Fuka In Akkapye Lungse Paye
“Lungse el sie ono ke kain in mas nu kemwa; lungse el moul.”—Eis Ma Mwomwo nu Kemwa ke Moul, sel Joseph Johnson, 1871.
FUKA sie met el ku in lutlut in etu lungse? Ke inkanek in lutlut ke psychology? Ke inkanek in ridi buk puspis su ku in kasrelos in akkapye oiye mwo lalos? Ke inkanek in liye pitse mokuikui su akkalemye lungse inmaslon mokul a mutan? Mo. Metu elos ku in lutlut ke lungse ke pal se meet ke inkanek lun me srikasrak a akpa su tuku sin papa a nine kielos. Tulik nu kemwa elos ku in lutlut ke kalmen lungse fwin, ke sie an mwomwo, el la liye papa a nine kiel kitelos a kurungunelos, sramsram nu selos, a akkalemye pwar a futoto nu selos. Elos ku in lutlut pa ke lungse ke pal se papa a nine kielos luti nu selos in kaifweung in liaung ma sap ke ma mwo a ma koluk.
Lungse paye el tia tuku ke futoto ku ke ma kom pula mukena nu sin kutu met. A, ma inge el orekma in akinsemwomwoye kutu met, fwinne elos tia sang kulo ke pal se el eis ma inge, oanu ma sikyuk pal nu kemwa nu sin tulik srisrik ke pal se elos eis kai su tuku ke lungse. Sie me srikasrak mwo ke sie met su akkalemye lungse paye pa Met Orekutla. Met sap Poul el simusla: “Mwen nutik, kom tia pilesru kai lun Jeova, ku mulalla ke el kaifwe kom; tu Jeova el kaelos su el lungse.”—Hibru 12:5, 6.
Papa a nine, fuka komwos ku in etawi Jeova ke inkanek in akkalemye lungse nu sin sou lom? A fuka lupan ma saok su tuku ke me srikasrak su komwos oakiye ke futoto lomwos sie sin sie oanu mokul tuma a mutan kie?
Luti Lungse ke Inkanek lun Me Srikasrak
Kom fwin sie mokul tuma, ya kom akfulatye, ku aksaokye na paye, mutan kiom a kom akkalemye nu sel akfulat a sunak? Kom fwin mutan se, ya kom lungse a kasru mokul tumom pal nu kemwa? Baibel el aketeye la mokul a mutan enenu in lungse a akfulatye sie sin sie. (Efesus 5:28; Taitus 2:4) Ke pal se elos oru ou inge, tulik nutulos elos liye na paye fuka lungse lun met Kristian el orekma. Sie me lutlut fukoko a saok pa inge!
Papa a nine elos akkeye pa lungse in loom selos ke pal se elos akos akmwuk fulat ke sou ke me akengun, oiyen moul nasnas, nien sun saok emeet. Fwin fwalu nu fon, met puspis elos koneak la Baibel pa sie me kasru yok ke inkanek in oakiye akmwuk inge ke sou, elos inge sang me akpayeye la Baibel nu kemwa “etuku ke ngun lun God a oasr sripe in luti, in kai, in aksumwosye, a in aketeye ma sumwosmwos nu sin met.” (2 Timote 3:16) Paye, ma sap lun God ke oiyen moul nasnas a kolyuk lal ke moul su ku in konoiyukyuk ke Me Sramsram Fwin Eol arulanu yok sripe na paye a wangin ma oanu.—Mattu, sapter 5 nu ke 7.
Ke pal se met nu kemwa in sou elos ngetuk nu sin God ke kasru a akos akmwuk lal, kais sie selos pulakin inse misla a tulik nu kemwa elos kapek in lungse a akfulatye papa a nine kielos. Aok, ke sie loom su oasr akmwuk luo, su tia mwo, ku wangin akmwuk, tulik nu kemwa elos supwar, koskosrok, a lungse in lain.—Rom 2:21; Kolosse 3:21.
A fuka papa ku nine su mukena muta ke sripen met su el payuk nu se som lukel ku el mise? Ya arulanu srik pal mwo lalos in luti tulik nutulos? Mo, tia ou inge. Fwinne tukeni akesrui ke orekma lun papa a nine pa mwo emeet, tusruktu experience puspis akkalemye la futoto inmaslon met se met se in sou ku in akfwalye me enenu ke sie papa ku nine su wanginla. Kom fwin sie papa ku nine su mukena muta, kaifweung in orekmakin ma sap lun Baibel in loom sum. Aok, sie soakas akkalemyeyuk nu sesr: “Lalalfongi Jeova ke insiom kemwa, a tia fungla nu ke etauk lom sifwanu. Kom fwakulak inkanek lom nu kemwa, a el fwa akkalemye inkanek lom”—wikin ma inge pa inkanek lun papa a nine in kurunganang sou lalos.—Soakas 3:5, 6; Jemes 1:5.
Met fwusr mwo puspis elos kapek ke sie loom su oasr papa ku nine su mukena liaung a ke pal inge elos kulansap nu sin God ke oaru in congregation puspis lun met Kristian su piselos oasr ke tausen puspis fwin fwalu nu fon. Ma inge sie me akpayeye la papa ku nine su mukena muta in liaung sou lalos elos ku in kutangla pa in luti tulik nutulos ke lungse.
Fuka Met Nu Kemwa Elos Ku In Akkapye Lungse
Baibel el palye la “len safla” ku in akilenyuk ke kain in oiye su “wanginla lungse in sou lalos sifwanu,” kalmen ma inge pa, wanginla futoto inmaslon met se met se in sou oanu ma elos oru in pal meeta. (2 Timote 3:1, 3) Aok, fwinne elos su kapek ke sie sou su wangin futoto sie sin sie elos ku in lutlut in akkapye lungse. Ke inkanek fuka? Ke pal se elos lutlut kel Jeova, su Sropon lungse a akkalemye lungse a futoto nu sin met nu kemwa su forla nu sel. (1 Jon 4:7, 8) “Ke papa tumuk a nine kiuk elos fwasr liki yu, na Jeova el e fwa srukyuyuk.—Sam 27:10.
Jeova el akkalemye lungse lal nu sesr ke kain in inkanek puspis. Toeni nu ke ma inge pa, oanu kolyuk lun sie papa ke inkanek lun Baibel, me kasru ke ngun mutal, a me kasru mwomwo su tuku ke un met lili Kristian. (Sam 119:97-105; Luk 11:13; Hibru 10:24, 25) Loang akmwoye fuka me kasru tolu inge ku in kasru kom in kapkapek ke lungse lom nu sin God a nu sin met tulan lom.
Kolyuk Lun Sie Papa Su Etuku ke Ngun lun God
In akkapye sie moul futoto nu sin kutu met, kut enenu in etu na paye met inge. Ke inkanek lal in akkalemyel sifwanu ke Baibel, Jeova el suli kut in futoto nu sel. Tusruktu, in ridi Baibel mukena tia fwal. A, kut enenu in orekmakin ke moul lasr me luti lal a pulakin me insemwomwo puspis su tuku ka. (Sam 19:7-10) “Nga Jeova God lom, su luti nu sum ma kom fwa insemwomwo ka, Su Kol kom ke inkanek su fwal tu kom in fwasr we,” pa inge ma Isaia 48:17 el fwak. Aok, Jeova, el su sropon lungse, el luti nu sesr ma kut fwa insemwomwo ka—el tia oru ou inge in kutongye sukosok lasr ke inkanek lun ma sap a akmwuk puspis.
Sie etauk sumwos ke Baibel ku in kasre kut pa in kapkapek in lungse lasr nu sin met tulan lasr. Ma inge sikyuk ke sripen ma paye lun Baibel el luti kut ke nunuk lun God nu sin met a el akkalemye nu sesr ma sap puspis su enenu in kol kut ke inkanek in asrouki lasr nu sin kutu met. Ke kain in me lutlut inge, oasr sripe se yok lasr in akkapye lungse lasr nu sin met tulan lasr. Met sap Poul el fwak: “A ma inge Nga pre ka, tu lung lomwos fwa yokyokelik in lalmetmet a etauk sumwos nu kemwa.”—Filippai 1:9, New World Translation.
Ke sie me pupulyuk ke inkanek in akkalemye lungse ke “etauk sumwos,” loang akmwoye ke ma paye su akkalemyeyuk in Orekma 10:34, 35: “God el tia sulosol met, a in mutanfwal e nu kemwa el su sangeng sel, a oru ma sumwosmwos el akinsemwomwoyel.” Fwin God el tuni met ke orekma sumwos a sangeng lalos, a tia ke mutanfwal ku sruf lalos, ya tia fwal nu sesr in nunku pa ou inge nu sin met tulan lasr?—Orekma 17:26, 27; 1 Jon 4:7-11, 20, 21.
Lungse—Sie Fwako lun Ngun Mutal
Oanu af nu ke fwokinsak ke pal fwal su kol nu ke kosrani mwo, ngun mutal lun God ku in oswela pa oiye mwo puspis nu sin sie met su Baibel el pangpang “fwako lun ngun.” (Galetia 5:22, 23) Fwako yok emeet ke ngun mutal pa lungse. (1 Korint 13:13) Fuka kut ku in eis ngun mutal lun God? Sie inkanek mwo pa ke pre. Kut fwin pre nu sin God ke ngun mutal, el e fwa ase nu sesr ma inge. (Luk 11:9-13) Ya kom “kaifweung” in pre ke ngun mutal? Fwin aok, na fwako saok lal, wekunang lungse enenu in arulanu kalem ke moul lom.
Tusruktu, oasr siepa kain in ngun su orekma lain ngun mutal lun God. Baibel el pangpang ma inge “ngun lun fwal se inge.” (1 Korint 2:12; Efesus 2:2) Sie me purakak koluk pa inge, a sropon ma inge pa Setan su Devil, “leum lun fwal se inge” lun metu su srunga God. (Jon 12:31) Oanu eng su oru dust a kutkut in soksok, “ngun lun fwal se inge” purakak kena koluk su kunausla lungse a akfwalye munas lun ikwe.—Galetia 5:19-21.
Metu elos eis ngun fokfok inge ke pal se elos lungse ma lun fwalu, nunuk rapku, orekma silolel, a ke nunuk koluk a sesumwos ke lungse su arulanu pengpeng fwin fwalu se inge. Kom fwin lungse in kapkapek ke lungse paye, kom enenu in lain na paye ngun lun fwal se inge. (Jemes 4:7) Tusruktu, lela kom in tia filiye lalalfongi lom ke ku lom sifwanu; siyuk sin Jeova ke kasru. Ke ngun mutal lal—pa inge ku su fukoko emeet in kosrao a fwalu—ma inge ku in akkeye kom a kasru kom in kutangla.—Sam 121:2.
Lutlut ke Lungse Su Tuku Sin Met Lili Kristian Wiom
Oanu tulik srisrik su etu in akkalemye lungse ke sripen el pulakin ma inge in loom sel, kut nu kemwa pa—met fwusr a met matu—ku in kapkapek in lungse ke kut asrouki nu sin kutu met Kristian. (Jon 13:34, 35) Paye, sie orekma yok lun congregation lun met Kristian pa in purakak kais sie met in “purakak sie sin sie ke lungse a orekma mwo.”—Hibru 10:24, New International Version.
Kain in lungse se inge aksaokyeyuk sin met puspis su “ongoiye a fwasrelik” ke fwal se inge su wangin lungse. (Mattu 9:36) Experience puspis akkalemye la futoto a lungse sie sin sie ke pal in matu ku in kutangla liki ma koluk su tuku ke pal in fwusr ke sripen wangin lungse. Ke ma inge, arulanu yok sripe, la met Kristian nu kemwa su mwoleyukla tari elos enenu in akkalemye insemwomwo paye nu sin met sasu su tuku in asrouki nu selos!
“Lungse El Tia Wanginla
Baibel el fwak la “lungse el tia wanginla.” (1 Korint 13:8) Fuka ma inge sikyuk? Met sap Poul el akkalemye nu sesr: “Lungse el mongfwusesr a kulang. Lungse el tia sok, lungse el tia sifwanu konkun, el tia inse fulat, el tia oru ma sufwal, el tia suk ma lal sifwanu, el tia sa in mulat. El tia nunuk koluk.” (1 Korint 13:4, 5) Arulanu kalem, kain in lungse se inge tia me na luma. A,—elos nu kemwa su akkalemye ma inge elos etu a akilen me asor a me akngal ke moul, tusruktu elos tia lela ma inge in kunausla lungse nu sin met tulan lalos. Kain in lungse se inge el “me kapur lun sumwosna.”—Kolosse 3:12-14.
Loang akmwoye ke me srikasrak lun tulik mutan Kristian su yiu 17-matwe in an Korea. Ke pal se el mutamwauk in kulansap nu sin Jeova God, sou lal elos tia insese ke ma el oru, a el enenu in som liki loom sel. Aok, el tia mulat ke ma sikyuk nu sel, a el pre ke ma sikyuk inge, a el lela Kas lun God a ngun mutal lal in purakak nunuk lal. Ke ma inge, el sim pal nu kemwa nu ke sou lal, el simusla ke leta lungse paye lal su el pula na paye selos. Sripen ma inge pa, tulik mokul luo wiel su matu lukel elos mutamwauk in lutlut Baibel a ke pal inge elos mwolela tari moul lalos oanu met Kristian. Nine kiel a tulik mokul wiel su fwusr lukel elos eis pa ma paye lun Baibel. Safla, papa tumal, su arulanu lainul ke mutamwauk, el ekla na paye. Mutan Met Lo inge el simusla: “Kut nu kemwa su payuk ekla tari met Kristian, a pisen sou lasr nu fon su wi ke alu siefwunnu oasr tari ke 23.” Sie kutangla yok na paye pa inge lun lungse!
Ya kom lungse in akkapye lungse paye a in kasru kutu met in oru pa ou inge? Fwin ou inge, forla nu sin Jeova, El Su Sropon kain in oiye mwo inge. Aok, filiye Kas lal ke insiom, pre ke ngun mutal, a asrouki pal nu kemwa nu sin un met lili Kristian wiom. (Isaia 11:9; Mattu 5:5) Sie me insemwomwo na paye in etu la kitin pal lula ma koluk nu kemwa e fwa wanginla, a met su akkalemye lungse paye lun met Kristian mukena pa lula! Paye, lungse pa key ke insemwomwo a moul.—Sam 37:10, 11; 1 Jon 3:14.
[Pictures on page 6]
Pre a lutlut ke Kas lun God fwa kasre kut in akkapye lungse paye