“Sang Insiom Nu Ke” Tempel Lun God!

“Mwen nutin met, . . . sang insiom nu ke ma nu kemwa su Nga fwa fwakak nu sum . . . Fwakak ma nu kemwa kom liye nu ke loom sel Israel.”​—EZEKIEL 40:4.

YIU 593 B.C.E. pa inge, yiu ak14 ke muta lun met Israel in an saye oanu met kos. Nu sin met Ju su muta fwin an Babulon, mutanfwal lalos su elos lungse arulanu loes na paye. Pal safla elos liye Jerusalem pa, ke pal se ma el fururur ke e, pot kulanu lal musalla, a loom lulap puspis lal musalla. Tempel lun Jeova​—su ke sie pal el mwolanu lun siti se inge, center lun alu nasnas fwin fwalu⁠—el wanginla. Ke pal inge u lulap lun met Israel su muta in an saye oanu met kos elos enenu in srakna muta we. Yiu 56 lula meet liki akpayeyen mwolela ke sukosok el e tuku.​—Jeremaia 29:10.

² Arulanu akasorye na paye met palu oaru inge Ezekiel ke pal se ma el nunku la tempel lun God su arulanu loes lukel el musalla, nien muta lun kosro lemnak. (Jeremaia 9:​11) Papa tumal pangpang Buzi, el orekma oanu sie met tol we in pal meeta. (Ezekiel 1:3) Ezekiel el ku in insemwomwo pa ke kain in kunokon inge, tusruktu, el wikin met lulap nu kemwa ke pal se ma el srakna fwusr elos itukla liki Jerusalem in yiu 617 B.C.E. a elos muta na in an saye oanu sie met kos. Ke pal inge el yiu 50 matwe, Ezekiel el luman akilen la el tia ku in sifwil liye Jerusalem ku oasr ip lal ke pal fwasru in sifwil musaiyuk tempel lal. Ke ma inge, fuka lupan kulo lal Eziekiel ke pal se ma el eis arurumu ke sie tempel mwolanu!

³ Arurumu lulap inge, el nekla sapter eu ke buk lun Ezekiel, el sang fwinsrak mwo nu sin met Juda su muta in kos. Alu nasnas fwa sifwil foloko! Century puspis tokin pal inge, fwinne ke len lasr misinge, arurumu se inge sie me akkeye nu sin met nu kemwa su lungse Jeova. Ke inkanek fuka? Lela kut in tuni mea kalmen arurumu lal Ezekiel su oupanu sie kas palu nu sin met Israel su muta in an saye. Oasr ip akosr ka, tempel, met tol, leum, a fwal.

Tempel El Sifwil Orekla

⁴ Ma se meet, Ezekiel el filiyuki fwin “soko eol arulanu fulat.” Fwin eol inge liyen epang oasr sie tempel lulap, oanu sie siti su oasr kalkal. Sie lipufon, su “lumal oanu luman brass,” el wisella met palu ke sie muteta mwo ke an inge. (Ezekiel 40:​2, 3) Ke arurumu inge, Ezekiel el liye lipufon ke pal se ma el oru srikasrak mwo ke mutunoaoa onkosr wikin infwokil in san, inkalkal su on lik, inkalkal lu, infwokil in mongo, loangu, loom mutal lun tempel, a An Mutal a An Mutal na Mutal lal.

⁵ Na, Jeova el sifwanu sikme ke arurumu. El ilyuk nu ke tempel a fwak na sel Ezekiel la El e fwa muta we. Tusruktu, el siyuk ke aknasnas in loom Sel, el fwak: “Inge lela elos in sisla kosro lalos, mano mise lun togusra lalos, loes liki yu, a Nga fwa muta in maslolos ma patpat.” (Ezekiel 43:​2-4, 7, 9) “Mano mise inge lun togusra lalos” arulanu kalem la el sramsram ke me srulela. Met kol koluk a met fwin an Jerusalem elos nekla tempel lun Jeova ke me srulela, ke ma inge, elos oru elos in oanu togusra lalos. (Srike liye Emos 5:26.) Paye, me srulela inge nu kemwa tia god moul ku togusra, elos inge nu kemwa mise, fokfok ye mutun Jeova. Elos inge nu kemwa enenu in etukla liki a sisila.​—Livitikus 26:30; Jeremaia 16:18.

⁶ Mea ma yok ke arurumu inge? El akkalemye na paye selos su muta in an saye ke sifwil foloko lun alu nasnas ke tempel lun God. Sayen ma inge, srikasrak ke tempel el sang me akpayeye mutal la arurumu se inge e fwa akpayeye na paye. (Srike liye Jeremaia 31:39, 40; Zekaraia 2:​2-8.) Alu nu ke me srulela nu kemwa enenu in aknasnasyeyuk. Jeova el e fwa sifwil akinsemwomwoye loom sel.

Met Tol a Met Leum

⁷ Met tol elos enenu pa in sasla ke akmwuk lun aknasnas. Met Livai elos enenu in eis kai meyen elos alu nu ke me srulela, in pal se na met tol nu kemwa su mwen nutul Zedok elos enenu in eis kaksak a me insemwomwo meyen elos muta na nasnas.a Fwinne ou inge, elos kemwa oasr kunokon ke orekma in loom sin God su sifwil oakiyuki​—wangin alollo, ma inge oakiyuki nu ke oaru lun kais sie selos. In toeni nu ke ma inge, Jeova el sang ma sap: “A elos fwa luti nu sin met srak ma sie liki in maslon ma mutal a ma tia mutal; a oralos in akilenye in maslon ma tia nasnas a ma nasnas.” (Ezekiel 44:10-​16, 23) Ke ma inge akmwuk ke met tol sifwil oakiyuki, a muteng ke oaru lun met tol nu kemwa fwa akinsemwomwoyeyuk.

⁸ Arurumu se inge el ouyepa sramsram ke met su pangpang met fwisrak. Mutamwauk ke len lal Moses, oasr met leum puspis lun mutanfwal inge. Kas Hibru lun met leum pa, na·siʼʹ, el ku in sramsram ke sifwen sie loom, sie sruf, ku sie mutanfwal. Ke arurumu lal Ezekiel, met kol lun Israel oanu sie u el eis kai ke sripen elos oru silolel nu sin met a elos inge sapkinyuk in akkalemye nununku sumwos. Elos fwinne tia wi ke u lun met tol, tusruktu un leum inge elos kafofo ke sie inkanek pengpeng ke alu nasnas. Elos ilyuk a tofwoki ke inkalkal lik wikin sruf puspis su tia wi met tol, elos muta ke sie nien muta ke mutunoaoa leyen kutulap, a sang kutu me kise lun met tu elos in ku in kise. (Ezekiel 44:​2, 3; 45:​8-​12, 17) Ke ma inge, arurumu el akkalemye na paye sel Ezekiel la mutanfwal se inge su sifwil oakiyuki akinsemwomwoyeyuk ke met kol mwo puspis, mokul su akola in sang kasru nu sin met tol ke pal se ma elos akola met lun God a sang me srikasrak ke ma lun ngun.

Fwal

⁹ Ke saflaiye, toeni nu ke arurumu lal Ezekiel pa luman fwal lun Israel. Ma inge enenu in kitakatelik fwal nu ke kais sie sruf. Oasr pa me usru lun met leum. Tusruktu, wangin me usru lun met tol, meyen Jeova el fwak, “Nga me usru lalos.” (Ezekiel 44:10, 28; Oekyuk 18:20) Arurumu se inge el akkalemye la me usru lun met leum ke an oasr ke sie an inge su pangpang me sang nu ke ip mutal. Sie ipen an pa inge su aten square su kitakatelik nu ke ip tulo​—ip se meet lung ma lun met Livai su auliyuk, ip se akluo, su oasr infwulwe, ma lun met tol, a ip se safla, ma oasr ten, ma lun siti a ke an lal su oswela fwako puspis. Tempel lun Jeova ku in konoiyukyuk ke an lun met tol, infwulwen an inge ke me sang su aten square.​—Ezekiel 45:​1-7.

¹⁰ Fuka ma inge nu kemwa akkeye na paye insien met nu kemwa su muta in an saye! Kais sie sou akkeyeyuk in lalalfongi la oasr me usru na paye lalos ke fwal inge. (Srike liye Maika 4:4.) Alu nasnas el akfulatyeyuk, a el fwa yok emeet fwin an we. A tuni, meyen ke arurumu lal Ezekiel, met leum, met tol, elos muta ke an su metu elos sang. (Ezekiel 45:16) Ke ma inge, ke an se inge su sifwil oakiyuki, metu elos enenu in orek me sang ke orekma lun met nu kemwa su Jeova el pakiye in kol, elos akkeyelos ke pal se ma elos akesrui nu selos ke kolyuk lalos. Ke inkanek nu kemwa, fwal se inge el sie pitse ke sie u, akesrui, a inse misla.

¹¹ Ya Jeova el akinsemwomwoye an selos inge? Kas palu el sang topuk ke kusensiyuk inge ke sie pitse mwomwo. Kofu suror liki tempel, a el lapak ke pal se ma el surorla nu in mwea pangpang Dead Sea. A kofu fwa akkeyeyuk, a orekma in patur arulanu kapkapek we. A sisken infwalu fwin pefwalu, leyenu a leyeno, sak nu kemwa oswe fwako sasu malem nu kemwa, me mongo a me akkeye.​—Ezekiel 47:⁠1-​12.

¹² Nu sin met inge su muta in an saye oanu met kos, mwolela se inge oanu kalweni, a sie me akpayeye ke kas palu ke sifwil oakiyuki su elos arulanu aksaokye. Pus liki pal se, Jeova el oru met palu lal in akkalemye ma sifwil oakiyuki, an Israel su ekla oanu sie paredais, met puspis elos sifwil muta ka. An puspis su oanu mise su sifwil moulyuk pa sie kas palu ke me akkeye su e fwa tuku. (Isaia 35:​1, 6, 7; 51:3; Ezekiel 36:35; 37:​1-​14) Ke ma inge metu elos ku in fwinsrak la me insemwomwo lun Jeova su ku in sang moul el suror oanu sie infwal su illa liki tempel su sifwil oakiyuki. Ke saflaiye, mutanfwal inge su mise in ngun e fwa sifwil moulyuk. Met nu kemwa su sifwil akkeyeyuk elos fwa akinsemwomwoye ke mokul mwo puspis su fukoko in ngun​—mokul puspis su sumwosmwos a fukoko oanu sak sisken infwal ke arurumu, mokul puspis su akola in kol ke orekma in sifwil musaiyuk lun an su musalla. Isaia el ouyepa simusla ke “sak lun sumwosmwos” su akola in “musaiyuk yen sikeyukla.”​—Isaia 61:​3, 4.

Nge Arurumu Se Inge El Akpayeye?

¹³ Ya met inge nu kemwa su sifwil foloko elos pulakin asor? Mo na mo! Sie ma lula ke met inge su muta in an saye elos foloko nu ke an selos su elos arulanu lungse in yiu 537 B.C.E. Ke sie pal, ye koko lun “sak lun sumwosmwos” inge​—oanu met sim inge Ezra, met palu Haggeai a Zekaraia, a Met Tol Fulat Josua​—an sikeyukla sifwil musaiyuk. Met leum, oanu Niemaia a Zerubabel, elos kol ke an ke inkanek mwo a sumwos. Tempel lun Jeova sifwil musaiyuk, a me sang puspis lal ke moul​—me insemwomwo su tuku ke moul fwal nu ke mwoleaung lal​—sifwilpa surorla nu selos. (Duteronomi 30:19; Isaia 48:17-​20) Sie nu ke me insemwomwo inge pa etauk sumwos. Sifwil filiyuki lun met tol ke orekma lalos, a met tol elos luti met ke Ma Sap. (Malakai 2:7) Fwokin ma inge, met nu kemwa elos sifwil moulyuk in ngun a sulpa elos ekla met kulansap su oswela fwako mwo lun Jeova, oanu ma inge el pitse ke mwea se inge Dead Sea su sifwil akkeyeyuk a orekma in patur sifwil kapkapek

¹⁴ Ya ma sikyuk inge nu kemwa pa me akpayeye siefwunnu ke arurumu lal Ezekiel? Mo; ma inge el akkalemye la oasr ma sikyuk su yok liki. Tuni: Tempel su Ezekiel el liye tia musaiyuk na paye fwal nu ke ma akkalemyeyuk ke arurumu. Paye, met Ju elos loang yok ke arurumu se inge a orekmakin kutu ma elos liye na paye.b Tusruktu, tempel se inge nu fon ke arurumu arulanu yok a tia ku in fwal nu ke Eol Moriah, pa inge an lun tempel se meet. Sayen ma inge, tempel ke arurumu lal Ezekiel el tia muta ke siti a el oasr ke sie ipen an sa, a tempel se akluo elos musaiyuk ke an se ma tempel se meet el oasr we, ke siti lun Jerusalem. (Ezra 1:​1, 2) Sayen ma inge, wangin infwal na paye su illa liki tempel lun Jerusalem. Ke ma inge, met Israel in pal meeta elos liye na ipen akpayeye srisrik ke kas palu lal Ezekiel. Ma inge akkalemye la oasr sie ma yok, akpayeye in ngun lun arurumu inge.

¹⁵ Arulanu kalem, kut enenu in loang ke akpayeye yok lun arurumu lal Ezekiel ke tempel lulap in ngun lun Jeova, su met sap Poul el sramsramkin ke buk lun Hibru. Tempel se inge el mutamwauk in orekma ke pal se ma Jisus Kraist el ekla met akmusrala oanu Met Tol Fulat lal in yiu 29 C.E. Tusruktu, ya arurumu lal Ezekiel el akpayeye in len lal Jisus? Arulanu kalem la tia. Jisus, oanu Met Tol Fulat, el akpayeye kas palu yok ke Len in Orek Iumwe ke inkanek lun baptais lal, mise lal oanu me kise, a ilyuk lal ke An Mutal na Mutal, pa kosrao. (Hibru 9:​24) Sie me purakak inse meyen, arurumu lal Ezekiel el tia sramsram fwinne pal se ke met tol fulat ku Len in Orek Iumwe. Paenang, arurumu se inge el luman srisrsrisr tia nu ke century se meet C.E. Ke ma inge, pal su, ma inge el akpayeye?

¹⁶ Fwin ke top ke ma inge, lela kut in folokla nu ke arurumu lal Ezekiel. Ezekiel el simusla: “In arurumu lun God el wisyula nu in fwal Israel, a filiyuwi fwin soko eol arulanu fulat, yen luman sie siti oasr we leyen eir.” (Ezekiel 40:2) Luman arurumu se inge, ke “soko eol arulanu fulat,” el akismakinye kut ke ma simusla in Maika 4:1: “A in len toka a fwa te oru, eol lun loom sin Jeova fwa oakiyuki fwin mangon eolu, a fwa akfulatyeyuk liki toktoku, a mutanfwalu fwa eel nu lu.” Nge kas palu se inge el akpayeye? Maika 4:5 el akkalemye la ma inge el sikyuk ke pal se ma mutanfwal nu kemwa elos srakna alu nu sin god kikiap puspis. Aok, ma inge el akpayeye ke len lasr, “in len toka,” alu nasnas inge e fwa akfulatyeyuk a sifwil oakiyuki ke an na paye lal ke moul lun met kulansap lun God.

¹⁷ Efu sifwil oakiyuki inge el akpayeyuk? Esam, ke ma saok emeet ke arurumu lal Ezekiel, Jeova el tuku ke tempel a el liksreni in sap la loom sel enenu in aknasnasyeyuk ke me srulela. Nge tempel lun Jeova aknasnasyeyuk? In Malakai 3:​1-5, Jeova el palye la ke sie pal el e fwa “tuku ke tempel lal” a “met roso lal,” Jisus Kraist el wilul. Mea sripen tuku laltal? “El e fwa muta oanu e lun met aknasnasye silfer, a oanu sop lun met aknasnasye nuknuk.” Orekma in aknasnas inge el mutamwauk ke lusen pal lun meun lulap se meet. Mea fwokin ma inge? Jeova el muta in loom sel a el akinsemwomwoye fwal in ngun lun met lal mutamwauk ke yiu 1919 nu ke pal inge. (Isaia 66:8) Ke ma inge, kut ku in fwak la kas palu lal Ezekiel ke tempel akilenyuk ke sie akpayeyuk yok ke lusen len safla.

¹⁸ Oanu kas palu saye ke sifwil oakiyuki, oasr kutupa akpayeye ke arurumu lal Ezekiel, ma se safla, in Paredais. Ke pal ingo mukena met inse paye mukena pa ku in eis ma lane yok su tuku ke akmwuk lun tempel. Ke pal ingo Kraist el orekmakin sripen lango lal, met tol lal in kosrao su piselos oasr ke 144,000, elos wilul. Met oaru nu kemwa su muta ye koko lal Kraist elos fwa sifwil foloko nu ke moul sumwosmwos. (Fwakyuk 20:​5, 6) Tusruktu, tia Paredais pa pal in akpayeye yok ke arurumu lal Ezekiel. Efu ou inge?

Arurumu El Sramsram Yok ke Len Lasr

¹⁹ Ezekiel el liye tempel su enenu in aknasnasye ke me srulela a ke orekma lun kosro in ngun. (Ezekiel 43:​7-9) Paye, ma inge tia ku in orek ke alu nu sin Jeova ke Paredais. Sayen ma inge, met tol puspis ke arurumu el pitse ke un met tol akmusrala ke pal se ma elos srakna muta fwin fwalu, tia tokin sifwil moulyuk lalos in kosrao ku ke lusen pal in Tausen Yiu. Efu? Esam la ke arurumu se inge met tol elos kulansap ke inkalkal lu. Me lutlut puspis somla ke The Watchtower el akkalemye la inkalkal se inge el pitse ke moul sakuruk in ngun lun met tol inge ye koko lal Kraist ke pal se elos srakna muta fwin fwaluc Ouyepa kut enenu in tuni la ke arurumu sa el akkalemye moul sesumwos lun met tol. Elos sapkinyuk in orek kise ke ma koluk lalos sifwanu. Elos eis kas in sensen liki moul fokfok​—ke ma lun ngun a ikwe. Ke ma inge elos tia pitse nu ke met akmusrala su sifwil moulyuk, nu selos su ou inge Poul el simusla: “Tu ukuk fwa kas, a met mise elos fwa moulyuk in tia punoela.” (1 Korint 15:52; Ezekiel 44:21, 22, 25, 27) Met tol ke arurumu elos asrouki a kulansap nu sin met na paye. Ma inge tia fwa orek ke Paredais, meyen ke pal inge un met tol inge elos oasr tari in kosrao. Ke ma inge, arurumu el ase nu sesr sie pitse mwo ke sie inkanek in akesrui ke orekma lun met akmusrala a “u lulap” fwin fwalu ke len inge.​—Fwakyuk 7:9; Ezekiel 42:14.

²⁰ Ke ma inge arurumu lal Ezekiel ke tempel el akkalemye ma mwomwo nu kemwa su e fwa tuku ke sie aknasnas in ngun su orek ke len inge. Tusruktu, mea kalmen ma inge nu sum? Ma inge tia sie puzzle ke alu su upa nu sin met in kalem. Arurumu se inge el orekma yok ke alu lom len nu len nu sin God paye mukefwunnu, Jeova. Ke me lutlut lasr toko, kut akola in liye fuka ou inge.

[Footnotes]

Ya Kom Esam?

◻ Nge akpayeye se meet ke arurumu lal Ezekiel ke tempel a ke met tol lal?

◻ Fuka arurumu lal Ezekiel ke kitakatelik lun an el akpayeye ke pal sa?

◻ Ke sifwil oakiyuki lun Israel in pal meeta, su orekma oanu met leum oaru a su orekma oanu “sak lun sumwosmwos”?

◻ Efu arurumu lal Ezekiel ke tempel el akpayeye yok ke lusen len safla?

[Study Questions]

1. Ke kain in luma fuka met sulosola lun God elos konaok moul lalos in yiu 593 B.C.E.?

2. Efu nunuk lal ke tempel lun God fwin an Jerusalem akasorye Ezekiel?

3. (a) Mea sripen arurumu lal Ezekiel ke tempel? (b) Mea ip akosr ke arurumu se inge?

4. Ezekiel el wisela nu oiye ke arurumu lal, mea el liye we, a su kolol ke muteta lal?

5. (a) Kain in kas in akkeye fuka Jeova el sang nu sel Ezekiel? (b) Mea “mano mise lun togusra” su enenu in aknasnasyeyuk liki tempel, a efu ma inge arulanu yok sripe?

6. Mea srikasrak ke tempel el lungse in akkalemye?

7. Kain in me lutlut fuka etukyung nu sin meet Livai a met tol?

8. (a) Su met leum fwin an Israel in a pal meeta? (b) Ke inkanek puspis fuka met leum ke arurumu lal Ezekiel elos kafofo ke alu nasnas?

9. (a) Fuka kitakatelik lun an, tusruktu su met inge su tia eis me usru lal? (b) Mea se inge me sang nu ke ip mutal, a mea ipen ma inge?

10. Mea kalmen kas palu ke kitakatelik ke an nu sin met Judea oaru su muta in an saye?

11, 12. (a) Fuka Jeova el akkalemye nu sin met lal ke kas palu la el akinsemwomwoye an lalos su sifwel oakiyuki? (b) Sak puspis sisken infwal el pitse nu ke mea?

13. (a) Ke inkanek fuka Jeova el akinsemwomwoye met lal ke “sak lun sumwosmwos”? (b) Fuka kas palu ke mwea inge pangpang Dead Sea el akpayeyuk?

14. Efu oasr akpayeye lun kas palu lal Ezekiel su yok liki ma sikyuk meet tokin met Ju elos foloko Babulon me?

15. (a) Nge tempel lun Jeova in ngun el mutamwauk in orekma? (b) Mea ma inge su akkalemye la arurumu lal Ezekiel el tia akpayeye ke lusen pal in moul lal Kraist fwin fwalu?

16. Ma sikyuk ke arurumu lal Ezekiel el akismakinye kut ke kas palu saye fuka, a fuka ma inge el kasru kut in akilen pal in akpayeye yok lun arurumu lal Ezekiel?

17. Fuka kas palu in Malakai 3:​1-5 el kasru kut in akilen nge pal in aknasnas ke tempel ke arurumu lal Ezekiel?

18. Nge akpayeye safla lun arurumu ke tempel?

19, 20. Efu akpayeye yok ke arurumu se inge el sikyuk yok ke len inge a tia ke Paredais?