Kafweang in Ngetnget Tia Motul, Oana Jeremaia el Oru
“Nga [Jeova] ngetnget tia motul pal nukewa a loang akmwoye nu ke kas luk in akpayeye ma inge.”—JEREMAIA 1:12, NW.
1, 2. Efu ku oiya lun Jeova in ‘ngetnget tia motul’ el oana sak almond?
ARLANA ou in an Lebanon a Israel ke malem lun January a February. Wangin ros ke sak nukewa ke pulanpal inge. Tusruktu sak almond oasr tari ros ka. Kato na paye ros ke sak inge su oasr ke srasra nasnas a fwasrfwasr. Pa inge soko sin sak puspus su orala ros a fwarngelik emeet meet liki pal in fwol. Ke sripe se inge, kalmen inen sak inge ke kas Hibru pa “sie su ngetalik.”
2 Ke pal se Jeova el srusrngilye Jeremaia oana sie met palu lal, kain in oiya mwomwo inge lun sak almond el orekmakinyuk in pupulyukkin sie ma paye su arlana yok sripe. Ke mutaweyen orekma lal in fwakak kas lun God, oasr aruruma su akkalemyeyuk nu sin met palu se inge ke sie la srisrik srunak liki sak soko inge. Mea kalmen ma inge? Jeova el akuteye: “Nga ngetnget tia motul pal nukewa a loang akmwoye ke kas luk in akpayeye ma inge.” (Jeremaia 1:11, 12, NW) In oana ke sak almond el sa ‘ngetalik,’ ke kas in pupulyuk, Jeova God el “toang tukakek” in supwela met palu puspus lal in sang kas in sensen nu sin met kulansap nukewa lal ke fwako koluk lun seakos lalos. (Jeremaia 7:25) A el fwa tia mongla, el fwa ‘ngetnget tia motul pal nukewa,’ nu ke pal se kas palu lal akpayeyuk. In yea 607 B.C.E., ke pal pakiyuki lal, nununku lun Jeova tuku nu sin met Juda nukewa su tia akos God.
3. Ke mea kut ku in lulalfongi kel Jeova?
3 Oapana ke pal inge, Jeova el ngetnget tia motul, el loang akmwoye in akpayeye ma lungse lal. God el tia ku in mwulkunla in akpayeye kas lal. Fuka oiya mwomwo se inge lun Jeova in loang akmwoye nu ke kas lal el kasre kom? Ya kom lulalfongi la Jeova el “ngetnget tia motul” ke yea se inge 2011, in akpayeye mwulela nukewa lal? Fwin oasr kutena nunak in alolo lasr ke mwulela paye lun Jeova, pa inge pal kut in ngetalik a in tia alsrangesr ke orekma in kulansap nu sin God. (Rom 13:11) Oana sie met palu lun Jeova, Jeremaia el kafweang in ngetnget pal nukewa a tia motul. Kut fwin lutlut akmwoye la fuka a efu Jeremaia el ngetnget pal nukewa a moniyuk in oru kunokon su God el sang nu sel, fwa ku in kasre kut in liye la fuka kut ku in muteng in oru orekma su Jeova el ase nu sesr.
Sie Kas su Arlana Yok Sripe
4. Ma upa puspus fuka Jeremaia el sun ke el fwakak kas lun God, a efu ku arlana yok sripe metu in aksaye in porongo ma inge?
4 Ke pal se Jeremaia el eis kunokon lal sin Jeova oana sie met san, saap el apkuran in sun yea 25 matwe. (Jeremaia 1:1, 2) Tusruktu el pulakin mu el srakna tulik srisrik, a el nunku mu el tia ku in kaskas nu sin met matu lun mutunfwal se inge a nu selos su oasr mwal fulat lalos. (Jeremaia 1:6) El enenu in fwakak kas upa a kas in nununku su ku in aksangengyelos, yokna nu sin met tol, met palu kikiap, a met kol puspus, a nu selos su forla nu ke ‘inkanek su met puspus lungse in orekmakin’ a akkalemye oiya koluk in “kololtuluk nu tok.” (Jeremaia 6:13; 8:5, 6) Tempel mwolana lal Togusra Solomon, su orekmakinyuk nu ke alu paye ke lusen sie pal su srik liki yea angfoko, e fwa kunausyukla. An Jerusalem a an Juda e fwa sikeyukla a musalsala, a met su muta we elos fwa utukla oana met sruo. Kalem la, kas su sapkinyuk nu sel Jeremaia in fwakak arlana yok sripe nu sin met Israel in aksaye in porongo!
5, 6. (a) Fuka Jeova el orekmakin u lun met akmusrala oana Jeremaia ke pal inge? (b) Mea kut fwa lutlutkin yok?
5 In pal se inge, Jeova el orala akwuk mwomwo nu sin metu meyen oasr u lun met Kristian akmusrala su orekma oana met san su fwakak ke kas in sensen lal ke nununku lal nu ke fwal se inge. Ke lusen yea puspus, u lun met akmusrala se inge su oana Jeremaia elos kaifwe metu in loang akmwoye ke pal inge su kut moul ka. (Jeremaia 6:17) Baibel el akkalemye kalem la Jeova, su oakiye a pakiye pal, el tia patla. Len lal e fwa tuku ke pal fwal, ke ao se su metu elos tia nunku ka.—Zefenaia 3:8; Mark 13:33; 2 Piter 3:9, 10.
6 Lela kut in esam la Jeova el tia motul a el fwa akpayeye akwuk lal ke fwalu sasu ke pal fwal. Etauk mwomwo inge ka akkeye u lun met akmusrala su oru orekma oana Jeremaia a sang kasru pa nu sin met nukewa su welulos in kafweang in ngetnget tia motul, a elos moniyuk in aksaye orekma lalos in fwakak kas in sensen lun God. Ma inge kasre kom fuka? Ya ma inge tia mokle kom in moniyuk na paye ke orekma in luti lom? Jisus el akkalemye la met nukewa elos enenu in oru sulela lalos fwin elos e fwa kulansap nu sin Jeova. Lela kut in tuni akmwoye ke oiya mwomwo tolu su kasrel Jeremaia in moniyuk pal nukewa in oru kunokon lal, a ma inge fwa kasre kut in oru pa ouinge.
Lungse nu sin Metu
7. Akuteye la fuka lungse akkeyel Jeremaia in fwakak kas fwinne oasr kain in ma upa puspus.
7 Mea akkeyel Jeremaia in fwakak kas lun God fwinne oasr kain in ma upa puspus? Oasr lungse yok lal nu sin metu. Jeremaia el etu la met seperd kikiap elos pa sripen ma upa puspus su metu sun. (Jeremaia 23:1, 2) Etauk lal inge ka kasrel in oru orekma lal wi lungse a pakomuta lal nu sin metu. El lungse met lal nukewa in long kas lun God tu elos in moul. El arlana nunku kelos paenang el tung a memelil ke me kanausten su fwa tuku nu fwelos. (Ridi Jeremaia 8:21; 9:1.) Buk lun Eoksra el akkalemye kalem ke lungse a nunak yok lal Jeremaia nu ke inen God a nu sin metu. (Eoksra 4:6, 9) Kom fwin liye metu “elos ongoiye, a fwasrelik, oana sip su wangin met sropu” ke pal inge, ya kom tia pula mu kom lungse na paye in fwakak nu selos peng mwo ke Togusrai lun God su ku in akkeyelos?—Mattu 9:36.
8. Mea akkalemye la me keok tia oral Jeremaia in toasr a mulat?
8 Jeremaia el sun kain in ma upa sin met su el lungse in kasru, ne ouinge el tia suk in foloksak ku mulat a toasr nu selos. El mongfusrasr a kulang, fwinne nu sin togusra koluk se su pangpang Zedekaia! Tokin Zedekaia el esalang Jeremaia nu sin met lal su lungse in unilye, met palu se inge el srakna kaifwel in akos pusran Jeova. (Jeremaia 38:4, 5, 19, 20) Ya lungse lasr nu sin met arlana fokoko oana lungse lal Jeremaia?
Pulaik su Tuku sin God
9. Kut etu fuka la pulaik lal Jeremia el tuku sin God?
9 Ke pal se meet su Jeova el kaskas nu sel, Jeremaia el srike in tia eis kunokon su God el sang nu sel. Ke oiya se inge, kut ku in liye la pulaik a lulalfongi fokoko su el akkalemye tia oasr yurol ke mutawauk. Ku a pulaik su el akkalemye ke lusen pal se el oru orekma oana sie met palu tuku sin God ke sripen el fungfung yok nu sel. Aok, Jeova el wi met palu se inge “oana sie met ku,” meyen el kasrel Jeremaia a el sang ku nu sel in oru kunokon lal. (Jeremaia 20:11) Jeremaia el eteyuk ke oiyen pulaik lal a tia sangeng paenang ke pal se Jisus el oru orekma lal in luti peng mwo fwin fwalu, kutu met elos nunku mu Jisus pa Jeremaia su sifwil moulyuk!—Mattu 16:13, 14.
10. Efu ku kut ku in fwak la met lula sin met akmusrala elos ‘filiyuki fwin mutunfwal a togusrai’ puspus?
10 Oana “Togusra lun mutunfwalu,” Jeova el sapkin Jeremaia in fwakak kas in nununku lal nu sin mutunfwal a togusrai puspus. (Jeremaia 10:6, 7) Tusruktu ke oiya fuka met lula sin met akmusrala filiyuki elos “fwin mutunfwalu a fwin togusrai” puspus? (Jeremaia 1:10) In oana Jeremaia in pal meeta, u lun met akmusrala elos eis sie kunokon sin God Fulatlanu. Ke ma inge met kulansap akmusrala lun God inge su oana Jeremaia elos srusrngiyuki sin God in fwakak nununku lal nu sin mutunfwal a togusrai nukewa fwin fwalu nufon. God Fulatlanu el sang ku nu selos a in orekmakin kas mwo a kalem su oasr ke Kas lal, u lun met akmusrala inge elos fwakak la mutunfwal a togusrai su oasr ke pal inge e fwa fufyuk a kunausyukla ke pal pakiyuki lun God a ke inkanek su el fwa orekmakin. (Jeremaia 18:7-10; Fwakyuk 11:18) U lun met akmusrala inge su oana Jeremaia elos lungse na paye in tui ke kunokon su God el sang nu selos in fwakak nununku lun Jeova nu sin met nukewa fwalu nufon.
11. Mea fwa kasre kut in kafweang in fwakak kas lun God pal nukewa ke pal se kut sun kain in ma upa puspus?
11 Paye la kut ku in pulakin munasla ku asor kut fwin sun me lain, ku metu srunga in long, ku ke kutupa oiya tia mwo su sikyak. (2 Korint 1:8) Tusruktu in oana Jeremaia, lela kut in kafweang in akpayeye orekma lasr. Lela kut in tia munasla. Lela kut nukewa, kais sie sesr in kafweang in pre nu sin God, in fungfung nu sel, a ‘akpulaikye kut’ ke kut ngetak nu sel ke kasru. (1 Tessalonika 2:2) Oana met su wi ke alu paye, kut enenu in kafweang in moniyuk a tia motul in oru kunokon su God el ase nu sesr. Kut enenu in akpayeye sulela lasr in kafweang in tia tui in fwakak ke kunanela lun alu kikiap nukewa su fwak mu elos met Kristian, su lumeyukla sin met Israel nukewa su seoaru in an Jerusalem. U lun met akmusrala su oana Jeremaia elos fwa fwakak ke “yea in oi lun Jeova” a ke “len in foloksak lun God lasr.”—Isaia 61:1, 2; 2 Korint 6:2.
Engan Yok lun Insiesr
12. Efu ku kut ku in fwak la Jeremaia el sruokye insemwomwo lal, a mea me kasru yok nu sel in oru ma inge?
12 Jeremaia el pulakin engan ke el oru orekma lal. El fwak nu sin Jeova: “Kas lom konoiyukyak, a nga kangla; a kas lom sie me engun nu sik a me insemwomwo nu insiuk; tu nga pangonyuk ke Em, O Jeova.” (Jeremaia 15:16) Sie me insemwomwo yok nu sel Jeremaia in oana met tutafpo lun God paye a in fwakak kas lal. Ne ouinge ke pal se Jeremaia el loang akmwoye ke kaskas kou lun met puspus, el pulakin asor a wanginla insemwomwo. Tusruktu ke pal se el nunku akmwoye nu ke mwoiyen kas lal a la ma inge yok sripe, el sifwilpa pulakin engan a insemwomwo yok.—Jeremaia 20:8, 9.
13. Efu ku kafweang lasr in lutlutkin ma loal ke ma paye ke kas lun God yok sripe tu kut in pulakin insemwomwo pal nukewa?
13 Kut enenu in lutlutkin ma loal ke ma paye ke Kas lun God su oana “me mongo upa,” tu kut in sruokye insemwomwo lasr in oru orekma in sulkakin peng mwo. (Hibru 5:14) Kafwaeng lasr in lutlutkin ma loal ke ma paye ku in akkeye lulalfongi lasr. (Kolosse 2:6, 7) Kut fwa ku in kalem na paye ke inkanek puspus su orekma lasr ku in oru insien Jeova in arlana engan. Fwin upa nu sesr in koneak pal mwo in rid a lutlutkin Baibel, kut enenu in sifwilpa tuni akwuk ku schedule lasr ka. Kafweang lasr in lutlut a in sifwilpa nunku ka orek ke lusen pal fototo na len nukewa, ma inge fwa oru kut in fototo na paye nu sin Jeova a e fwa sang kasru in ‘sie me engun nu sik a me insemwomwo nu insiesr,’ oana ke ma sikyak nu sel Jeremaia.
14, 15. (a) Mea fwokin oaru lal Jeremaia in akpayeye kunokon lal? (b) Mea met lun God ke pal inge elos akilen ke orekma in sulkakin peng mwo?
14 Aok Jeremaia el tia tui in fwakak kas in sensen a kas in nununku lun Jeova, a oan ke insiel kunokon lal “in musai a in eoki.” (Jeremaia 1:10) Orekma lal inge in musai a in eoki orala fwako mwomwo. Kutu sin met Ju a metsa puspus su tia met Israel elos moliyukla liki kunanela lun an Jerusalem in yea 607 B.C.E. Kut etu ke met Rekab puspus a kut etu pa kel Ibed-milek, a Beruk. (Jeremaia 35:19; 39:15-18; 43:5-7) Met kawuk nukewa inge lal Jeremaia su oaru a sangeng sin God elos pupulyukkin met nukewa ke pal inge su oasr fwinsrak in muta fwin fwalu su sang kasru met akmusrala nukewa. U se inge su oana Jeremaia elos pulakin insemwomwo yok ke elos akkeye lulalfongi lun met nukewa inge su wi ke “u lulap.” (Fwakyuk 7:9) Ke inkanek oapana inge, met oaru nukewa inge su sang kasru nu sin met akmusrala elos koneak engan yok ke elos kasru met puspus su paye insielos in eis etauk ke ma paye.
15 Met kulansap nukewa lun God elos kalem ka la orekma in fwakak peng mwo el me kasru na yok nu selos su long ma inge, a ma inge el orekma mwo in kulansap a alu nu sin God lasr. Fwin kut koneak met su lungse in long ku tia, orekma in kulansap lasr nu sin Jeova ke inkanek in fwakak peng mwo oru kut in pulakin insemwomwo yok.—Sam 71:23; ridi Rom 1:9.
‘Kafweang in Moniyuk Akpayeye Kunokon Lom!’
16, 17. Fuka Fwakyuk 17:10 a Hebakkuk 2:3 akkalemye la yok sripe in moniyuk in aksaye orekma lasr ke pal inge?
16 Oiyen salka ke pal se su kut moul ka inge akkalemyeyuk yok la kut fwin nunku akmwoye ke kas palu su oasr in Fwakyuk 17:10. Togusra ak itkosr, su eteyuk oana Anglo-America su mutunfwal ku emeet fwin fwalu, el sikyak a kol fwin fwalu. Kut ku in rid ka: “Ke el [mutunfwal ku ak itkosr fwin fwalu] tuku, el fwa muta kiten pal.” Ke pal inge lusen “kiten pal” se inge apkuran na in sun safla la. Met palu Hebakkuk el akkalemye nu sesr kas paye ke saflaiyen akwuk koluk se inge: “Tu aruruma se inge srakna on nu ke pal pakiyuki, . . . Sano nu ka; tu paye a fwa tuku. A fwa tia pat.”—Hebakkuk 2:3.
17 Siyuk sum sifwana: ‘Ya nga akkalemye ke moul luk moniyuk paye in aksaye orekma saoklana ke pal lasr? Ya inkanek in moul luk akkalemye la nga lulalfongi la safla apkuran na paye in tuku? Ya sulela luk a ma yok sripe ke moul luk akkalemye la nga tia tupan mu safla e fwa tuku ke pal na sa? Ku ya nga tia etu na paye fwin safla e fwa tuku?’
18, 19. Efu ku tia pa inge pal in tui in oru orekma ke inkanek moniyuk?
18 Orekma lun met akmusrala nukewa su oana met san soenna tari. (Ridi Jeremaia 1:17-19.) Sie me insemwomwo yok nu sesr meyen met lula sin met akmusrala elos tu arlana ku, oana “soko sru mwusra” a “sie siti su oasr pot ka”! Elos ‘lolani tari in folo lalos ke ma paye’ meyen elos lela Kas lun God in akkeyelos nu ke pal se kunokon lalos aksafyeyukla. (Efesus 6:14) Oayepa, met nukewa su wi ke u lulap elos sang kasru nu sin u lun met akmusrala su oana Jeremaia in akpayeye orekma se inge su tuku sin God.
19 Tia pa inge pal in alsrangesr in oru orekma nukewa lun Togusrai, a pa inge pal in nunku yok ke kas yok sripe su oasr in Jeremaia 12:5. (Ridi.) Kut nukewa sun kain in ma upa puspus paenang kut enenu in muteng. Me srufwe nu ke lulalfongi lasr ku in pupulyukkin nu sin “met kasrusr” su lain kut ke kasrusr akutun. Ne ouinge, ke kut apkuranyang nu ke “ongoiye lulap,” kut etu la ma upa e fwa yokyokelik. (Mattu 24:21) Kafweang lasr in akwanginyela ma upa a me keok su fwa sikyak ke pal fwasru ku in pupulyukkin nu ke akutun “kasrusr wi orsu.” Nu sin sie met su akutun lain soko ors su arlana mui, met se inge el enenu in orekmakin ku yok lal a in kafweang yok. Ke ma inge, yok sripe kut in muteng ke ma upa puspus su kut sun ke pal inge, su ku in kasre kut in akola in muteng ke me keok su fwa sikyak ke pal fwasru.
20. Mea kom lungse na paye in oru?
20 Kut nukewa ku in etawel Jeremaia a kut in akpayeye kunokon lasr in sulkakin peng mwo! Oiya mwomwo puspus inge su oana lungse, pulaik, a engan akkeyel Jeremaia in akpayeye orekma lal in fwakak kas lun God ke lusen yea 67 ke inkanek oaru. Sak almond su arlana kato ke pal in fwarengla ros ka inge akesmakinye kut la Jeova el ‘ngetnget a tia motul’ pal nukewa in akpayeye kas nukewa lal. Oasr pa sripe mwomwo lasr in oru pa ma inge. Jeremaia el kafweang in ‘ngetnget tia motul’ a kut ku pa in oru ma inge.
Ya Kom Esam?
• Fuka lungse el kasrel Jeremaia in kafweang in “ngetnget tia motul’ in oru kunokon lal?
• Efu ku kut enenu oiyen pulaik su tuku sin God?
• Mea kasrel Jeremaia in sruokye insemwomwo lal?
• Efu ku kom lungse in kafweang in ‘ngetnget tia motul’?
[Petsac ke sra 19]
Ya kom fwa tafwelana in kafweang in luti fwinne oasr me lain puspus?