God el Fwakak Oiyen Lung Lal Nu Sesr
“Ma kulang fwa leumi ke sumwomwos nu ke moul ma patpat.”—ROM 5:21.
1, 2. Me sang fuka luo metu enenu in nunku yok ka? Tusruktu piye ka ke ma luo inge pa ma yok sripe emeet?
“MA MWO emeet su met Rom elos ku in sang nu selos su fwa sikyak tokolos pa masap lalos a ke nunak lalos inge mu elos enenu in moulkin moul lalos fwal nu ke masap.” (Dr. David J. Williams of the University of Melbourne, Australia) Paye la me sang se inge arlana mwo, tusruktu, oasr sie me sang su arlana yok sripe liki ma inge. Me sang se inge pa inkanek lun God in oasr fototo mwomwo a oiyen sumwosmwos nu sel a ke fwinsrak ke molela a moul ma patpat.
2 Ke inkanek su God el oru tu me sang inge ku in eis sin met puspus el kupasr nu ke nununku sumwos lal. In Rom sapta 5, met sap Poul el tia akkalemye oiya puspus inge ke el akuteye ke masap puspus. A, el sramtauk me akuteye lal ke kas mwomwo inge: “Ke ma inge, aksumwosyeyuk tari ke lalalfongi, oasr misla yurosr nu sin God ke Leum lasr Jisus Kraist.” Met nukewa su eis me sang lun God elos akkeyeyuk in akkalemye pa lungse nu sel. Poul el sie selos. El simusla: “Lung lun God okoila ke insiesr ke inkanek lun ku lal.”—Rom 5:1, 5, New World Translation.
3. Kusensiyuk puspus fuka sikyak?
3 Efu ku me sang mwomwo inge eneneyuk? Fuka God el ku in sang ma inge ke inkanek fwal a mwo? A mea met puspus elos sapkinyuk in oru in akfwalye moul lalos nu ka? Lela kut in liye me top mwomwo nu ke kusensiyuk nukewa inge a lela kut in liye la fuka me top inge akkalemye yok ke lungse lun God.
Lungse lun God Lain Ma Koluk
4, 5. (a) Ke inkanek yok fuka Jeova el akkalemye lungse lal? (b) Etauk ke ma sikyak fuka kasre kut in eis kalem ke Rom 5:12?
4 Ke sripen lungse yok lal, Jeova el supwema Mwen sefwanna natul in kasru metu. Poul el akkalemye ouinge: “God El fwakak oiyen lung Lal nu sesr, in ma inge, tu Kraist el mise kas, ke kut met koluk.” (Rom 5:8) Nunku ke oiya paye se inge su akkalemyeyuk ke fus se inge: “Ke kut met koluk.” Met nukewa enenu in etu la fuka kut nukewa ekla met koluk.
5 Poul el simusla ma sikyuk, ke el sramtauk ke kas inge: “Oana ke sie met ma koluk ilyuk nu fwalu, a mise ke ma koluk; a ouinge mise tuku nu fwin met nu kemwa, meyen elos nu kemwa oru ma koluk.” (Rom 5:12) Kut ku in eis kalem ka meyen God el orala sie ma simusla ke mutaweyen moul lun met. Jeova el orala met luo inge, Adam a If. God su orala met el sumwosmwos, a met luo inge su papa a nine kiyen met nukewa, elos sumwosmwos pa. God el sang sie masap nu selos a el fwak nu selos la fwin elos seakos masap se inge, elos fwa mise. (Genesis 2:17) Tusruktu, elos oru sulela lalos su kunauselosla, elos tia akos masap lun God, ke ma inge elos pulesrel oana God su sang masap nu selos a Fulatlana.—Duteronomi 32:4, 5.
6. (a) Efu ku tulik nukewa natul Adam elos mise meet liki pal se su God el sang Masap lal Moses a tokin pal se inge? (b) Mea ku in pupulyukkin ke sie mas su metu usrui?
6 Tokin Adam el orala ma koluk, pa inge pal se el oswela tulik, a tulik nukewa natul usrui ma koluk a fwako koluk nukewa ka. Aok, elos tia kunausla masap lun God oana ke Adam el oru, paenang elos tia nununkeyuk ke ma koluk sepana; ku soenna oasr kutena akwuk lun masap itukyang nu selos. (Genesis 2:17) Ne ouinge, met nukewa su tuku sel Adam elos usrui ma koluk. Ke ma inge, ma koluk a mise leumi mutawauk ke pal lal Adam nu ke pal se God el sang masap nu sin met Israel, su akkalemye kalem la elos met koluk. (Ridi Rom 5:13, 14.) Fwako lun ma koluk su metu usrui ku in pupulyukkin nu ke kain in mas su kut eis sin papa a nine kiyesr. Kutu sin tulik ke sou elos usrui mas sin papa ku nine kiyelos, ne ouinge tia tulik nukewa eis mas inge. Tusruktu tia pa inge ma sikyak ke ma koluk. Kut nukewa usrui ma koluk sel Adam a ke sripe se inge, kut nukewa mise. Ya ma upa inge ku in aksumwosyela?
Mea God el Orala Ke Inkanek lun Jisus Kraist
7, 8. Fuka orekma lun met sumwosmwos luo kol nu ke oiya su tia oana sie?
7 Jeova el orala sie akwuk mwomwo nu sin metu in akwanginyela ma koluk su elos usrui. Poul el akuteye la ma inge ku in akpayeyuk ke inkanek lun siepa met, sie met sumwosmwos, su pangpang pa oana Adam akluo. (1 Korint 15:45) Tusruktu inkanek in moul lun met sumwosmwos luo inge tia oana sie. Ke inkanek fuka?—Ridi Rom 5:15, 16.
8 “A tia oana ma koluk, ouyepa ouinge me kulang [“me sang,” NW], ” Poul el simusla. Adam el orala ma koluk, a fwal elan eis nununku ka, aok el mise. Tusruktu, tia el mukena e fwa mise. Kas lun God el akkalemye: “Ke ma koluk lun sie [met] ma puspus mise.” In fwal nu ke nununku sumwos, tulik nukewa natul Adam fwal in mise, meyen elos nukewa orekma koluk, wekunang kut nukewa. Ne ouinge, kut ku in eis me akkeye in etu la met sumwosmwos se inge, Jisus, el ku in orala ma mwomwo su siena liki ma sikyak nu sin met se meet. Mea sikyak? Kut ku in liye me top nu ka ke ma Poul el fwak ke “orekma in fwakak [kain in met nukewa] in sumwosmwos nu ke moul.”—Rom 5:18, NW.
9. God el oru ma fuka in fwakak met puspus in sumwosmwos, oana ke ma akkalemyeyuk in Rom 5:16, 18?
9 Mea kalmen kas Grik inge “orekma in fwakak sumwosmwos nu ke moul”? Sie met leng lun Baibel el simusla: “El sie kas in pupulyuk su orekmakin ke akwuk lun masap. Ma inge akkalemye ke ma ekla ke oiya lun sie met nu sin God, a tia ke ma ekla ke nunak a insien met . . . Kas in pupulyuk se inge akkalemye God oana sie met nununku su orala sie sulela lal in akinsemwomwoye met su nununkeyuk, su oasr ye mutun court lun God, oana ke kas in pupulyuk, mu met se inge oru kain in ma sesumwos. Tusruktu God el akkalemye la wanginla ma koluk lun met se inge.”
10. Mea Jisus el oru su sang sripe mwomwo nu sin met in akkalemyeyuk oana met sumwosmwos?
10 Fwal nu ke mea “Met Nununku lun fwalu nufon” el akwanginyela ma koluk lun sie met sesumwos? (Genesis 18:25) Inkanek se meet su God el oru pa, el supwema mwen sefwanna natul nu fwalu. Jisus el oru ma lungse lun Papa tumal, fwinne oasr me srufwe puspus, kaskou upa a orekma koluk lun met nu sel. El sruokye oaru a paye lal nu ke na el mise ke sak soko. (Hibru 2:10) Ke pal se el kisekin moul lal oana sie met, Jisus el kisekin sie me lango su ku in aksukosokye, ku loangela, tulik natul Adam liki ma koluk a mise.—Mattu 20:28; Rom 5:6-8.
11. Me lango el enenu in oana sie nu ke ma tula fuka?
11 Poul el akkalemye la ma inge pa “sie me mol su oana sie nu ke ma se su tula.” (1 Timote 2:6, NW) Mea el lungse in akuteye ke pal se el fwak, “oana sie nu ke ma se su tula”? Adam el sang oiyen sesumwos a mise nu sin billion puspus sin met, aok nu sin tulik nukewa natul. Paye la Jisus, oana sie met sumwosmwos, ku in papa tumun billion puspus sin met sumwosmwos.a Ke ma inge, oasr ma akkalemyeyuk meet la toeni lun moul lal Jisus a lun tulik sumwosmwos nukewa natul ku in orala sie me kise su oana sie nu ke moul lal Adam a lun tulik nukewa natul su sesumwos. Tusruktu, Baibel el tia akkalemye la kutena sin ma natul Jisus ku in wi oana sie me mol ku me lango. Rom 5:15-19 el akkalemye kalem ka la mise lun “sie met” orala in oasr sukosok. Aok, moul sumwosmwos lun Jisus el oana sie nu ke moul lal Adam. Aok Jisus Kraist mukena pa me mol. Met nukewa ku in eis me sang tia mol a moul ke sripen “orekma lun sumwosmwos” lal Jisus, ke akosten a oaru lal nu ke mise. (2 Korint 5:14, 15; 1 Piter 3:18) Fuka ma inge sikyak?
Sukosokla Liki Ma Koluk ke Inkanek lun Me Lango
12, 13. Efu ku met nukewa su akkalemyeyuk oana met sumwosmwos elos enenu pakoten a lungse lun God?
12 Jeova God el eis me kise lun lango su tulik natul kisekin nu sel. (Hibru 9:24; 10:10, 12) Ne ouinge, met tuma lutlut nukewa lal Jisus fwin fwalu, wekunang met sap oaru nukewa elos srakna sesumwos. Aok elos kafweang in fwasr liki orekma koluk, tusruktu oasr pal elos tia kutangla. Efu? Meyen elos usrui ma koluk. (Rom 7:18-20) Tusruktu God el orala ma se in kasru met ka. El eis ‘me mol su oana sie nu ke ma se su tula’ a el lungse in orekmakin ma inge in sang kasru nu sin met kulansap nukewa lal.
13 Tia ke sripen God el sowemol nu sin met sap puspus a nu sin met puspus paenang God el fwa orekmakin me lango nu selos meyen elos orala kain in orekma mwomwo puspus. A, God el orekmakin me lango nu selos ke sripen pakoten a lungse yok lal nu selos. El oru sulela lal in aksukosokyela met sap a met puspus saye liki nununku nu selos, a el liyelos oana wanginla ma koluk lalos liki ma koluk su elos usrui. Poul el akkalemye kalem ma inge: “Tu ke lungkulang langoyukla komwos tari ke lulalfongi; a tia keyumwos sifwana tu me kulang sin God me.”—Efesus 2:8.
14, 15. Me insemwomwo fuka filiyuki ye mutun met nukewa su God el akkalemye oana met sumwosmwos? Tusruktu mea elos srakna enenu in oru?
14 Paye la sie me sang na mwomwo pa inge ke God Fulatlanu in nunak munas ma koluk su sie met usrui a ke ma koluk su met se inge el orala! Kom tia ku in oekla ke ma koluk su kais sie met elos orala meet liki elos ekla met Kristian; ne ouinge, ke inkanek lun me lango, God el ku in nunak munas ke ma koluk inge nukewa. Poul el simusla: “Me kulang [“me sang,” NW] tuku in aksumwosyeyuk liki ma koluk puspus.” (Rom 5:16) Met sap a met puspus su eis me sang mwomwo inge (ke elos akkalemyeyuk oana met sumwosmwos) elos enenu in kafweang in kulansap nu sin God paye wi lulalfongi lalos. Me insemwomwo fuka elos fwa eis ke pal fwasru? “Elos su eis ma yokelik lun kulang a me sang lun sumwosmwos fwa leumi in mol ke sie, aok, Jisus Kraist.” Aok, me sang inge lun sumwosmwos kololos liki mise. Me sang se inge fwa kasrelos in eis moul.—Rom 5:17; ridi Luk 22:28-30.
15 Met nukewa su eis me sang se inge, kalme pa elos akkalemyeyuk oana met sumwosmwos, elos ekla oana mwen nutin God. Elos pa met usru yurin Kraist, a oasr fwinsrak lalos in sifwil akmoulyeyukyak nu in kosrao, oana mwen nutin God in ‘kol oana togusra’ welul Jisus Kraist.—Ridi Rom 8:15-17, 23.
Lungse lun God Akkalemyeyuk nu sin Met Puspus
16. Fuka met puspus su oasr fwinsrak in moul fwin fwalu elos eis me sang?
16 Tia met nukewa su akkalemye lulalfongi a kulansap nu sin God oana met Kristian oaru oasr fwinsrak in ‘kol oana togusra’ welul Kraist in kosrao. Met puspus inge oasr fwinsrak lalos fwal nu ke Baibel su oana sie nu ke fwinsrak lun met kulansap lun God meet liki pal lun met Kristian in pal meeta. Elos fwinsrak in moul ma patpat ke sie paredais fwin fwalu. Ya elos ku in eis sie me sang mwomwo sin God a nunkeyuk oana met sumwosmwos su ku in moul fwin fwalu? In fwal nu ke ma Poul el simusla nu sin met Kristian su muta in an Rom, me top nu ka pa aok!
17, 18. (a) In fwal nu ke lulalfongi lal Ebream, mea nunak lun God kel?? (b) Ke inkanek fuka Jeova el ku in nunku kel Ebream oana sie met sumwosmwos?
17 Poul el akuteye ke sie me srikasrak, kel Ebream, sie met su yok lulalfongi a moul meet liki Jeova el sang masap nu sin met Israel a meet liki Kraist el ikasla inkanek nu ke moul in kosrao. (Hibru 10:19, 20) Kut ku in rid: “Tu mwuleung nu sel Ebream ku nu sin fute lal, tu el fwa met usru lun fwalu, tia ke ma sap, a ke sumwosmwos in lalalfongi.” (Rom 4:13; Jemes 2:23, 24) Ke ma inge God el oekla met oaru se inge Ebream oana sie met sumwosmwos.—Ridi Rom 4:20-22.
18 Ma inge tia kalmekin la wangin ma koluk lal Ebream ke el kulansap nu sin Jeova ke lusen yea puspus. Mo, tia pa inge kalmen oiyen sumwosmwos lal. (Rom 3:10, 23) Tusruktu, ke sripen lalmetmet yok lal, Jeova el nunku pa ke lulalfongi paye lal Ebream a ke orekma mwomwo lal. Aok, Ebream el akkalemye lulalfongi ke “fute” se su God el mwulela la ma inge fwa tuku ke sruf lal. Fute se inge akpayeyuk nu sin Messaia, ku Kraist. (Genesis 15:6; 22:15-18) Ke ma inge, ke inkanek lun ‘me lango su Kraist Jisus el sang,’ God oana sie met nununku el ku in nunak munas ma koluk su sikyak in pal somla. Ke ma inge, Ebream a kutupa met su oasr lulalfongi nu sin God meet liki pal lun met Kristian elos ku pa in wi sifwil moulyuk.—Ridi Rom 3:24, 25; Sam 32:1, 2.
Engunkin Oiya Sumwosmwos Ke Pal Inge
19. Efu ku nunak lun God kel Ebream el sie me akkeye yok nu sin met puspus ke pal inge?
19 Aok God lun lungse el oekla Ebream oana sie met sumwosmwos a ma inge ku in me akkeye yok nu sin met Kristian paye ke pal inge. Jeova el akkalemyel oana met sumwosmwos tusruktu tia ke oiya su el oru nu selos su el akmusrala ke ku lal in “met usrui yurin Kraist.” Met nukewa su oasr ke u srisrik se inge “pangonyuk tari tu elos met mwo” a eiselos oana “ma nutin God.” (Rom 1:7; 8:14, 17, 33) Ke oiya su tia oana sie, Ebream el ekla ‘met kawuk lun Jeova,’ a ma inge sikyak meet liki me kise lun lango kisekinyuk. (Jemes 2:23; Isaia 41:8) Ke ma inge, na fuka ke met Kristian paye su fwinsrak in moul ke paredais fwin fwalu?
20. God el lungse met puspus ke pal inge in oru mea su el nunku oana met sumwosmwos, oana Ebream?
20 Met inge elos tia eis “me sang lun sumwosmwos” su wangin mol su kalmekin nu ke moul in kosrao ke “molela se su on in Jisus Kraist.” (Rom 3:24; 5:15, 17) Ne ouinge, elos akkalemye lulalfongi yok nu sin God a ke akwuk nukewa lal, a elos akkalemye lulalfongi lalos ke inkanek lun orekma mwomwo lalos. Sie ke orekma mwomwo inge pa ke orekma in “fwakak ke togusrai lun God a luti ke ma lun Leum Jisus Kraist.” (Orekma 28:31) Ke ma inge, Jeova el ku in nunku ke met inge oana met sumwosmwos oana sie ke oiya su el oru nu sel Ebream. Me sang su met inge elos eis pa, oiyen kawuk nu sin God, a ma inge siena liki ke “me sang” su tia mol su met akmusrala elos eis. Tusruktu, sie me sang na mwomwo pa inge su elos ku in eis wi kulo yok lalos ka.
21. Mea me insemwomwo puspus su tuku ke sripen lungse a nununku sumwos lun Jeova?
21 Met kol puspus elos mwulela ke ma puspus tusruktu fwinsrak lom ke moul ma patpat tia ma tuku selos. Pal mwomwo in engunkin moul ma patpat fwin fwalu el fwal nu ke akwuk mwomwo lun God Fulatlanu. Jeova el orala inkanek puspus in akpayeye akwuk lal. Inkanek puspus inge arlana fwal nu ke nununku sumwos. Sayen ma inge, inkanek nukewa inge akkalemye ke lungse yok lun God. Oana ke ma Poul el akkalemye: “God El fwakak oiyen lung lal nu sesr, in ma inge, tu Kraist el mise kasr, ke kut met koluk.”—Rom 5:8.
[Footnote]
a Ke sie me pupulyuk, nunak inge ke tulik puspus akkalemyeyuk pa in buk se inge Insight on the Scriptures, Volume 2, sra 736, paragraph 4 a 5.
Ya Kom Esam?
• Tulik nukewa natul Adam elos eis me usru fuka, a mea fwokin ma inge?
• Fuka me mol su oana sie nu ke ma se su tula akpayeyuk? A ke oiya fuka oasr sie me mol?
• Me sang mwomwo in oekla oana sie met sumwosmwos el usot fwinsrak fuka nu sum?
[Petsac ke sra 9]
Met sumwosmwos inge Adam el orala ma koluk. Met sumwosmwos se inge Jisus el akkalemye sie ‘me mol su oana sie nu ke ma se su tula’
[Petsac ke sra 11]
Sie mwosasu na paye la—ke inkanek lun Jisus kut ku in akkalemyeyuk oana met sumwosmwos!