sifwana sismouk, saap insiomwos sesesla ke oasras, a srui, a nunkala lun fwal se inge, a len sa sa tuku nu fwomwos oana sie me kaisrip.”—Luk 21:34.
8. Efu ku kut enenu in “sisla ma toasr nukewa” ke pal inge?
8 Safla ku finish line ke kasrusr in akutun lasr arlana apkuran. Ke ma inge kut tia lungse in lela kutena ma su paenang in upa nu sesr in aksafyela kasrusr. Pa inge sripe kut in “sisla ma toasr nukewa.” Kut enenu in insemwomwo in oasr yurosr ma kut enenu. Pa inge kas in kasru mwomwo su met sap Poul el akkalemye: “A moul mutal wi inse misla me laesla lulap.” (1 Timote 6:6) Kut fwin oru kas in kasru lal Poul inge in oan ke insiesr, ma inge ku in kasre kut in tafwela in kasrusr a in eis molin kutangla.
“Ma Koluk Su Apkurun in Kuluskuti”
9, 10. (a) Mea se inge ma koluk su apkuran in kuluskuti? (b) Mea ku in sikyak nu ke lulalfongi lun sie met Kristian?
9 Poul el akkalemye pa ma saye su kut enenu in sisla. El fwak la kut enenu in sisla “ma koluk su apkurun in kuluskuti.” Mea ma inge? Kas Grik su lungusyukla oana “apkuran in kuluskuti” sikyak pal sefwanna in Baibel, aok in fus inge mukena. Sie scholar lun Baibel su pangpang Albert Barnes el fwak la sie met kasrusr in pal san el taran in tia nukomang sie nuknuk su ku in akkolukye niyel a oru elan upa in kasrusr. A el fwak la ke inkanek oapana inge, sie met Kristian el tia lela kutena ma in paenang in upa nu sel in kasrusr in akutun lal. Sie met Kristian el tia lela kutena ma su ku in akkolukyel, kalme pa, in akmusnasyel ku tula lulalfongi lal. Fuka sie met Kristian el ku in akmunasye ku tula lulalfongi lal?
10 Sie met Kristian oaru el tia tula lulalfongi lal ke pal sa. Ma inge ku in sikyak kais kutu srisrik, a el tia akilen la lulalfongi lal munasla kais kutu srisrik. Ke mutaweyen leta lal nu sin met Hibru Kristian, Poul el sensenkakinelos ka. El fwak la elos in arlana taran in tia “patla” liki lulalfongi a in tia akkeye sie “inse koluk lun selulalfongi.” (Hibru 2:1; 3:12) Fwin nuknuk lun sie met kasrusr akkolukye niyel, el a fwa ikori. Ke ma inge sie met sritel el enenu in akilen la fwin el sulela kain in nuknuk tia fwal ke el kasrusr, el ku in ikori. Mea oru sie met kasrusr in pulesru me sensen se inge? Saap el senunku, kalme pa, el tia loang akmwoye ke kas in sensen lun sie met nu sel. Saap el lulalfongi yok nu sel sifwana, a el nunku mu el fokoko a tia ku in ikori. Ku saap el tia nunku akmwoye ka, a el kafofo in nunku ke ma puspus saye. Mea kut ku in lotela ke kas in kasru nukewa lal Poul?
11. Mea ku in paenang kut in tula lulalfongi lasr?
11 Kut enenu in esam la fwin sie met Kristian el tula lulalfongi lal, ma inge sikyak ke sripen ma puspus su el sulela in oru. Siepa scholar el sramsram ke “ma koluk su apkuran in kuluskuti.” El akuteye la ke oiya puspus su kut oasr ka, met su kut asrouki nu se, a kena koluk lasr ku in kufuskutla. Ma nukewa inge ku in akmunasye lulalfongi lasr ku ku pa in oru kut in tula lulalfongi lasr.—Mattu 13:3-9.
12. Kas in sensen fuka yok sripe kut in akos kut fwin lungse in tia tula lulalfongi lasr?
12 Met kulansap oaru a lalmetmet elos sensenkakin kut pal nukewa in sulela mwo ma kut liye a ma kut long meyen ma puspus inge ku in akkeye nunak lasr a kena lasr. Met kulansap oaru a lalmetmet elos sensenkakin kut pa ke oiya su lungse mani a lungse ke ma puspus. Kut fwin lungse me akengun lun fwal se inge ku kut lungse kain in ma sasu oana cell phone, computer ku ma puspus saye, kut a fwa arlana kafofo ke sripen ma puspus inge paenang wanginla pal lasr nu ke ma yok sripe puspus. Sie me sensen yok in pulesru me sensen inge meyen kut nunku mu me esmakin inge arlana upa. A kut tia enenu in nunku mu ke sripen oasr lulalfongi fokoko lasr, me sensen inge el ma na nu sin met saye a tia ma nu sesr. Setan el orekmakin nunak a kena koluk lun fwal se inge in oru kut in pulesru kas in sensen inge. El srunga kut in aksafyela kasrusr in akutun inge. Kutu met Kristian elos tula lulalfongi lalos meyen elos tia taran, lulalfongi yok nu selos sifwana, ku akkolukyeyuk ke ma puspus lun fwalu. Fwin ma inge sikyak nu sesr, oasr me sensen kut in in tula me insemwomwo ke moul ma patpat.—1 Jon 2:15-17.
13. Mea kut ku in oru in tia etawi nunak lun met in fwal se inge?
13 Len nukewa, met puspus in fwal lal Setan elos srike in oru kut in nunku oana elos. Elos lungse kut in nunku ke ma puspus mu yok sripe oana ke nunak lalos ka. A elos lungse kut in oru ma puspus su elos lungse in oru. (Ridi Efesus 2:1, 2.b) Tusruktu kut ku in sulela fwin kut fwa lela nunak lun met puspus lun fwalu in kufuskutla. Poul el fwak la nunak lun met lun fwalu oana sie eng su oasr yen nukewa. Tusruktu nunak ouinge el oana sie eng su oasr poison ka. Ke kut srunga in momongkin eng su oasr poison ka, kut tia pana lela oiyen nunak lun met lun fwal se inge in kufusla oiyen nunak lasr. Mea ku in kasre kut in kafweang in kasrusr in akutun? Me srikasrak lun Jisus. El pa me srikasrak mwo emeet lun sie met su kasrusr in akutun nu ke safla, a kut ku in etawel. (Hibru 12:2) Me srikasrak lal Poul arlana mwo pa. El kasrusr in akutun, a el akkeye met Kristian nukewa in etawi me srikasrak lal.—1 Korint 11:1; Filippai 3:14.
Fuka ‘Komwos Ku In Eis’ Molin Kutangla?
14. Poul el akkalemye fuka la yok sripe nu sel in aksafyela kasrusr in akutun?
14 Poul el akkalemye fuka la yok sripe nu sel in aksafyela kasrusr in akutun lal? Ke pal se el sramsram nu sin met elder su tuku liki an Efesus ke pal safla, el fwak nu selos: “A nga nunku mu moul luk ma lusrongten a tia saok sik, nga fwin ku in aksafyela kasrusr luk a orekma luk su nga eis sin [Leum] Jisus me.” (Orekma 20:24) Aok Poul el lungse in lafwekin ma nukewa, wi moul lal, tu elan ku in aksafyela kasrusr in akutun. Poul el arlana moniyuk in sulkakin peng mwo. Tusruktu el fwak la kafweang nukewa lal inge wangin sripe fwin el tia aksafyela kasrusr in akutun inge. El etu la el enenu in akkalemye moniyuk paye nu ke safla. El tia nunku mu el eis tari me mol. (Ridi Filippai 3:12, 13.) Tusruktu tia pat meet liki el mise, el fwak kas inge: “Nga meuni tari meun mwo, nga aksafyela kasrusr luk, a nga srukye ku lulalfongi.”—2 Timote 4:7.
15. Poul el akkeye met Kristian nukewa wiyel in oru mea?
15 In wekunang, Poul el lungse na paye in liye met Kristian nukewa wiyel in aksafyela kasrusr lalos. El akkeye met Kristian in an Filippai in kafweang yok tu in eis molela lalos sifwana. El akesmakinyelos in sruokye ku “kas lun moul.” El fwak pa: “Tu a fwa oasr me konkun luk in len lun Kraist, tu nga tia kasrusr ke wangin sripe, ku orekma ke wangin sripe.” (Filippai 2:16) El akkeye pa met Kristian in an Korint elos in tafwela in kasrusr in eis molin kutangla. El fwak: “Komwos in kasrusr ou inge tu komwos fwa eis [molin kutangla].”—1 Korint 9:24.
16. Efu ku me mol enenu in arlana paye nu sesr?
16 Ke sie akutun loeloes, sie met sritel el tia ku in liye finish line ke mutaweyen kasrusr lal. Ne ouinge el nunku pal nukewa ke saflaiyen akutun a el etu la el apkarunyang nu ka. A ke pal se el etu la saflaiyen akutun arlana apkuran, el lungse na paye in aksafyela kasrusr in akutun inge. Kasrusr in akutun su met Kristian elos wi ka el oana sie. Me mol enenu in arlana paye nu sesr. Ma inge fwa kasre kut in lungse na paye in aksafyela kasrusr in akutun a eis molin kutangla.
17. Fuka lulalfongi ku in oru me mol in arlana paye nu sesr?
17 Poul el simusla: “Lulalfongi pa oiya paye in tupan nu ke ma puspus su a fwinsrak ka, a me akkalemye kalem ke me akpayeye nukewa fwinne tia liyeyuk.” (Hibru 11:1, NW) Ebream a Sera elos inse mulala in som liki loom mwomwo selos a moul oana “metsa a met fwasr fwin fwalu.” Elos oru fuka ma inge? Ma nukewa su God el mwulela arlana paye nu selos. “Elos liye [akpayeyen mwulela lun God] yen loessula.” Moses el pulesru “engun ke ma koluk in kitin pal na” a “me kasrup lun Ijipt nukewa.” Ke inkanek fuka oasr yurol kain in lulalfongi a ku in oru ma inge? El “nunku ke mol lun ma lane.” (Hibru 11:8-13, 24-26) Poul el luti la met nukewa inge elos orekma fwal nu “ke lulalfongi.” Oasr lulalfongi fokoko lalos, ke ma inge me mol arlana paye nu selos. Elos tia lela kutena ma upa in oralos in mwulkunla me mol. Elos etu la God el kasrelos in pal san, a elos etu pa la mwulela nukewa lal nu ke pal fwasru a fwa akpayeyuk.
18. Mea kut enenu in oru in fwasr liki oiya su kutongkuti in tia aksafyela kasrusr in akutun lasr?
18 Kut ku in nunku yok ke mokul a mutan oaru nukewa su simusyukla in Hibru sapta 11, a kut ku in etawi me srikasrak mwomwo lalos. Ma inge ku in kasre kut in akkeye lulalfongi lasr a sisla “ma koluk su apkuran in kuluskuti.” (Hibru 12:1) Oayepa kut fwin tukeni nu sie yurin met lili wiyesr su kafweang pa in akkeye lulalfongi lalos, kut ku in “nunku ke sie sin sie in akkeye kut nu ke lungse a orekma mwo.”—Hibru 10:24.
19. Efu ku arlana yok sripe in kafweang in kasrusr in akutun ke pal inge?
19 Kut apkuran nu ke saflaiyen kasrusr in akutun lasr, a oana ke kas in pupulyuk, kut ku in liye lain soko oana me akul ke saflaiyen akutun. Ke sripen Jeova el fwa kasre kut a meyen oasr lulalfongi fokoko lasr nu sel, paenang kut ku in “sisla ma toasr nukewa a ma koluk su apkuran in kuluskuti.” Kut ku in kafweang in kasrusr a eis me mol su Papa tumasr, Jeova God el mwulela nu sesr.
[Footnote]
a Met Ju elos nunku ka oana ma se su tia mwo. In fwal nu ke sie buk in pal meeta, el akkalemye la oasr met Ju puspus su kasrkusrak ke pal se met tol fulat inge su forla liki ma paye pangpang Jason el lungse in musaela sie gymnasium in an Jerusalem su oana sie ke ma lun met Grik.—2 Maccabees 4:7-17.
b Efesus 2:1, 2 (NW): “Sayen ma inge, fwinne komwos [akmoulyeyukyak sin God] mise in ma sito a in ma koluk lomwos. In su komwos fwufwasryesr meet fwal nu ke akwuk lun fwal se inge, fwal nu ke leum in ku lun engyengu, ke oiya a nunak su orekma inge in mwen nutin seakos.”
Ya Kom Esam?
• Kut ku in sisla fuka “ma toasr nukewa”?
• Mea ku in paenang sie met Kristian in tula lulalfongi lal?
• Efu ku me mol enenu in arlana paye nu sesr?