Sie Lweng Wo Ke Kahs luhn God
“Kahs luhn God uh moul.”—HEBREW 4:12.
KOM AC TOPUK FUHKAH?
Efuh kuh inen God enenuh in oasr ke lweng ke Bible uh?
Efuh kuh ahksasucyeyucklac lweng ke New World Translation?
Ma wo fuhkah ma mwet pucspucs eis ke srihpen lweng ke New World Translation?
1. (a) Kunohkohn fuhkah se God el sang nuh sel Adam ah? (b) Ke pacl sac fahsruh, mwet luhn God uh orekmakihn fuhkah mwe sang se ke kahs inge?
JEOVA GOD el sang nuh sin mwet uh sie mwe sang. Mwe sang se inge pa kahs. Ke imac Eden, God el sang sie kunohkohn nuh sel Adam tuh elan sang inen ma orahkrahk nuhkewa. Oasr kalmen nohfohnna ine ma Adam el sang laltahl inge. (Genesis 2:19, 20) Muhtwacwacack ke pacl sac fahsruh, mwet uh orekmakihn kahs uh in sang kaksak nuh sin Jeova ac in fahkuhlwack nuh sin mwet sahyac. Ke pacl inge, mwet luhn God uh orekmakihn mwe sang se inge in luhngaslah Bible uh tuh in puhseni mwet suc kuh in etwacllah Jeova.
2. (a) Kahs in kahsruh fuhkah ma mwet suc wi ke New World Bible Translation Committee inge ukwe ke orekma laltahl uh? (b) Meac kuht ac lotwelah ke mwe lutlut se inge?
2 Oasr tausin sin lweng ma oreklac ke Bible, tuhsruhktuh kuhtuh lweng inge suwohs liki kuhtuh. In suwohs lweng ma orek ke Bible uh, u se inge pahngpahng New World Bible Translation Committee sulaclah in ukwe kahs in kahsruh tolu inge: (1) Ahkfuhlwactye inen God ac fohlohkuhnwacng inel nuh ke acn nuhkewa ma oasr kac in Kahs lal uh. (Riti Luke 11:2.) (2) Fin kuh, luhngaslah in fal nuh ke kais sie kahs ke ma sihmlac na pwacye an. Tuhsruhktuh fin tiac kuh, luhngaslah kalmeyac an. (3) Orekmakihn kahs ma fihsracsr in ritiyuck ac kahlwem an.a (Liye footnote.) (Riti Nehemiah 8:8, 12.) Kahs in kahsruh tolu inge pa orekmakihnyuck sin mwet lweng luhn New World Translation nuh ke kahs 130 kuhtuh. Ke mwe lutlut se inge, kuht ac lotwelah lah kahs in kahsruh inge orekmakihnyuck pac fuhkah nuh ke 2013 New World Translation se ma ahksasucyeyucklac ah ac nuh ke lweng pucspucs ke kahs sahyac.
SIE BIBLE MA AHKFUHLWACTYE INEN GOD
3, 4. (a) Kuht ac konwacack oyac lwacta ahkosr ke kahs Hebrew ma orekmakihn inen God? (b) Meac mwet lweng pucspucs ke Bible uh oruh nuh ke inen God?
3 Lwacta ahkosr ke kahs Hebrew [Tetragrammaton] pa orekmakihnyuck nuh ke inen God. Kuht ac kuh in konwacack lwacta ahkosr inge ke ma suhmuhslah pucspucs ke kahs Hebrew in pacl meet ah, oacna puk lihmlihm ma pahngpahng Dead Sea Scrolls. Ma inge kuh pac in konweyuckyak ke kuhtuh ma suhmuhslah ke Greek Septuagint. Ma suhmuhslah inge sihmlac yac lofoko meet liki pacl lal Christ nuh ke yac siofok tukun pacl lal Christ. Puhs mwet suc arlacna fwefwelac ke eltahl liye pihsac na pwacye ke pacl ma inen God sihmlac uh.
4 Ma na kahlwem se lah enenuh in oasr inen God ke Bible uh. Tuhsruhktuh, srackna puhs mwet lweng suc sruhnga orekmakihn inel. Ke sie mwe puhpuhlyuck, yac luo na tari ac tukun kihtakatlah luhn New World Translation se meet ah, American Standard Version ahksasucyeyucklac pac. Ke lweng se meet laltahl ke yac 1901 ah orekmakihn inen God, tuhsruhktuh ke ahksasucyeyucklac lweng se inge ke yac 1952 ah, inen God wacngihn kac. Efuh? Mwet suc luhngas inge puhla muh “suhfal” in orekmakihnyuck inen God. Puhs mwet lweng ke kahs English ac ke kuhtuh pac kahs sahyac suc oruh oacpacna.
5. Efuh kuh yohk srihpac in orekmakihn inen God ke Bible?
5 Yac yohk srihpac mwet lweng uh in orekmakihn inen God? Ahok! Bible uh kahs luhn Jeova ac el luhngse mwet nuhkewa in etuh inel. Sie mwet lweng wo el enenuh in etuh luhngse luhn mwet se ma la Bible uh ac ma inge enenuh in kihfucs sulaclah lal ke pacl se el oruh lweng inge. Fuhs pucspucs ke The New World Translation of the Holy Scriptures—With References ahkkahlwemye lah arlacna yohk srihpen inen God ac enenuh in ahkfuhlwactyeyuck. (Exodus 3:15; Psalm 83:18; 148:13; Isaiah 42:8; 43:10; John 17:6, 26; Orekma 15:14 ) Ac Jeova el mokle insiacn mwet sihm pucspucs ke Bible in orekmakihn inel puhs liki pacl tausin ke ma suhmuhslah uh. (Riti Ezekiel 38:23, BMK.) Pwacnacng, ke pacl se mwet lweng uh eslah inen God, eltahl tiac ahkkahlwemye suhnak nuh sin Jeova.
6. Efuh kuh inen God ituckyang pacl ohnkohsr nuh ke New World Translation se ma ahksasucyeyucklac ah?
6 Puhseni pac mwe ahkpwacyeye nuh sesr ke pacl inge in orekmakihn inen Jeova. Ke yac 2013, ahksasucyeyucklac New World Translation ac orekmakihnyuck inen God pacl 7,216. Ohnkohsr sin fuhs inge tuhfahna ituckyang inel nuh kac. Fuhs lihmekohsr ma inel ituckyang nuh kac inge oasr ke Dead Sea Scrolls ma tuhfahna konweyuckyak.b (Liye footnote.) Fuhs lihmekohsr ma inen God sikyak kac inge oasr in Sie Samuel 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16. Fuhs se ahkohnkohsr ma oasr in Mwet Nununku 19:18 inge ituckyang tukun lutlut yohk ma orek nuh ke Bible ma sihmihsyucklac in pacl meet ah ma kuh in luhlahlfongiyuck.
7, 8. Meac kalmen inen Jeova?
7 Mwet Christian pwacye uh puhla muh yohk srihpac in kahlwem ke kalmen inen God. Kalmen inel pa “El Oruh in Sikyak.”c (Liye footnote.) In pacl meet ah, mwe rit nahtuhsr uh orekmakihn Exodus 3:14 (NW) in ahkuhtweyac kalmen inen God. Fuhs se inge fahk: “Nga fah oruh in sikyak kuhtwena ma nga ke in sikyak.” Ke lweng se ma ahksasucyeyucklac in yac 1984 ah, Bible uh ahkuhtweyac lah Jeova el sifacna ahkpwacyeye kuhtwena ma el luhngse in sikyak tuh in ahkpwacyeye wuhlelah lal uh.d (Liye footnote.) Tuhsruhktuh, ke lweng se ma ahksasucyeyucklac ke yac 2013 inge ahkuhtweyac lah: “Ma inge kuh pac in weacng nuh ke kalmen inen Jeova, ac tiac kalmackihn muhkwena nuh ke ma el sifacna oruh in ahkpwacyeye kuhtwena ma el luhngse in sikyak. Inen Jeova kuh pac in kalmackihn nuh ke ma el oruh in sikyak ke ma oreklac lal ac ke ahkpwacyeyacn oakwuck lal.”
8 Jeova el oruh ma oreklac lal uh in orek fal nuh ke ma el ke uh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, God el oruh Noah elan eklac sie mwet in muhsah oak, Bezalel el eklac sie mwet suhmaht ke orekma luhn pahol, Gideon el eklac sie mwet mweun na kuh ac Paul el eklac sie missionary. Yohk kalmeyacn inen God nuh sin mwet lal uh ac pa inge srihpac se oruh New World Bible Translation Committee orekmakihn inen God ke lweng se inge.
9. Efuh kuh yohk srihpac in luhngaslah Bible uh nuh ke kahs sahyac?
9 Puhseni na lweng ke Bible ma tiac orekmakihn inen God, a eltahl orekmakihn wal se inge “Leum” kuh inen sie pacna god sahyac ma etweyuck ke acn seltahl uh. Pa inge sie srihpac na yohk ma oruh Un Mwet Suc Liyacacng Orekma Lasr Fin Facluh Nohfohn puhla muh arlacna yohk srihpac nuh sin mwet ke kahs nuhkewa in orekmakihn sie Bible ma ac sang kaksak nuh ke inen God. (Riti Malachi 3:16, BMK.) Nwe ingena, puhs liki kahs 130 ma inen Jeova ahkfuhlwactyeyuck ke New World Translation.
SIE LWENG MA KAHLWEM AC SUWOHS
10, 11. Meac kuhtuh ma upac ke luhngasyen New World Translation nuh ke kuhtuh pac kahs sahyac?
10 Oasr ma upac pucspucs ke luhngasyen New World Translation nuh ke kahs sahyac. Ke sie mwe puhpuhlyuck, lweng ke kahs English uh orekmakihn kahs Hebrew se inge “Sheol” ke Ecclesiastes 9:10 ac ke kuhtuh pac fuhs sahyac. Kahs se inge orekmakihnyuck ke kuhtuh pac Bible English sahyac. Tuhsruhktuh, ke srihpen mwet suc siena kahs la uh tiac kahlwem ke kahs Hebrew se inge “Sheol,” pwacnacng kahs se inge tiac kuh in orekmakihnyuck. Kahs se inge wacngihn ke dictionary laltahl uh ac oasr pac mwet suc nuhnkuh muh inen acn se pa inge. Ke srihpac inge kewa, lweyucklac mwet lweng inge in luhngaslah kahs Hebrew se inge “Sheol” ac kahs Greek se inge “Hades” nuh ke “Kuclyuck.” Lweng se inge suwohs ac kahlwem.
11 Upac pac in luhngaslah kahs Hebrew ac kahs Greek ke “soul” ke kuhtuh kahs sahyac. Ke kuhtuh kahs sahyac inge, kalmen “soul” ke kahs laltahl uh pa nguhn kuh sie ma suc som liki monin mwet se tukun el misac. Lweyucklac mwet lweng inge in luhngaslah kahs se inge fal nuh ke ma sramsramkihnyuck uh tuh mwet uh in tiac fohsack. Kalmen kahs se inge “soul” kuh in konweyuckyak ke appendix ke New World Translation of the Holy Scriptures—With References. Mwe ahkuhtweyac na wo ke kahs Hebrew ac kahs Greek inge ahkkahlwemyeyuck ke footnote ke lweng se ma ahksasucyeyucklac inge, tuh in kahlwem ac fihsracsr in ritiyuck ma suhmuhslah in Bible uh.
12. Meac kuhtuh pac ma eklac ma orek nuh ke lweng se ma ahksasucyeyucklac ke yac 2013 ac?
12 Kihsen siyuck ma oreklac sin mwet lweng pucspucs inge ahkkahlwemye lah oasr pac ma sahyac ma tiac kahlwem ke kahs ma orekmakihnyuck in Bible uh. Ke srihpac se inge ke September 2007, Un Mwet Suc Liyacacng Orekma Lasr Fin Facluh Nohfohn uh lwelah ac srihsrngiyac committee se in ahksasucyelah lweng ke kahs English uh. Committee se inge lutlutkihn kihsen siyuck pucspucs sin mwet lweng ke lusen pacl se ma ahksasucyeyuck ma inge. Kahs English ma tilac orekmakihnyuck ah aholyucklac ke kahs ma orekmakihnyuck ke pacl inge ac ma inge oruh kahlwem ac fihsracsr in ritiyuck ac srackna sruokyac lweng suwohs kac uh. Ke orekmakihnyuck inkacnek in lweng ma tuhfahna oreklac ke kahs sahyac, ma inge oacyacpac sang kahsruh in ahkwoye lweng ke kahs English uh.—Soakas 27:17.
SRUI YOHK
13. Meac puhlakihn luhn mwet pucspucs ke lweng sasuc se ma oreklac ke yac 2013 ac?
13 Meac puhlakihn luhn mwet pucspucs ke pacl se ma ahksasucyeyucklac New World Translation? Puhs sin mwet lili wiyacsr suc sihm lwacta nuh ke ohfuhs luhlahp luhn Mwet Loh luhn Jeova fin acn New York in ahkkahlwemye kuloh laltahl. Puhs pac sin mwet lili suc puhla oacna ma muhtwacn lili se inge suhmuhslah: “Bible uh oacna sie tucptucp ma nwacnwaclah ke yot sacohk. Ke kuht riti tuh arlac kahlwem kahs luhn Jeova inge ke lweng sasuc ke yac 2013, ma inge oacpacna nuh ke kuht in tuni yot sacohk se ma arlacna kahto ip pucspucs kac, tuhn nwacsnwacs ac atac uh. Ma suhmuhslah inge orekmakihn kahs na fihsracsr ma kahsreyuc in etuh na pwacye Jeova, suc oacna sie pahpah ma sruokyucwi ac riti kahs in ahkkweye lal nuh sihk.”
14, 15. Meac puhlakihn luhn mwet pucspucs ma oasr New World Translation ke kahs laltahl sifacna?
14 Mwet sahyac ma tiac kahs English oacyacpac ahkkahlwemye kuloh laltahl ke New World Translation ma luhngasyucklac nuh ke kahs laltahl sifacna. Sie mwet mahtuh fin acn Sofia, Bulgaria el fahk ohinge ke lweng ma oreklac ke kahs Bulgaria: “Nga rit Bible ke lusen yac pucspucs, tuhsruhktuh nga tuhfahna riti sie lweng ma fihsracsr nga in kahlwem kac ac sun insiuck.” Sie pac muhtwacn lili fin acn Albania el suhmuhslah: “Arlacna wo Kahs luhn God ma luhngasyucklac nuh ke kahs Albania inge! Sie mwe insewowo yohk ke Jeova el sramsram nuh sesr ke kahs lasr sifacna!”
15 Ke acn pucspucs, arlac yohklac molin Bible uh kuh upac in konweyuckyak. Sie mwe insewowo na yohk pa in eis Bible uh! Report se fin acn Rwanda ahkkahlwemye: “Ke lusen pacl na loeloes, mwet pucspucs suc mwet lili uh lutlut Bible yohroh inge tiacna kapwack ke srihpen wacngihn Bible nahtuhltahl. Eltahl tiac kuh in moli Bible ma oreklac sin alu ke acn seltahl inge. Inkaiyen pacl uh eltahl tiac kahlwem ke kalmen fuhs kac inge ac ma inge ahkkulukye kapkapack laltahl uh.” Ke pacl se ma New World Translation inge luhngasyucklac nuh ke kahs laltahl sifacna, sucu se fin acn Rwanda suc oasr tuhlihk fuhsr ahkosr nahtuhltahl inge fahk: “Kuht arlacna kuloh nuh sin Jeova ac nuh sin mwet kuhlwacnsap oaru ac lahlmwetmwet ke Bible ma eltahl use nahtuhsr inge. Kuht arlacna suhkahsruhp ac wacngihn mani lasr in moul Bible nuhtin kais sie mwet ke sucu lasr uh. Tuhsruhktuh, ingena kais sie sesr oasr Bible nahtuh. In ahkkahlwemye srui lasr nuh sin Jeova, sucu lasr uh tuhkweni riti Bible nahtuhsr uh lwen nuhkewa.”
16, 17. (a) Meac Jeova el ke nuh sin mwet lal uh? (b) Meac kuht arlacna ke oruh ke pacl inge?
16 Ke pacl fahsruh uh, New World Translation ma ahksasucyeyucklac inge ac fah oreklac pac nuh ke kahs pucspucs sahyac. Satan el srihke in tulokihnyac orekma se inge, tuhsruhktuh kuht etuh lah Jeova el ke mwet nuhkewa lal uh in lohngohl ke el sramsram nuh seltahl ke kahs ma eltahl ac kahlwem kac. (Riti Isaiah 30:21.) Ke pacl na sa, facluh ac fah “sesseslah ke mwet suc arulacna etuh ke LEUM GOD oacna ke meoa uh nwacnwaclah ke kof.”—Isaiah 11:9.
17 Lwelah kuht in orekmakihn mwe sang nuhkewa sin Jeova me, wekuhnacng lweng se inge ma ahkfuhlwactye inel. Lohngohl ke el sramsram nuh sum ke lwen nuhkewa ke Kahs lal in Bible. El kuh in lohng ahkwoyac puhruhe nuhkewa lasr uh. Inkacnek in sramsram se inge ac fah kahsre kuht in etwacllah Jeova liki na meet ah ac luhngse lasr nuh sel uh fah yohkwelihk.—John 17:3.
[Sihm srihsrihk e ten]
a Liye Appendix A1 ke New World Translation se ma ahksasucyeyucklac ah ac mwe lutlut se inge “How Can You Choose a Good Bible Translation?” ke May 1, 2008 Tower in San ke kahs English.
b Dead Sea Scrolls inge mahtuh yac 1,000 liki ma suhmuhslah ke Hebrew Masoretic, ma orekmakihnyuck in luhngaslah New World Translation.
c Kuhtuh puk ma orekmakihnyuck inge ahkkahlwemye mwe ahkuhtweyac se pacna inge, tuhsruhktuh tiac mwet nuhkewa ma yohk etwacack la ke ma inge insese kac.
d Liye New World Translation of the Holy Scriptures—With References, Appendix 1A “The Divine Name in the Hebrew Scriptures,” sra 1561.