Watchtower ONLINE LIBRARY
Watchtower
ONLINE LIBRARY
Kosraean
  • BIBLE
  • MWE RIT NUHKEWA
  • TOENI NUHKEWA
  • w15 12/1 sra 8-12
  • Jeova God El Sramsram nuh sin Mwet uh

Wacngihn video ma oasr ke selection se inge.

Sislah kuluk, oasr error in loading video se.

  • Jeova God El Sramsram nuh sin Mwet uh
  • Tower in San Fahkwack Tohkohsrahi luhn Jeova—2015
  • Sifac Srihsrihk
  • Mwe Lutlut Ma Oacna Sie
  • GOD EL SRAMSRAM NUH SIN MWET UH
  • GOD EL KARIHNGIHN KAHS LAL UH
  • SIE LWENG SASUC KE BIBLE UH ENENWEYUCK
  • Sie Lweng Wo Ke Kahs luhn God
    Tower in San Fahkwack Tohkohsrahi luhn Jeova—2015
  • Efuh Kuht Oraclah Lweng Sasuc ke Bible?
    Suc Oruh Ma Luhngse Luhn Jeova Ke Pacl Inge?
Tower in San Fahkwack Tohkohsrahi luhn Jeova—2015
w15 12/1 sra 8-12

Jeova God El Sramsram nuh sin Mwet uh

‘Porongo ke nga [Jeova] ac sramsram.’​—JOB 42:4.

ON: 37, 48

KOM AC TOPUK FUHKAH?

Efuh kuh God el orekmakihn kahs fihsracsr ke pacl el sramsram nuh sin mwet uh?

Efuh kuh tiac ma upac se nuh sin Jeova ke mwet uh orekmakihn kain in kahs?

Meac finsrak yohk luhn u luhn Jeova uh ke New World Translation?

1-3. (a) Efuh kuh nuhnak ac kahs luhn God uh fuhlwact liki mwet uh? (b) Meac kuht ac fah lotwelah ke mwe lutlut se inge?

JEOVA el ke in oasr mwet weluhl moul ac puhla insewowo, pwacnacng el oraclah lipufacn ac tok kuhtuh el oraclah pac mwet uh. (Psalm 36:9; Sie Timothy 1:11) Jeova el oraclah pac mwet se suc mwet sap John el tuh pahngon “Kahs.” (John 1:1; Fwackyuk 3:14) Jeova el sramsram nuh sel Jesus ac ahkkahlwemye nuhnak ac puhlakihn lal uh nuh sel. (John 1:14, 17; Colossae 1:15) Mwet sap Paul el fahk pac lah lipufacn uh sramsram ac oasr pac kahs laltahl sifacna, suc siena liki kahs luhn mwet uh.​—Sie Corinth 13:1.

2 Jeova el etuh ma nuhkewa ke lipufacn ac mwet nuhkewa suc el oraclah uh. El kuh in lohng puhruhe luhn mwet pucspucs ke pacl sefanna ac el kahlwem ke ma eltahl puhruhe kac uh, finne kain in kahs pa eltahl orekmakihn uh. Ke pacl se pacna ma el lohng puhruhe nuhkewa inge, Jeova el oacyacpac sramsram nuh sin lipufacn pucspucs lal ac kohluhltahl. Kahlwem lah nuhnak ac kahs luhn Jeova uh fuhlwact liki nuhnak ac kahs luhn mwet uh, pa sis el kuh in oruh ma inge nuhkewa. (Riti Isaiah 55:8, 9.) Pwacnacng, ke pacl se el sramsram nuh sin mwet uh, el ahkfihsracsrye kahs lal uh tuh kuht in kuh in kahlwem kac.

3 Ke mwe lutlut se inge, kuht ac fah konwacack lah Jeova el sramsram fuhkah nuh sin mwet uh ke inkacnek kahlwem. Kuht ac fah oacyacpac liye lah el ikihl fuhkah ohiyen sramsram lal uh in fal nuh ke ma enenweyuck ac ohiyac ma el oasr kac.

GOD EL SRAMSRAM NUH SIN MWET UH

4. (a) Kahs oyac Jeova el orekmakihn in sramsram nuh sel Moses, Samuel ac David? (b) Meac sihmlac in Bible uh?

4 Ke Jeova el sramsram nuh sel Adam ke pacl se emeet in imac Eden, sahp el kahskahs nuh sel ke kahs Hebrew mahtuh. Tok, Jeova el sramsram pac nuh sel Moses, Samuel ac David. Eltahl finne orekmakihn inkacnek in sihm ac kahskahs laltahl sifacna ke kahs Hebrew, srackna nuhnak ac kahs luhn God pa eltahl sihmihs inge. Oasr kahs ma Jeova el fahk nuh seltahl ac eltahl suhmuhslah oacna ke el fahk uh. Eltahl oacyacpac suhmuhslah sramsram mahtuh ke fototo luhn God nuh sin mwet lal uh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, Bible uh sruhmuhn ke luhlahlfongi ac luhngse laltahl nuh sin God ac oacyacpac ke tahfonglac laltahl ac pacl ma eltahl tilac oaru. Ma suhmuhslah inge nuhkewa yohk srihpac nuh sesr ke pacl inge.​—Rome 15:4.

5. Yac kahs Hebrew muhkwena pa God el kahskahskihn nuh sin mwet uh? Ahkuhtweyac.

5 Tiac pacl nuhkewa Jeova el sramsram nuh sin mwet uh ke kahs Hebrew. Ke pacl se mwet Israel ah sukohsohklah liki acn Babylon, kuhtuh seltahl kahs Aramaic. Sahp, pa inge srihpac se pwacnacng Daniel, Jeremiah ac Ezra suhmuhslah kuhtuh ip ke Bible uh ke kahs Aramaic.a (Liye footnote.)

6. Efuh kuh ma suhmuhslah ke kahs Hebrew uh luhngasyucklac nuh ke kahs Greek?

6 Tok, Alexander the Great el kuhtanglah muhtuhnfacl pucspucs fin facluh, pwacnacng kahs Koine, Greek pa orekmakihnyuck ke muhtuhnfacl pucspucs inge. Puhs mwet Jew ma muhtwacwacack kahs Greek ac kihtin pacl tohkoh kahs Hebrew ke ma suhmuhslah uh luhngasyucklac nuh ke kahs Greek. Lweng se inge pahngpahng Septuagint. Pa inge lweng se emeet ke Bible ma arlacna yohk srihpac. Mwet suc yohk etwacack la ke ip se inge luhlahlfongi muh mwet 72 pa luhngaslah Septuagint.b (Liye footnote.) Kuhtuh sin mwet lweng inge luhngaslah ma suhmuhslah ke kahs Hebrew ukwe na kahs kac uh, tuhsruhktuh, oasr mwet lweng ma tiac oruh ohinge. Finne ohinge, mwet Jew ma kahs Greek ac mwet Christian in pacl meet ah srackna luhlahlfongi muh Septuagint pa Kahs luhn God uh.

7. Kahs oyac Jesus el orekmakihn in luti mwet tuhma lutlut lal ah?

7 Ke pacl se Jesus el muhta fin facluh ah, sahp el kahs Hebrew. (John 19:20; 20:16; Orekma 26:14) Kuh sahp el kahs Aramaic pac, suc mwet in pacl sac kwacna orekmakihn. Tuhsruhktuh, el etuh pac kahs Hebrew mahtuh ma orekmakihnyuck sel Moses ac kuhtuh pac mwet pahluh sahyac, ma eltahl suhmuhslah in ritiyuck ke lom in alu laltahl uh ke kais sie wik. (Luke 4:17-19; 24:44, 45; Orekma 15:21) Finne kahs Greek ac Latin pa orekmakihnyuck sin mwet in pacl lal Jesus ah, Bible uh tiac fahk lah Jesus el etuh pac kain in kahs luo inge.

8, 9. Efuh kuh puhs mwet Christian kahskahskihn kahs Greek ac meac ma inge luti kuht kacl Jeova?

8 Mwet tuhma lutlut emeet lal Jesus ah kahs Hebrew, tuhsruhktuh tukun el misac, mwet tuhma lutlut lal ah kahskahskihn pac kahs sahyac. (Riti Orekma 6:1.) Ke pweng wo uh fahsrelihk, puhseni mwet Christian suc kahs Greek liki na kahs Hebrew. Ac ke srihpen kahs Greek pa inkaiyen mwet uh orekmakihn, pwacnacng sihmlac ac kihtakatlah puk ekahsr in Bible inge, Matthew, Mark, Luke ac John ke kahs Greek.c (Liye footnote.) Oacyacpac, lwacta ma sihmlac sel mwet sap Paul ac kuhtuh pac puk sahyac in Bible uh sihmlac ke kahs Greek.

9 Kuht kuh pac in akihlen lah ke pacl ma mwet sihm luhn ma suhmuhslah ke kahs Greek inge kalweni ma suhmuhslah ke kahs Hebrew, eltahl kwacna orekmakihn Septuagint. Kuhtuh kahs ke ma suhmuhslah inge eklac kuhtuh srihsrihk liki kahs Hebrew na pwacye uh. Pwacnacng, orekma luhn mwet lweng sesuwohs inge pa wi ke Bible nahtuhsr uh ke pacl inge. Ma inge luti nuh sesr lah Jeova el tiac wi nuhnkuh muh kahs kuh facsin se wo liki kuhtuh sahyac.​—Riti Orekma 10:34.

10. Meac kuht lotwelah ke inkacnek ma Jeova el sramsram nuh sin mwet uh kac uh?

10 Kuht etuh lah Jeova el sramsram nuh sin mwet uh fal nuh ke enenuh ac ohiyac ma eltahl oasr kac uh. Jeova el tiac pac siyuck sesr in lutlutkihn ac etwaclah sie kahs tuh kuht in etwacl kuh etuh ke oakwuck lal uh. (Riti Zechariah 8:23; Fwackyuk 7:9, 10.) Kuht oacyacpac etuh lah Jeova pa mokle insiacn mwet suc suhmuhslah Bible uh, tuhsruhktuh el lwelah eltahl in sihmihs nuhnak lal uh ke kahs laltahl sifacna.

GOD EL KARIHNGIHN KAHS LAL UH

11. Efuh kuh Jeova el tiac elyah ke kain in kahs puhs ma mwet uh orekmakihn uh?

11 Kain in kahs pucspucs mwet uh orekmakihn, tuhsruhktuh tiac ma upac se nuh sin Jeova pa inge. Kuht etuh fuhkah? Bible uh ahkkahlwemye lah kahs na ekahsr ke kahs uh pa Jesus el orekmakihn na pwacye uh. (Matthew 27:46; Mark 5:41; 7:34; 14:36) Tuhsruhktuh, Jeova el oruh tuh kahs lal Jesus inge in sihmlac ac luhngasyucklac nuh ke kahs Greek ac tohkohyang oasr pac kuhtuh kahs sahyac. Oacyacpac, Kahs luhn God uh karihngihnyuckyang wo ke srihpen mwet Christian ac mwet Jew inge suhmuhslah copy nahtuhltahl ke pacl puhs. Ac copy inge luhngasyucklac nuh ke kuhtuh pac kahs sahyac. Apkuhran nuh ke yac 400 tukun Christ, John Chrysostom el fahk lah mwe luti lal Jesus uh luhngasyucklac nuh ke kahs luhn Mwet Syria, Egypt, India, Persia, Ethiopia ac ke kuhtuh pac kahs sahyac.

12. Ke inkacnek fuhkah arlacna lainyuck Bible uh?

12 Ke lusen moul luhn mwet uh, arlacna lainyuck Bible uh ac mwet suc luhngaslah ac kihtaclah inge. Apkuhran nuh ke yac 300 tukun Jesus el isuslac, mwet kol se luhn acn Rome inge Diocletian el sapkihn in kuhnausyucklac Bible nuhkewa. Apkuhran nuh ke yac 1,200 tohkoh, William Tyndale el muhtwacwacack in luhngas Bible uh nuh ke kahs English. El fahk muh God el fin lwelah elan moul paht kuhtuh, el ac oruh nwe ke na sie mukul imac in etuh Bible uh yohk liki sie mwet tol. Ke srihpen mwe kalyei inge, Tyndale el tuh kahinglac liki acn England ac som nuh Europe tuh elan luhngaslah ac printelah Bible uh. Mwet kol sac finne srihke in esuhkwack Bible nuhkewa ma eltahl konwacack uh, lweng lal Tyndale inge kihtakatlah tari nuh sin mwet pucspucs. Tok kuhtuh, srihpsrihpyak Tyndale ke sru soko ac el isisyak ke e. Tuhsruhktuh, lweng lal inge tiac kuhnausyucklac sin mwet kol in pacl sac ac pa inge ma orekmakihnyuck in ahkolah lweng nuh ke King James Version.​—Riti Luo Timothy 2:9.

13. Meac ma konweyuckyak ke sihm emeet ke ma suhmuhslah uh ahkkahlwemye?

13 Inmahsrlon kuhtuh copy ma oreklac ke Bible mahtuh uh, oasr tahfonglac srihsrihk ac ma ma tiac oacna sie. Tuhsruhktuh, oasr mwet suc yohk etwacack la ke Bible ma lutlutkihn tausin sin ma suhmuhslah ke sihm emeet ac lweng mahtuh ke Bible uh. Tukun eltahl tuni ma inge kewa, eltahl konwacack lah fuhs na ekahsr pa oasr eklac srihsrihk kac uh. Ac finne ohinge, koanon pweng ke Bible uh tiac eklac. Ma konweyuckyak inge pa ahkkweye luhlahlfongi luhn mwet inse pwacye ke lutlut Bible laltahl uh ac ma oasr yohrohltahl ke pacl inge uh pa Kahs na pwacye ma tuhkuh sin Jeova me.​—Isaiah 40:8.d (Liye footnote.)

14. Fuhkah fihsracsriyac in ituck Bible ke pacl inge?

14 Finne arlacna puhs mwet suc lain Bible uh, puhs liki kahs 2,800 pa luhngasyucklac nuh kac uh. Ma inge puhs liki kuhtwena puk sahyac ke pacl inge. Finne puhs mwet suc tiac luhlahlfongi ke God, ke lusen moul luhn mwet inge srackna Kahs lal uh pa puk se ma kihtakatlah puhs emeet fin facluh nohfohn. Finne kuhtuh lweng ke Bible uh tiac fihsracsr in ritiyuck ac tiac pac arlacna suwohs, apkuhran in Bible nuhkewa ahkkahlwemye pweng wo ke finsrak ac moul ma pahtpaht.

SIE LWENG SASUC KE BIBLE UH ENENWEYUCK

15. (a) Muhtwacwacack ke yac 1919 nuh ke pacl inge, mwe rit nahtuhsr ma oreklac fal nuh ke Bible uh eklac fuhkah? (b) Efuh kuh mwe rit nahtuhsr uh sihmlac ke kahs English meet?

15 Ke yac 1919, u srihsrihk se inge pahngpahng Bible students srihsrngiyucki oacna “mwet kuhlwacnsap oaru ac lahlmwetmwet.” Ke lusen pacl se inge, mwet kuhlwacnsap oaru inge sramsram nuh sin mwet luhn God ke kahs English. (Matthew 24:45) Tuhsruhktuh ke pacl inge, oasr mwe rit ma tuhkuh ke Bible me ma oreklac ke kahs 700 kuhtuh. In oacna kahs Greek in pacl meet ah, kahs English pa kahs se ma kwacna orekmakihnyuck ke acn in orekma ac lutlut uh. Pa inge kahs se ma inkaiyen mwet uh etuh kac uh. Pwacnacng, mwe rit nahtuhsr uh sihmlac ke kahs English meet tuh fah luhngasyucklac nuh ke kuhtuh pac kahs sahyac.

16, 17. (a) Meac mwet luhn God uh enenuh? (b) Ahkfahsryeyuck fuhkah enenuh se inge? (c) Meac Brother Knorr el luhngse in ahkpwacyeye?

16 Mwe rit nuhkewa nahtuhsr uh oreklac fal nuh ke Bible. Ke muhtwacwacackiyac ah, mwet luhn God uh orekmakihn na King James Version, ma oreklac ke yac 1611. Tuhsruhktuh, kahs kac inge mahtuh ac upac nuh sin mwet pucspucs in kahlwem kac. Inen God orekmakihnyuck pacl ekahsr na, finne sihmlac inel pacl tausin kuhtuh ke Ma Suhmuhslah meet ah. Oasr pac ma tiac luhngasyucklac wo ac fuhs sasuc ke King James Version ma wacngihn ke Ma Suhmuhslah meet ah. Kuhtuh pac lweng ke Bible English in pacl sac oacpacna.

17 Ma na kahlwem se lah mwet luhn God uh enenuh sie Bible ma lweng kac uh suwohs ac fihsracsr nuh sin mwet uh in kahlwem kac. Pwacnacng, oreklac sie u pahngpahng New World Bible Translation Committee. Mukul lili inge kais kuhtuh na luhngas ac kihte muhtwacwacack ke yac 1950 nuh ke 1960. Volume ohnkohsr emeet kac inge kihtakatlah ke sie toeni luhlahp ke August 2, 1950. Ke toeni luhlahp se inge, Brother Knorr el fahk lah mwet luhn God uh enenuh sie lweng ke Bible ma suwohs ac fihsracsr nuh sin mwet uh in kahlwem kac, sie Bible ma ac kahsreltahl in lotwelah ma pwacye uh. Eltahl enenuh sie lweng ma fihsracsr in ritiyuck ac in kahlwem kac oacna ma suhmuhslah emeet luhn mwet tuhma lutlut luhn Christ ac. Brother Knorr el ke New World Translation in kahsruh million sin mwet uh in etwacllah Jeova.

18. Meac sang kahsruh nuh ke lweng ke Bible uh?

18 Ke yac 1963, finsrak yohk se lal Brother Knorr inge ahkpwacyeyucklac. New World Translation of the Christian Greek Scriptures oreklac ke kahs Dutch, French, German, Italian, Portuguese ac Spanish. Ke yac 1989, Un Mwet Suc Liyacacng Orekma luhn Mwet Loh luhn Jeova Fin Facluh Nohfohn, oraclah department sasuc se ke ohfuhs luhlahp lasr uh in kahsruh orekma luhn mwet in lweng ke Bible uh. Na ke yac 2005, lweyucklac Bible inge in luhngasyucklac nuh ke kahs pucspucs ma Tower in San uh luhngasyucklac tari nuh kac. Ke srihpac se inge, puk na fohn se kuh kuhtuh ip ke New World Translation luhngasyucklac nuh ke kahs 130 kuhtuh.

19. Ma na yohk srihpac fuhkah se sikyak ke yac 2013 ac meac kuht ac fah lotwelah ke mwe lutlut se tohkoh uh?

19 Ke pacl se ma New World Translation se meet inge oreklac fahfahsruh nuh mihsenge, kahs English uh eklac. Pwacnacng, yohk enenweyac in ahksasucye kahs kac inge. Sie weekend ke October 5 ac 6, 2013, un mwet se suc pihsacltahl oasr ke 1,413,676 ke muhtuhnfacl 31, wi lohng ke toeni ahksiofok longoul yuc ma orek ke yac nuhkewa sin Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Sie mwet ke Un Mwet Suc Liyacacng Orekma Lasr Fin Facluh Nohfohn uh tuyak ac ahkkahlwemye lah New World Translation se ma ahksasucyeyucklac inge ac fah kihtakatlah. Mwet nuhkewa suc wi ke toeni se inge arlacna engan ac puhs seltahl tuhng ke engan ke pacl se eltahl sifacna eis ma nahtuhltahl ke lweng sasuc inge. Ke mwet se ma sramsram ah riti kais kuhtuh fuhs ma ahksasucyeyucklac inge, arlacna kahlwem nuh sin mwet nuhkewa lah fihsracsr in ritiyuck ac kahlwem lweng sasuc se inge. Ke mwe lutlut se tok uh, kuht ac fah sulpac ahkyohkye sramsram lasr ke Bible sasuc se inge, lah luhngasyucklac fuhkah ma inge nuh ke kahs pucspucs sahyac.

[Sihm srihsrihk e ten]

a Ezra 4:8–6:18; Jeremiah 10:11 ac Daniel 2:4 sihmlac ke kahs Aramaic.

b Kalmen Septuagint pa “Itngucul.” Lweng se inge muhtwacwacack ke yac 300 meet liki Christ ac ma inge ahksahfyeyucklac tukun yac 150. Lweng se inge srackna yohk srihpac nuh mihsenge mweyen pa inge ma sang kahsruh mwet suc yohk etwacack la (scholars) in kahlwem ke kahs kuh fuhs ma sihmlac ke kahs Hebrew.

c Kuhtuh mwet uh nuhnkuh muh Matthew el suhmuhslah puk lal uh ke kahs Hebrew na tok sahp el luhngaslah pac nuh ke kahs Greek.

d Liye Appendix A3 ke New World Translation se ma ahksasucyeyucklac ah ac mwe rit se inge A Book for All People, sra 7-9, ye sihfac se inge “How Did the Book Survive?”

    Kosraean Publications (2008-2026)
    Log Out
    Log In
    • Kosraean
    • Share
    • Preferences
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pensylvania
    • Masap nuhke Orekmakihnyac
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Log In
    Share