Sripe Lalmetmet tu in Fwinsrak ke Ma Mwo ke Len Inge
SIE met su tuni me sramsram lun fwalu a met sociologist pangpang H. G. Wells, su isusla ke yiu 1866, el sang me purakak yok ke nunuk ke century ak20. Ke inkanek lun ma el simusla, el aketeye mwo lalalfongi lal a fwak la millinium a kapkapek lun science el tukeni fwasr. Ke ma inge buk inge Collier’s Encyclopedia el esam “fwinsrak yok” lal Wells ke pal se ma el oru orekma in akkeye nien sun lal. Tusruktu el ouyepa aketeye fuka fwinsrak yok lal inge musalla ke pal se ma Meun Lulap II mutamwauk.
Wells el akilen tok la “science el ku in orekma ke ma koluk oupanu ke ma mwo, fwinsrak lal tula, a el mutamwauk in tia sang fwinsrak mwo ke pal fwasru,” pa inge buk inge Chambers’s Biographical Dictionary el fwak. Efu ma inge sikyuk?
Meyen lalalfongi lal Wells a fwinsrak lal ke pal fwasru oakiyuki nu ke orekma lun metu. Paenang ke pal se ma el akilen la wangin ku lun met in akpayeye ma el nunku, el nukin piye el ku in siyuk ke kasru. Kaifweung lal kol nu ke nunuk koluk ke pal fwasru.
Ke len inge, met puspis oasr kain in experience se inge. Elos arulanu insemwomwo in akkalemye fwinsrak mwomwo lalos ke pal fwasru ke pal se ma elos srakna fwusr tusruktu elos mutamwauk in nunuk koluk ke pal fwasru ke pal se ma elos matuo. Oasr kutu met fwusr su som liki inkanek mwo lun moul a sroang nu ke orekmakinyen ono koluk, moul sukosok, a kutu orekma su akkolukye moul lun met. Mea top na paye ka?
Srukye Nunuk Sumwos ke Pal Fwasru Fwinne Oasr Ma Upa
“Nik kom sifwanu mworerelik ke met orekma koluk,” Togusra Devid el fwak. “A nik kom sok lainelos su orek ma sesumwos.” (Sam 37:1) Sie kai mwomwo pa inge, meyen misinge nununku sesumwos a orekma silolel raunekutla.—Ekklisiastis 8:11.
Fwinne kut tia sok ke met su orek ma sesumwos, tusruktu arulanu fwusesr in pulakin toasr fwin kut liye met su wangin meta elos sun ongoiye ke paon met koluk ku fwin kutu met elos oru orekma silolel nu sesr. Kain in experience inge ku in mokle kut in akkapye me toasr yok ke inse ku nunuk koluk ke pal fwasru. Kut fwin pulakin ou inge, mea kut enenu in oru? Ma se meet, kut enenu in srukye ke nunuk lasr la met koluk elos tia ku in orek pilesru na pal nu kemwa oanu wangin ongoiye su e fwa tuku nu selos. Sam 37 el aketeye nu sesr in fus 2: “Tu elos fwa sa mwotla oanu maa [met koluk], a uli oanu maasrik folfol.
In toeni nu ke ma inge, kut ku in tafwela na in oru ma mwo, a srukye na nunuk sumwos ke pal fwasru, a sano Jeova. “Fwasr liki ma koluk a oru ma mwo, a muta na tok ma patpat,” met sim lun Sam el tafwela. “Tu Jeova el lungse nununku sumwos, a tia fwasr liki met mwo lal.”—Sam 37:27, 28.
[Picture on page 4]
H. G. Wells
[Credit Line]
Corbis-Bettmann