Kafweang in Kapkapek ke Lulalfongi Meyen “Len Lulap lun Jeova El Apkuran”
“Lela kut in . . . akmwot nu ke sumwosmwoslanu.”—HIBRU 6:1.
1, 2. Pal mwomwo fuka oasr yurin met Kristian nukewa su muta in an Jerusalem a Judia elos ‘in kaengla nu fwin eolu’?
KE PAL se Jisus el oasr fwin fwalu, met tuma lutlut puspus lal elos tuku nu yurol a siyuk sel ouinge: ‘Mea akulin oasr tari lom a ke saflaiyen akwuk lun ma puspus inge?’ Kas palu se inge su tuku ke me top lun Jisus nu ke kusensiyuk lalos el akpayeyuk ke pal se meet in century se meet. Jisus el sramsramkin ke ma sikyak su sang akul nu ka la safla el apkuran in tuku. Ke elos liye oiya inge sikyak, “elos su muta in Judia in kaengla nu fwin eolu.” (Mattu 24:1-3, 15-22) Ya met tuma lutlut lun Jisus elos akilen me akul inge a elos akos masap lal nu ka?
2 Apkuran yea 30 somla, in yea 61 C.E., met sap Poul el simusla kas in kasru mwomwo nu sin met Hibru Kristian nukewa su muta in an Jerusalem a yen nukewa su apkuran. Poul a met lili wiyel nukewa elos tia etu la oiya se su sang me akul nu ke mutaweyen “ongoiye lulap” el apkuran na in sikyak, oasr na ke yea limekosr. (Mattu 24:21) In yea 66 C.E., met kol se lun an Rom su pangpang Cestius Gallus el kol un met meun lal in sruokye an Jerusalem. Ke pal se elos apkuran na in eis kutangla lalos, elos som liki an Jerusalem. Ma inge sang pal mwomwo nu sin met Kristian nukewa in kaengla nu ke an se su wangin me sensen we.
3. Kas in kai fuka Poul el sang nu sin met Hibru Kristian, a efu?
3 Met Kristian nukewa inge elos enenu in akilen la ma sikyak inge el akpayeyen kas lun Jisus, ke ma inge elos enenu in kaengla. Tusruktu, oasr kutu selos “pat in long.” Elos oana tulik srisrik su arlana munas ke orekma in kulansap lalos nu sin God, elos lungse na in mongo “titi.” (Ridi Hibru 5:11-13.) A kutu selos su fwufwasryesr ke inkanek lun ma paye ke lusen yea puspus elos akkalemye akul lalos in “fwasr liki God moul.” (Hibru 3:12) Kutu selos oasr ‘oiya’ lalos in tia wi ke meeting nukewa ke pal inge su “len apkuran me.” (Hibru 10:24, 25) Poul el sang nu selos kas in kai mwomwo su eneneyuk, el fwak: “Lela kut in likiye kaskas ke ma srumtauk lun etauk lun Kraist, a akmwot nu ke sumwosmwoslanu.”—Hibru 6:1.
4. Efu ku yok sripe nu sesr in oasr etauk yok lasr ke akwuk mwomwo lun Baibel a orekmakin ma inge? A mea ku in kasre kut in oru ma inge?
4 Kut moul ke lusen pal inge su kas palu lun Jisus el akpayeyuk ke inkanek yok. “Len lulap lun Jeova el apkuran,” len se inge e fwa aksafyela akwuk nukewa lal Setan. (Zefenaia 1:14) Ke ma inge, kut enenu in loang akmwoye nu ke akpayeyen kas palu puspus in Baibel a akkeye fototo mwomwo lasr nu sin Jeova. (1 Piter 5:8) Ya kut oru ma inge? Kut oana met Kristian, fwin oasr etauk yok lasr ke akwuk mwomwo lun Baibel a orekmakin ma inge fwa kasre kut in esam pal nukewa la kut oasr tari ke pal safla.
Mea se inge In Kapkapek ke Lulalfongi lun Sie Met Kristian
5, 6. (a) Mea kalmen kapkapek ke lulalfongi lasr? (b) Me enenu fuka luo kut enenu in akpayeye kut fwin lungse in kapkapek ke lulalfongi?
5 Poul el akkeye met Hibru Kristian nukewa in century se meet elos in kafweang in akkeye lulalfongi lalos. A el akuteye pa nu selos ke ma eneneyuk tu elos in akkeye lulalfongi lalos. (Ridi Hibru 5:14.) “Met matu” elos tia insemwomwo in mongo “titi” mukena. Elos lungse in kang “mongo upa.” Ke ma inge, elos etu ke “ma sramtauk lun etauk” a ke “ma loal” ke ma paye lun God. (1 Korint 2:10) Sayen ma inge, kuiyen nunak lalos eis akpa mwomwo ke elos orekmakin ma elos etu tari, a ma inge kasrelos in akilen ma sumwos a ma koluk. Ke pal se elos enenu in oru sulela, me akpa inge ku in kasrelos in akilen ke akwuk mwomwo puspus lun ma Simusla elos enenu in orekmakin.
6 “Ke ma inge, fwal nu sesr in arlana liaung ma kut long tari, saap, kut patla lukelos,” Poul el simusla. (Hibru 2:1) Aok kut ku in patla liki lulalfongi meet liki kut ku in akilen la ma inge sikyak tari nu sesr. Kut fwin “arlana liaung ma kut long tari” ke pal in lutlut lasr ke Baibel ku ke pal in meeting nukewa lasr, ma inge ku in kasre kut in tia patla ku tula ke lulalfongi. Ke ma inge, kais sie sesr enenu in siyuk sesr sifwana: ‘Ya Nga srakna lungse in orekmakin me luti fusrasr ku ma sramtauk lun etauk ke kas lun God? Ya nga oru na mena luma ke orekma in kulansap luk, tusruktu ma paye el tia arlana oan ke insiuk? Fuka Nga ku in oru kapkapek luk in sruokye ku ma paye?’ Kut fwin lungse in oasr kapkapek nu ke lulalfongi lasr oasr me enenu luo kut ku in kafweang in oru. Ma se meet kut enenu in etu na paye Kas lun God. A ma se akluo kut enenu in lutlut in akos.
In Eis Etauk Yok ke Kas lun God
7. Kut ku in eis ma lane fuka ke etauk yok ke Kas lun God?
7 “Tu met nu kemwa su mongo titi mukena el tia pala in kas lun sumwosmwos, tu el oana tulik srisrik,” Poul el simusla. (Hibru 5:13) Kut fwin lungse in kapkapek ke lulalfongi lasr, kut enenu in etu na paye kas lun God nu sesr. Ke sripen kas lal inge oasr in Baibel, kut enenu in oana sie tulik lutlut mwomwo su lutlutkin yok ma Simusla a me rid nukewa su orekla sin “met kulansap oaru a lalmetmet.” (Mattu 24:45-47) Kafweang lasr in lutlutkin ma inge fwa kasre kut in etu nunak lun God ke ma puspus, a ma inge fwa kasre kut in akpayeye nunak lasr ka. Nunku ke me srikasrak lun sie met Kristian su pangpang Orchid.a Mutan se inge el fwak: “Sie kas in esmakin su sang kasru yok nu ke moul luk pa ke akwuk in ridi Baibel pal nukewa. Nga aksafyela in ridi Baibel nufon ke lusen yea luo, ne ouinge nga pulakin mu Nga fototo na paye nu sin Met Oreyula ke pal se meet. Nga lotela ke inkanek puspus lal, ke ma el lungse a ke ma el srunga, ke ku sakuruk lal, a ke loaliyen lalmetmet lal. Orekma in ridi Baibel len nukewa el kasre yu ke pal su oasr ma upa puspus ke moul luk.”
8. Kain in ku fuka Kas lun God el ku in ase nu sesr?
8 Kut fwin rid Baibel pal nukewa oasr ‘ku’ lun ma inge in akkeye kut na paye. (Ridi Hibru 4:12.) Orekma lasr in rid kas lun God el ku in oru me aksumwos nu ke insiesr a nunak lasr a oru kut in me akinsemwomwoye nu sin Jeova. Ya oasr ma eneneyuk nu sum in orekmakin kutu pa pal in rid Baibel a sifwil pa nunku ke ma el akkalemye?
9, 10. Mea ma eneneyuk nu sesr kut fwin lungse in pala na paye ke Kas lun God? Sang me pupulyuk.
9 Fwinne oasr tari etauk yok lasr ke Baibel, oasr ma enenu yok kut enenu in oru sayen ma inge su arlana yok sripe. Met puspus su oana awowo ku munas ke lulalfongi lalos in len lal Poul oasr pa etauk lalos ke Kas lun God. Tusruktu, elos tia orekmakin ma elos etu tari paenang elos nukin ke fwako mwomwo lun ma inge nu ke moul lalos. Elos tia pala in orekmakin akwuk mwomwo ka a elos tia lela ma inge in kololos a kasrelos in orala sulela puspus nu ke moul lalos.
10 Kut fwin lungse in pala a etu na paye ke Kas lun God, kut enenu in oasr etauk yok ke ma el fwak a in orekmakin etauk inge ke moul lasr pal nukewa. Ke ma su sikyak nu sin sie met lili wiyesr su pangpang Kyle el sie me srikasrak na mwomwo la fuka kut ku in orekmakin akwuk mwomwo ke kas lun God. Kyle el akukuin nu sin sie mutan su welul ke niyen orekma. Mea el enenu in oru in aksumwosye ma upa? El akuteye: “Ma simusla su Nga sa na in esamak pa Rom 12:18, su akkalemye ouinge: ‘Komwos fwin ku, oana on yurumwos, komwos misla yurin met nukewa.’ Ke ma inge Nga siyuk sin met su wi yu orekma inge fwin kut ku in sramsram tokin tari orekma.” Oasr fwako mwomwo ke sramsram lalos inge, a met welul orekma inge el kaksakunul Kyle ke el orala akwuk na mwomwo inge. “Nga lotela la orekmakinyen akwuk mwomwo lun Baibel pa inkanek mwo emeet,” Kyle el fwak.
Lutlut in Akos
11. Mea akkalemye la upa in akos ke pal se oasr ma upa puspus sikyak?
11 Orekmakin ma kut lotela tari ke ma Simusla el ku in upa in orek, yokna fwin oasr ma upa puspus su sikyak. Ke sie me pupulyuk, tia pat tokin Jeova el aksukosokyela met Israel nukewa liki sruo lalos fwin an Ijipt, elos “akukuin yurol Moses” a elos tia tui in “srike Jeova.” Efu? Ke sripen wanginla kof nimelos. (Exodus 17:1-4) Srik liki malem luo tokin elos eis mwuleang sin God a in insese in oru “kas nukewa Jeova el fwak nu selos,” elos kunausla masap lun God ke alu nu ke ma srolela. (Exodus 24:3, 12-18; 32:1, 2, 7-9) Ya elos oru ma inge ke sripen Moses el wangin ke pal loeloes ke pal masap akkalemyeyuk nu sel fwin Eol Horeb paenang elos sangeng? Ya elos nunku mu met Amalek elos fwa sifwil onelosla a met Israel elos oasr na paye ke me sensen fwin Moses el wangin we, a ke pal se el srukak paul elos kutangla ke meun? (Exodus 17:8-16) Fwin pa inge sripe ku oasr sripe saye lalos, met Israel elos “tia lungse in akos.” (Orekma 7:39-41) Poul el kaifwe met Kristian elos in ‘moniyuk’ tu elos in tia ‘ikori ke seakos’ su met Israel elos akkalemye ke pal se elos sangeng in ilyuk nu ke Fwal Mwulela.—Hibru 4:3, 11.
12. Fuka Jisus el lotela in akos, a ma lane fuka el eis ka?
12 Kafweang lasr in kapkapek ke lulalfongi oasr ma eneneyuk nu sesr ka kut in oru ke ku lasr kewa in akos Jeova. In oana ke me srikasrak lun Jisus, la ke sripen akosten el ku in lotela ke me keok puspus su sonol. (Ridi Hibru 5:8, 9.) Meet liki el tuku nu fwalu, Jisus el akos Papa tumal pal nukewa. Tusruktu, in oru ma lungse lun Papa tumal fwin fwalu, el enenu in sun me keok puspus nu ke mano a nunak lal. Ke inkanek lun akosten lal fwinne oasr ma upa yok puspus, Jisus el “aksumwosyeyuk” nu ke orekma mwomwo su God el akola in sang nu sel, in oana sie Togusra, a met Tol Fulat.
13. Mea akkalemye la kut lotela tari in akos?
13 Fuka nu sesr ke pal inge? Ya kut lungse na paye in akos Jeova fwinne kut sun kain in ma upa puspus? (Ridi 1 Piter 1:6, 7.) Arlana kalem masap lun Jeova ke oiyen moul nasnas, oiyen oaru, inkanek mwo in orekmakin loa, akwuk in ridi a lutlutkin ma Simusla, orekma in wi meeting nukewa, a in wi ke orekma in sulkakin peng mwo. (Josua 1:8; Mattu 28:19, 20; Efesus 4:25, 28, 29; 5:3-5; Hibru 10:24, 25) Ya kut akkalemye nu sin Jeova la kut lungse in akos masap nukewa inge fwinne oasr ma upa puspus sikyak? Akosten lasr el akkalemye la kut kapkapek tari oana sie met su fukoko ke lulalfongi.
Oiyen Matou Oana Sie Met Kristian—Efu ku Yok Sripe?
14. Sang me pupulyuk la fuka kapkapek lun sie met ke lulalfongi lal ku in orala sie me kasru na yok.
14 Sie me kasru yok nu sin sie met Kristian in oasr nunak mwomwo su pala tari in akilen ma mwo a ma koluk ke sie fwal su oasr tari eteya la “alukela liki pulauk” ku tia fwasr ke moul nasnas. (Efesus 4:19) Ke sie me pupulyuk, oasr sie brother su pangpang Jemes, el orala akwuk mwomwo lal in rid pal nukewa a el aksaokye me rid puspus su tuku ke ma Simusla. El eis sie orekma su met nukewa su welul ke niyen orekma elos mutan mukena. “Apkuran mutan nukewa inge elos tia moulkin moul nasnas, tusruktu oasr mutan sefwanna inmasrlolos su nga nunku mu el sie mutan mwomwo a el akkalemye insemwomwo lal ke ma paye lun Baibel,” Jemes el fwak. “Ke pal se Nga a el mukena muta ke niyen orekma, el mutamwauk in akkalemye la el lungse in orek kosro. Nga nunku mu el aksruksruk na tusruktu arlana upa in tulokinilye. Ke pal se inge Nga esamak sie experience su akkalemyeyuk ke sie Tauer in San ke sie brother su sun pa kain in me srufwe ouinge ke niyen orekma lal. A me lutlut mwomwo se su el esamak in orekmakin pa ke me srikasrak lal Josef a mutan kiyel Potifar.b Ma inge kasre yu paenang nga sinukinla mutan se inge, a el kaengla liki yu.” (Genesis 39:7-12) Jemes el arlana sang kulo ke sripen wangin kutena ma koluk sikyak a ke sripen el sruokye sie conscience ku nunak mwomwo.—1 Timote 1:5.
15. Fuka orekma lasr in kapkapek ke lulalfongi el ku in akkeye insiesr?
15 Kapkapek lasr ke lulalfongi el yok sripe pa meyen ma inge ku in akkeye insiesr a karungin kut in tia ‘tafongla ke kain in luti puspus.’ (Ridi Hibru 13:9.) Kut fwin kafweang in kapkapek ke orekma in kulansap lasr nu sin God, ma inge ku in kasre kut in nunku pal nukewa a in “akilen ma mwo.” (Filippai 1:9, 10) Ke ma inge kut in kapkapek yok a in sang kulo ke paye nu sin God a nu ke akwuk nukewa su el orala in kasre kut. (Rom 3:24) Sie met Kristian su “elan met matu” ke etauk el akkeye kain in oiya inge a el engankin inkanek fototo mwomwo nu sin Jeova.—1 Korint 14:20.
16. Mea kasru sie sister in ‘akkeye insiel’?
16 Oasr sie met lili su pangpang Louise el fwak mu kutu pal tokin el eis baptais, sripe yok lal paenang el lungse in tafwela na in oru orekma lal oana sie met Kristian pa in akinsemwomwo met puspus saye. “Wangin kutena ma koluk Nga oru, tusruktu Nga tia pulakin la Nga lungse na paye in kulansapu Jeova,” el fwak. “Nga etu a akilen la Nga enenu in orala me aksumwos fwin Nga lungse in etu a pulakin la Nga sang ma nukewa ke ku luk kewa nu sin Jeova. Me aksumwos yok su Nga enenu in oru pa in kulansap nu sel ke inse kewa luk.” Ke sripen kafweang yok lal inge, Louise el ‘akkeye insiel,’ a el akilen la ma inge yok sripe nu ke pal se el sun mas upa. (Jemes 5:8) Louise el fwak, “Nga kafweang yok, tusruktu Nga akfototoye yu nu sin Jeova.”
‘Akkalemye Akosten su Tuku Ke Inse’
17. Efu ku akosten el yok sripe nu sin met Kristian in century se meet?
17 Kas in kasru lal Poul in “akwot nu ke sumwosmwoslanu” su kalmeye pa in kafweang in kapkapek ke lulalfongi su sang kasru yok nu sin met Kristian in an Jerusalem a an Judia in molela moul lalos. Nu selos nukewa su porongo kas in kasru inge oasr yurolos nunak mwomwo su elos enenu in akilen ke me akul su Jisus el sang nu selos in mutamwauk “in kaengla nu fwin eolu.” Ke pal se elos liye “me srungeyuk lun ma kunausten tu yen mutal,” su kalmekin nu ke un met meun lun an Rom su raunela a akola in sruo an Jerusalem, met Kristian elos etu la pa inge pal elos in kaengla. (Mattu 24:15, 16) Met Kristian elos porongo kas in sensen lun Jisus, paenang elos kaengla liki an Jerusalem meet liki kunanela lun an se inge, a elos muta in siti se inge pangpang Pella su oasr fwin eol in an Gilead, Eusebius, sie met sim in pal meeta el akkalemye. Ke ma inge elos moliyukla ke ongoiye lulap su sikyak nu fwin an Jerusalem in pal meeta.
18, 19. (a) Efu ku akosten el yok sripe nu ke len lasr? (b) Mea e fwa akuteyuki ke me lutlut toku?
18 Akosten su tuku ke kafweang in akkeye lulalfongi lasr el fwa ase me kasru yok nu ke inkanek in molela moul lasr ke pal se kas palu lun Jisus el fwak la ‘a fwa oasr ongoiye lulap’ fwa akpayeyuk ke inkanek yok su wangin ma oana. (Mattu 24:21) Ya kut e fwa akpayeye la kut lungse in akos kutena masap su kut fwa eis sin “met tutafpo oaru”? (Luk 12:42) Ke ma inge arlana yok sripe nu sesr fwin kut lotela ‘in akos ke insiesr’!—Rom 6:17.
19 Oasr ma eneneyuk nu sesr kut in akpaye ke kuiyen nunak lasr tu kut in akkeye lulalfongi lasr a in kapkapek yok ke kulansap lasr nu sin God. Kut ku in oru ma inge kut fwin kafweang yok in eis etauk yok ke Kas lun God a ke kut lutlut in akos. Kapkapek nu ke elan met matu oana sie met Kristian el sie ma upa nu sin met fwusr. Me lutlut toku fwa akkalemye ke inkanek mwomwo in kutangla ma upa nukewa inge.
[Footnotes]
a Kutu inen met ikulyukla.
b Srike liye me lutlut se inge “Eis Me Akkeye Yok Ka in Fwak Mo ke sie Orekma Koluk,” ke issue lun Octotber 1, 1999 lun Tauer in San ke kas English.
Mea Kom Lotela?
• Mea se inge fukoko in lulalfongi, a fuka kut ku in akpayeye ma inge?
• Fuka etauk yok ke Kas lun God el ase me kasru nu ke kafweang lasr in kapkapek a in fukoko ke lulalfongi?
• Kut ku in lotela fuka ke inkanek in akosten?
• Ke inkanek puspus fuka elan met matou ku fukoko ke lulalfongi el ase ma lane nu sesr?
[Picture on page 10]
Orekmakin kas in kasru lun Baibel el kasre kut in aksumwosye ma upa puspus ke inkanek mwomwo
[Picture on page 12]
Met Kristian in century se meet elos moliyukla ke elos porongo kas in sensen lun Jisus