Sie “Met Kulansap” Su Oaru A Ouyepa Lalmetmet
“Na su sie met kulansap oaru a lalmetmet su leum lal fililye in loom sel?”—Mattu 24:45.
1, 2. Efu ku yok sripe in eis pal nu kemwa me mongo in ngun ke pal inge?
KE TUESDAY tafunlentok, Nisan 11, 33 C.E., Met sap puspus lal Jisus elos siyuk kusensiyuk su oasr kalme yok nu sesr ke pal inge. Elos siyuk sel: “Mea akulin oasr tari lom a saflaiyen akmwuk lun ma puspis?” In topuk, Jesus el fwak sie kas palu. El akketeye ke sie pal oasr ma upa lun meun puspis, sral puspis, kusrusrus, a me lokwalok puspis. A ma inge pa “mutamweyen me asor puspis.” Oasr ma upa puspis e fwa sikyuk. Sie me aksangeng na paye!—Mattu 24:3, 7, 8, 15-22; Luk 21:10, 11.
2 Mutamwauk in yea 1914, apkuran kas palu nu kemwa lun Jesus mutamwauk in akpayeyuk. “Me asor puspis” pulakinyuk a liyeyuk sin metu ke inkanek puspis. Fwinne oinge, met Kristian paye elos tia enenu in sangeng. Jesus el mwolela ka la el e fwa kitelos ke mongo in ngun. Tusruktu ke pal inge Jesus el oasr tari in kosrao, el oakiye nu sesr su muta fwin fwalu fuka in eis mongo in ngun lasr?
3. Akmwuk puspis fuka Jesus el oru nu sesr in eis me mongo in ngun “ke pal fwal”?
3 Jesus el sifwanu sang me top nu ke kusensiyuk inge. Ke pal se ma el sang kas palu inge, el siyuk: “Na su sie met kulansap oaru a lalmetmet, su leum lal fililye fwin met in loom sel, in kitelos in pal fwal?” Tokin ma inge el fwak: “Insemwomwo met kulansap se su leum lal ke el tuku fwa konoielak in oru oinge. Payenu Nga fwak nu sumwos, tu el fwa akfulatyel fwin ma nu kemwa lal.” (Mattu 24:45-47) Paye, e fwa oasr sie “met kulansap” su srusrngiyuki tari in ase me mongo in ngun, sie “met kulansap” su enenu in lalmetmet a oaru. Ya met kulansap se inge el met na eteyuk se, su wangin sie met ku in aolulla, ku oana oasr kutena kain oiya? Ke sripen met kulansap oaru inge akola ma eneneyuk yok ke me mongo in ngun, paeneng kut enenu in koneak me topuk nu ke kusensiyuk inge.
Met Sefwanna ku sie Un met?
4. Kut etu fuka la “met kulansap oaru a lalmetmet” elos tia met sifwannu?
4 “Met kulansap oaru a lalmetmet tia ku in met sefwanna. Efu? Meyen met kulansap inge elos mutamwauk in kitelik me mongo in ngun inge in century se meet, a in fwal nu ke ma Jisus el fwak, met kulansap inge elos srakna oru oinge ke pal in tuku lun Leum in 1914. Kalme pa lusen pal lun orekma saok se inge oasr ke 1,900 yea. Fwinne lusen moul lal Matusela su loes moul la emeet fwin fwalu el moul futoto liki lusen pal inge!—Genesis 5:27.
5. Akketeye la efu ku kas inge “met kulansap oaru a lalmetmet” tia orekmakinyuk nu sin kais sie met Kristian akmusrala?
5 Ke ma inge, ya fwal kas inge “met kulansap oaru a lalmetmet” in orekmakinyuk nu sin kais sie met Kristian? Paye la enenu met Kristian nu kemwa in lalmetmet a oaru; tusruktu, ke nunak lun Jesus oasr pa kalme saye nu ke “met kulansap oaru a lalmetmet.” Kut etu fuka ma inge? Meyen el fwak la “ke tuku lun leum” el e fwa srusrngiye met kulansap lal nu “fwin ma nu kemwa ma lal.” Fuka kais sie met Kristian el ku in filiyuki ke “ma nu kemwa” fwin ma puspis lun Leum? Ma inge tia ku in sikyuk!
6. Fuka mutanfwal lun Israel akmwuki in orekma oana “met kulansap,” ku “met tutafpo” lun God?
6 Ke ma inge, akmwuk sefwanna mwo a fwal, pa Jesus el sramsramkin un met Kristian inge oana “met kulansap oaru a lalmetmet.” Ya ma inge akkalemye na paye ke un met kulansap? Aok. Yea itfoko meet liki pal lun Kraist, Jeova el fwak nu sin mutanfwal Israel nu fon oana “met lo puspis luk” a “met kulansap luk su Nga sulela.” (Isaia 43:10) Kais sie met ke mutanfwal lun Israel elos mutamwuk in suleyuk in yea 1513 B.C.E., ke pal se Masap lal Moses itukyang nu selos, nu ke Pentecost 33 C.E. elos nu kemwa wi ke un met kulansap inge. Pus sin met Israel elos tia eis kunokon lalos in liyeang ma puspis lun mutanfwal inge ku in wi kitelik me mongo in ngun lalos. Jeova el orekmakin togusra puspis, met palu puspis, met tol puspis, a met Livai puspis in oru orekma inge. Fwinne oinge, in oana sie mutanfwal, met Israel elos enenu in aol Jeova in akkalemye mwolanu lun Jeova a sulkakin mwolanu lal nu sin mutanfwal puspis. Kais sie sin met Israel pa met lo lun Jeova.—Deuteronomi 26:19; Isaia 43:21; Malakai 2:7; Rom 3:1, 2.
Tilla sie “Met Kulansap”
7. Efu ku mutanfwal lun Israel in pal meeta elos tia sifwil fwal in oana “met tutafpo” lun God?
7 Ke sripen mutanfwal Israel pa “met kulansap” lun God ke foko foko yea somla, ya elos pa met kulansap su Jesus el sramsram ka? Mo, ke sripen met Israel in pal meeta elos ekla met seoaru a tilla lalmetmet. Poul el akkalemye ke kas futoto ke ma sikyuk in pal se ma el kalweni kas lun Jeova nu sin mutanfwal inge: “Tu met Pagan elos kaskaskou ke en God meyen keyumwos.” (Rom 2:24) Paye, Met Israel elos sun safla lun me sramsram lalos ke seakos lalos ke elos pilesru Jesus, ke pal inge Jeova el pilesrelosla.—Mattu 21:42, 43.
8. Nge sie “met tutafpo” el srusrngiyuki in aolla Israel, ke ma fuka sikyuk?
8 Met seoaru sin “met kulansap inge,” lun met Israel, tia ku in paenang met kulansap oaru puspis selos in tia sifwil eis me kasru ke me mongo in ngun. In Pentecost 33 C.E. len lumngoul tokin sifwil moulyuk lun Jesus, ngun mutal putati nu fwin met tuma lutlut su piselos oasr ke 120 met su tukeni ke infwokil lung in an Jerusalem. In pal inge, oasr sie mutanfwal sasu sikyuk. Arlanu fwal, meyen sikyuk lun mutanfwal sasu inge akkalemyeyuk sin met puspis su wi ke mutanfwal inge ke “orekma sakuruk puspis lun God.” (Orekma 2:11) Paenang, mutanfwal sasu inge, sie mutanfwal in ngun, ekla “met kulansap” su e fwa sulkakin mwolanu lun Jeova nu sin mutanfwal puspis a sang me mongo in ngun ke pal fwal. (1 Piter 2:9) Arlanu fwal, u sasu inge in pangonyuk oana “Israel lun God.”—Galetia 6:16.
9. (a) Su wi ke un “met kulansap oaru a lalmetmet”? (b) Su oana “met in loomu”?
9 Kais sie met su wi ke “Israel lu God” pa met su mwolela moul lalos, a eis baptais lalos oana met Kristian su akmusrala ke ngun mutal a oasr fwinsrak in som nu in kosrao. Paenang, kas inge “met kulansap oaru a lalmetmet” sramsramkinyuk nu ke kais sie met akmusrala oana sie u fwin fwalu su moul inmasrlon 33 C.E. nu ke pal inge, in oana met Israel nu kemwa su moul inmasrlon 1513 B.C.E. nu ke Pentecost 33 C.E. elos wi ke un met kulansap meet liki pal lun met Kristian. Tusruktu, su met puspis, oana “met in loomu,” su eis me mongo in ngun sin met lulansap inge? In century se meet C.E., kais sie sin met Kristian su oasr fwinsrak in som nu in kosrao. Ke ma inge, met puspis in loom inge pa met Kristian akmusrala puspis su, liyeyuk, tia oana sie u, a oana met se met se. Elos nu kemwa, wekunang elos su srukye kunokon mwo puspis ke congregation oana met elder a met sap puspis, elos enenu me mongo in ngun su akoeyukla sin met kulansap.—1 Korint 12:12, 19-27; Hibru 5:11-13; 2 Piter 3:15, 16.
“Nu Sin Kais Sie Met ke Orekma Lal”
10, 11. Kut etu fuka la met nu kemwa su wi ke un met kulansap tia oana sie orekma ku kunokon lalos?
10 Ke sripen “Israel lun God” pa met kulansap oaru a lalmetmet su oasr orekma lalos, paenang kais sie sin met inge oasr kunokon mwo lalos. Kas puspis lun Jesus su simusyukla in Mark 13:34 akkalemye ma inge. El fwak: “Tu oana ke sie met el som nu in fwal loesla, el filiye loom sel, a sang mwal nu sin met kulansap lal, nu sin kais sie orekma lal, a sap pa nu sin met liaung mutunpot in sano.” Aok kais sie met su wi ke u inge in oana met kulansap elos eis orekma—in akyokye ma puspis lun Kraist fwin fwalu. Kais sie sin met inge elos oru kunokon lalos fwal nu ke ku lalos a pal mwo lalos.—Mattu 25:14, 15.
11 Ke ma inge, met sap Piter el fwak nu sin met Kristian akmusrala in len lal: “Oanu kais sie eis me sang, a orekmakin inmasrlomwos oanu met tutafpo mwo in lungse lun God in oiye puspis.” (1 Piter 4:10) Paenang, met akmusrala puspis in len ingo oasr kunukon lalos in kulansap nu sin sie sin sie a orekmakin me sang lun God su elos eis. Sayen ma inge, Piter el akkalemye la tia met Kristian nu kemwa oana sie ku lalos, kunokon lalos, a orekma lalos su elos ku in oru. Fwinne oinge, kais sie met su oana met kulansap elos ku in sang kasru ke kutu inkanek in akyokyelik mutanfwal sasu in ngun inge. Ke inkanek fuka?
12. Fuka met nu kemwa su wi ke un met kulansap, fwinne mokul ku mutan, sang kasru nu ke kapkapek lun met kulansap?
12 Ma se meet, kais sie selos fwa kaifweung in ekla met lo lun Jeova, luti pweng mwo lun tokusrai. (Isaia 43:10-12; Mattu 24:14) Meet liki el somwak nu in kosrao, Jesus el sapkin met sap oaru puspis nu kemwa lal, mokul a mutan, in kaifweung in ekla oana met luti mwomwo. El fwak: “Ke ma inge komwos som, a oru met in mutanfwal nu kemwa tu elos in met tumuk lutlut, baptaiselosla in en Papa, a Mwen, a ngun mutal, luti nu selos in liaung ma nu kemwa Nga sapkin nu sumwos: A liye Nga wi komwos pal e nu kemwa nu ke saflaiyen akwuk lun ma puspis inge.”—Mattu 28:19, 20.
13. Kain in kunokon fuka met Kristian akmusrala nu kemwa elos engunkin?
13 Fwin oasr sie met tuma lutlut sasu koneayuk, elos enenu in lutiyuk ke inkanek mwo in liaung ma nu kemwa su Kraist el sapkin nu sin met tuma lutlut puspis lal. Ke pal fwal, met puspis su lungse in lutlut fwin fwal elos ku in ekla met luti nu sin kutu pa met. Me mongo mwomwo in ngun inge akoeyukla nu sin met nu kemwa su ekla met kulansap in mutanfwal puspis. Met akmusrala nu kemwa, mokul a mutan, elos sang kasru in oru kunokon mwomwo nu ke orekma in luti inge. (Orekma 2:17, 18) Orekma inge mutamwauk in pal se ma met kulansap inge mutamwauk oru orekma lalos nu ke saflaiyen akmwuk lun fwal se inge.
14. Orekma in luti ke congregation etuku nu sin su mukena, a mea pulakin lun mutan akmusrala oaru puspis ke akmwuk inge?
14 Met akmusrala su tufwanu eis baptais elos ekla wi met kulansap, fwinne wangin eteyala su lotelos, tusruktu elos akoela tari in eis me lutlut mwomwo su tuku sin met puspus su wi ke congregation sang kasru nu ke me siyuk puspus lun ma simusla nu sin met kulansap oana met elder puspus.(1 Timote 3:1-7; Taitus 1:6-9) Met puspus inge su srusrngiyuki tari elos eis kunokon mwo in sang kasru nu ke kapkapek lun mutanfwal sasu inge ke inkanek mwomwo. Met akmusrala sin mutan oaru puspus elos tia na mulat ku inse toasr ke sripen mokul Kristian mukena pa pakiyuki in luti ke congregation.(1 Korint 14:34, 35) Ke inse paye, elos engun in eis me insemwomwo su tuku ke moniyuk lun mokul puspus su wi ke congregation a yok kaksak lalos nu ke kunokon puspus fwal nu sin mutan puspus, wekunang ma inge pa in luti pweng mwo nu sin kutupa met. Sister puspus wiyesr elos oana met akmusrala su arlanu moniyuk in pal inge in akkalemye pa oiyen pusisel lalos, fwinne met elder puspus su oru kulansap lalos ke pal inge fwin elos met akmusrala ku tia.
15. Mea sie sropon me mongo in ngun in century se meet, su karungin ma inge?
15 Me mongo in ngun puspis su orekmakinyuk sin met in century se meet ma tuku sumwoswos ke leta lun met sap a kutu sin met tuma lutlut su oru kunokon lalos. Leta puspis su elos simusla—yokna leta su koneayuk in buk 27 su elos simusyukla in kas Greek—ma inge orekmakinyuk ke congregation puspis a wangin alollo ka la ma inge sang kasru mwomwo in orala foundeson nu ke me lutlut su lutiyuk sin met elder puspis. Ke inkanek inge, met tutafpo lun met kulansap elos oaru in sang me mongo mwomwo in ngun nu sin met Kristian oaru puspis. Un met kulansap inge in century se meet elos akpayeye la elos oaru in oru kunokon lalos.
“Met Kulansap” Tokin Yea 1,900
16, 17. Ke inkanek fuka met kulansap inge sifwanu akkalemye la elos oaru in oru kunokon lalos ke lusen yea puspis nu ke 1914?
16 Fuka ke pal inge? Ke pal se ma oasr tari lun Jesus mutamwauk in 1914, ya el koneak sie un met Kristian akmusrala su elos oaru in sang me mongo in ngun ke pal fwal? Aok el koneak la oasr sie u oinge. U se inge ku in akilenyuk ke sripen fwako mwo su elos orala. (Mattu 7:20) Me sramsram su mutamwauk in pal ingo sang me akpayeye la pa inge me akketeye sumwos.
17 Ke pal sepana ma Jesus el tuku tari, oasr met kulansap 5,000 su kafofo in sulkakin ma paye lun Baibel. Met orekma inge elos supus, tusruktu elos orekmakin kain in inkanek mwomwo puspus in sulkakin pweng mwo. (Mattu 9:38) Ke me pupulyuk, oasr akmwuk puspus orekla nu ke me luti puspus lun Baibel su simusyukla ke 2,000 newspaper. Ke inkanek inge, ma paye ke Kas lun God sun tari tausen puspis sin met su ridi ma inge. Wekunang ma inge, oasr sie program ke lusen ao-alkosr su orekmakin color slides a pitse mukuikui puspus su akoeyukla. Ke saflaiye, fwal in kaksakinyuk orekma sakuruk inge, meyen ma paye lun Baibel, ke mutamweyen ma Orekla nu ke saflaiyen Sie Tausen Yea Kolyuk lun Kraist, akkalemyeyuk nu sin met puspus su piselos pus liki million yuh in an lulap ku continent tolu. Me rid puspis pa siepa inkanek su orekmakinyuk. In yea 1914, ke me pupulyuk, oasr 50,000 lun magazine inge simusyukla.
18. Nge Jesus el srusrngiye met kulansap fwin ma lal nu kemwa, a efu?
18 Aok, ke pal se ma Leum el tuku tari, el fwa koneak la met kulansap oaru lal elos nunku yok in kite met in loomu ke me mongo in ngun a ouyepa moniyuk in sulkakin pweng mwo. Oasr kunokon yok akoeyukla nu sin met kulansap inge. Jesus el fwak: “Payenu Nga fwak nu sumwos, tu el e fwa akfulatyel ke ma nu kemwa lal.” (Mattu 24:47) Jesus el oru ma inge in yea 1919, tokin met kulansap elos kutangla ke pal in me srike upa. Ke ma inge, efu, ku “met kulansap oaru a lalmetmet” elos eis kunokon yok puspis? Meyen ke ma puspis lun Leum puseni. Etukyung nu sin Jesus mwal oana tokusra in yea 1919.
19. Akketeye fuka ma enenu lun “u lulap” ke ma lun ngun karungunang?
19 Mea ma puspis su Togusra sasu inge el pakiye nu sin met kulansap oaru lal? Ke me pupulyuk, in yea longoul tokin Jesus el ekla togusra in 1914, oasr “sie u lulap” lun “sip ngie” akilenyuk. (Fwakyuk 7:9; Jon 10:16) Elos, tia wi ke un met akmusrala lun “Israel lun God,” a oasr fwinsrak lun mokul puspis a mutan puspis inge in moul fwin fwalu, elos su lungse Jeova a in kulansupal oana met akmusrala elos oru. In oana, elos fwak nu sin “met kulansap oaru a lalmetmet”: “Kut fwa wi komwos som, tu kut long tu God el oasr yurumwos.” (Zekaraia 8:23) Met sasu puspis su eis baptais lalos oana met Kristian elos engunkin pa me mongo in ngun su met akmusrala puspis elos engunkin, a u luo inge elos ipeis ke me mongo in ngun inge ke mutamwauk me. Sie me insemwomwo paye pa inge nu sin met puspis su wi ke “u lulap”!
20. Kunokon fuka oasr yurin “u lulap” ke puseni ku kapkapek lun ma pus lun Leum?
20 Met puspis su wi ke “u lulap” yok engun lalos in wi un met kulansap akmusrala oana met luti puspis lun pweng mwo. Ke elos luti, oasr ma puspis lun Leum puseni, oru kunokon lun “met kulansap oaru a lalmetmet yokyokelik. Ke sripen met su lungse in lutlut ke ma paye puseni, paenang enenu in akyokyeyuk pa an in orek buk su pangpang printing facilities in sang kasru ke ma enenu lun me rid pus su tuku ke Baibel. Branch ofus puspis lun Met Lo lun Jeova oakiyuki ke mutanfwal puspis. Missionary puspus elos supweyukla “nu ke yen loesilanu fwalu.” (Orekma 1:8) Mutamwauk ke pisen met akmusrala su oasr ke tausen limekosr in yea 1914, misenge pisen met su sang kaksak nu sin God pus liki million onkosr ke pal inge, pus selos wi ke “u lulap.” Aok, paye, ma puspus lun Leum yokyokelik pal nu kemwa mutamwauk ke pal se ma el akla sie togusra in yea 1914!
21. Me pupulyuk luo fuka kut e fwa akketeye ke me lutlut lasr tokoa?
21 Ma inge nu kemwa akpayeye la met kulansap inge nukemwa elos oapana met kulansap “oaru a lalmetmet.” Tia pat tokin el sramsramkin ke “met kulansap oaru a lalmetmet,” Jesus el sang me pupulyuk luo su akkalemye ke oiya mwo puspis: me pupulyuk ke virgin puspis su lalmetmet a virgin puspis su lalfon a me pupulyuk ke talen puspis. (Mattu 25:1-30) Ma inge purakak me insemwomwo lasr! Mea kalmen me pupulyuk puspis inge nu sesr ke pal inge? Kut e fwa akketeye kusensiyuk inge ke me lutlut toku.
Mea Kom Nunku?
• Su wi ke un “met kulansap oaru a lalmetmet”?
• Su met pus su oana “met in loomu”?
• Nge met kulansap oaru a lalmetmet elos pakiyuki in liaung ma nu kemwa lun Leum, a efu ku nu in pal se na ingo?
• Su sang kasre nu ke kapkapek lun ma pus lun Leum in yea pus somla, a ke inkanek fuka?
[Pictures on page 18]
Un met kulansap in century se meet akpayeye la el oaru ke kunokon lal