Kafweang in Karungin Misla Pal Nukewa
“Lela kut in fwasr tokin ma orala misla.”—ROM 14:19.
1, 2. Efu ku Met Lo lun Jeova elos engunkin misla inmasrlolos?
WANGIN misla paye inmasrlon metu fwin fwalu ke pal inge. Met ke sie mutunfwal a kaskaskin kas sefwanna elos tia pa engunkin misla nu sin sie sin sie. Elos tia insese nu sie ke sripen alu, politic, mani, a ke lutlut lalos. Tusruktu oasr inse sefwanna yurin met lun Jeova fwin fwalu nufon, fwinne elos tuku liki “mutanfwal nu kemwa, a sin sruf nu kemwa, a fwil nu kemwa, a loa nu kemwa.”—Fwakyuk 7:9.
2 Oasr sripe mwomwo puspus paenang oasr misla inmasrlosr. Sripe se meet pa “oasr misla yurosr nu sin God” ke sripen lulalfongi lasr nu sin Mwen natul, su sral ella ma koluk lasr. (Rom 5:1; Efesus 1:7) Sayen ma inge, God paye el sang ku lal nu sin met kulansap oaru nukewa lal, a misla el sie fwako lun ku lal inge. (Galetia 5:22) Siepa sripe mwomwo ke misla a inse sefwanna lasr pa kut tia “ma lun fwalu.” (Jon 15:19) Kalmen ma inge pa kut tia wi ke akwuk lun politic, ku ke meun. In oana ke ma Baibel el akkalemye, met kulansap lun Jeova elos “tukye kutlas natulos nu ke plau.”—Isaia 2:4.
3. Misla su oasr yurosr ku in oru mea? A mea kut fwa sramsramkin ke me lutlut se inge?
3 Kut “lungse sie sin sie” ke congregation fwinne kut tuku ke mutunfwal puspus su ma tia oana sie, a tia pa oana sie oiyesr a inkanek in nunak lasr. (Jon 15:17) Misla su oasr yurosr a ku in paenang kut in tia akasorye a akkolukye met lili wiyesr. Ouyepa ma inge akkeye kut in “oru mwo nu sin met nukewa, a yokna nu sin met su sou lun lulalfongi.” (Galetia 6:10) Misla inge nu sin God a nu sin met lili wiyesr arlana saok. Kut enenu in karungin ma inge. Inge kut a fwa sramsramkin ke inkanek mwo su kut ku in karungin misla ke congregation.
Kut Fwin Tukulkul
4. Mea kut ku in oru in karungin misla kut fwin aktoasrye sie met lili?
4 Met tuma lutlut Jemes el simusla: “Tu in ma puspus kut nu kemwa tukulkul. Kutena met fwin tia tukulkul in kas, el inge met fwal [“sumwosmwos,” NW].” (Jemes 3:2) Ke ma inge a fwa oasr pal met luo ke congregation elos fwa tia insese nu sin sie sin sie, ku oasr ma upa saye sikyak inmasrlolos. (Filippai 4:2, 3) Tusruktu fwin oasr ma upa sikyak, elos ku in aksumwosye ma inge a karungin misla lun congregation. Ke sie me pupulyuk, rid ma Jisus el fwak ke ma kut enenu in oru kut fwin nunku mu kut aktoasrye sie met lili.—Ridi Mattu 5:23, 24.
5. Mea kut ku in oru in karungin misla fwin sie met lili el oru ma koluk nu sesr?
5 Na fuka fwin sie met lili el oru ma koluk nu sesr? Ya kut nunku mu met se inge el enenu in tuku nu yurosr a siyuk ke nunak munas? 1 Korint 13:5 el akkalemye la lungse el tia oek ma koluk. Fwin sie met el oru ma koluk nu sesr, kut akkalemye la kut lungse in karungin misla ke kut nunak munas nu sin met se inge a mwulkunla ma upa su sikyak. (Ridi Kolosse 3:13) Pa inge ma mwo emeet kut in oru fwin oasr ma upa srisrik su sikyak. Ma inge kasre kut in karungin inse sefwanna yurin met lili wiyesr. A pulakin lasr arlana mwo meyen kut oru ma sumwos. Sie soakas el akkalemye la a “ma mwolana” se kut fwin pulesru ku nunak munas ke sie ma sito.—Soakas 19:11.
6. Mea kut enenu in oru fwin upa nu sesr in mwulkunla sie ma koluk su orek nu sesr?
6 A fuka fwin sie met el oru ma koluk nu sesr su upa in mwulkunla? Tia mwo kut fwin sramsramkin ma inge nu sin met puspus saye. Kain in orekma inge su sie lesrik el ku in sensenkinyuk nu ke misla lun congregation. Mea kut ku in oru in akwanginyela ma upa? Mattu 18:15 el akkalemye: “A met lim fwin orek ma koluk lain kom, fwala, fwakak nu sel ma koluk lal in maslom a el mukena. El fwin long kom, kom eis met lim.” Paye la Mattu 18:15-17 el akkalemye ke sie ma koluk upa, kut ku in orekmakin me lutlut yok sripe se inge, in fus 15 nu ke kutupa oiya. Ke ma inge fwin oasr ma upa lasr nu sin sie met, mwo in sramsram nu sel mukena ka. Kut enenu in sramsram nu sin met lili wiyesr ke inkanek kulang a kafweang in oasr misla nu sel.a
7. Efu ku kut enenu in sa in aksumwosye ma upa su sikyak?
7 Met sap Poul el simusla: “Komwos in mulat, a tia orek ma koluk; tia lela fwatu in tili fwin mulat lomwos, a komwos in tia sang an sin Devil.” (Efesus 4:26, 27) Jisus el fwak la sie met el enenu in aksaye in ‘iumwela met lokwalok lal.’ (Mattu 5:25) Ke ma inge, ke kut karungin misla oasr ma eneneyuk nu sesr in sa in aksumwosye ma upa. Efu? Kut fwin tia oru ouinge, ma upa a fwa upala a yokyokelik, oana sie kinet ke manosr su ku in kolukla kut fwin tia sa in unwela ma inge. Kut fwa tia lela insefulat, sok, ku lungse ke mani in tulokinkuti in tia aksumwosye kutena ma upa yurin met lili wiyesr.—Jemes 4:1-6.
Fwin Oasr Met Puspus su Wi ke Sie Ma Upa
8, 9. (a) Kas in akukuin fuka sikyak nu sin met Kristian ke congregation fwin an Rom? (b) Kas in kai fuka Poul el sang nu sin met Kristian in an Rom ke akukuin lalos?
8 Ke kutu ma upa su sikyuk in congregation oasr met lili puspus su wi pa ke ma upa se inge. Oiya se inge sikyak nu sin kutu met Kristian in an Rom. Oasr sie akukuin sikyak inmasrlon met Ju a metsa puspus su met Kristian ke congregation. Kutu selos munas conscience ku ella lalos. Oasr ma puspus ke nunak a ella lalos tia lela elos in oru, fwinne ma Simusla el tia akkalemye la ma inge tia mwo. Kutu met lili in congregation fokoko ella lalos. Elos nunku mu elos mwo liki met Kristian inge su munas ellalos. A met Kristian puspus su munas ellalos elos selngawi met lili su oasr ella fokoko lalos. Tusruktu kas in akukuin lalos inge nunak na lalos sifwana. Mea Poul el fwak nu sin met Kristian in congregation se inge?—Rom 14:1-6.
9 Poul el sang kas in aksumwos nu sin u luo lun met Kristian inge. El fwak nu sin met puspus su etu a kalem ka la elos wanginla ye masap lal Moses ke ma inge elos tia enenu in nunku mu elos mwo liki met lili su munas ellalos. (Rom 14:2, 10) Kain in oiya inge ku in aktukulkulye met Kristian su srakna nunku mu tia mwo in kang ma puspus su akkalemyeyuk in Masap la elos tia ku in kang. Poul el kaifwelos: “Komwos in tia kunausla orekma lun God ke me mongo, . . . Mwo in tia mongo ikwe ku nim wain ku in oru kutena ma met lim fwa tukulkul ka.” (Rom 14:14, 15, 20, 21) Ke oiya saye, Poul el sang pa kas in kai nu sin met Kristian su munas ellalos in tia nununku met Kristian puspus su siena inkanek in nunak lalos. (Rom 14:13) El fwak nu selos: “Nga fwak . . . nu sin met nu kemwa in maslomwos, tu lan tia nunku ke el sifwana fulat liki ma fwal lan nunku.” (Rom 12:3) Tokin el aksumwosye met Kristian nukewa inge ke akukuin lalos, Poul el simusla: “Ke ma inge, lela kut in fwasr tukin ma orala misla, a ma su kut ku in musaiuk sie sin sie ka.”—Rom 14:19.
10. In oana ke met Kristian in an Rom, mea met Kristian ke pal inge su oasr akukuin nu sin sie sin sie elos enenu in oru in aksumwosye ma upa lalos?
10 Kut ku in lulalfongi la met Kristian nukewa in congregation fwin an Rom elos porongo kas in kai lal Poul a elos aksumwosye ma upa lalos inge. Ke pal inge, kut ku in aksumwosye kutena ma upa nu sin met lili wiyesr ke inkanek kulang kut fwin oru ma Baibel el akkalemye nu sesr. In oana met Kristian fwin an Rom inge, fwin oasr sie ma upa ke congregation ke pal inge, met nukewa su wi ke ma upa inge elos enenu in oru me aksumwos in orala “misla nu sin sie sin sie.”—Mark 9:50.
Met Elder Elos Ku In Kasru Fuka
11. Mea sie met elder el enenu in oru fwin oasr sie met lili el lungse sramsram nu sel ke sie ma upa su sikyak nu sel a nu sin sie pa met Kristian?
11 Na fuka fwin sie met Kristian el lungse in sramsram nu sin sie met elder ke sie ma upa lal nu sin sie met in sou ku sie met lili ke congregation? Soakas 21:13 el akkalemye: “El su fonosye sre ke met sikasrup pang, el fwa pang pa, a el fwa tia longyuk.” Sie met elder el fwa tia ‘fonosye srel.’ Tusruktu, oasr sie pa soakas akkalemye kas in sensen se inge: “El su fwakak ma lal meet, el oana sie met sumwos, nu ke pal se met su lainul mutamwauk in kusensiyuk sel.” (Soakas 18:17, New English Translation) Sie met elder el enenu in loang akmwoye ka, tusruktu el enenu in taran in tia sa in orala kutena sulela fwin soenna oasr etauk yok lal ke ma upa se. Tokin el long ke ma met se inge el fwak, met elder el ku in siyuk sel fwin el sramsram tari ka nu sin met se saye. Met elder el ku in kalweni nu sel mea Baibel el akkalemye ke ma kut enenu in oru in orek misla nu sin met lili wiyesr.
12. Me srikasrak fuka tolu akkalemye ke me sensen in sa in sang nununku tokin sie met el long ke sie ma upa?
12 Sensen na paye in sa in oru me aksumwos ka fwin el long mukena ma sie met el fwak ke sie ma upa. Oasr me srikasrak tolu in Baibel su akkalemye ma inge. Ma se meet pa ke ma sikyak nu sel Potifar. Mutan kiyel el kiapella a fwak nu sel la Josef el srike in akkolukyel. El lulalfongi mutan kiyel. Potifar el arlana mulat paenang el fililye Josef nu in prison. (Genesis 39:19, 20) Sie pa me srikasrak pa ke ma Togusra Devid el oru. Met kulansap lal Mifiboset su pangpang Saiba, el fwak nu sel Devid la Mifiboset el sang kasru nu sin met lokwalok puspus lal Devid. El lulalfongi met kulansap se inge a ke el soenna nunku yok ke ma mokul se inge el fwak, Devid el sa in fwak nu sel: “Liye! Ma lal Mifiboset nu kemwa ma lom.” (2 Samuel 16:4; 19:25-27) Me srikasrak aktolu pa ke ma sikyak nu sel Togusra Artaxerxes. Met lokwalok lun met Ju elos fwak nu sin togusra se inge la met Ju elos sifwilpa musa tempel in Jerusalem meyen elos lungse in lainul. Togusra se inge el lulalfongi ke kas kikiap inge a el sapkin met Ju in tulokinye orekma lalos. Ke sripe se inge, met Ju elos tui ke orekma lalos in musai tempel lun God. (Ezra 4:11-13, 23, 24) Met Kristian elder elos enenu in orekmakin ma Poul el fwak nu sel Timote, a in tia oru kutena me nununku meet liki elos soenna etu ma nukewa ke sie ma sikyak.—Ridi 1 Timote 5:21.
13, 14. (a) Fwin oasr akukuin inmasrlon met luo, mea kut enenu in esam? (b) Mea ku in kasru met elder in orala nununku sumwos?
13 Baibel el akkalemye: “Kutena met fwin nunku tu el etu kutena ma, el sumwena etu oana fwal lan etu.” (1 Korint 8:2) Saap kut nunku mu kut etu ke ma sikyak fwin oasr sie akukuin inmasrlon met luo. Tusruktu kut enenu in esam la saap kut tia etu oiya nukewa su sikyak. Oayepa, kut nukin ma nukewa ke met luo su oasr ma upa inge. Met elder elos enenu in taran ke pal se elos sang nununku ke sie ma sikyak a in tia lela elos in kiapeyukla ke kas kikiap a lesrik ke ma upa su sikyak inge. Elos tia pa enenu in lulalfongi sie met ke sripen el met kasrup. Jisus, sie met nununku su God el sulela, el tia “nununku ke ma mutal liye, ku papu ke ma srel long.” (Isaia 11:3, 4) Ku lun God kasrel Jisus pal nukewa. Paenang met Kristian su orekma oana met elder elos enenu pa kolyuk lun ku lun God.
14 Met elder elos enenu pa in pre siyuk ke ku lun Jeova meet liki elos oru nununku ke sie ma upa. Elos lela ku lun God in kololos ke elos orekmakin Baibel a me rid nukewa su “met kulansap oaru a lalmetmet” elos orala.—Mattu 24:45.
Kut Enenu in Karungin Misla nu sin God Pal Nukewa
15. Fwin sie met Kristian el etu ke sie ma koluk upa, ngea el enenu in fwak ma inge nu sin met elder?
15 Baibel el akkalemye nu sesr in karungin misla nu sin met puspus. Tusruktu Baibel el akkalemye pa: “A lalmetmet lung me nasnas meet, na misla.” (Jemes 3:17) Baibel el akkalemye la ma se meet kut enenu in nasnas. Tu kut in nasnas, kalmen ma inge pa kut lela God in fwakak nu sesr ma sumwos a ma koluk, a in moulkin moul ke sie inkanek su akinsemwomwoyel. Fwin sie met Kristian el etu la sie met lili el oru ma koluk upa, el enenu in fwak nu sin met se inge elan fwakak ma koluk lal nu sin met elder ke congregation. (1 Korint 6:9, 10; Jemes 5:14-16) Fwin met se inge el tia fwakak ma koluk lal, met Kristian se su etu ke ma koluk lal inge el enenu in fwak ma inge nu sin met elder. Fwin el tia fwakak kutena ma ka meyen el srunga in kunausla misla inmasrloltal, oasr pa ma koluk lal.—Livitikus 5:1; ridi Soakas 29:24.
16. Mea kut ku in lotela ke ma Jihu el oru nu sel Togusra Joram?
16 Jihu el orala ma se su akkalemye la arlana yok sripe in oru ma sumwos liki na in orek misla nu sin sie met su oru ma koluk. God el supwela Jihu in kai sou lal Togusra Ehab. Mwen natul Ehab a Jesebel pa Togusra Joram su arlana koluk. El kasrusr wi sariot lal in sonol Jihu a siyuk sel: ‘Ya oasr misla, Jihu?’ Oiya fuka Jihu el akkalemye nu sel? Jihu el topuk ouinge: “Misla su, ke kosro lun nine kiom Jesebel, a susfwe lal puslanu?” (2 Togusra 9:22) Tokin ma inge, Jihu el olelik me pusr natul a pusrkiye insiel Joram. In oana ke ma Jihu el oru, met elder elos enenu pa in oru nununku sumwos fwin sie met orek ma koluk el tia auliyuk. Elos tia ku in lela met nukewa su srunga in auliyuk ke ma koluk lalos in wi na ke congregation tu elos in orek misla nu selos. Met elder elos sisla met nukewa inge in karungin congregation in oasr misla pal nukewa nu sin God.—1 Korint 5:1, 2, 11-13.
17. Mea met Kristian nukewa enenu in oru in karungin misla?
17 Ke pal puspus, ma upa su sikyak inmasrlosr tia ke ma koluk upa. Ke ma inge, mwo kut in akkalemye lungse a mwulkunla ma sito lun met lili wiyesr. Baibel el akkalemye: “El su mwukunla sie ma koluk, el suk lungse, a el su sikalang kaskas ke sie ma, el srela met kawuk kulo.” (Soakas 17:9) Kut fwin oru ma Baibel el akkalemye inge, kut fwa karungin misla ke congregation a kut sruokye fototo mwomwo lasr nu sin Jeova.—Mattu 6:14, 15.
God el Akinsemwomwoye Met Nukewa su Karungin Misla
18, 19. Me insemwomwo fuka tuku ke kafweang lasr in karungin misla?
18 Jeova el akinsemwomwoye kafweang lasr in karungin misla. Oasr fototo mwomwo lasr nu sin Jeova, a kut sang pa kasru yok in karungin inse sefwanna lun congregation. Kut fwin karungin misla ke congregation, kut ku in lotela ke inkanek mwo in karungin pa misla nu selos su kut sulkakin “mwosasu lun misla.” (Efesus 6:15) Kut akola in ‘kulang nu sin met nukewa a mongfusrasr ke ma koluk.’—2 Timote 2:24.
19 Orekma mwomwo lasr in karungin misla ase nu sesr me akpa mwo nu ke pal fwasru. Baibel el akkalemye la Jeova el fwa akmoulyeak met sumwos a met sesumwos. (Orekma 24:15) Kalmen ma inge pa Jeova el fwa akmoulyeak million puspus sin kain in met nukewa. Elos fwa tuku liki yen nukewa fwalu a ke lusen pal loeloes, wi pa met mise ke mutaweyen me sramsram lun metu. (Luk 11:50, 51) Sie kunokon na mwomwo in luti met nukewa inge su akmoulyeyakyuk ke inkanek lun misla. Me akpa su kut eis ke pal inge fwa kasre kut na paye in pal se!
[Footnote]
a Ke kas in kasru su tuku ke ma Simusla in aksumwosye ma koluk upa, oana kas kikiap a orekma kutasrik, srike liye Tauer in San, May 1, 2000, sra 13-18.
Mea Kom Lotela?
• Mea kut ku in oru in karungin misla ke pal se kut aktoasrye sie met?
• Mea kut ku in oru in karungin misla fwin oasr sie met su aktoasrye kut?
• Fwin oasr sie akukuin sikyak inmasrlon met luo, mea kut enenu in esam?
• Efu ku yok sripe in oru ma sumwos liki na in oasr misla nu sin sie met su oru ma koluk?
[Petsac ke sra 18]
Jeova el lungse elos nukewa su inse mulala in nunak munas nu sin met puspus