Oasr Mwosasu Su Met Nukewa Enenu
“Mwosasu . . . pa inge, ku lun God nu ke molela”—ROM 1:16.
1, 2. Efu ku kom fwakak “mwosasu lun togusrai,” a oiya fuka ka kom akkalemye yok nu sin met?
‘N GA engun in fwakak mwosasu nu sin met puspus len nukewa.’ Saap oasr pal kom akkalemye pa kain in nunak inge ku kom engun pa in fwak ma inge. Oana sie Met Lo lun Jeova su moniyuk, paye la kom etu la arlana yok sripe in fwakak “mwosasu inge lun togusrai.” Saap kas palu lun Jisus inge ke orekma lasr in fwakak peng mwo oan ke nunak lom a kom ku in kalweni pal nukewa.—Mattu 24:14.
2 Ke kom sulkakin “mwosasu lun togusrai,” kom tafwela in oru ma Jisus el oru in pal meeta. (Ridi Luk 4:43.) Wangin alolo ka la, sie ke ma su kom fwakak pal nukewa pa tia pat God el fwa oru me aksumwos nu ke akwuk nukewa lun metu. Ke inkanek lun “ongoiye lulap,” el fwa aksafyela alu kikiap nukewa a akwanginyela ma koluk nukewa fwin fwalu. (Mattu 24:21) Kalem la kom akkalemye pa la togusrai lun God e fwa sifwil folokonak Paredais fwin fwalu tu misla a insemwomwo e fwa oasr yen nukewa. Aok, “mwosasu lun togusrai” el sie ke “mwosasu [su akkalemyeyuk] meet nu sel Ebream, a fwak: ‘In kom mutunfwal nukewa fwa akinsemwomwoyeyuk.’”—Galetia 3:8.
3. Efu kut ku in fwak la met sap Poul el akkalemye yok ke mwosasu ke buk lun Rom?
3 Tusruktu, ya oasr pal kut tia arla loang akmwoye nu ke sie oiya lun mwosasu su metu enenu? Ke leta lal nu sin met Kristian in an Rom, met sap Poul el orekmakin kas inge “togusrai” ke pal sefwanna, tusruktu el orekmakin kas inge “mwosasu” ke pal 12. (Ridi Rom 14:17.) Oiya fuka ke mwosasu Poul el akkalemye ke pal puspus ke buk se inge? Efu ku mwo sasu inge yok sripe? A efu ku kut enenu in esam ma inge pal nukewa ke kut fwakak “mwosasu lun God” nu sin metu ke territory lasr?—Mark 1:14; Rom 15:16; 1 Tessalonika 2:2.
Mea Met Kristian in An Rom Elos Enenu
4. Ke pal se meet el kalpous in an Rom, ma fuka Poul el luti?
4 Sie me kasru yok in loang akmwoye ke ma puspus su Poul el akuteye ke pal se meet el kalpous in an Rom. Kut rid ka la ke pal se oasr met Ju puspus su muteta nu yurol, el ‘sang ma lo ke (1) togusrai lun God a kaifwelos ke (2) Jisus.’ Oiya fuka metu akkalemye nu ke orekma lal Poul inge in sang ma lo? “Kutu elos [mutawauk in] lulalfongi kas inge; a kutu elos selalalfongi.” Tokin ma inge, Poul el ‘paing met nukewa su tuku nu yurol, a el fwakak (1) togusrai lun God nu selos a luti nu selos ma puspus ke (2) Leum Jisus Kraist.’ (Orekma 28:17, 23-31) Kalem la, Poul el nunku akmwoye nu ke Togusrai lun God. Tusruktu mea pa el akkalemye? Ma se su arlana yok sripe nu ke Togusrai, pa ke kunokon lun Jisus ke akwuk lun God.
5. Ma enenu yok fuka Poul el akkalemye kalem ke buk lun Rom?
5 Met nukewa elos enenu in etu kel Jisus a in lulalfongi nu sel. Ke buk lun Rom, Poul el akkalemye ke etauk su met inge enenu in etu. Meet liki pal san, el simusla ke “God el met lo luk, su nga kulansupu ke ngunik [insiuk nufon] in mwosasu lun Mwen natul.” El fwak pa: “Nga tia mekin ke mwosasu; tu pa inge ku lun God nu ke molela nu sin met nu kemwa su lalalfongi.” Tokin ma inge el akkalemye pa ke len se “ke God el a fwa nununku ma lukma lun met, fwal nu ke mwosasu luk, ke Jisus Kraist.” A el akkalemye pa: “Jerusalem me, a apunla nu Illirikum nga arulanu fwakak mwosasu lun Kraist.”a (Rom 1:9, 16; 2:16; 15:19) Mea kom nunku, efu ku Poul el akkalemye yok kel Jisus Kraist nu sin met Rom puspus?
6, 7. Mea kut ku in fwak ke mutaweyen congregation in an Rom, a la su wi ka?
6 Kut tia etu la fuka congregation fwin an Rom oakiyuki. Ya met Ju ku met proselyte puspus su oasr in len in Pentecost 33 C.E. elos folokla nu in Rom oana sie met Kristian? (Orekma 2:10) Ku ya met kuka a met fwufwasryesr su met Kristian pa sulkakin ma paye fwin an Rom? Ke kutena oiya su sikyak, ke pal se Poul el simusla buk se inge, in yea 56 C.E., congregation fwin an se inge oakiyuki tari. (Rom 1:8) Kain in met fuka wi ke congregation se inge?
7 Kutu selos tuku ke sruf lun met Ju. Poul el paing Antronaikus a Junias oana “met sou luk,” saap kalmekin kas inge pa elos met Ju oana el. Mokul se inge su pangpang Akuila, sie met su orala loom nuknuk, wi mutan kiyel, Priska, elos met Ju pana. (Rom 4:1; 9:3, 4; 16:3, 7; Orekma 18:2) Tusruktu met lili puspus su Poul el supwela kas in paing lal elos tia met Ju. Kutu selos wi muta in “loom sel Sisar,” saap kalmekin la elos met kulansap lal Sisar a met kol ke loom sel.—Filippai 4:22; Rom 1:6; 11:13.
8. Ma upa fuka sun met puspus in an Rom?
8 Kais sie met Kristian in an Rom elos sun ma upa, a kut sun pa ma upa ke pal inge. Poul el akuteye ma inge: “Tu met e nu kemwa orek ma koluk, a tia sun mwolana lun God.” (Rom 3:23) Kalem la, met nukewa su Poul el simusla leta se inge elos enenu in akilen la elos met orek ma koluk a elos enenu in filiye lulalfongi lalos nu ke inkanek lun God in akfwalye ma enenu se inge.
Metu elos Enenu in Akilen la Oasr Ma Koluk Lalos
9. Poul el akkalemye yok ke ma mwomwo fuka su tuku ke mwosasu?
9 Ke mutaweyen leta lal nu sin met Rom, Poul el akkalemye ke fwako mwomwo su ku in tuku ke mwosasu su el fwakak pal nukewa: “Tu nga tia mekin ke mwosasu; tu pa inge ku lun God nu ke molela nu sin met nu kemwa su lalalfongi, nu sin met Ju meet, a ouyepa nu sin met Grik.” Aok, oasr me molela. Tusruktu, lulalfongi eneneyuk, a ma inge fwal nu ke ma paye su akkalemyeyuk in Hebakkuk 2:4: “A met sumwosmwos el fwa moul ke lulalfongi.” (Rom 1:16, 17; Galetia 3:11; Hibru 10:38) Tusruktu fuka mwosasu se inge, su ku in kol nu ke molela, el kupasr nu ke ma paye inge la “met e nukewa orek ma koluk”?
10, 11. Efu ku kalmeyen kas su simusyukla in Rom 3:23 el kalem nu sin kutu met, tusruktu tia kalem nu sin met puspus saye?
10 Meet liki sie met el ku in akkeye lulalfongi su ku in molela moul, el enenu in akilen la el sie met koluk. Kain in nunak inge tia sie me lut nu selos su lulalfongi ke God mutawauk ke elos tulik srisrik nu ke elos matula, a oasr kutu etauk lalos ke Baibel. (Ridi Ekklisiastis 7:20.) Fwin elos insese ka ku tia, oasr tari etauk lalos ke kalmen kas lal Poul ke pal se el fwak “Met e nukewa orek ma koluk.” (Rom 3:23) Ne ouinge, ke kut oru orekma lasr in sulkakin mwosasu, kut e fwa sun met puspus su tia kalem ke kas inge.
11 In kutu an, sie met ke el tulik srisrik ne ke el matula, el tia nunku mu ke pal se el isusla oasr tari ma koluk lal, a el usrui tari ma koluk. Aok, saap el akilen la el oru ma tafongla puspus, a oasr oiya puspus lal su tia mwo, a saap el oru kutu ma koluk. A el liye la met puspus saye elos oru pa kain in oiya inge. Ne ouinge, ke sripen oiyen moul lal inge, el tia kalem la efu ku el a met puspus elos oru ma koluk. Ke kutu kas su kaskaskin sin met, kom fwin fwak la sie met el met koluk, met puspus saye elos nunku mu ma kom lungse in fwak pa el sie met akmas ku sie met su kunausla kutu masap. Kalem la, sie met su matula ke kain in oiya inge el tia sa in nunku kel sifwana oana sie met orek ma koluk oana ke kalmeyen kas lal Poul.
12. Efu ku met puspus elos tia lulalfongi mu met nukewa orek ma koluk?
12 In an puspus su oasr alu puspus su ekin mu elos met Kristian, oasr met puspus we su tia lulalfongi la elos met orek ma koluk. Efu? Meyen fwinne elos wi ke loom alu lalos kais kutu pal, elos nunku ke ma simusla in Baibel kel Adam a If mu ma inge el sie sramsram pihlenfong mukena. Ku kutu met elos matula ke sie an su tia lulalfongi God. Elos nunak luo fwin oasr God a ke sripe se inge elos tia kalem la God Fulatlana el oakiye akwuk ke oiyen moul nasnas nu sin metu, a fwin metu elos tia akos akwuk fulat inge, ma inge kalmekin nu ke ma koluk. Ke ma inge, elos oana met puspus in century se meet su Poul el akkalemye mu “wangin fwinsrak” a wangin “God fwin fwalu.”—Efesus 2:12.
13, 14. (a) Mea sie sripe paenang met nukewa su tia lulalfongi God a tia nunku mu elos orek ma koluk tia ku in fwak mu elos nukin God? (b) Selulalfongi kol met puspus nu ke mea?
13 Ke leta lal Poul nu sin met Rom, el akkalemye sripe luo paenang oiya inge el tia sie sripe mwomwo in fwak mu metu tia ku in akilen ma upa ke ma koluk. Sripe se meet pa, ma orekla nukewa sang ma lo nu ke oasryen God su orala ma nukewa. (Ridi Rom 1:19, 20.) Ma inge el fwal nu ke ma Poul el simusla ke leta lal nu sin met Hibru ke pal se el muta in an Rom: “Tu loom nu kemwa musaiyuk ke kutena met, a el su musai ma nu kemwa pa God.” (Hibru 3:4) Kain in nunak inge srusrngiye nu ke sie God su orala ma nukewa, wekunang kosrao a fwalu nufon.
14 Ke ma inge Poul el paye ke el simusla ma inge nu sin met Rom la kutena met, wekunang met Israel in pal meeta, su kulansap nu ke ma srolela, elos tia ku in fwak mu elos nukin God. Oiya inge ku in fwak pa ke met puspus su fuleak ke orekma fokfok a kosro su lain orekmakinyen lumalos oana mokul a mutan. (Rom 1:22-27) In fwal nu ke oiya inge, Poul el sumwos in akuteye la ‘met Ju a met Grik nukewa on ye ma koluk.’—Rom 3:9.
Sie ‘Met Lo’
15. Ma fuka oasr yurin met nukewa, a mea ma inge oru nu sin met?
15 Ke buk lun Rom, Poul el akkalemye pa ke siepa sripe paenang metu elos enenu in akilen la elos orek ma koluk a efu oasr me enenu in molelosla liki ma upa inge. Ke masap su God el sang nu sin met Israel in pal meeta, Poul el simusla kas inge: “Met nu kemwa su orekma koluk ye ma sap, fwa nununkeyuk ke ma sap.” (Rom 2:12) Poul el tafwela ke me akuteye mwomwo lal, a el akkalemye kalem la met lun mutunfwal puspus ku sruf puspus su tia etu masap lun God elos “oru ke lumalos ma lun ma sap.” Efu ku met inge elos tia lela orekma fokfok inge lun pukas, akmas, a pusrapasr? Poul el akkalemye sripe ka: Oasr ella lalos.—Ridi Rom 2:14, 15.
16. Efu ku ella su oasr yurin sie met el tia kalmekin la el ku in fwasr liki orekma koluk?
16 Tusruktu saap kom liye tari la fwinne oasr ella ku conscience lun sie met su orek ma lo in elos, ma inge tia kalmekin la met inge el fwa akos kolyuk lun ella lal. Ma sikyak nu sin met Israel in pal meeta akkalemye ma inge. Fwinne oasr yurin met Israel ella su God el sang nu selos, a oasr pa yurolos masap lun God ke pusrapasr a orekma lun kosro, elos tia akos ellalos a Masap lun Jeova. (Rom 2:21-23) Oasr meta yok lalos a paye la elos met orekma koluk, a tia sun akwuk fulat lun God a ma lungse lal. Ma inge akkolukye fototo lalos nu sin God su oralosla.—Livitikus 19:11; 20:10; Rom 3:20.
17. Kas in akkeye fuka kut eis ke buk lun Rom?
17 Ma kut lutlutkin tari ke buk lun Rom ku in akkalemye ke oiya upa su sikyak nu sin metu ye mutun God Fulatlana, wekunang kut nukewa. Tusruktu, oasr pa ma saye su Poul el akuteye. Poul el orekmakin kas lal Devid su simusyukla in Sam 32:2, a el simusla ouinge: “Insemwomwo met se su ma koluk lal nunak munas nu sel ka, a ma sito lal afwinyuki; insemwomwo met se su Jeova el tia oekla ma koluk lal nu sel.” (Rom 4:7, 8) Aok, God el orala sie inkanek mwomwo in nunak munas ke ma koluk a tia kunausla masap sumwosmwos lal.
Mwosasu Kel Jisus sie Ma Yok Sripe nu ke Peng Lasr
18, 19. (a) Oiya fuka ke mwosasu Poul el akkalemye kalem nu sin met Kristian in an Rom? (b) Tu kut in eis me insemwomwo lun Togusrai, mea kut enenu in akilen?
18 Saap kom fwak ouinge, “Mwosasu na paye pa inge!” A ma inge akesmakinye kut ke sie oiya ke mwosasu su Poul el akkalemye yok ke buk lun Rom. In oana ke ma akkalemyeyuk tari, Poul el simusla: “Tu nga tia mekin ke mwosasu; tu pa inge ku lun God nu ke molela.”—Rom 1:15, 16.
19 Mwosasu inge arlana yok sripe nu ke kunokon lun Jisus in akpayeye akwuk lun God. Poul el ku in ngetla nu ke pal fwasru ke “len se ke God el a fwa nununku ma lukma lun met, fwal nu ke mwosasu, ke Jisus Kraist.” (Rom 2:16) Ke pal se el fwak ma inge, el tia na aksrikyela saokiyen “togusrai lun Kraist a lun God” ku ke ma God el fwa oru ke inkanek lun Togusrai. (Efesus 5:5) Tusruktu el akkalemye la kut fwin lungse in moul a engunkin me insemwomwo puspus su fwa sikyak ye Togusrai lun God, kut enenu in akilen (1) la kut met koluk ye mutun God a (2) lulalfongi nu sin Jisus Kraist eneneyuk in eis nunak munas ke ma koluk lasr. Fwin sie met el kalem a lulalfongi ke akwuk puspus inge lun God a el liye la fuka ma inge sang fwinsrak mwo nu sel, el ku in fwak, “Aok, mwosasu na paye pa inge!”
20, 21. Ke orekma in luti lasr, efu ku kut enenu in esam ke mwosasu su akkalemyeyuk kalem ke buk lun Rom, a la mea fwako mwo su ku in tuku ka?
20 Paye la kut enenu in esam pal nukewa ke oiya lun mwosasu inge ke kut akpayeye orekma lasr in sulkakin a luti kas lun God. Poul el sramsramkin ma kel Jisus, a el orekmakin kas inge su Isaia el simusla: “El su lalalfongi el fwa tia akmekinyeyuk.” (Rom 10:11; Isaia 28:16) Etauk yok sripe kel Jisus saap tia me lut nu selos su oasr tari etauk ke ma Baibel el akkalemye ke ma koluk. Tusruktu, nu sin met puspus saye, kas inge fwa ma sasu nu selos, ma se su tia eteyuk ku tia lulalfongiyuk ke an selos. Fwin met inge elos mutawauk in lulalfongi nu sin God a ke ma Simusla, kut fwa enenu in akuteye nu selos kunokon lun Jisus. Me lutlut toko e fwa akuteye la fuka Rom sapta 5 el akkalemye ke oiya lun mwosasu inge. Saap kom e fwa liye la me lutlut inge el me kasru na yok ke orekma in luti lom.
21 Sie me insemwomwo yok in kasru met nukewa su paye insielos in eis etauk a kalem ke mwosasu su akkalemyeyuk ke pal puspus ke buk lun Rom, mwosasu su “pa inge, ku lun God nu ke molela nu sin met nu kemwa su lalalfongi.” (Rom 1:16) Sayen kut eis me insemwomwo ka, kut fwa liye met puspus elos insese pa ke ma Poul el akkalemye in Rom 10:15: “Fuka mwolana lun nielos su wise mwosasu lun ma mwo!”—Isaia 52:7.
[Footnote]
a Kas oapana inge simusyukla pa ke fus saye in Baibel.—Mark 1:1; Orekma 5:42; 1 Korint 9:12; Filippai 1:27.
Ya Kom Esam?
• Buk lun Rom el akkalemye ke oiya fuka ke mwosasu?
• Ma paye fuka kut enenu in kasru met puspus elos in etu pa?
• Fuka “mwosasu lun Kraist” ku in kalmekin me insemwomwo puspus nu sesr a nu sin met puspus saye?
[Petsac ke sra 4]
Mwosasu su akkalemyeyuk ke buk lun Rom el akkalemye pa ke kunokon yok sripe lun Jisus ke akwuk lun God
[Petsac ke sra 5]
Kut nukewa isusla su oasr tari meta upa, ma inge pa ma koluk!