Jeova el Liaung a Kasre Kut
“Mutun [Jeova] el kasrot, kasrmu alukela fwalu nu fon, in fwakulak sifwana ku kalos su insielos sumwosna nu sel.”—2 KRONIKEL 16:9.
1. Efu ku Jeova el srike ku tuni kut?
JEOVA el sie Papa sumwosmwos. El ete kut na paye paenang el etu pa “ma kineuk nukewa in nunak” lasr. (1 Kronikel 28:9) Tusruktu, el tia tuni kut in suk ma koluk lasr. (Sam 11:4; 130:3) Mo tia oinge, a el lungse in karungin kut liki kutena ma su ku in kunausla fototo lasr nu sel, a ke kutena ma su sensenkin fwinsrak lasr nu ke moul ma patpat.—Sam 25:8-10, 12, 13.
2. Jeova el akkalemye ku lal in sang kasru su?
2 Jeova el fulatlanu a el liye ma nukewa. Ke sripe se inge, el ku in kasru met kulansap oaru nukewa lal pal nukewa elos siyuk ke me kasru, a el ku in kasrelos fwin oasr me keok lalos. “Mutun [Jeova] el kasrot, kasrmu alukela fwalu nu fon, in fwakulak sifwana ku kalos su insielos sumwosna nu sel,” 2 Kronikel 16:9 el akkalemye. Loang akmwoye ke fus inge la Jeova el orekmakin ku lal in sang kasru nu sin met nukewa su insielos paye, sie inse su nasnas a wangin kutena nunak in kutasrik ka. El tia akkalemye kain in oiya inge nu sin kain in met su kutasrik ku tia paye.—Josua 7:1, 20, 21, 25; Soakas 1:23-33.
Fwufwasryesr Wi God
3, 4. Mea kalmen in ‘fwufwasryesr wi God,’ a me pupulyuk fuka oasr in Baibel in kasre kut in kalem ka?
3 Nu sin met puspus, elos tia ku in kalem ka la Met Orala kosrao a fwalu el lela metu in fwasr welul ke inkanek in pupulyuk. Tusruktu, pa inge ma Jeova el lungse kut in oru. In pal lun Baibel in pal meeta, oasr met su ‘fwufwasryesr wi God’ oana Inuk a Noa. (Genesis 5:24; 6:9) Moses el “muteng oana el liye El su sulonginyuk [“tia ku in liyeyuk,” NW].” (Hibru 11:27) Togusra Devid el fwufwasyesr wi Papa tumal su oasr in kosrao. El fwak: “Meyen el [Jeova] muta lepo leyut sik, nga fwa tia mukuikui.”—Sam 16:8.
4 Aok, ke inkanek paye kut tia ku in fwasr wi Jeova a sruokye paul. Tusruktu kut ku in oru ma inge ke inkanek in pupulyuk. Fuka? Met sim se inge su pangpang Asap el simusla: “Tusruktu, nga wi kom pal e nu kemwa; kom srukye lepouk leyut. Kom fwa kol yu ke papu lom.” (Sam 73:23, 24) Kalmen kas inge pa, kut fwasr wi Jeova kut fwin akos kas in kai lal, su kut liye ke inkanek lun Kas lal a ke inkanek lun “met kulansap oaru a lalmetmet.”—Mattu 24:45; 2 Timote 3:16.
5. Fuka Jeova el liye a karungin met oaru nukewa lal oana sie papa su kulang?
5 Meyen Jeova el aksaokye met nukewa su fwasr welul, paenang el karunginelos oana sie Papa su kulang, kasrelos, a lotelos. “Nga fwa aketeye nu sum a luti nu sum inkanek kom fwa fwasr we,” God el fwak. “Nga fwa papu nu sum ke mutuk su on fwom.” (Sam 32:8) Siyuk sum sifwana: ‘Ya Nga nunku keik sifwana la nga fwasr wi God a sruokye paul, oana ke kas in pupulyuk, a long ke lalmetmet lal a nga etu la mutal el liye yu pal nukewa? Ya ke sripen nga etu la el wi yu paenang ma inge sang kasru nu ke nunak, kas, a orekma nukewa luk? A fwin Nga oru ma koluk, ya Nga liye Jeova, tia oana sie God su tia nunku keik, a oana sie Papa su pakomuta su lungse in kasru met su auliyuk ke ma koluk lalos in sifwil engankin fototo lalos nu sel?’—Sam 51:17.
6. Kain in oiya fuka lun Jeova el mwo liki kutena papa a nine fwin fwalu?
6 Ke pal puspus, Jeova el akola tari in kasre kut meet liki kut nunku a oru sie inkanek koluk. Ke sie me pupulyuk, el ku in liye la insiesr, su ku in oasr nunak kutasrik ka ku in mutamwauk in kena ma puspus su tia fwal a mwo. (Jeremaia 17:9) Ke kain in oiya inge, el ku in oru me aksumwos su sa liki kutena papa a nine ku in oru meyen “mutal” el ku in liye ma oasr ke insiesr, in srike a tuni nunak paye lasr. (Sam 11:4; 139:4; Jeremaia 17:10) Nunku ke ma God el nunku a oru ke sie oiya su sikyak nu ke moul lal Beruk, su met sim lal Jeremaia a met kawuk fototo lal.
El Sie Papa Kulang nu sel Beruk
7, 8. (a) Su Beruk, a kain in kena koluk fuka sikyak ke insiel a nunak lal? (b) Fuka Jeova el akkalemye nunak mwomwo a kulang lal nu sel Beruk?
7 Beruk el sie met sim na sumat a mwo su paye ke orekma in kulansap lal yurol Jeramaia su ke pal tok el ekla sie kunokon upa—meyen elos enenu in fwakak nununku lun Jeova nu sin met Juda. (Jeremaia 1:18, 19) Oasr pal, Beruk, su saap el tuku liki sie sou su pengpeng, el mutamwauk in suk “ma lulap” nu sel sifwana. Saap el nunku yok ke oiyen pengpeng nu sel sifwana ku el lela kena koluk in oan ke nunak lal in eis ma puspus lun fwalu. Ke kutena oiya, Jeova el liye la kain in nunak inge su tia mwo Beruk el akkeye ke insiel. Ke inkanek lal Jeremaia, Jeova el sang kas in kai nu sel Beruk, a el fwak: “Kom fwak: ‘We nu sik inge, tu Jeova el esani asor nu ke ngal luk! Nga totola ke sao luk, a nga tia koneyukyak mongla.’” A God el fwak nu sel: “Ya kom suk ma lulap nu sum sifwana? Nikmet suk.”—Jeremaia 45:1-5.
8 Fwinne el lungse in aksumwosyel Beruk, Jeova el tia akkalemye mulat lal, a el oana sie papa kulang nu sel. Kalem la, God el liye la ma mokul se inge el lungse el tia akkalemye ke sie inse koluk a kutasrik. Jeova el etu pa la an Jerusalem a an Juda oasr tari ke len safla lalos, a el tia lungse la Beruk el an aktukulkulyeyuk ke pal koluk inge. Ke ma inge, in aksumwosye nunak lun met kulansap lal, God el akesmakinyel la El fwa “wise ma koluk nu fwin ikwe nukewa,” a el akkalemye pa la fwin Beruk el porongo kas in kai inge, el fwa moula. (Jeremaia 45:5) Ke oiya saye, God el fwak nu sel: ‘Kom in akilen ma su apkurun in sikyak nu sin met Juda a met Jerusalem. Kom in sruokye oaru lom a moul! Nga fwa loangekomla.’ Kalem la Jeova el sun insiel Beruk, meyen el porongo kas lal a el moliyukla liki kunanela lun an Jerusalem, su sikyak tokin yea 17 toko.
9. Mea me top lom nu ke kusensiyuk puspus ke paragraph?
9 Ke kom nunku ke ma simusla kel Beruk, nunku ke kusensiyuk puspus a fus puspus toko inge: Ke oiya mwomwo su God el akkalemye nu sel Beruk, mea el akkalemye kel Jeova a ke pulakin a nunak lal nu sin met kulansap nukewa lal? (Ridi Hibru 12:9.) Ke pal in ongoiye puspus su kut moul ka inge, mea kut ku in lotela ke kas in kai lun God nu sel Beruk a ke oiya su Beruk el akkalemye nu ka? (Ridi Luk 21:34-36.) In etawel Jeremaia, met Kristian elder elos ku in etawi fuka nunak lun Jeova nu sin met kulansap Lal?—Ridi Galetia 6:1.
Mwen El Etawi Lungse lun Papa Tumal
10. Fuka Jisus el arulanu fwal in oru kunokon la oana Leum ku sifwen congregation lun met Kristian?
10 Meet liki pal lun met Kristian, lungse lun Jeova nu sin met lal el akkalemyeyuk ke inkanek lun met palu puspus a sin met kulansap oaru puspus. Ke pal inge, ma inge el liyeyuk yok, ke inkanek lun Leum ku sifwen congregation lun met Kristian, Jisus Kraist. (Efesus 1:22, 23) Ke ma inge, in buk lun Fwakyuk, Jisus el akkalemye oana lam soko su oasr “muta itkosr, su ngun itkosr lun God, su supweyukla nu fwalu nufon.” (Fwakyuk 5:6) Aok, oasr etauk sumwosmwos lun Jisus, ke sripen ngun mutal lun God el akkeyel yok. El oayepa liye nunak lasr a insiesr, a el etu ma nukewa su sikyak.
11. Kunokon fuka Jisus el oru, a fuka oiya lal nu sesr el akkalemye oiya lun Papa tumal?
11 Ne oinge, in oana Jeova, Jisus el tia oana sie policeman, su ngetma liye liki kosrao. El srike a tuni kut oana sie papa su kulang. Sie ke mwal su orekmakinyuk nu sel Jisus pa, “Papa Ma Patpat,” kas inge el akesmakinye kut ke kunokon lal in sang moul ma patpat nu sin met nukewa su lulalfongi nu sel. (Isaia 9:6) Sayen ma inge, in oana Sifwen congregation lun met Kristian, Kraist el ku in akkeye met Kristian su matu in ngun, yokna met elder, in sang kas in akkeye ku kas in kai nu sin met lili nukewa su enenu ma inge.—1 Tessalonika 5:14; 2 Timote 4:1, 2.
12. (a) Mea leta nukewa nu sin congregation itkosr in pal meeta el akkalemye kel Jisus? (b) Fuka met elder elos akkalemye oiya mwomwo lun Jisus nu sin sip nukewa?
12 Lungse yok lun Kraist nu sin sip nukewa lal el akkalemyeyuk ke leta nu sin met elder nukewa ke congregation itkosr. (Fwakyuk 2:1–3:22) In leta inge, Jisus el akkalemye la el etu ma nukewa su sikyak ke kais sie congregation a ke yokiyen insemwomwo lal nu sin met tuma lutlut nukewa lal. Oiya se inge el paye pa ke pal inge yokna liki meeta—meyen aruruma inge in Fwakyuk el akpayeyuk ke lusen “Len lun Leum.”a (Fwakyuk 1:10) Lungse lun Kraist el akkalemyeyuk pal nukewa ke inkanek lun met elder, su orekma oana met seperd puspus ke congregation. El ku in mokle met elder nukewa inge su oana “me sang nu sin met” in sang kas in akkeye, ku kas in kai fwin eneneyuk. (Efesus 4:8; Orekma 20:28; ridi Isaia 32:1, 2.) Ya kom nunku ke kafweang lalos oana me akkalemyeyen insemwomwo lun Kraist nu sum?
Me Kasru Ke Pal Fwal
13-15. Ke inkanek fuka God el ku in topuk pre lasr? Sang me pupulyuk puspus.
13 Ya kom pre ke me kasru a eis me top ka ke pal se sie met Kristian su fukoko ke lulalfongi el muteta nu yurum? (Jemes 5:14-16) Ku saap me kasru el tuku ke me lutlut su akkalemye ke sie me sramsram ke meeting ke congregation ku ke sie me rid nutusr. Ke pal puspus Jeova el topuk pre lasr ke inkanek inge. Ke sie me pupulyuk, tokin sie me sramsram oasr sie sister su som nu yurin sie met elder su ke lusen wik luo el pulakin me keok ke sripen orekma sesumwos upa. El tia torkaskas ke ma upa lal, a el akkalemye kulo yok lal nu ke me lutlut mwomwo su tuku ke ma simusla su akkalemyeyuk ke me sramsram. Me lutlut nukewa inge fwal nu ke ma sikyuk nu sel a ma inge sang me akkeye yok nu sel. El arulana insemwomwo la el wi ke meeting inge!
14 Ke me kasru su tuku ke inkanek lun pre, lela kut in loang akmwoye ke me pupulyuk lun mokul tolu su kalpous su lotela ke etauk lun ma paye lun Baibel ke pal se elos muta we a ekla met fwakak peng mwo su soenna baptais. Ke sripen oasr me lokwalok upa orek we, oasr kutupa masap upa su sapkinyuk nu sin met prison nukewa elos in tia ku in oru. Ma inge oru elos in lain met liaung ke niyen kalpous. Met prison puspus elos sulela la tokin mongo ke lututang len toko, in akkalemye la elos lungse in lain akwuk su orek elos srunga in folokla alu lalos. Met fwakak peng mwo tolu su soenna baptais oasr ke me sensen ke pal inge. Fwin elos wi ke orekma in lain, elos fwa kunausla kas in kai lun Jeova su oasr in Rom 13:1. Fwin elos tia wi, elos ku in sun me sensen ke sripen met prison puspus kasrkusrak nu selos.
15 Met tolu inge su tia ku in sramsram nu sin sie sin sie, elos pre ke lalmetmet. Ke lututang ke len toko, met tolu inge nukewa elos lotela la oana sie sulela su elos orala—elos tia eis me mongo ke lututang inge. Tok kutu ke pal se met liaung prison elos tuku in eis esani alu, wangin alu elos ku in folokunla. Elos arulana insemwomwo la el su “Long pre” el apkuran a long pre lalos!—Sam 65:2.
Nunku Yok Ke Pal Fwasru Wi Lulalfongi
16. Fuka orekma in luti el akkalemye ke nunak mwomwo lun Jeova nu sin met puspus su oana sipu?
16 Orekma in luti fwin fwalu nufon el sie pa me akpayeye ke nunak mwomwo lun Jeova nu sin met nukewa su paye insielos, yen nukewa elos muta we. (Genesis 18:25) Ke pal puspus Jeova el orekmakin lipufan in kol met kulansap lal nu sin met puspus su oana sip u—fwinne elos muta yen loeslana su peng mwo soenna akkalemyeyuk ku sun we. (Fwakyuk 14:6, 7) Ke sie me pupulyuk, ke inkanek lun sie lipufan, God el kolla Filip, sie met fwakak peng mwo in century se meet, in som a konealak sie mokul Itiopia a akuteye ma Simusla nu sel. Mea fwokin ma inge? Mokul se inge el porongo peng mwo a ekla sie met tuma lutlut lun Jisus a eis baptais.b—Jon 10:14; Orekma 8:26-39.
17. Efu ku kut tia enenu in fosrngala yok ke pal fwasru?
17 Ke pal inge su akwuk lun ma puspus lun fwalu el apkurun nu ke saflaiye, “me asor yok” su palyeyuk tari fwa fwasr na. (Mattu 24:8) Ke sie me pupulyuk, molin mongo fwa yokyokelik ke sripen oasr ma enenu yok ka, upala lun pulanpalu, ku akwuk lun business arulana munas. Arulana upa in suk orekma, a met orekma puspus elos sapkinyuk in orekma ke lusen ao puspus. Ke kutena ma sikyuk, met nukewa su oru meet orekma in kulansap lalos nu sin Jeova a oru ‘mutalos in mwo’ pal nukewa elos tia enenu in fosrngala yok. Elos etu la God el lungselos a el fwa karunginelos. (Mattu 6:22-34) Ke sie me pupulyuk, loang akmwoye ke inkanek su Jeova el sang me karungin nu sel Jeremaia ke pal in ma upa ke saflaiyen an Jerusalem in yea 607 B.C.E.
18. Ke inkanek fuka Jeova el akpayeye lungse lal nu sel Jeremaia ke pal in sruo an Jerusalem?
18 Ke saflaiyen orekma lun an Babulon in sruo an Jerusalem, Jeremaia el filiyuki nu ke Inkalkal lun Met Topang oana sie met prison. Fuka el ku in eis me mongo nel? Fwin el sie met sukosok, el ku in suk mongo nel. Tusruktu, el tupan na met puspus su oasr we in kitel, su pus selos srungel! Ne oinge, Jeremaia el tia lulalfongi nu sin met a el filiye lulalfongi lal nu sin God su mwulela la el e fwa karunganul. Ya Jeova el akpayeye kas lal? Aok! El akpayeye la Jeremaia el ku in eis “sie lof in bred . . . nu ke pal bred nukewa in siti wanginla.” (Jeremaia 37:21) Jeremaia, welulang Beruk, Ibed-milek, a kutupa met, elos moulla liki pal in sral, mas, a mise.—Jeremaia 38:2; 39:15-18.
19. Ke kut nunku ke pal fwasru, sulela fuka kut enenu in oru?
19 Aok, “mutun Leum [“Jeova,” NW] suiye met sumwosmwos, a srel nu ke kaifwe lalos.” (1 Piter 3:12) Ya kom insemwomwo ke sripen Papa tumom su oasr in kosrao el nunku a karungin kom? Ya kom pulakin misla a wangin kutena me sensen ke sripen kom etu la mutal el liye kom pal nukewa in kasre kom? Ke ma inge, lela kut in oru sulela lasr in fwufwasryesr wi God pal nukewa—fwinne oasr ma puspus su efwa sikyuk ke pal fwasru. Kut ku in lulalfongi yok la mutun Jeova el liye akmwoye a el fwa sang me karungin nu sin met kulansap oaru nukewa lal.—Sam 32:8; ridi Isaia 41:13.
[Footnotes]
a Fwinne leta nukewa inge el orekmakinyuk nu sin met tuma lutlut akmusrala nukewa lun Kraist, tusruktu ma inge ku in orekmakinyuk nu sin met kulansap nukewa lun God.
b Siepa me pupulyuk ke me kolyuk lun God ku in liyeyuk in Orekma 16:6-10. Ke ma simusla inge, kut ridi la Poul a met nukewa su welul “ngun mutal igololosi” in fwakak kas in an Esia a Bitinia. A, ngun mutal el akkalemye nu selos in orekma nu in an Masedonia, su elos koneyukyak met fwokpap puspus su porongo peng mwo.
Ya Kom Ku In Akuteye?
• Kut ku in akkalemye fuka la kut ‘fwufwasryesr wi God’?
• Fuka Jeova el akkalemye lungse lal nu sel Beruk?
• Oana Sifwen congregation lun met Kristian, fuka Jisus el akkalemye oiya puspus lun Papa tumal?
• Ke inkanek puspus fuka kut ku in akkalemye la kut lulalfongi nu sin God ke pal in ma upa?
[Pictures on page 13]
Oana Jeremaia welulang Beruk, met Kristian elder ke pal inge elos akkalemye nunak lun Jeova
[Picture on page 14]
Fuka Jeova el ku in sang kasru ke pal fwal?