Kwacfeacng ac “Lwelah Luhngse nuh sin Mwet Lili In Oan Na”!
“Lwelah luhngse nuh sin mwet lili in oan na.”—HEBREW 13:1, BMK.
1, 2. Efuh kuh Paul el suhmuhslah lwacta se nuh sin mwet Christian Hebrew ac?
KE YAC 61, congregation pucspucs fin acn Israel puhla mislac ke kais kuhtuh pacl. Mwet sap Paul el finne muhta in presin fin acn Rome, el finsrak tuh elan ikacklah ke pacl na sa. Timothy, suc kwacna weluhl Paul ke fuhfahsryucsr lal uh el tuhfahna sukohsohklah pac liki presin ac eltahl kewa finsrak tuh eltahl in som muhtwacta yurin mwet lili fin acn Judea. (Hebrew 13:23) Tuhsruhktuh, ke lusen yac lihmekohsr, mwet Christian fin acn Judea ac mwet ma muhta fin acn Jerusalem inge enenuh in suhlahklahk mukwilac liki acn we. Efuh? Ke kuhtuh pacl somlah ah, Jesus el fahk nuh sin mwet tuhma lutlut lal uh lah pacl se na ma eltahl liye acn Jerusalem rauniyucklac sin mwet solse, eltahl ac enenuh in kahing.—Luke 21:20-24.
2 Yac 28 tukun Jesus el fahk kahs in sensen inge nuh sin mwet tuhma lutlut lal uh. Ke puhlan pacl sac, mwet Christian fin acn Israel inge sruokyac na oaru laltahl finne yohk mwe kweok ac mwe srihfe ma eltahl sun. (Hebrew 10:32-34) Tuhsruhktuh Paul el ke eltahl in ahkolah nuh ke ma ac sikyak ke pacl fahsruh uh. Eltahl ac puhla sie mwe srihfe na upac nuh ke luhlahlfongi laltahl uh. (Matthew 24:20, 21; Hebrew 12:4) Muhtweng ac luhlahlfongi laltahl uh enenuh in yohk liki pacl nuhkewa sahyac tuh eltahl in ahkos kahs lal Jesus inge ac kahinglac. Ma inge kalmackihn moul nuh seltahl. (Riti Hebrew 10:36-39.) Pwacnacng, Jeova el sang nguhn lal nuh facl Paul in sihm nuh sin mwet lili pucspucs inge. Lwacta se inge pa ingena pahngpahng puk luhn Hebrew ac ma inge sihmihsyucklac in ahkkweyacltahl ke ma ac sikyak nuh seltahl uh.
3. Efuh kuh kuht enenuh in luhngse in etuh koanon puk luhn Hebrew?
3 In oacna mwet luhn God ke pacl inge, kuht enenuh in luhngse in etuh ke koanon puk luhn Hebrew. Efuh? Mweyen ohiyac ma kuht oasr kac uh oacpacna nuh ke ma sikyak nuh sin mwet Christian fin acn Judea. Ke puhlan pacl se inge, oasr mwe ongaiyac luhlahp sikyak ac puhs mwet ma luhlahlfongi ac muhtwacnglah ma na upac kuh mwe kalyei. (Luo Timothy 3:1, 12) Tuhsruhktuh, inkaiyacsr engankihn moul ac ohiyac mislac ma wacngihn mwe kalyei kac. Pwacnacng, in oacna mwet Christian ke pacl lal Paul ah, kuht enenuh in sensen ac taran. Efuh? Ke pacl na sa, kuht ac puhla mwe srihfe se ma yohk emeet nuh ke luhlahlfongi lasr uh!—Riti Luke 21:34-36.
4. Meac yeartext lasr ke yac 2016 ac efuh kuh ma inge arlacna fal?
4 Meac ac kahsre kuht in ahkolah nuh ke ma ac sikyak ke pacl fahsruh uh? Ke puk luhn Hebrew, Paul el fahk ma pucspucs ma ac kuh in ahkkweye luhlahlfongi lasr uh. Sie mwe acsmakihn na yohk srihpac inge oasr ke Hebrew 13:1. Fuhs se inge ahkkweye kuht: “Lwelah luhngse nuh sin mwet lili in oan na.” Pa inge fuhs se ma suleyucklac in orekmakihnyuck oacna yeartext lasr ke yac 2016.
Yeartext lasr ke yac 2016 pa: “Lwelah luhngse nuh sin mwet lili in oan na.”—Hebrew 13:1, BMK
MEAC KALMEN LUHNGSE NUH SIN MWET LILI?
5. Meac kalmen luhngse nuh sin mwet lili?
5 Meac kalmen luhngse nuh sin mwet lili? Kalmen kahs Greek se ma Paul el orekmakihn kac inge pa “in arlacna luhngse sie sin sie oacna mwet lili.” Luhngse nuh sin mwet lili uh oacpacna sie puhlakihn ma arlac fokoko inmahsrlon mwet in sucu kuh inmahsrlon kawuck. (John 11:36) Kuht sucu se, pwacnacng kuht tiac fahk muhkwena muh kuht mwet lili. (Matthew 23:8) Paul el fahk: “Kowos in arulacna luhngse sie sin sie oacna mwet lili ac lucluc in Christ, ac kowos in engan in ahkfuhlwactye sie sin sie.” (Rome 12:10) Kahs inge ahkkahlwemye luhngse yohk lasr nuh sin mwet lili wiyacsr uh. Luhngse nuh sin mwet lili wi luhngse ma fal in ahkkahlwemyeyuck sin sie mwet Christian, kahsruh mwet luhn God uh in fototo nuh sie oacna kawuck.
6. Meac kalmac in luhngse mwet lili nuh sin mwet Christian pwacye uh?
6 Kahs inge “luhngse nuh sin mwet lili” el kwacna konweyuckyak ke mwe rit luhn mwet Christian. Nuh sin mwet Jew in pacl meet ah, kahs se inge “mwet lili” kwacna orekmakihnyuck nuh sin sie mwet in sucu laltahl ac kuhtuh pacl uh nuh sin mwet sahyac suc tiac kuhpahsr nuh ke sucu laltahl uh. Tuhsruhktuh, mwet suc tiac mwet Jew eltahl tiac acwaclah muh mwet lili. Ma inge tiac oacna sie nuh sin mwet Christian pwacye. Kuht wek muh “mwet lili” wiyacsr uh pa mwet Christian pwacye ke acn nuhkewa. (Rome 10:12) Jeova el luti kuht in luhngse sie sin sie oacna mwet lili. (Sie Thessalonica 4:9) Tuhsruhktuh, efuh kuh yohk srihpac in tahfwelah na ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr uh?
EFUH KUH ARLACNA YOHK SRIHPAC IN TAHFWELAH NA AHKKAHLWEMYE LUHNGSE NUH SIN MWET LILI?
7. (a) Meac srihpac se emeet ma pwacnacng kuht enenuh in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr uh? (b) Meac sie pac srihpac ma pwacnacng kuht enenuh in ahkkweye luhngse lasr nuh sin sie sin sie?
7 Srihpac se emeet ma pwacnacng kuht ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr uh pa mweyen Jeova el fahk nuh sesr in oruh. Kuht tiac kuh in luhngse na pwacye Jeova kuht fin tiac luhngse mwet lili wiyacsr uh. (Sie John 4:7, 20, 21) Sie pac srihpac an pa mweyen kuht enenuh sie sin sie, yohk na ke pacl upac. Ke pacl se ma mwet sap Paul el suhmuhslah lwacta se lal nuh sin mwet Christian Hebrew, el etuh lah ke pacl na sa kuhtuh seltahl ac som liki lohm seltahl ac ma laltahl uh. Jesus el tuh ahkuhtweyac lah puhlan pacl se inge ac arlacna upac. (Mark 13:14-18; Luke 21:21-23) Pwacnacng, meet liki pacl se inge tuhkuh, mwet Christian inge ac enenuh in ahkkweye luhngse laltahl nuh sin sie sin sie.—Rome 12:9.
8. Meac kuht enenuh in oruh ingena meet liki lwen in ongaiyac luhlahp uh muhtwacwacack?
8 Ke pacl na sa, lwen in ongaiyac luhlahp se ma yohk emeet uh ac tuhkuh. (Mark 13:19; Fwackyuk 7:1-3) Kuht ac enenuh in ahkos kahs in kahsruh inge: “Mwet luhk, kowos som nuh in lohm [“infuckihl,” BMK] suwos ac kalweacng sruhnguhl an. Wihklac kihtin pacl nwe ke na kasrkuhsrak luhn God wacngihnlac.” (Isaiah 26:20) Lohm kuh “infuckihl” inge ac kuh in luhmweyuck nuh ke congregation lasr uh. Pa inge acn ma kuht wi mwet lili wiyacsr ac alu nuh sin Jeova we uh. Tuhsruhktuh, oasr ma sahyac kuht enenuh in oruh, tiac in tuhkweni muhkwena. Paul el ahkacsmakihnye mwet Christian Hebrew ah lah eltahl enenuh in ahkkweye sie sin sie, luhngse sie sin sie ac in oruh wo nuh sin sie sin sie. (Hebrew 10:24, 25) Kuht enenuh in ahkkweye luhngse lasr nuh sin mwet lili wiyacsr uh ingena mweyen pa inge ma ac kahsre kuht in muhtwacnglah ke kuhtwena mwe srihfe ma kuht sun ke pacl fahsruh uh.
9. (a) Inkacnek pucspucs fuhkah kuht kuh in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr ke pacl inge? (b) Sang kuhtuh mwe puhpuhlyuck an nuh kac lah mwet luhn Jeova uh ahkkahlwemye fuhkah luhngse nuh sin mwet lili wiyacltahl uh. (Liye endnote.)
9 Ke pacl inge, puhs inkacnek ma kuht kuh in ahkkahlwemye luhngse lasr nuh sin mwet lili wiyacsr, meet liki muhtwacwacack lwen in ongaiyac luhlahp uh. Puhs sin mwet lili wiyacsr sun ma upac ke srihpen kusrusr, sronot, pahkah, tsunami, kuh kuhtuh pac mwe ongaiyac sahyac. Kuhtuh sin mwet lili inge muhtweng ke mwe kalyei ma eltahl sun. (Matthew 24:6-9) Arlacna yohk pac mwe elyah ke moul kwacoh ma tuhkuh ke srihpen facl se kuht muhta kac inge nwacnwaclah ke orekma suhlallacl. (Fwackyuk 6:5, 6) Tuhsruhktuh, ke puhseni ma upac luhn mwet lili wiyacsr uh, puhseni pac inkacnek ma kuht kuh in ahkkahlwemye luhpan luhngse lasr nuh seltahl. Finne mwet ke facl se inge tiac ahkkahlwemye luhngse, kuht enenuh in tahfwelah na ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr.—Matthew 24:12.[1]
KUHT AC LWELAH LUHNGSE NUH SIN MWET LILI IN OAN NA FUHKAH?
10. Meac kuht ac fah tuni ingena?
10 Kuht finne sun kuh puhla ma upac, kuht ac lwelah fuhkah luhngse nuh sin mwet lili in oan na? Kuht ac ahkkahlwemye fuhkah lah oasr yohrohsr kain in luhngse se inge nuh sin mwet lili wiyacsr uh? Tukun mwet sap Paul el fahk “lwelah luhngse nuh sin mwet lili in oan na,” el ahkuhtweyac inkacnek pucspucs ma mwet Christian se ac kuh in oruh ma inge. Kuht srihke tuni ohnkohsr sin inkacnek inge.
11, 12. Meac kalmac in ahkkahlwemye ohiyac kuhlwacng nuh sin mwet sahyac? (Liye petsac se meet ke mwe lutlut se inge.)
11 “Esam in eis mwet sac nuh in lohm suwos ke kuhlwacng.” (Riti Hebrew 13:2.) Sahp fuhs se inge ahkacsmakihnye kuht kacl Abraham ac Lot. Mukul luo inge kuhlwacng nuh sin mwet muhtwacta laltahl ma eltahl tiac etuh. Tok, Abraham ac Lot etwacack lah lipufacn pa mwet sac inge. (Genesis 18:2-5; 19:1-3) Mwe srihkasrak inge ahkkweye mwet Christian Hebrew in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacltahl uh ke eltahl kuhlwacng nuh seltahl.
12 Kuht ac kuhlwacng nuh sin mwet sahyac uh fuhkah? Kuht kuh in suli mwet lili wiyacsr uh nuh ke lohm sesr in wi kuht mongo kuh in ahkkweyacltahl. Ke pacl se mwet liyacacng suc fuhfahsryacsr nuh ke congregation pucspucs ac muhtwacn kiyacl uh muhtwacta ke congregation lasr uh, kuht kuh in suhlwacltahl nuh ke lohm sesr uh kuht finne tiac arlacna etwacltahl. (Tolu John 5-8) Kuht tiac enenuh in oraclah mongo pucspucs kuh sislah mani yohk kac. Finsrak lasr uh pa in ahkkweye mwet lili wiyacsr uh, tiac in kohnkihn ma oasr yohrohsr uh. Ac kuht in suli mwet nuhkewa, tiac mwet na ma ac kuh in fohlohkihn orekma kuhlwacng lasr inge. (Luke 10:42; 14:12-14) Ma yohk srihpac emeet uh pa kuht in tiac arlac kahfofolac nwe kuht muhlkuhnlah in ahkkahlwemye ohiyac kuhlwacng!
13, 14. Kuht ac “esamuhlos suc muhta in kapihr” fuhkah?
13 “Esamuhlos suc muhta in kapihr.” (Riti Hebrew 13:3.) Ke Paul el suhmuhslah kahs inge, el sramsramkihn mwet lili ma muhta in presin ke srihpen luhlahlfongi laltahl uh. Paul el kaksakihn congregation uh ke srihpen eltahl ahkkahlwemye lah eltahl “wi pac puhlakihn kweok luhn mwet kapihr.” (Hebrew 10:34) Kuhtuh sin mwet lili inge kahsrel Paul ke lusen yac ahkosr ma el kapihri ke presin, tuhsruhktuh kuhtuh seltahl muhta loes luhkel. Eltahl ac kahsrel Paul fuhkah? Eltahl kuh in tahfwelah na in puhruhe pacl nuhkewa kacl.—Philippi 1:12-14; Hebrew 13:18, 19.
14 Ke pacl inge, puhs sin Mwet Loh eltahl kapihri in presin ke srihpen luhlahlfongi laltahl uh. Mwet lili suc muhta apkuhran nuh yohrohltahl uh kuh in kahsreltahl ke mwe enenuh laltahl. Tuhsruhktuh, puhs sesr muhta loes liki mwet suc muhta in presin inge. Kuht ac kahsreltahl ac esamuhltahl fuhkah? Luhngse nuh sin mwet lili pa ac mokle kuht in puhruhe kacltahl pacl nuhkewa. Ke sie mwe puhpuhlyuck, kuht kuh in puhruhe ke mwet lili wiyacsr uh ac ke tuhlihk ma kapihri pac in presin fin acn Eritrea, weluhlacng Paulos Eyassu, Isaac Mogos, ac Negede Teklemariam, suc muhta in presin ahluhkwelah yac 20.
15. Kuht ac ahkfuhlwactye fuhkah moul in pahyuck lasr uh?
15 “Pahyuck uh enenuh in suhnakihnyuck sin mwet nuhkewa.” (Riti Hebrew 13:4.) Kuht kuh pac in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr ke kuht sruokyac sie moul nwacsnwacs. (Sie Timothy 5:1, 2) Ke sie mwe puhpuhlyuck, kuht fin oruh orekma in kosro nuh sin sie mwet lili wiyacsr, ma inge ac kuh in ahkngalye mwet sacn ac sucu lal an. Luhlahlfongi inmahsrlon mwet lili wiyacsr uh ac kuh in muhsahllah. (Sie Thessalonica 4:3-8) Srihke nuhnkuh pac lah meac muhtwacn pahyuck se ac puhla el fin konwacack lah mukul tuhmwacl uh liyeyuck petsac fohkfohk. Yac el ac srackna puhla muh mukul tuhmwacl uh luhngse el ac ahkfuhlwactye oakwuck in pahyuck uh?—Matthew 5:28.
16. Ke pacl se kuht falkihn ma oasr yohrohsr uh, ma inge kahsre kuht fuhkah in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr?
16 “Falkihn ma oasr yuruwos.” (Riti Hebrew 13:5.) Luhlahlfongi lasr nuh sin Jeova uh ac kuh in kahsre kuht in falkihn ma oasr yohrohsr uh. Ma inge kahsre kuht fuhkah in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr? Ke kuht falkihn ma oasr yohrohsr uh, kuht ac esam lah mwet lili wiyacsr uh yohk srihpac liki na mani kuh kuhtwena ma sahyac. (Sie Timothy 6:6-8) Kuht ac tiac tohrkahskahs ke mwet lili wiyacsr uh kuh ke ma upac ma kuht sun ke moul lasr uh. Kuht ac tiac pac sok sin mwet sahyac kuh rahpkuh, a kuht ac engan in sang ma lasr nuh sin mwet sahyac kuht fin falkihn ma oasr yohrohsr uh.—Sie Timothy 6:17-19.
17. Ke kuht “puhlaik,” ma inge kahsre kuht fuhkah in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr uh?
17 “Kuht kuh in puhlaik.” (Riti Hebrew 13:6.) Luhlahlfongi lasr nuh sin Jeova ac kuh in ahkpuhlaikye kuht in muhtwacnglah ke kuhtwena ma upac. Puhlaik se inge kahsre kuht in sruokyac sie ohiyac wo ac engan pacl nuhkewa. Ac ke pacl se kuht engan uh, kuht kuh in ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili wiyacsr ke kuht ahkkweyacltahl. (Sie Thessalonica 5:14, 15) Finne ke lwen in ongaiyac luhlahp uh kuht kuh pac in puhlaik ke kuht etuh lah molwelah lasr uh apkuhran me.—Luke 21:25-28.
Yac kom srui ke orekma ma mwet elder uh oruh nuh sesr? (Liye paragraph 18)
18. Kuht ac ahkkweye fuhkah luhngse lasr nuh sin mwet elder uh?
18 “Esam mwet kol lowos.” (Riti Hebrew 13:7, 17.) Mwet elder ke congregation lasr uh orekmakihn pacl laltahl sifacna in orekma upac kacsr. Ke pacl se kuht nuhnkuh ke ma nuhkewa ma eltahl oruh uh, luhngse lasr ac srui lasr nuh seltahl uh yohkyohkwelihk. Kuht tiac luhngse in ahkwacngihnyelah engan laltahl uh kuh eltahl in toasrlah ke srihpen sie ma kuht oraclah. Tuhsruhktuh, kuht ke ahkkahlwemye lah kuht engan in ahkos. Ke kuht oruh ohinge, kuht “ahkfuhlwactyaclos ac luhngse elos ke srihpen orekma lalos.”—Sie Thessalonica 5:13.
TAHFWELAH NA AC SANG KUHIYOM KEWA
19, 20. Kuht ac tahfwelah ahkkahlwemye luhngse nuh sin mwet lili ke kuhiyacsr fuhkah?
19 Etweyuck mwet luhn Jeova uh ke srihpen luhngse laltahl nuh sin mwet lili wiyacltahl uh. Ma inge oacpacna ke lwen lal Paul ah. Tuhsruhktuh, Paul el ahkkweye mwet lili in pacl sac in ahkkahlwemye luhngse ke sie inkacnek ma yohk liki pacna inge. El fahk: “Kuht kwacfe kowos in ahkyohkye oruh lowos.” (Sie Thessalonica 4:9, 10) Kahlwem lah kuht nuhkewa srackna kuh in kapkapack!
20 Pwacnacng, ke kuht liye yeartext lasr ke Lohm in Toeni uh ke lusen yac na fohn se inge, lwelah kuht in nuhnkuh yohk ke kihsen siyuck inge kewa: Yac nga kuh in ahkyohkye kuhlwacng luhk uh? Nga ac kahsruh fuhkah mwet lili wiyacsr suc kapihri in presin? Yac nga ahkfuhlwactye oakwuck luhn God ke pahyuck uh? Meac ac kuh in kahsreyuc na pwacye in falkihn ma oasr yuruk uh? Nga ac luhlahlfongi in Jeova yohk liki na meet ah fuhkah? Nga ac ahkos fuhkah mwet suc kol kuht ke congregation uh? Kuht fin kwacfeacng ke ip ohnkohsr inge, yeartext lasr uh ac tiac sign se muhkwena ma oan srihpsrihp pe sinkac uh; ma inge ac mwe acsmakihn se nuh sesr in ahkos kahs lal Paul inge: “Lwelah luhngse nuh sin mwet lili in oan na.”—Hebrew 13:1, BMK.
^ [1] (paragraph 9) In eis kuhtuh mwe puhpuhlyuck nuh kac lah Mwet Loh luhn Jeova uh ahkkahlwemye fuhkah luhngse nuh sin mwet lili wiyacltahl uh ke pacl upac, liye July 15, 2002, Watchtower, sra 8-9 ac Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom, sapta 19.