Ke Oalu El Fwakak Nu Ke Moul
“Tu elos nu kemwa su pangon nu ke en Jeova elos fwa moul.”—ROM 10:13.
ME sramsram ke Baibel el akkalemye ‘len puspis lun Jeova.’ Sronot ke len lal Noa, kunanela lun Sodom a Gomorrah, a kunanela lun Jerusalem in yiu 607 B.C.E. a 70 C.E. ma inge nu kemwa len lulap a me aksangeng lun Jeova. Pa inge len in oru nununku lain met nu kemwa su lain Jeova. (Malakai 4:5; Luk 21:22) Ke lusen len ingo, met puspis elos mise ke sripen ma koluk upa lalos. Tusruktu kutu met moliyukla liki. Jeova el oru kas in sensen, el akkalemye nu sin met koluk ongoiye su apkurun in tuku a sang nu sin met fwokpap pal mwo lalos in suk nien molela.
2 Kunanela lun Jerusalem in yiu 70 C.E. pa sie me srikasrak mwo ke ma se inge. Akkalemyeyuk ma inge yiu 900 meet liki ma inge sikyuk, met palu Joel el simusla: “A Nga fwa fwakak ma sakuruk in kosrao a in fwalu, sra, a e, a sruin kulas. Fwatu fwa ekla nu ke losr, a malem nu ke sra, meet liki len lulap a me aksangeng lun Jeova tuku. Fuka sie met el ku in moula liki kain in pal in me aksangeng inge? Joel el simusla ye koko lun ngun mutal: “A a fwa te oru, kutena met su fwa pangon en Jeova fwa moliyukla; tu a fwa oasr elos su kaengla fwin Eol Saion a in Jerusalem, oanu Jeova el fwak, a in maslon met lula elos su Jeova el fwa pangon.—Joel 2:30-32.
3 In Pentecost 33 C.E., met sap Piter el sramsram nu sin sie u lun met Ju a met proselytes fwin an Jerusalem, orekmakin kas palu lal Joel a akkalemye la met su longol elos enenu in sano ke akpayeyen ma inge in len lalos. “A Nga fwa fwakak ma sakuruk in kosrao lung, a me akul fwin fwalu ten, sra, a e, a okun kulas; fwatu fwa ekla losr, a malem ekla sra, meet liki len lun Jeova a tuku, len se su pengpeng a sakuruk. A a fwa te oru, tu el su pre in En Jeova el e fwa moul.” (Orekma 2:16-21) Un met inge nu kemwa su longol Piter elos muta ye Ma Sap lal Moses, ke ma inge elos etu en Jeova. Ke ma inge Piter el akkalemye la in pangon nu ke en Jeova oasr ma saye su eneneyuk. Sie ip yok ke ma se inge pa, elos enenu in baptaisla in en Jisus, el su anwuki a akmoulyeyuk nu ke moul ma patpat in kosrao.—Orekma 2:37, 38.
4 Mutamwauk ke pal in Pentecost, met Kristian nu kemwa elos sulkakin kas ke sifwil moulyuk lal Jisus. (1 Korint 1:23) Elos akkalemye la met nu kemwa ku in ekla mwen nutin God in ngun ke inkanek lun nutela a elos ku in wi ipen “Israel lun God,” sie mutanfwal sasu in ngun su ku in ‘fwakak mwo lun Jeova in mutanfwalnu kemwa.’ (Galetia 6:16; 1 Piter 2:9) Elos nu kemwa su muta oaru nu ke mise elos fwa eis me usru ke moul ma patpat in kosrao oanu met usru wilul Kraist ke Togusrai lal in kosrao. (Mattu 24:13; Rom 8:15, 16; 1 Korint 15:50-54) Sayen ma inge, met Kristian inge elos enenu in sulkakin len lulap a me aksangeng lun Jeova su apkurun in tuku. Elos enenu in sang kas in sensen ke fwal lun met Ju su akola in sun sie ongoiye su alukela liki ma upa su sun Jerusalem a met nu kemwa su ekin met lun God ke pal ingo. Tusruktu, oasr kutu met su ku in moul. Su? Elos nu kemwa su pangon nu ke en Jeova.
“In Len Safla”
5 Ke inkanek puspis, luma a ma sikyuk in pal meeta el pitse nu ke ma kut ku in liye misinge. Mutamwauk 1914, met nu kemwa elos muta ke sie pal su Baibel el pangpang oanu “pal safla,” “saflaiyen akmwuk se inge,” a “len safla.” (Daniel 12:1, 4; Mattu 24: 3-8; 2 Timote 3:1-5) Ke century lasr, meun silolel, orekma silolel su wangin safla, a kulamwi lun ikwe a lun an’u ase nu sesr akpayeye sakuruk ke ma Baibel el fwak. Ma inge nu kemwa ipen akul su Jisus el palye, a akkalemye la met nu kemwa elos apkurun in pulakin len safla ke me aksangeng lun Jeova. Ma inge el safla ke meun lun Armagedun, pa inge saflaiyen “ongoiye lulap oanu tia liyeyuk ke mutamweyen, fwalu nu inge, mo, a fwa tia nu tok.”—Mattu 24:21; Fwakyuk 16:16.
6 Ke kut liye la pal in kunausten apkurun in tuku, Jeova el oru orekma ke molela lun met fwokpap. Ke lusen “len safla” se inge, el orekeni met lula ke Israel lun God in ngun a met kulansap lal fwin fwalu, mutamwauk 1930 nu ke pal inge, elos orekeni “sie u lulap, su wangin met ku in oekla, sin mutanfwal nu kemwa, a sin sruf nu kemwa a loa nu kemwa.” Oanu sie u, elos inge “tuku liki keok lulap” a moul. (Fwakyuk 7:9, 14) Tusruktu fuka kais sie met elos ku in oru molela lalos in paye na paye? Met sap Poul el sang topuk nu ke kusensiyuk inge. In Rom sapter 10 el sang kai ke molela—kai su fwal nu ke len lal a fwal pa ke len lasr.
Sie Pre ke Molela
7 Ke pal se ma Poul el simusla buk lun Rom, Jeova el sisla tari Israel oanu sie mutanfwal. Tusruktu, met sap Poul el fwak: “Lungse lun insiuk a kaifwe luk nu sin God kalos, tu elos fwa moul.” El fwinsrak la kutu sin met Ju elos ku in eis etauk sumwos ke ma lungse lun God, su kol nu ke molela lalos. (Rom 10:1, 2) Sayen ma inge, Jeova el lungse met nu kemwa su muta fwin fwalu in akkalemye lalalfongi a molelosla, oanu ma simusla in Jon 3:16 el fwak: “Tu God el lungsel fwalu ou inge, tu el ase Mwen siefwunnu isusla nutul, tu el su lalalfongel fwa tia tula, a el fwa eis moul ma patpat.” Lango lal Kraist el ikasla inkanek nu ke molela lulap. Oanu in len lal Noa a kutu len in nununku su fwasr toko, oasr “peng mwo” lun Jeova pal nu kemwa su el sulkakin, el srusrngiye inkanek nu ke molela.—Mark 13:10, 19, 20.
8 In akkalemye oiye mwo lal nu sin met Ju a met Pegan, Poul el luti nu selos ke pal mwo nu kemwa. El “eis insien met Ju a met Grik.” El fwak nu sin met elder fwin an Efesus: “Fuka Nga tia srungesr in fwakak kutena ma mwo nu sumwos a Nga luti nu sumwos lemtulaik, a liki sie loom nu ke sie loom. A fwakak nu sin met Ju a met Grik ke auliyuk nu sin God, a lalalfongi nu sin Jisus Kraist Leum lasr.” (Orekma 18:4; 20:20, 21) In oupanu, Met Lo lun Jeova ke len inge elos orekmakin moul lalos ke luti, tia nu selos mukena su ekin Kristian, a nu sin met nu kemwa, fwinne nu selos su muta “yen loesilanu fwalu.”—Orekma 1:8; 18:5.
Sulkakin “ ‘Kas’ lun Lalalfongi”
9 Sie kain in lalalfongi su onnu pa eneneyuk ke molela. Ke el sramsram ke Duteronomi 30:14, Poul el fwak: “ ‘Kas on apkurun nu sum, in oalum, a in insiom’; pa inge, kas lun lalalfongi, su kut luti.” (Rom 10:8) Ke kut luti ke “ ‘kas’ lun lalalfongi inge,” ma inge arulanu sremla na paye ke insiesr. Paye na paye pa inge nu sel Poul, a kas in toeni lal ku in akkeye kut tu kut in oanu el ke orekma in sulkakin lalalfongi nu sin kutu met: “Tu kom ‘fwakak ke oalum,’ tu Jisus el Leum, a lalalfongi in insiom tu God el akmoulyelak liki met mise, kom fwa moul.” (Rom 10:9) Kas se inge tia enenu in fwakak mukena ye mutun met nu kemwa ke pal in baptais a ma inge enenu pa in orek pal nu kemwa, sie me akpayeye moniyuk ye mutun metu ke ip puspis lun ma paye. Kain in ma paye inge el sramsram yok ke e saok lun Leum Ku Liki Ku Jeova; ke Togusra Messaia lasr a Met Lango, Jisus Kraist; a ke mwolela sakuruk lun Togusrai.
10 Wangin moul nu sin kutena met su tia eis “ ‘kas’ lun lalalfongi” inge, oanu met sap el fwak: “Tu ke insie sie met el lalalfongi nu ke sumwosmwos; a ke oalu el fwakak nu ke moul. Tu Ma Simusla el fwak: ‘El su lalalfongi el fwa tia akmwekinyeyuk.’ ” (Rom 10:10, 11) Kut enenu in eis etauk sumwos ke “ ‘kas’ lun lalalfongi” inge a tafwela in akkapye ma inge ke insiesr tu kut nu kemwa mokleyuk in fwakak ma inge nu sin kutu met. Jisus el akismakinye kut: “Tu el su fwa mekin Keik a ke kas luk in fwil kosro a koluk se inge, Mwen nutin met el fwa ouyepa mwekin kel, ke el tuku in mwolanu lun Papa tumal wi lipufon mutal.”—Mark 8:38.
11 Oanu met palu Daniel el palye, ke len safla se inge “elos su lalmetmet” elos inge liyeyuk oanu “saromrom lun yen engyengu,” ke kut liye la orek lo ke Togusrai fwasrelik ke safalaiyen fwalu. Elos “furokla met puspis nu ke sumwosmwos,” a etauk paye yokyokelik, meyen Jeova el akkalemye na paye kas palu puspis ke len safla se inge. (Daniel 12:3, 4) Pa inge peng mwo ke molela su yok sripe ke molela lun met nu kemwa su lungse ma paye a suwmosmwos.
12 Met sap Poul el tafwela: “Tu wangin sieliki in maslon met Ju a met Grik, tu Leum siefwunnu el Leum fwe nu kemwa, a el kasrup nu sin met nu kemwa su pangon nu sel.” (Rom 10:12) “Peng mwo” se inge enenu in lutiyuk ke len inge ke inkanek yok fwin fwalu nu fon—nu sin met nu kemwa, ke saflaiyen fwalu. Lipufon in Fwakyuk 14:6 el tafwela in soksok yen engyengu, a filiyuki nu sesr “mwosasu ma patpat tu el fwa fwakak nu selos su muta fwin fwalu, a nu sin mutanfwal a fwil a loa a sruf nu kemwa.” Fuka ma inge sang ma lane nu selos nu kemwa su loang nu ka?
Pangon Nu Ke En Jeova
13 Ke el orekmakin Joel 2:32, Poul el fwak: “Tu elos nu kemwa su pangon nu ke en Jeova elos fwa moul.” (Rom 10:13) Arulanu fwal na paye kas se inge ke yeartext lun Met Lo lun Jeova ke yiu 1998! Yok sripe na paye misinge in fwasr nu meet wikin lalalfongi nu sin Jeova, oru in eteyuk enel a akmwuk mwomwo su el kalmekin! Oanu in century se meet, oupanu ke len safla lun akmwuk koluk inge, wowon ke tung akkalemyeyuk: “Komwos sifwanu molikomwosla liki fwil ku se inge.” (Orekma 2:40) Me solsol inge oanu sie me ukuk nu sin met nu kemwa su sangeng sin God fwin fwalu nu fon, elos in pangon Jeova tu lan ku in sang molela nu selos a nu selos su porongo kas in sulkakin lalos ke peng mwo.—1 Timote 4:16.
14 Mea sikyuk fwin len lulap lun Jeova el tuku fwin fwalu se inge? Apkurun met nu kemwa elos tia ngetuk nu sin Jeova ke molela. Apkurun met nu kemwa elos “fwak nu sin eol a nu sin eot: ‘Komwos topla nu fwes, a mwukinkutla liki mutun El su muta fwin tron, a liki mulat lun Lam.’ ” (Fwakyuk 6:15, 16) Fwinsrak lalos oakiyuki nu ke u puspis su oanu eol ke akmwuk se inge. Fuka arulanu mwo na paye, elos fwin filiye lalalfongi lalos ke Eot Ku emeet, Jeova God! (Duteronomi 32:3, 4) Nu Sel, Togusra Devid el fwak: “Jeova el eot ku luk, a nien mol luk, a Met molela luk.” Jeova el Eot ku luk.” (Sam 18:2; 95:1) En God “sie tauer ku,” “tauer” ku siefwunnu su ku in kurungin ke lusen pal in ma upa. (Soakas 18:10) Ke ma inge, arulanu yok sripe in luti met puspis su moul misinge.
15 Arulanu fwal, met sap Poul el siyuk: “Na fuka elos fwa pang nu sel su elos tia lalalfongi?” (Rom 10:14) Srakna oasr met puspis su ku in eis kasru, in oru “ ‘kas’ lun lalalfongi in ma lalos, a tu elos in pangon nu ke en Jeova ke molela. Lalalfongi arulanu yok sripe. Poul el akkalemye ke leta saye lal: “A fwin wangin lalalfongi met elos koflanu akinsemwomwoye God, tu el su tuku nu yurin God el fwa lalalfongi tu el God, a tu el Met sungmoul nu selos su sokol.” (Hibru 11:6) Ke ma inge, fuka million puspis sin met inge elos ku in filiye lalalfongi lalos nu sin God? Ke leta lal nu sin met Rom, Poul el siyuk: “A fuka elos fwa lalalfongi el, su elos tia long Kel?” (Rom 10:14) Ya Jeova el sang inkanek nu selos tu elos in ku in long? Aok, paye na paye el oru ou inge! Loang nu ke kas lal Poul ke el tafwela: “A fuka elos fwa long fwin wangin met luti?”
16 Ke me sramsram inge lal Poul arulanu kalem la oasr enenu ke met luti. Jisus el akkalemye ou inge, nu ke “saflaiyen akmwuk se inge.” (Mattu 24:14; 28:18-20) Ma inge sie ip yok ke akmwuk mutal in kasru metu in pangon nu ke en Jeova tu elos in ku in moul. Fwinne ke Kristendom, apkurun met nu kemwa elos tia oru kutena ma tu elos in ku in akfulatye e saok mutal lun God. Met puspis elos liksreni in kapsreni Jeova nu sel Jisus a ke ngun mutal ke luti lun Trinity su elos sifwanu tia ku in aketeye. Ouyepa, met puspis elos putatla nu ke un met su sramsramkinyuk in Sam 14:1 a 53:1: “Met lalfon el fwak ke insiel: ‘Wangin Jeova.’ ” Elos enenu in etu la Jeova el sie God moul, a elos enenu in etu kalmekin Enel elos fwin lungse in moula liki ongoiye lulap su apkurun in tuku.
‘Mwolanu lun Nielos’ Su Wise Mwosasu
17 Oasr siepa kusensiyuk saok lun met sap Poul: “A fuka elos fwa luti fwin tia supalosla? Oanu ma simusla: ‘Fuka mwolanu lun nielos su wise mwosasu lun ma mwo!’ ” (Rom 10:15) Ke kas lal inge Poul el orekmakin Isaia 52:7, su sramsramkin kas palu ke sifwil foloko a akkalemye ke len lasr mutamwauk 1919. Ke len inge, ke siepa pal, Jeova el supwelosla “su wise kas mwo ke ma mwo, su sulkakin lango.” Ke sie inse pusisel in akos, “met san” akmusrala a met su wilulos elos tung ke engun. (Isaia 52:7, 8) Saap nielos su sulkakin lango ke len inge arulanu ulle, a saap fokfok, ke elos oru orekma lun forfor sie loom nu ke sie loom, tusruktu mutalos arulanu saromrom ke engun! Elos etu la Jeova el pakiyelos ke orekma se inge in sulkakin peng mwo ke misla a in sang insemwomwo nu sin met asor, kasrelos in pangon nu ke en Jeova a moliyukla.
18 Fwinne metu elos “filiye lalalfongi ke ma elos long” ku fwinne elos tia akos ma inge, kas lal Poul arulanu paye: “Ya elos tia long? Aok, payenu, ‘pusralos fwasrelik in fwalu nu fon, a kas lalos nu yen safla fwalu.’ ” (Rom 10:16-18) Oanu “kosrao fwakak ke mwolanu lun God,” a ma inge akkalemyeyuk ke ma orekla lal, oupanu Met Lo lal fwin fwalu, elos enenu in fwakak “yiu in oi lun Jeova, a len in foloksak lun God lasr . . . in akpwaryelos nu kemwa su asor.”—Sam 19:1-4; Isaia 61:2.
19 Len lulap a me aksangeng lun Jeova arulanu futotoeni. “We nu sesr ke len sa; tu len lun Jeova apkurun me, a a fwa tuku oanu kunausten liki El Su Ku liki Ku!” (Joel 1:15; 2:31) Kut nu kemwa pre a fwinsrak la met puspis elos fwa sa porongo ke peng mwo, a som nu ke u lun Jeova. (Isaia 60:8; Hebakkuk 2:3) Esam la kutu len lun Jeova sang kunausten nu sin met koluk—in len lal Noa, in len lal Lot, a in len lun met Israel a met Juda koluk. Kut tu futoto misinge ke ongoiye lulap su yok emeet, ke pal se ma paka lun Jeova el tuku in kunausla ma koluk fwin fwalu se inge, na ma inge ikasla inkanek nu ke paredais su oasr misla ma patpat. Ya kom sie selos su “pangon nu ke en Jeova” ke oaru? Fwin aok, na engun! Meyen oasr mwolela lun God nu sum in moul.—Rom 10:13.
Fuka Kom Topuk?
◻ Kain in ma sasu puspis fuka akkalemyeyuk tukun Pentecost 33 C.E.?
◻ Fuka met Kristian elos loang nu ke “ ‘kas’ lun lalalfongi”?
◻ Mea kalmen ‘pangon nu ke en Jeova’?
◻ Ke inkanek fuka oasr ‘nie mwolanu’ lun met roso lun Togusrai?
[Study Questions]
1. Ke lusen me sramsram nu kemwa lun fwalu, kain in kas in sensen puspis fuka akkalemyeyukla?
2, 3. (a) Kain in kas in sensen fuka ke inkanek lun kas palu srumunyuk ke pal in Pentecost? (b) Mutamwauk Pentecost 33 C.E., mea ma inge su eneneyuk ke pang nu ke en Jeova?
4. Kain in peng fuka met Kristian elos sulkakin in an nu kemwa?
5. Kain in me akpayeye puspis fuka ke kas palu akpayeyuk ke len lasr?
6. (a) Fuka Jeova el orekma in molela met fwokpap? (b) Piye kut ku in konaok kai lal Poul ke inkanek in molela?
7. (a) Kain in fwinsrak akkalemyeyuk in Rom 10:1, 2? (b) Efu oasr inkanek yok lun Jeova ke pal inge in sulkakin “peng mwo”?
8. In etawi me srikasrak lal Poul, nu sin su met Kristian elos sulkakin peng mwo ke len inge, a fuka?
9. (a) Kain in lalalfongi fuka Rom 10:8, 9 el kaifwe kut in oru? (b) Nge a fuka kut fwakak lalalfongi lasr?
10. Fwal nu ke Rom 10:10, 11, fuka kut ku in srukye “kas lun lalalfongi”?
11. Lupaka orekma in sulkakin peng mwo enenu in sun, a efu?
12. Fuka Rom 10:12 el kapsreni nu ke kunokon su lipufon el akkalemye in Fwakyuk 14:6?
13. (a) Mea yeartext lasr ke 1998? (b) Efu yeartext se inge arulanu fwal ke len inge?
14. Ke kain in Eot fuka kut enenu in pang ke molela?
15. Mea Rom 10:14 el akalemye fwin ke lalalfongi?
16. Ke akmwuk mutal, efu met luti arulanu yok sripe?
17. (a) Efu fwal nu sel Poul in orekmakin ke sramsram lal kas palu ke sifwil foloko? (b) Mea ma inge su toeni nu ke orekma in oasr ‘nie mwolanu’?
18. Mea Rom 10:16-18 el fwak fwin ke ma sikyuk safla ke orekma in sulkakin peng mwo?
19. Mea sikyuk nu selos su ‘pangon nu ke en Jeova’ ke len inge?