Mwolela A Sukosok In Oru Sulela
“Ke sukosok Kraist el aksukosokye kut.”—GALETIA 5:1.
Met sim lun Baibel el orekmakin kas Hibru a kas Grik puspis in akkalemye kalmen srela liki, ku pakiyuki, in kulansap ke sie akmwuk mutal. Baibel ke kas English el lungasla kas inge ke “mwolela,” “kisekinyuk,” ku “pakiyuki.” Oasr pal kas inge orekmakinyuk fwin elos sramsram ke ma musaiyuk tari—pal nu kemwa ma inge orekmakinyuk ke tempel lun God fwin an Israel in pal meeta a alu su orek fwin an we. Ma inge tia orekmakinyuk pal nu kemwa ke kutena orekma.
Mwolela nu Sin “God lun Israel”
2 In yiu 1513 B.C.E., God el aksukosokye met Israel ke sruo lalos fwin an Ijipt. Tia pat toko, el srelosla liki kutena mutanfwal oanu met lal, el wiselosla nu ke sie mwoleaung tu elos in futoto nu sel. Elos inge sapkinyuk: “Ke ma inge komwos fwin akos pusrek inge, a liaung mwoleaung luk, na komwos fwa ma saok luk sin mutanfwal nu kemwa, tu fwalu nu fon ma luk.” (Exodus 19:5; Sam 135:4) Meyen el oru met Israel in ma lal, paenang arulanu sumwos in pangon Jeova “God lun Israel.”—Josua 24:23.
3 Ke pal se ma el orala met Israel oanu un met su mwoleyukla tari nu sel, Jeova el tia akkalemye la el sulusol met, meyen el ouyepa nunku met saye su tia wi Israel. El sapkin nu sin met lal: “A metsa fwin muta yurom in fwal sum, nik komwos orekma koluk nu sel. Metsa su muta yurom el fwa oanu el su isusla yen sum nu sum, a kom fwa lungse el oanu kom sifwanu; tu komwos metsa in fwal Ijipt. Nga Jeova God lomwos.” (Livitikus 19:33. 34) Tokin century puspis somla, akmwuk lun God arulanu purakak nunuk lal met sap Piter, a akilen ou inge: “A Piter el mangelik, a fwak, paye Nga liye tu God el tia sulosol met, a in mutanfwal e nu kemwa el su sangeng sel, a oru ma sumwosmwos, el akinsemwomwoyel.”—Orekma 10:34, 35.
4 Ouyepa, tu in ekla met sulosola lun God oasr ma elos enenu in oru. Elos ku in ekla mukena “met sulosola” lun God fwin elos akos pusrel a liuang mwoleaung lal. Sie me asor, meyen met Israel elos tianu oru ma God el siyuk inge nu selos. Tokin elos tia eis Messaia su supweyukla sin God ke century se meet C.E., elos tula me sang lun God nu selos. Jeova el tila “God lun Israel.” A mutanfwal Israel el tila mutanfwal sulosola lun God.—Srike liye Mattu 23:23.
Mwolela lun “Israel lun God”
5 Ya kalmen ma inge pa wanginla met sulosola lun God ke len inge? Mo. Ke pal se ma el sramsram ke met sim lun Sam, Jisus el palye: “Ya komwos sumwena rid in Ma Simusla, ‘Eot se ma met musa sisila, eot sana orek sifwen srumwasrik. Ma inge ma Jeova el oru, a ma sakuruk ye mutasr’? Ke ma inge Nga fwak nu sumwos, Togusrai lun God fwa etukla liki komwos, e fwa etukyung nu sin sie mutanfwal su fwa isus fwako ka.”—Mattu 21:42, 43.
6 “Mutanfwal se inge su isus fwako” na paye pa congregation lun met Kristian. Ke lusen pal in muta lal fwin fwalu, Jisus el sulela met puspis su wi ke ip se meet lun congregation inge. Tusruktu ke len in Petecost 33 C.E., Jeova sifwanu oakiye congregation lun met Kristian ke pal se ma el oru in putati nu sin ip se meet ngun mutal, su piselos oasr ke 120 (Orekma 1:15; 2:1-4) Oanu met sap Piter el simusla, congregation sasu se inge el ekla “fwil sulela, met tol leum, mutanfwal mutal, met su ma lun God mukena.” Fwil sulela ke sripe fuka? Tu elos in ku in “fwakak mwo lal [su pangnolos] liki losr nu ke kalem sakuruk lal.” (1 Piter 2:9) Met tumal lutlut lal Kraist, elos akmusrala sin ngun mutal lun God, elos inge met su ma lun God sifwanu, “Israel lun God.”—Galetia 6:16.
7 Fwinne met nu kemwa su wi ke mutanfwal mutal elos “met su ma lun God mukena,” tusruktu elos tia oanu met kos. A, elos engunkin sukosok su yok liki sukosok lun Israel in ikwe su mutanfwal sulosola in pal meeta. Jisus el mwolela nu sin met nu kemwa su wi ke mutanfwal sasu se inge: “A komwos fwa etu ma paye, a ma paye fwa aksukosokye komwos.” (Jon 8:32) Met sap Poul el akkalemye la met Kristian nu kemwa elos aksukosokyeyuk liki Ma Sap lun mwoleung. Ke sripe se inge el kaifwe nu sin met lili wiel fwin an Galetia: “Ke sukusok Kraist el aksukosokye kut. Ke ma inge, komwos in tu ku, a tia sifwil sremla ke enu lun sruo.”—Galetia 5:1.
8 Tia oanu met Israel in pal meeta, ke len inge Israel lun God elos kaifweung na paye in akos me siyuk nu selos fwal nu ke mwolela lalos. Ma inge tia me lut meyen oasr sukosok lalos in akos ku tia. Tia ou inge nu sin Israel in ikwe meyen elos enenu in akos na paye meyen elos ekla mutanfwal sulosola ke sripen isusla, met nu kemwa ke Israel lun God elos ekla ou inge ke sripen sulela lalos sifwanu. Ke ma inge akmwuk lun met Kristian siena liki Ma Sap ke mwoleung lun met Ju, su sapkin nu sin kais sie met in mwolela moul lalos a tia sang pal mwo nu selos in oru sulela lalos sifwanu.
9 Met palu Jeremaia el palye ke ma ekla fwin ke mwolela ke pal se ma el simusla: “ ‘Liye! Len e fwa tuku,’ Jeova el fwak, ‘tu Nga fwa oru sie mwoleung sasu yurin loom sel Israel, a yurin loom sel Juda; tia oanu mwoleung se su Nga orala yurin papa tumalos in len se ke Nga srukye paolos in wiselosme liki fwal Ijipt, “mwoleung luk su elos kunausla, Nga fwinne sie mokul tuma nu selos,” Jeova el fwak.’ ‘A pa inge mwoleung se su Nga fwa oru yurin loom sel Israel tokin len ingo, Jeova el fwak; Nga fwa filiye ma sap luk insielos, a Nga fwa simusla insielos; a Nga fwa God lalos, a elos fwa met srak.’ ”—Jeremaia 31:31-33.
10 Ke sripen ma sap lun God “el filiye nu selos,” oanu ma inge simusyukla nu “ke insielos,” paenang elos nu kemwa su wi ke Israel lun God elos mokleyuk in moul fwal nu ke mwolela lalos. Me purakak ke insielos fukoko liki me purakak su oasr yurin met Israel na paye in pal meeta, su mwoleyukla ke sripen isusla lalos, a tia ke sripen sulela lalos sifwanu. Ke len inge, me purakak yok su akkalemyeyuk sin Israel lun God, ku in liyeyuk pa nu sin met lili wielos fwin fwalu nu fon su piselos oasr ke million limekosr. Elos ouyepa mwolela moul lalos nu sin Jeova God in oru ma lungse lal. Fwinne wangin fwinsrak lun met inge in moul in kosrao tia oanu Israel lun God, tusruktu elos engunkin fwinsrak in moul ma patpat fwin fwalu ye koko lun Togusrai lun God. Elos akkalemye insemwomwo ke Israel lun God meyen elos kafofo in akkeye a sang kasru ke ma lula selos in akpayeye kunokon lalos in “fwakak mwo lal su [pangnolos] liki losr nu ke kalem sakuruk lal.”
Orekmakinyen ke Inkanek Lalmetmet Sukosok Su Tuku Sin God
11 God el orala met in arulanu aksaokye sukosok. El sang nu selos ku in oru sulela lalos sifwanu. Seanyen se meet elos orekmakin sukosok lalos in oru sulela. Tusruktu, elos oru sulela ke inkanek lalfon a wangin lungse su kol nu ke ongoiye lalos sifwanu a tulik nutulos nu kemwa. Aok, ma inge akkalemye la Jeova el tia mokle ke ku kutena ma orekla lalmetmet lal in oru kutena sulela su tia fwal nu ke lungse ku kena lalos. A ke sripen “God el lungse el su insemwomwo in sang,” mwolela siefwunnu su God el insemwomwo pa tuku ke lungse, sie orekma ke insemwomwo, sie mwolela su oakiyuki nu ke sukosok in oru sulela. (2 Korint 9:7) Kutena mwolela su tia tuku ke ma tulo inge God el tia insemwomwo ka.
12 In akilen na paye ma enenu inge, Met Lo lun Jeova elos kaifweung na paye in mwolela moul lalos nu sin God, tusruktu elos tia sapkin nu sin kutena met in oru kain in mwolela inge, fwinne nu sin tulik nutulos. Elos tia oanu alu puspis, Met Lo lun Jeova elos tia baptais tulik nutulos ke pal se ma elos awowo, meyen oiye se inge tia sang pal mwo nu sin tulik nutulos in oru sulela lalos sifwanu. Akmwuk lun Baibel su met nu kemwa enenu in fwasr toko pa me srikasrak lal Timote su srakna fwusr. Oanu sie met matu, Poul el fwak nu sel: “A kom in muta na in ma kom lutlut ka, a etu tu ma paye, tu kom etu el su kom lutlut ma inge nu sel, a tu ke pal se kom tulik me kom etu Baibel mutal su ku in aklalmetmetye kom nu ke molela ke lalalfongi su in Kraist Jisus.—2 Timote 3:14, 15.
13 Oanu fus inge el luti nu sesr, Timote el etu Baibel mutal meyen el eis lutlut ke el tulik me. Nine kiel a nine matu kiel elos kaifwe—a tia sapkin nu sel—in lalalfongi ke luti lun met Kristian. (2 Timote 1:5) Fwokin ma inge pa, Timote el liye lalmetmet in ekla sie met tumal lutlut lal Kraist a oru sulela lal sifwanu in oru mwolela Kristian. Ke len inge, tausen puspis ke mokul a mutan fwusr su papa a nine kielos Met Lo lun Jeova elos fwasr tokin me srikasrak inge. (Sam 110:3) Kutu selos tia oru ou inge. Tusruktu sulela lun kais sie met pa inge.
Elos Sulela in Ekla Met Kulansap lun Su?
14 Wangin kutena met su sukosok na paye. Kais sie met tia sukosok na paye kut fwin sramsram ke ma sap nu ke ma orekla, oanu ma sap lun gravity, su kut tia ku in pilesru meyen kut fwin oru kut sun ongoiye. Oupanu ke ma lun ngun, wangin kutena met su sukosok na paye. Poul el fwak: “Ya komwos tia etu, tu el su komwos eis komwosyung in aksol, oanu met kulansap lal, komwos met kulansap lal su komwos akos, fwin lun ma koluk nu ke mise, ku lun akos nu ke sumwosmwos?”—Rom 6:16.
15 Nunuk in ekla met kulansap lun kutena met oru met puspis in tia pulakin mwo. Tusruktu, ma sikyuk na paye ke fwalu se inge pa, met puspis elos lela kutu met in moklelos a purakak insielos ke inkanek kutusrik puspis su ke saflaiye elos oru orekma ma met saye elos sapkin nu selos in oru fwinne ma inge tia fwal nu ke lungse lalos. Ke sie me pupulyuk, me purakak lun met kuka in moli ma lalos a me akengun lun fwalu se inge elos kemwanu mokle met in oru ma lungse lalos ke pal se ma elos oakiye akmwuk lalos sifwanu su met nu kemwa elos ku in fwasr toko. Politic a alu puspis elos kemwanu purakak metu in sang kasru ke ma elos nunku a nien sun lalos sifwanu, elos oru ou inge tia ke kas in purakak mukena, a pal nu kemwa elos oru ou inge ke pal se ma elos purarak kena lun met ke u siefwunnu ku oaru lalos ke politic ku alu. Ke sripen Poul el akkalemye la ‘kut ekla met kulansap lun kutena met su kut akos’ paenang kais sie sesr enenu in siyuk sesr sifwanu, ‘Nga kulansap nu sin su? Su me purakak yok emeet ke sulela luk ku ke inkanek lun moul luk? Ya met kol lun alu, met kol lun politic, met kasrup, met pengpeng puspis ke me akengun pa oru ou inge nu sik? Su Nga akos na paye?—God ku met?’
16 Met Kristian nu kemwa elos tia nunku la akos lalos nu sin God oanu me kutong ke sukosok lalos. Elos insemwomwo in orekmakin sukosok lalos fwal nu ke me srikasrak lalos, Jisus Kraist, oru kena a nien sun lalos fwal nu ke ma lungse lun God. (Jon 5:30; 6:38) Elos akkapye “nunuk lal Kraist,” elos akpusisilyelos sifwanu nu sel oanu sifwen congregation. (1 Korint 2:14-16; Kolosse 1:15-18) Ma inge ku in pupulyukin nu ke sie mutan su payuk a insemwomwo in akesrui nu sin mokul su el lungse. Ke ma paye, un met akmusrala inge elos sramsrakinyuk oanu sie mutan nasnas, sumwena payuk a mwoleyukla nu sel Kraist in payuk.—2 Korint 11:2; Efesus 5:23, 24; Fwakyuk 19:7, 8.
17 Kais sie Met Lo lun Jeova, fwinne fwinsrak lal in kosrao ku fwin fwalu, el oru mwolela lal sifwanu nu sin God in oru ma lungse lal a aksol oanu met kol lal. Kais sie Met Lo, mwolela lalos, elos oru ou inge ke sulela lalos sifwanu in ekla met kulansap lun God liki na in ekla met kulansap lun met. Ma inge fwal nu ke kas in kai lal Poul: “Moliyukla komwos tari ke sie me mol; komwos in tia met kos lun met.”—1 Korint 7:23.
Lutlut in Eis Me Insemwomwo nu Sesr Sifwanu
18 Meet liki sie met el fwal in ekla Met Lo lun Jeova, el enenu meet in sun ma enenu su tuku ke Baibel. Met elder nu kemwa elos arulanu taran in tuni fwin sie met su lungse in ekla Met Lo el kalem na paye ke ma enenu nu kemwa su tuku ke mwolela lun met Kristian. Ya el lungse na paye in ekla Met Lo lun Jeova? Ya el insemwomwo in moul fwal nu ke ma inge el siyuk sel lan oru? Fwin tia, el sufwal nu ke baptais.
19 Tusruktu, fwin sie met el sun ma enenu nu kemwa, me mea in akkolukyel ke sulela lal sifwanu in fulela God a Kas Lal in purakak insiel? Ya fwusesr nu sin kutu met in eis me purakak lun met liki me purakak lun God nu sin sie met? Ku srik liki ma lane su tuku ka? Met Lo lun Jeova elos tia nunku ou inge. Elos insese na paye ke kas lun God su simusyukla sel Isaia: “Nga Jeova, God lom, su luti nu sum ma kom fwa insemwomwo ka, su kol kom ke inkanek su fwal tu kom in fwasr we.”—Isaia 48:17.
20 Ma paye lun Baibel el aksukosokye met liki luti kikiap lun alu, oanu keok ma patpat ke sie isis. (Ekklisiastis 9:5, 10) A, el nekla inse ke kulo ke sripen fwinsrak na paye lun met mise—sifwil moulyuk ku in tuku na paye ke sripen lango lal Jisus Kraist. (Mattu 20:28; Orekma 24:15; Rom 6:23) Ma paye lun Baibel aksukosokye met liki me asor ke sripen lalalfongi ke mwolela lun met kol lun politic su pal nu kemwa tia orek. A, ma paye lun Baibel oru insielos in nenela ke insemwomwo meyen elos etu la Togusrai lun Jeova el mutamwauk in kol in kosrao a kitin pal lula el mutamwauk in kol fwin fwalu. Ma paye lun Baibel aksukosokye met liki orekma, su fwinne luman mwo ke ikwe, tusruktu ma inge pilesru God a kol nu ke futoto sie sin sie su akkolukyeyuk, mas, a mise ke pal sa. Ke kas futoto, in ekla met kulansap lun God mwo liki kulansap nu sin met. Ke ma paye, mwolela nu sin God wise ma lane yok “ke pal se inge . . . a in fwal se su e fwa tuku moul ma patpat.”—Mark 10:29, 30.
21 Met Lo lun Jeova ke len inge elos tia ekla oanu ipen sie mutanfwal su mwoleyukla ke isusla oanu ma sikyuk nu sin met Israel in pal meeta. Met Lo nu kemwa elos wi ipen congregation lun met Kristian su mwoleyukla tari. Kais sie Met Lo su baptais elos ekla ou inge ke sripen elos akkalemye sukosok lalos in oru sulela ke inkanek lun mwolela. Paye, nu sin Met Lo lun Jeova, mwolela ku in kol nu ke sie moul futoto nu sin God a ma inge ku in akilenyuk ke orekma insemwomwo lalos nu sel. Kain in moul futoto inge elos kaifweung na in srukye, a srukye ma patpat sukosok su Jisus el sang nu selos tu elos in sukosokla.
Fuka Kom Ku In Topuk?
◻ Efu God el tia akkalemye srisri ke pal se ma el sulela Israel oanu “met sulosola” lal?
◻ Efu kom ku in fwak la mwolela lun met Kristian tia kol nu ke tula lun sukosok lal?
◻ Ma lane fuka tuku ke mwolela nu sin Jeova God?
◻ Efu in ekla met kulansap lun Jeova mwo liki in ekla met kulansap lun met?
[Study Questions]
1. Kas Hibru a kas Grik inge su langasyukla “mwolela” “kisekinyuk,” ku “pakiyuki” orekmakinyuk pal nu kemwa ke mea?
2. Efu fwal nu sin Jeova in pangonyuk “God lun Israel”?
3. Efu Jeova el tia akkalemye srisri ke pal se ma el sulela Israel oanu met lal?
4. Mea ma inge su eneneyuk tu in oasr futoto inmaslon God a Israel, a ya met Israel elos moul fwal nu ka?
5, 6. (a) Mea Jisus el lungse in akkalemye ke kas palu lal su simusyukla in Mattu 21:42, 43? (b) Nge a fuka “Israel lun God” oakiyuki?
7. Mea ma inge su Israel lun God elos engunkin, ke ma inge elos inge sapkinyuk in fwasr liki mea?
8. Ke inkanek fuka akmwuk lun met Kristian el sang sukosok nu sin sie met yok liki sukosok su tuku ke Ma Sap lun mwoleung?
9, 10. (a) Fuka Jeremaia el akkalemye la oasr ma akola in ekla fwin ke mwolela? (b) Efu kom ku in fwak la tia met Kristian nu kemwa misinge su mwolela tari moul lalos elos wi ipen Israel lun God?
11. Metu orekla wikin ku lal in oru mea, a fuka ma inge enenu in orekmakin?
12, 13. Fuka Timote el orekma oanu me srikasrak ke akpa sumwos nu sin tulik srisrik, a me srikasrak lal inge kolla met fwusr puspis nu ke mea?
14. Mea Rom 6:16 el luti nu sesr ke sukosok na paye?
15. (a) Fuka pulakin lun met puspis ke sie orekma oanu met kulansap, tusruktu apkurun met nu kemwa elos sremla nu ke kain in orekma fuka? (b) Kain in kusensiyuk fwal fuka saap kut ku in siyuk sesr sifwanu?
16. Ke inkanek fuka met Kristian nu kemwa elos met kulansap lun God, a nunuk sumwos fuka enenu in akkalemye ke kain in orekma in kulansap inge?
17. Mea Met Lo lun Jeova nu kemwa elos sulela in ekla nu ka?
18. Nge sie met su lungse in ekla Met Lo elos ku in fwal in eis baptais?
19. Efu tia mwo in akkulokye kutena met su sulela in ekla met kulansap su mwoleyukla nu sin God?
20. Ke inkanek fuka ma paye lun Baibel el aksukosokye met puspis?
21. Mea nunuk lun Met Lo lun Jeova ke mwolela nu sin God, a mea me siyuk lalos?
[Picture on page 12]
In an Israel in pal meeta, mwolela nu sin God oakiyuki ke sripen isusla
[Picture on page 13]
Mwolela lun met Kristian oakiyuki ke sulela lalos sifwanu