Met Fwusr—Akkalemye Kapkapek Lomwos
“Kom in alken in ma inge, a sifwana eiskomyung nu ka, tu kapkapek lom in kalem nu sin met e nu kemwa.”—1 TIMOTE 4:15.
1. Mea God el lungse sin met fwusr nukewa?
“ENGAN o met fwusr, in fwusr lom! Lela insiom in akinsemwomwoye kom in len in fwusr lom.” (Ekklisiastis 11:9) Pa inge ma Togusra Solomon lun met Israel el simusla in pal meeta. Kas inge su tuku sin Jeova God el akkalemye la el lungse komwos met fwusr in insemwomwo, ke pal kom srakna fwusr, oayepa nu ke pal su kom matou tari. Tusruktu, ke pal puspus ke moul lun met fwusr elos ku in oru ma tafongla puspus su ku in akkolukye insemwomwo lalos ke pal fwasru. Met oaru se inge Job el asor ke ‘ma koluk puspus lun len in fwusr lal.’ (Job 13:26) Ke pal se sie met Kristian ke el srakna fwusr ku ke el matula kutu, el enenu in oru sulela yok ke moul lal. Fwin el oru sulela su tia mwo ma inge ku in akkolukye nunak a pulakin lal a ku pa in orala ma upa puspus nu ke moul lal nufon.—Ekklisiastis 11:10.
2. Ke inkanek fuka Baibel el ku in kasru met fwusr in tia oru ma tafongla puspus?
2 Met fwusr elos enenu in orekmakin nunak mwomwo lalos ke pal se elos oru sulela lalos. Nunku ke kas in kasru su met sap Poul el sang nu sin met Kristian in an Korint. El simusla: “Komwos in tia elan tulik in nunak . . . A in nunak, komwos in elan met matu.” (1 Korint 14:20) Met fwusr su porongo kas in kasru inge in akkeye kuiyen nunak lalos in nunku a in sang me top mwomwo oana sie met matou fwa kasrelos in tia oru ma tafongla upa.
3. Mea kom ku in oru in oasr nunak mwomwo a in ku in oru sulela mwomwo?
3 Fwin kom sie met fwusr, esam la kom enenu in kafweang yok in akkeye ku lom in nunak a in oru sulela mwomwo. Poul el fwak nu sel Timote: “Nik kom lela kutena met in pilesru fwusr lom. A kom in me srikasrak nu selos su lulalfongi, in kas, in oiyen moul, in lungse, in lulalfongi, in nasnas. . . . Kom in moniyuk in rid, in kaifwe, in luti. . . . Kom in alken in ma inge; a sifwana eiskomyung nu ka, tu kapkapek lom in kalem nu sin met e nu kemwa.” (1 Timote 4:12-15) Met Kristian fwusr enenu in kafweang in kapkapek a in oru kapkapek lalos in kalem nu sin met puspus.
Mea Se Inge Kapkapek?
4. Mea ma eneneyuk in oru kapkapek oana sie met Kristian?
4 Kalmeyen in kapek pa in “yokelik, in ekulla oiya in mwo liki meeta.” Poul el kaifwel Timote in esalang sifwana elan ku in kapkapek ke kas, oiyen moul, lungse, lulalfongi, a ke oiyen nasnas, a ke orekma lal in akpayeye kunokon lal in luti peng mwo. El enenu in kafweang yok in oru oiya nukewa lun moul lal in oana me srikasrak na mwomwo. Ke ma inge Timote el enenu in kafweang in kapkapek ke fototo lal nu sin God a ke orekma lal in sulkakin peng mwo.
5, 6. (a) Ngea kapkapek lal Timote mutamwauk in kalem nu sin met lili puspus? (b) Fuka met fwusr elos ku in etawel Timote in eis kapkapek yok ke orekma in kulansap lalos?
5 Ke pal se Poul el simusla kas in kasru inge su oasr inmasrlon yea 61 a 64 C.E., Timote el srusrngiyuki tari oana sie met elder a oasr tari experience yok lal ka. In pal sa, el kapkapek tari ke orekma lal in kulansap nu sin God. In yea 49 ku 50 C.E. ke pal se inge Timote el oasr ke yea 20 kutu, “oasr peng mwo kel yurin met lili su muta Listra a Aikonium,” su liye kapkapek lal. (Orekma 16:1-5) In pal se inge, Poul el eisel Timote in welul ke orekma in fwufwasryesr lal oana sie missionary. Tokin el liye kutu pa oiya su Timote el kapkapek ka ke lusen malem puspus, Poul el sapkin el an som nu Tessalonika tu elan ku in akkeye lulalfongi lun met Kristian puspus in siti se inge. (Ridi 1 Tessalonika 3:1-3, 6.) Kalem la, met lili puspus in pal meeta elos liye kapkapek lal Timote su arlana kalem ke pal se el srakna fwusr.
6 Komwos met fwusr nukewa ke congregation, komwos kafweang in akkeye oiya mwomwo nukewa su eneneyuk nu sumwos oana met Kristian ingena. Ke komwos oru ma inge kapkapek lomwos in oana met Kristian a ke akwuk mwomwo lomwos in luti ma paye lun Baibel fwa akkalemyeyuk kalem nu sin met nukewa. Ke pal se el yea 12 matwe, Jisus el “kapek in lalmetmet.” (Luk 2:52) Ke ma inge, lela kut in tuni ke inkanek mwo la fuka kapkapek lom ku in akkalemyeyuk ke oiya tolu lun moul lom: (1) ke pal se kom pulakin ma upa, (2) ke kom ako nu ke akwuk in payuk, a (3) ke kom kafweang yok in kapkapek oana sie “met sropu mwo.”—1 Timote 4:6.
Orekmakin “Nunak Sumwos” in Muteng a Aksumwosye Ma Upa
7. Mea ma upa puspus el ku in oru nu sin met fwusr?
7 Sie met fwusr Kristian su oasr ke yea 17 matwe, su pangpang Carol el fwak, “Oasr pal puspus, Nga arlana fosrngala, nga arlana totola, paenang Nga srunga in sa ngetalik ke lututang.”a Efu ku el arlana asor a fosrnga? Ke pal se Carol el yea sengoul matwe, papa a nine kiyel elos divorce, a el enenu in wi nine kiyel, su tia moulkin akwuk sumwosmwos lun Baibel ke moul nasnas. Oana Carol, saap oasr ma upa puspus su sikyak pa nu sum su arlana upa in aksumwosyeyuk.
8. Kain in ma upa puspus fuka Timote el kafweang ka?
8 Ke pal se el kafweang in oru kapkapek lal, oasr pa ma upa puspus su sikyak nu sel Timote. Ke sie me pupulyuk, el sun “mas su fusus in tuku” ke sripen inse ngal. (1 Timote 5:23) Ke pal se Poul el supwella nu in an Korint in aksumwosye kutu ma upa su orek sin kutu met lili we su lain kunokon lal Poul oana sie met sap, el kaifwe met lili ke congregation elos in akesrui nu sel Timote, tu elan “tia sangeng” selos. (1 Korint 4:17; 16:10, 11) Kalem la, Timote el mwekin, ku el tia arlana sramsram nu sin met.
9. Mea se inge nunak mwomwo? A fuka oiya mwo se inge tia oana sie nu ke ngunin fwalu oana ke oiya lun sangeng?
9 In kasrel Timote, Poul el akesmakinyel tok: “God el tia ase nu sesr ngunin sangeng, a ngunin ku, a lungse, a aksumwosye [“nunak mwomwo,” New World Translation].” (2 Timote 1:7) Oiya mwo inge in ‘nunak mwomwo’ kalme pa sie met el ku in nunku a oru sulela mwomwo lal. Wekunang oiya mwomwo inge pa in muteng ke kutena ma su sikyak nu sum. Kutu met fwusr su wangin yurolos ellan met matou elos akkalemye sangeng a ke nunak lalos elos lungse in kaengla liki ma upa puspus. Ke ma inge, elos orekmakin pal lalos in motul pal nukewa ku in liye TV pal nukewa, orekmakin ono koluk ku nim wain alukela ma fwal, wi ke parti pal nukewa a oru orekma lun kosro. Met Kristian elos kaifweyuk in “lafwekin ma koluk a lung lun fwalu, a tu kut in moul sumwos, a sumwosmwos, a mutal in fwal se inge.”—Taitus 2:12.
10, 11. Fuka nunak mwomwo lasr ku in kasre kut in fukoko nu ke lulalfongi lasr?
10 Baibel el kaifwe met “fwusr tu in mwo ellalos” ku nunak lalos. (Taitus 2:6) Kom akkalemye la kom orekmakin kas in kasru inge kom fwin pre a lulalfongi yok ke ku su God el sot nu sum fwin kom sun ma upa puspus. (Ridi 1 Piter 4:7.) Ke ma inge, kom ku in akyokye lulalfongi lom ke ‘ku su God el sot’ nu sum.—1 Piter 4:11.
11 Ma su kasrel Carol pa nunak mwomwo a pre. “Sie sin ma upa puspus su nga enenu in tu na ku ka a in lain pa moul fokfok lun nine kiyuk,” el fwak. “Ne ouinge pre el ase me kasru yok nu sik. Nga etu la Jeova el wi yu, paenang wanginla sangeng luk ka.” Esam la, ma upa puspus ku in oru kom in mwo liki meeta, a ku in akkeye kom. (Sam 105:17-19; Eoksra 3:27) Fwinne oasr ma upa puspus sikyak nu sum, God el fwa tia som liki kom. El fwa “kasre kom” na paye.—Isaia 41:10.
Inkanek Mwomwo in Akola nu ke Moul in Payuk Mwo
12. Efu ku sie met Kristian su lungse in payuk el enenu in orekmakin akwuk mwomwo su oasr in Soakas 20:25?
12 Kutu sin met fwusr elos silaklak in payukyak, meyen elos lulalfongi mu pa inge me kasru yok in akwanginyela asor, in oasr met asrouki nu se, in tia srounfusr, a in oasr me kasru nu ke ma upa puspus ke sou. Tusruktu, mwulela ke moul in payuk el arlana yok sripe. Oasr kutu met in pal meeta su akkalemyeyuk in Baibel la elos silaklak in oru mwulela ku fulak lalos nu sin God, fwinne elos tia nunku ke ma eneneyuk nu ka. (Ridi Soakas 20:25.) Ke pal puspus, met fwusr elos tia nunku ke ma eneneyuk puspus nu selos tokin elos payuk tari. Tok, elos koneak ku akilen la oasr me enenu puspus sayen ma elos nunku ka.
13. Kusensiyuk puspus fuka met fwusr nukewa su akola in payukyak elos enenu in nunku? A kas in kasru fuka elos ku in orekmakin?
13 Ke ma inge meet liki kom orala akwuk in payuk, siyuk sum sifwana: ‘Efu ku Nga lungse in payukyak? Mea ma puspus su Nga lungse in sikyak nu ke moul in payuk luk? Ya pa inge mokul ku mutan su fwal nu sik? Ya Nga akola tari in akpayeye kunokon nukewa luk oana sie met payuk?’ In kasre kom in tuni kom sifwana, “met kulansap oaru a lalmetmet” elos orala me lutlut puspus ka.b (Mattu 24:45-47) Liye me lutlut nukewa inge in oana kas in kasru su Jeova el sot nu sum. Nunku a tuni akmwoye ke akwuk mwomwo su akkalemyeyuk ke me lutlut inge a orekmakin ma inge. Nik kom lela kom in oana “soko ors, ku soko miul su wangin etauk la.” (Sam 32:8, 9) Lela kom in oana met matu ke oiyen etauk lom nu ke ma eneneyuk nukewa ke moul in payuk. Fwin kom pulakin mu kom akola tari in orala akwuk nu ke moul in payuk, esam pal nukewa kom in “me srikasrak in oiyen moul . . . in nasnas.”—1 Timote 4:12.
14. Kafweang lom in akkalemye oiya mwomwo oana Kraist el ku in kasre kom fuka fwin kom payukyak?
14 Siyanyen se su fukoko ke lulalfongi lalos ku in sang kasru yok nu ke moul mwomwo lalos tokin elos payukyak tari. Sie met Kristian su fukoko ke lulalfongi lal el kafweang yok “nu ke met mwo matwe, nu ke srikasrak in lupan ma seseslanu in Kraist.” (Efesus 4:11-14) El kafweang yok in akkeye oiya mwomwo oana Kraist. Oana Me Srikasrak lasr, “Kraist oayepa el tia akinsemwomwoyel sifwana.” (Rom 15:3) Fwin siyanyen se elos suk me akinsemwomwoye met saye a tia ma lalos sifwana, moul in sou lalos fwa oasr misla a me insemwomwo. (1 Korint 10:24) Mokul payuk el enenu in akkalemye lungse yok, a mutan payuk el enenu in akpusiselyel sifwana nu sin mokul tumal, oana ke ma Jisus el oru nu sin Leum lal.—1 Korint 11:3; Efesus 5:25.
“Akfwalye Ma Kunom”
15, 16. Kom ku in akkalemye fuka kapkapek lom ke orekma in luti?
15 Poul el akkalemye yok ke kunokon yok sripe lal Timote, el simusla ouinge: “Nga fulak nu sum ye mutun God, a ye mutun Kraist Jisus, . . . kom in luti kas, moniyuk in pal fwal a in pal sufwal.” El simusla pa: “Oru orekma lun met fwakak Kraist a akfwalye ma kunom.” (2 Timote 4:1, 2, 5) Timote el enenu in “akkeyeyuk ke kas in lulalfongi,” elan ku in akpayeye kunokon lal inge.—Ridi 1 Timote 4:6.
16 Ke inkanek fuka kom ku in “akkeyeyuk ke kas in lulalfongi”? Poul el simusla me top nu ka: “Kom in moniyuk in rid, in kaifwe, in luti. Kom in alken [“nunku yok ka,” NW] in ma inge; a sifwana eiskomyung nu ka.” (1 Timote 4:13, 15) Oasr ma eneneyuk yok pa kom in alken in oru lutlut lom sifwana tu kom in kapkapek oana sie met fwakak peng mwo. Kas inge “eiskomyung nu ka” el kalmekin la kom arlana moniyuk in oru orekma lom. Fuka akwuk lom nu ke lutlut lom sifwana? Ya kom eiskomyung nu ke “ma loal lun God”? (1 Korint 2:10) Ku kom tia arlana alken in oru ma inge? Orekma lom in sifwil pa nunku yok ke ma kom lutlutkin tari fwa akkeye kom.—Ridi Soakas 2:1-5.
17, 18. (a) Oiya mwomwo fuka kom enenu in kafweang in akkeye kom sifwana? (b) Fuka orekma lom in akkeye kom sifwana ke oiya mwomwo lal Timote fwa ku in kasre kom nu ke orekma in luti peng mwo?
17 Oasr sie met fwusr su oru orekma lun pioneer, su pangpang Michelle el fwak: “In oru orekma in luti luk in sulkakin peng mwo ke inkanek mwo, Nga enenu in oasr akwuk mwomwo ke lutlut luk sifwana, a wi pal nukewa ke meeting nukewa. Ke sripe inge, Nga kapkapek ke orekma luk in kulansap nu sin God.” Orekma in kulansap oana sie pioneer ku in kasre kom ke inkanek yok in kapkapek ke ku lom in orekmakin Baibel ke orekma in sulkakin peng mwo a in kapkapek ke orekma nukewa oana sie met Kristian. Kom in kafweang in akmwoye inkanek lom in rid a in sang me top mwomwo ke meeting nukewa lun congregation. Inkanek mwomwo in akkalemye kapkapek lom ke ma paye pa kom in akola ke kunokon nukewa lom ke Theocratic Ministry School, a orekmakin mwo sifwe se ku me lutlut se su pakiyuki tari.
18 Orekma in akpayeye orekma lun sie met luti peng mwo el kalmekin la kom enenu in kafweang in oru orekma in luti lom mwo a kasru met puspus in eis molela. Oasr ma eneneyuk nu ka in akkeye ‘inkanek mwo in luti lom.’ (2 Timote 4:2) Kom fwin orala akwuk in wi pal nukewa ke orekma in sulkakin peng mwo yurin met lili puspus su pala tari in oru ma inge, kom ku in lotela ke inkanek mwomwo lalos in luti, oana ke Timote el lotela ka ke el welul Poul orekma. (1 Korint 4:17) Ke pal se Poul el sramsramkin met nukewa su el kasru, el fwak la el akkalemye peng mwo nu selos a el sang pa nu selos ‘ngunal sifwana.’ Kalmen kas inge pa el orekmakin moul lal in kasrelos, meyen el lungselos ke inkanek yok. (1 Tessalonika 2:8) Kom fwin lungse in etawi me srikasrak mwomwo lal Poul ke orekma in luti, oasr ma eneneyuk kom in etawi ke oiyel Timote. El nunku yok ke met puspus a el ‘wi pa orekma nu ke kapkapek lun mwosasu.’ (Ridi Filippai 2:19-23.) Ya kom akkalemye pa oiya mwomwo inge in lafwekin kom la sifwana ke orekma lom in sulkakin peng mwo?
Kapkapek Lom Ku in Oru Kom in Insemwomwo
19, 20. Efu ku kafweang lom in kapkapek ke lulalfongi lom el ku in oru kom in insemwomwo?
19 Kom enenu in kafweang tu kom in kapkapek ke lulalfongi lom. Tusruktu fwin kom mongfusrasr in akkeye oiya mwomwo lom in luti, kais kutu srisrik kom ku in “akkasrupye met” puspus ke kom lotelos ke ma paye, a elos fwa “engan, ku tefuro lun mwolana” lom. (2 Korint 6:10; 1 Tessalonika 2:19) Fred su oru orekma in luti peng mwo pal nukewa el fwak, “Nga orekmakin pal yok luk in luti met puspus, yok liki in pal meeta. Paye la oasr me insemwomwo yok in sang liki in eis.”
20 Oasr sie mutan fwusr su wi orekma lun pioneer, su pangpang Daphne, el pulakin me insemwomwo yok ke el kapkapek ke lulalfongi lal, el akkalemye ouinge: “Ke nga lotela ma puspus kel Jeova, Nga akkeye fototo mwomwo luk nu sel. Kom fwin akinsemwomwoye Jeova ke ku lom kewa, pulakin lom arlana mwo, kom fwa insemwomwo na paye!” Fwinne met puspus elos tia akilen kapkapek lom ke orekma in kulansap lom, tusruktu Jeova el liye ma inge pal nukewa a aksaokye ma inge. (Hibru 4:13) Wangin alolo ka la, komwos met fwusr Kristian ku pa in sang mwolana a kaksak nu sin Papa tumasr in kosrao. Kom in kafweang in oru insiel in engan ke kom oru ke ku lom kewa in akkalemye kapkapek lom.—Soakas 27:11.
[Footnotes]
a Kutu inen met ikulyukla.
b “Ya Met Se Inge el Fwal Nu Sik?” oasr in buk se inge Kusensiyuk Puspus su Met Fwusr Siyuk—Oasr Me Top Mwomwo Puspus, Volume 2, ke kas English; “Me Kasru Mutal Nu Ke Suleyen Sie Met Su Kom In Payuk Se,” oasr ke Tauer in San, issue lun November 1, 2001; a “Ya Payukyak lun Met Fwusr Luo el Mwo?” oasr in Awake! issue lun September 22, 1983.
Mea Kom Lotela?
• Mea eneneyuk nu sesr kut fwin lungse in kapkapek ke orekma in kulansap lasr nu sin God?
• Mea kom enenu in oru tu kapkapek lom in akkalemyeyuk . . .
ke pal se kom sun ma upa?
kom fwin akola in payukyak?
ke orekma in sulkakin peng mwo?
[Picture on page 15]
Pre el ku in kasre kom in muteng ke ma upa puspus
[Picture on page 16]
Met fwakak peng mwo su srakna fwusr elos ku in akkeye fuka inkanek mwomwo in luti peng mwo?