“Kom Fwa Arulana Engan”
“Kom fwa liaung sie kofwo nu sin Jeova . . . , a kom fwa arulana engan.”—DUTERONOMI 16:15.
KE PAL se Setan el kiapella Adam a If elos in lain Met Oralosla, el akkalemye ke kusensiyuk nu ke kas in lain luo su arlana yok sripe. Ma se meet, el lain oiyen oaru lun God a ke sumwosiyen inkanek lal in kol. Ma se akluo, Setan el akkalemye mu metu elos kulansap mukena nu sin God ke sripen rapku ku in eis me insemwomwo mukena sin God. Ke kusensiyuk nu ke kas in lain akluo inge akkalemyeyuk in len lal Job. (Genesis 3:1-6; Job 1:9, 10; 2:4, 5) Ne oinge, Jeova el sa orala me aksumwos ke ma sikyak inge. Ke pal se Adam a If elos srakna oasr in imae Eden, Jeova el palye tari ke inkanek mwo su El fwa aksumwosye ke kusensiyuk nu ke kas in lain nukewa inge. El palye ke tuku lun sie “fute” su, tokin kapin niyel kunausyukla, el fwa kunausla sifwel Setan.—Genesis 3:15.
2. Etauk fuka Jeova el akkalemye ke oiyen inkanek su el fwa akpayeye ke kas palu su simla in Genesis 3:15?
2 Ke pal u fwafwala nu tok, Jeova el akkalemye kais kutu srisrik nu ke etauk lun kas palu inge, ke ma inge oasr me akkalemye ke me akpayeyen kas palu inge. Ke sie me pupulyuk, God el fwak nu sel Ebream la “fute” se inge fwa tuku sin tulik ku sruf lal. (Genesis 22:15-18) Tulik nutin tulik natul Ebream su pangpang Jekob el ekla sie papa nu sin sruf 12 lun an Israel. In yea 1513 B.C.E., ke pal se sruf nukewa ingo elos ekla sie mutanfwal, Jeova el sang nu selos sie akwuk ke masap wekunang akwuk nu ke me akfulat puspus su orek ke kais sie yea. Met sap Poul el fwak la me akfulat nukewa ingo el “ngunin ma su a fwa tuku.” (Kolosse 2:16, 17; Hibru 10:1) Oasr me akkalemye lun me akfulat nukewa ingo ke akpayeyen akwuk lun Jeova nu ke Fute sa. In akfulatye me akfulat nukewa inge fwa sang me akengan yok nu sin met Israel. In nunku a sramsramkin me akfulat puspus inge ke kitin pal fwa akkeye lulalfongi lasr nu ke akpayeiyen mwulela nukewa lun Jeova.
Fute Sa Sikyak
3. Su Fute se su mwuleyukla, a fuka kapin niyel kunausyukla?
3 Pus liki yea 4,000 tokin Jeova el akkalemye kas palu inge, Fute se su el mwulela ka el sikyak. El pa Jisus. (Galetia 3:16) Jisus, su oana sie met sumwosmwos, el sruokye oaru a paye lal nu ke el mise a ke ma inge el sang me akpayeye la ma Setan el fwak tia paye. In wekunang, ke sripen Jisus el sumwosmwos wangin ma koluk lal, mise lal el sie me kise su oasr sripe yok ka. Ke inkanek lun me kise lal, Jisus el oakiya inkanek in molela liki ma koluk a mise nu sin tulik oaru nukewa natul Adam a If. Mise lun Kraist fwin sak soko el ‘kunausla lun kapin niyen’ Fute se su God el mwulela ka.—Hibru 9:11-14.
4. Fuka me kise lal Jisus lumeyukla?
4 Jisus el mise ke len ak 14 ke malem lun Nisan in yea 33 C.E.a In an Israel, len lun Nisan ak 14 el sie len in akfulatye Kofwen Alukela su oasr me akengan ka. Ke len se inge ke kais sie yea, sou nukewa elos kang mongo nelos wi ikwen lam fwusr su wangin meta ku ma koluk ka. Ke inkanek oinge, elos akesmakinyeyuk ke kunokon lun sran soko lam in sang molela mwuonse nukewa lun met Israel ke pal se sie lipufon el uniye tulik se emeet nutin met Ijipt puspus in Nisan 14, 1513 B.C.E. (Exodus 12:1-14) Lam su orekmakinyuk ke Kofwen Alukela el lumeyuk nu sin Jisus, su met sap Poul el fwakak kel: “Alukela lasr kisekinyuk tari, aok, Kraist.” (1 Korint 5:7) In oana ke sran lam su orekmakinyuk ke Kofwen Alukela, sran Jisus el oapana in sang me molela nu sin met puspus.—Jon 3:16, 36.
‘Fwako Se Meet lun Met Nukewa su Motul ke Mise’
5, 6. (a) Nge Jisus el akmoulyeyukyak, a fuka ma sikyak inge lumeyukla ke Masap? (b) Fuka sifwil moulyuk lun Jisus el akpayeye kas palu in Genesis 3:15?
5 In len aktolu, Jisus el sifwil akmoulyeyukyak tu elan ku in sang saokiyen me kise lal nu sin Papa tumal. (Hibru 9:24) Oasr siepa me akfulat su lumeyuk nu ke sifwil moulyuk lal. Pa ke len tokin len in Nisan 14 su orek ke mutamweyen Kofwa lun Bread wangin me pulol ka. Ke len tok a, Nisan len 16, met Israel elos wis kais sie kap in fwako se meet lalos ke barli, su pa inge kosrani se meet lun ma inge in an Israel, in sang nu sin met tol a elos furok ye mutun Jeova. (Livitikus 23:6-14) Arlana fwal la ke yea 33 C.E., in len se inge, Jeova el kosrala orekma koluk lal Setan in uniye “met lo oaru a paye” lal! In Nisan 16, 33 C.E., Jeova el akmoulyelak Jisus liki met mise oana sie ngun su oasr moul ma patpat lal.—Fwakyuk 3:14; 1 Piter 3:18.
6 Jisus el ekla “fwako se meet lun met nukewa su motul [ke mise, NW].” (1 Korint 15:20) Tia oana kain in met puspus su akmoulyeyukyak tari a sifwilpa mise, Jisus el tia sifwil pa mise. A, el som nu in kosrao nu ke lepo leyut lun Jeova, a el muta sano nu ke pal se su el fwa srusrngiyuki oana sie Togusra ke Togusrai lun Jeova in kosrao. (Sam 110:1; Orekma 2:32, 33; Hibru 10:12, 13) Mutamwauk ke pal se el srusrngiyuki oana sie Togusra, oasr ku lun Jisus ingena in kunausla met lokwalok lulap se, su Setan, in kunausla sifwel nu tok ma patpat a kunausla fute lal.—Fwakyuk 11:15, 18; 20:1-3, 10.
Kutupa Met Su Wi ke Un Fute lal Ebream
7. Mea se inge Me Akfulat lun Wik Puspus?
7 Jisus pa Fute se su mwuleyukla in imae Eden a el pa inkanek su Jeova el fwa orekmakin in sang “kunausla orekma lun Devil.” (1 Jon 3:8) Tusruktu, ke pal se Jeova el sramsram nu sel Ebream, El akkalemye la oasr met puspus su fwa wi ke “fute” lal Ebream a tia met sefwanna. Ma inge el “oana itu in kosrao, a oana puk su on mweanu.” (Genesis 22:17) Sikyak lun kutupa met su wi ke u lun “fute” el lumeyukla nu ke siepa me akfulat mwo. Len lumngaul tokin Nisan 16, met Israel elos akfulatye Me Akfulat lun Wik Puspus. Masap ke ma inge el akkalemye: “Aok nu lutu tokin len Sabat se akitkosr komwos fwa oekla len lumngaul, a komwos fwa sang sie me kise flau sasu nu sin Jeova. Komwos fwa wise liki nien muta lomwos luo srukwal in bred su furokyuk orek ke luo. Tafwu siengoul ipen sie efa, a fwa orek ke flau srik kosra. A manman ke me pulol, tu in fwako se meet nu sin Jeova.”b—Livitikus 23:16, 17, 20.
8. Ma mwomwo fuka sikyak ke Pentecost 33 C.E.?
8 Ke pal se Jisus el oasr fwin fwalu, Me Akfulat lun Wik Puspus el eteyuk oana Pentecost (su tuku ke sie kas Grik kalme “aklumngaul”). Ke Pentecost 33 C.E., Jisus Kraist su akmoulyeyukla tari, el su Met Tol Fulat yok, el okoila ngun mutal nu fwin u srisrik lun met tuma lutlut 120 su tukeni nu ke sie an in an Jerusalem. Ke ma inge met tuma lutlut nukewa ingo elos ekla tulik akmusrala lun God a elos ma wiyen Jisus Kraist. (Rom 8:15-17) Elos ekla sie mutanfwal sasu, elos pa “Israel lun God.” (Galetia 6:16) Mutamwauk ke pise srisrik lun met akmusrala inge, mutanfwal se inge el fwa sun 144,000 ke saflaiye.—Fwakyuk 7:1-4.
9, 10. Fuka congregation lun met Kristian akmusrala lumeyukla ku pupulyukkinyuk ke len in Pentecost?
9 Bread luo su oasr me pulol ka su furokyuk ye mutun Jeova ke kais sie me akfulat lun Pentecost el lumeyuk nu ke congregation lun met Kristian akmusrala. Bread luo inge su oasr me pulol ka el akkalemye la met Kristian akmusrala elos srakna oasr me akkoluk lun ma koluk yurulos su elos usrui oana me pulol. Ne oinge, elos ku in tuku nu yurin Jeova in fwal nu ke me kise lun lango lun Kraist. (Rom 5:1, 2) Efu ku bread luo? Ma inge ku in kalmekin la tulik akmusrala nukewa nutin God e fwa tuku liki u luo—ma se met tuku sin met Ju a tok tuku sin Mutanfwal Saye puspus.—Galetia 3:26-29; Efesus 2:13-18.
10 Bread luo su kisekinyuk in pal in Pentecost tuku liki fwako se meet lun witu. Ke ma inge, met Kristian akmusrala elos pangonyuk oana “fwako se omeet lun ma nu kemwa ma el orala.” (Jemes 1:18) Elos pa u se meet lun met su eis nunak munas ke ma koluk lalos ke inkanek lun sran Kraist, a oru elos in ku in eis moul ma patpat in kosrao, an se su elos fwa welul Kraist in oru kolyuk lun Togusrai. (1 Korint 15:53; Filippai 3:20, 21; Fwakyuk 20:6) Oana tulik nutin God, ke pal na futoto fwasru elos “fwa leum fwin [mutanfwal puspus] ke sikal mwusra” a elos fwa liye ‘Setan ye niyelos’ su kunausyukla. (Fwakyuk 2:26, 27; Rom 16:20) Met sap Jon el fwak: “Elos inge elos su fwasr tokin Lam yen nu kemwa El fwasr nu we. Elos inge moliyukla liki metu, tu elos fwako se meet nu sin God a nu sin Lam.”—Fwakyuk 14:4.
Sie Len su Akkalemyeyuk Yok ke Molela
11, 12. (a) Mea sikyak ke Len in Orek Iumwe? (b) Ma lane puspus fuka met Israel elos eis ke me kise ke kao mokul soko a goat lukwe?
11 In len aksengoul ke malem lun Ethanim (tok pangpang pa Tishri),c met Israel elos akfulatye sie kofwa su lumeyuk nu ke inkanek lun ma lane puspus su tuku ke me kise lun lango lun Jisus la fuka ma inge fwa orekmakinyuk. Ke len se inge mutanfwal nu fon inge elos tukeni nu sie in oru Len in Orek Iumwe lalos in kisekin me kise puspus in eis nunak munas ke ma koluk lalos.—Livitikus 16:29, 30.
12 Ke Len in Orek Iumwe, met tol fulat el uniye soko kao mokul fwusr, a in an Mutal na Mutal, el aksroksrokye kafa ke Tuptup in Mwuleang ke sran kao ke pal itkosr, a ke inkanek inge elos kisekin nu sin Jeova sran kao soko inge. Ma inge kisekinyuk in sang ela ma koluk lun met tol fulat a “sou lal,” wi met tol puspus a met Livai nukewa. Tokin ma inge met tol fulat el eis goat lukwe. Soko el uniye oana me kise nu ke ma koluk lun “metu.” Kutu sran goat inge aksroksrokyeyukla pa nu ke kafa lun Tuptup in Mwuleang ke an Mutal na Mutal. Tokin ma inge, met tol fulat el filiye paul fwin sifwen goat akluo a fwakak ma koluk puspus lun tulik nutin met Israel. A el penla goat inge nu in niyen mesis a tulala we in us ma koluk lun mutanfwal san ke inkanek lun me pupulyuk.—Livitikus 16:3-16, 21, 22.
13. Fuka ma sikyak puspus in Len in Orek Iumwe ku in lumeyukla nu ke kunokon su Jisus el orala?
13 In oana ke orekma nukewa inge lumeyukla, Met Tol fulatlana, Jisus, el orekmakin sral sifwana su saoklana ke inkanek in sang nunak munas nu ke ma koluk lun met nukewa. Ma se meet, saokiyen sral orekmakinyuk nu ke “loom sin ngun” lun 144,000 su met Kristian akmusrala, in oru elos in akkalemyeyuk oana met sumwos a in oasr oiya nasnas ye mutun Jeova. (1 Piter 2:5; 1 Korint 6:11) Ma inge lumeyukla nu ke me kise lun kao mokul soko. Ke ma inge oasr pal mwomwo lalos in eis me usru lalos in kosrao. Ma se akluo, saokiyen sran Jisus orekmakinyuk nu sin million puspus sin met su akkalemye lulalfongi lalos nu sin Kraist, oana ma akkalemyeyuk ke me kise ke soko goat. Met inge nukewa fwa eis me insemwomwo lun moul ma patpat fwin fwalu, me usru saok su tula sel Adam a If. (Sam 37:10, 11) Ke sripen sral su aksuroryeyukla, Jisus el eisla ma koluk lun metu, oana ke goat moul soko el pupulyukkinyuk nu ke el usla ma koluk lun met Israel nu yen mesis.—Isaia 53:4, 5.
Engan Ye Mutun Jeova
14, 15. Mea sikyak ke pal in Kofwo lun Imwen Aktuktuk, a met Israel elos akesmakinyeyuk ke mea?
14 Tokin Len in Orek Iumwe, met Israel elos akfulatye Kofwo lun Imwen Aktuktuk, pa inge me akfulat su oasr me akengan yok emeet ka ke me akfulat lun met Ju ke yea nukewa. (Livitikus 23:34-43) Me akfulat inge el orek mutamwauk ke len ak15 nu ke len ak21 ke malen lun Ethanim a aksafyeyukla ke sie toeni mutal ke len ak22 lun malem sa. El akilenye saflaiyen orekma in orani fwako lun imae a pa inge pal in sang kulo nu ka ke sripen kulang yok lun God. Ke sripe se inge, Jeova el sapkin met nukewa su oru me akfulat: “Jeova God lom el a fwa akinsemwomwoye kom in ma yokelik lom nu kemwa, a in orekma nu kemwa lun poum, a kom fwa arulana engun.” (Duteronomi 16:15) Paye la sie pal in insemwomwo na paye pa inge!
15 Ke pal in me akfulat inge, met Israel elos muta ke imwen aktuktuk ke lusen len itkosr. Ke ma inge elos akesmakinyeyuk ka la oasr pal elos muta ke imwen aktuktuk yen mesis in pal meeta. Me akfulat se inge sang pal mwomwo puspus nu selos in sifwilpa muta nunku akmwoye nu ke me karunginyuk mwomwo lun Jeova oana sie papa. (Duteronomi 8:15, 16) A ke sripen met Israel nukewa, met kasrup a met sekasrup, elos muta ke imwen aktuktuk su oana sie luma ku ate, met Israel elos akesmakinyeyuk la ke lusen pal in oru me akfulat, elos nukewa oana sie.—Niemaia 8:14-16.
16. Kofwo lun Imwen Aktuktuk el lumeyuk nu ke mea?
16 Kofwo lun Imwen Aktuktuk el sie me akfulat su kupasr nu ke pal in kosrani, sie me akfulat in orani fwako lun imae, a ma inge lumeyuk nu ke orekma in esani met puspus su filiye lulalfongi lalos nu sin Jisus Kraist. Orekma in esani inge mutamwauk ke len in Pentecost 33 C.E., ke pal se met tuma lutlut 120 lun Jisus elos akmusrala in ekla met su wi ke un “met tol mutal.” In oana ke met Israel elos muta ke imwen aktuktuk ke lusen len ekasr, met akmusrala nukewa elos etu la elos oana “met fwafwasryesr” ke fwal se inge. Fwinsrak lalos pa in kosrao. (1 Piter 2:5, 11) Orekma in orani met Kristian akmusrala el sun saflaiya in “len safla” inge, ke pal se met safla se su fwa wi u lun met 144,000 el aksafyeyukla.—2 Timote 3:1.
17, 18. (a) Mea akkalemye la oasr pa met puspus sayen met Kristian akmusrala elos ku in eis ma lane ke me kise lun Jisus? (b) Su ke pal inge elos eis ma lane nu ke kalmeyen Kofwo lun Imwen Aktuktuk, a nge me akfulat mwomwo inge akpayeyuk ke inkanek yok?
17 Arlana yok sripe la ke pal in me akfulat inge lun Imwen Aktuktuk, oasr kao mokul 70 kisekinyuk. (Oekyuk 29:12-34) Numbu se inge 70 el aoliyen 7 pal 10, numbu luo inge fwin orekmakinyuk nu ke akwuk lun Baibel el lumeyuk nu ke oiyen sumwosmwos in kosrao a fwin fwalu. Ke ma inge, me kise lun Jisus fwa akinsemwomwoye met oaru nukewa su tuku ke sou 70 lun met su tuku ke tulik natul Noa. (Genesis 10:1-29) In fwal nu ke ma inge, ke len lasr inge orekma in orani met oaru el akyokyeyukelik tu in esani pa met puspus su tuku liki mutanfwal nukewa su filiye lulalfongi lalos nu sin Jisus a oasr fwinsrak lalos in moul ma patpat ke sie paredais fwin fwalu.
18 Met sap Jon el liye orekma in esani met ke pal inge ke sie aruruma. Ma se meet el long ke me akkalemye nu ke orekma in siliye met puspus safla su wi ke u lun 144,000. Tokin ma inge el liye “sie u lulap, su wangin met ku in oekla,” tu ye mutun Jeova a Jisus, “a pam on in paulos.” Met inge nukewa “elos su tuku liki keok lulap” nu ke fwalu sasu. Elos nukewa oana metsa pa nu ke akwuk matu lun ma puspus inge, a elos ngetla liye ke pal fwasru wi lulalfongi nu ke pal se ke “Lam . . . el fwa seperd lalos, a el fwa kololos nu ke lufin kof in moul.” In pal se, “God el fwa ela sroninmet nu kemwa liki mutalos.” (Fwakyuk 7:1-10, 14-17) Kalmeyen me pupulyuk inge ke Kofwo lun Imwen Aktuktuk fwa akpayeyuk ke inkanek yok tokin saflaiyen Sie Tausan Yea Kolyuk lun Kraist ke pal se su u lulap wekunang met nukewa su akmoulyeyukyak in eis moul ma patpat.—Fwakyuk 20:5.
19. Fuka kut ku in eis ma lane ke kut sifwilpa nunku ke me akfulat puspus su orek in an Israel?
19 Kut ku in “insemwomwo” pa ke kut sifwilpa nunku ke kalmeyen me akfulat puspus lun met Ju in pal meeta. Sie me insemwomwo na paye in nunku ka la Jeova el akkalemye ke ma e fwa sikyak tok la fuka kas palu lal su akkalemyeyuk in imae Eden el akpayeyuk, a sie me engan yok in liye akpayeyen ma inge su fwa akpayeyuk kais kutu srisrik. Ke pal inge, kut etu la Fute se inge el sikyak tari a kunausyukla tari kapin niyel. Ingena el sie Togusra in kosrao. Sayen ma inge, pus sin met su wi ke u lun 144,000 elos akpayeye tari oaru lalos nu ke mise. Mea ma lula su fwa orek? Fuka loesiyen kas palu se inge fwa akpayeyuk na paye? Ma inge fwa akuteyuki ke me lutlut toko.
[Footnotes]
a Malem lun Nisan nu ke calendar lasr ke pal inge pa malem lun March/April.
b Ke me kise inge su furokyuk ke bread luo su oasr me pulol ka, ke pal pus met tol el sruokye bread luo ke paul, srukak paul, a furok bread luo inge. Orekma inge el lumeyuk nu ke kisekinyen me kise puspus nu sin Jeova.—Srike liye buk se inge Insight on the Scriptures (Etauk a Liyaten nu ke Ma Simusla), Volume 2, sra 528, orekla sin Met Lo lun Jeova.
c Ethanim, ku Tisri, in oana ke calendar lasr pa malem lun September/October.
Ya Kom Ku In Akuteye?
• Lam su orekmakinyuk nu ka ke Kofwen Alukela el lumeyuk nu ke mea?
• Orekma in orani fuka pupulyukkinyuk nu ke Me Akfulat ke len in Pentecost?
• Orekma yok sripe fuka ke Len in Orek Iumwe el srusrngiye nu ke oiya se su me kise lun lango lun Jisus orekmakinyuk nu ka?
• Ke inkanek fuka orekma in orani met Kristian puspus el pupulyukkinyuk nu ke Kofwo in Imwen Aktuktuk?
1. (a) Kusensiyuk puspus fuka Setan el akkalemye? (b) Mea Jeova el palye tokin orekma in lain lal Adam a If?
[Chart on page 20, 21]
(For fully formatted text, see publication)
Ma Sikyuk: El Me Lumeyuk Nu Ke:
Kofwen Alukela Nisan 14 Lam lun Kufwen Me Kise lun Jisus
Alukela anwuki
Kofwo lun Nisan 15 Sabat
Bred Tia
Pulol Nisan 16 Barli kisekinyuk Jisus el akmoulyeyukyak
(Nisan 15-21)
↑
len 50
↓
Kofwo lun Bred luo Jesus el akkalemye
Wik Puspus Sivan 6 kisekinyuk met akmusrala
(Pentecost) puspus wiyel nu
sin Jeova
Len in Orek Tishri 10 Soko kao mokul Jisus el
Iumwe a goat lukwe kisekunla
kisekinyuk saokiyen sral
ke met nukewa
Kofwen Imwen Tishri 15-21 Met Israel elos Orekma in
Aktuktuk insemwomwo in esani nu sie
(Kofwo in Esani, muta ke met akmusrala
Tabernacles) imwen aktuktuk “u lulap”
a elos engan
ke pal in
kosrani, kao
mokul 70
kisekinyuk
[Pictures on page 19]
In oana ke sran lam su orekmakinyuk ke Alukela, sran Jisus su aksuroryeyukla el sang me molela nu sin met puspus
[Pictures on page 20]
Fwako se meet ke kosrani lun barli su kisekinyuk ke Nisan 16 el lumeyuk nu ke sifwil moulyuk lun Jisus
[Pictures on page 21]
Bread luo su kisekinyuk in len in Pentecost el lumeyuk nu ke congregation lun met Kristian akmusrala