Ya Kom Sie Met Su Fwinsrak ke Ma Mwo Ku Sie Met Su Fwinsrak ke Ma Koluk ke Pal Fwasru?
“PA INGE pal mwo emeet, pa inge pal koluk emeet, . . . pa inge sie fwinsrak mwo, pa inge sie fwinsrak koluk, oasr ye mutusr ma nu kemwa kut enenu, wangin kutena ma ye mutasr.” Pa inge kas in mutamwauk lal Charles Dickens’ sie met sim lalmetmet ke buk inge A Tale of Two Cities, el sumat in akkalemye ma sikyuk su tia oanu sie su ku in purakak nunuk lasr, pulakin lasr, a fwinsrak lasr ke pal fwasru.
Siti luo inge su sramsramkinyuk pa an London a an Paris ke lusen pal in meun pangpang French Revolution. Nu sin met keok su muta fwin an France ke century ak18, nien sun lun meun inge su akkalemyeyuk pa, sumwos lun metu, a ma inge sang sie “fwinsrak mwomwo” nu selos.” Tusruktu ke guferment ku akmwuk lun politic su kuf, ma inge ku in kalmekin “sie fwinsrak koluk,” su kol nu ke mise a kunausten.
Fwinsrak mwo ku fwinsrak koluk ke pal fwasru kom piye ka? Topuk lom ke kusensiyuk inge oakiyuki nu ke sulela lom in tu ku ke sie akukuin inmaslon me sramsram se. A ma inge onnu misinge.
Sie Pal In Tuni ke Moul Lom Sifwanu
Ya kom sie met su srukye fwinsrak mwo ke pal fwasru? Ya kom ku in liye liyen fwinsrak mwo lun moul, a sano pal nu kemwa ke ma mwo emeet? Ku kom sie met su fwinsrak yok ke ma koluk liki ma mwo ke pal fwasru, su srukye nunuk koluk ke pal fwasru, a fwinsrak ke ma mwo tusruktu in pal se na sano ke ma koluk?
Tuni ma mwo a ma koluk su tuku ke ma tulo ke fwalu se inge oanu ma akkalemyeyuk tenu. Tukun kom oru ou inge lela kom in tuni nunuk lom, a siyuk sum sifwanu, ‘Ya Nga sie met su srukye nunuk mwo ke pal fwasru ku sie met su srukye nunuk koluk ke pal fwasru, piye ka?’
Misla Ma Patpat: An ekasr fwin fwalu kom etu la oasr meum? An Ireland, an Yugoslavia meet, an Middle East, an Burundi, an Rwanda—pa inge an puspis su sikyuk meet ke nunuk lom. Ya ma inge nu kemwa a kutupa meun ku in aksumwosyeyuk tu in oasr misla ma patpat fwin fwalu nu fon? Ya fwalu se inge el kolla nu ke misla?
Wangin Sensen ke Akmwuk lun Mani: Fwinsrak in orekmakinyen mani siefwunnu ke 1999, mutanfwal puspis ke u se inge European Union elos loang yok ke ma upa su tuku ke munas lun mani a orekma lun guferment in borrow mani nu sin met. In an saye, pusrapasr ke mani arulanu akmunasye akmwuk lun mani fwin an North a South America a kutu mutanfwal fwin an Africa, su munas lun mani fwin an we sang me utuk toasr yok su upa in srukak a ma upa su tuku ke kain in sruf puspis oru met in kitakatelik. Ya wangin sensen ke akmwuk lun mani futotoeni?
Wangin Orekma: Ke election lun an’u ke 1997, alu nu kemwa fwin an Britain elos tukeni nu sie in kaifwe ke un politic puspis in loang yok ke orekma su ku in sang nu sin kais sie met. Tusruktu, meyen apkurun nu ke percent 30 lun met fwin fwalu wangin orekma, paenang ya kut ku in fwinsrak ke sie pal su met nu kemwa oasr orekma pal nu kemwa—yokna nu sin met fwusr?
Arulanu fwusesr na paye in srukye sie nunuk koluk ke pal fwasru! Tusruktu oasr fwisrak mwo ke pal fwasru, a kut suli kom in tuni fuka sie met el ku in srukye a akkapye sie fwinsrak mwomwo ke pal fwasru.
[Picture on page 3]
The French Revolution
[Credit Line]
Tuku ke buk inge Pictorial History of the World