Kas lun Jeova el Moul
Kas Fulat su Tuku ke Leta nu sin Met Tessalonika a nu sel Timote
CONGREGATION sasu in an Tessalonika el sun me lain mutamwauk ke pal se ma inge oakiyuki sel Poul ke el muteta we. Ke ma inge in oana ke pal se Timote—saap el oasr ke yea 20 kutu—el folokla liki an se inge a oasr report mwomwo kel, paenang Poul el eis me akkeye yok in simusla sie leta nu sin met Tessalonika in kaksakinelos a akkeyelos. Kalem la leta se inge el simusyukla in yea 50 C.E., a leta se inge pa leta se meet ke leta nukewa lal su oasr in Baibel su Poul el simusla. Tia pat tokin ma inge, el simla nu sin met Kristian in an Tessalonika ke leta akluo lal nu selos. Oasr pal, el aksumwosye nunak tia sumwos lun kutu met lili we a akkeye met lili elos in tu ku ke lulalfongi lalos.
Tokin yea sengoul kutu, Poul el oasr in an Macedonia a Timote el oasr in an Efesus. Poul el simusla leta lal nu sel Timote, akkeyel in muta in an Efesus a sang kasru nu sin met lili nukewa we in sruokye fototo mwomwo lalos nu sin Jeova fwinne oasr me akkoluk upa su tuku sin met luti kikiap puspus in congregation. Ke pal se met Kristian elos kalyaiyuk tokin e fururyak a kunausla ma puspus fwin an Rom in 64 C.E., Poul el simusla leta akluo lal nu sel Timote. Leta se inge pa leta safla se lal ke leta nukewa su oasr in Baibel. Kut ku pa ke pal inge in eis ma lane yok ke kas in akkeye a kas in kai su akkalemyeyuk ke leta akosr lal Poul inge.—Hibru 4:12.
“KAFWEANG IN TIA MOTUL”
Poul el sang kas in kaksak nu sin met Tessalonika ke ‘orekma in lulalfongi lalos, a moniyuk lalos in lungse a mongfusesr.’ El fwak nu selos la elos pa ‘fwinsrak, a engun, a tefuro lun mwolana’ lal.—1 Tessalonika 1:3; 2:19.
Tokin el akkeye met Kristian in an Tessalonika ke fwinsrak nu ke sifwil moulyuk, Poul el akkalemye: “Len lun Leum [“Jeova,” NW] a fwa tuku oana sie met pusr ke fong.” El sang kas in kai nu selos in “tia motul” a sano a efwal.—1 Tessalonika 4:16-18; 5:2, 6.
Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:
4:15-17—Su “utukyuk . . . in pukunyengu in sun Leum yen engyengu,” a fuka ma inge sikyak? Elos met Kristian akmusrala su moul ke lusen oasr tari lun Kraist in oru kolyuk lal ke Togusrai. Elos “sun Leum” Jisus in kosrao su tia liyeyuk. Tusruktu, elos enenu in sun kain in oiya puspus, elos enenu in mise meet a akmoulyeyukyak oana ma orekla in ngun. (Rom 6:3-5; 1 Korint 15:35, 44) Oasr tari lun Kraist el mutamwauk tari, ke ma inge met Kristian akmusrala su mise ke pal inge elos tia enenu in motul pat ke mise lalos. Elos “utukyuk,” ku akmoulyeyukyak tokin elos mise.—1 Korint 15:51, 52.
5:23—Mea Poul el lungse in akkalemye ke pal se el pre la “in karunganang ngunin met lili, a nunkelos, a manolos na fon”? Poul el sramsramkin congregation lun met Kristian, wekunang met Kristian akmusrala su oasr in an Tessalonika. Poul el tia pre mukena ke congregation in karunginyuk, a el pre pa ke karunginyen nunak sefwanna lun met nukewa su wi ka. El pre pa ke met lili nukewa su wi ke u lun met Kristian akmusrala. (1 Korint 12:12, 13) Ke ma inge pre lal Poul el akkalemye la el nunku yok ke congregation.
Me Lutlut Nu Sesr:
1:3, 7; 2:13; 4:1-12; 5:15. Sie inkanek mwomwo in sang kas in kai pa in sang pa kas in kaksak tu elos in eis me akkeye in oru ma mwo liki meeta.
4:1, 9, 10. Met kulansap nukewa lun Jeova elos enenu in akkeye lulalfongi lalos nu sin Jeova pal nukewa.
5:1-3, 8, 20, 21. Ke sripen len lun Jeova el apkurunyang, kut enenu in “efwal a nukomang me loeyuk lun lalalfongi a lungse; a fwinsrak lun molela, oana sie me susu.” Sayen ma inge, kut enenu in loang akmwoye nu ke Kas lun God, Baibel su oasr kas palu puspus ka.
“TU KU”
Oasr kutu met lili ke congregation su sang kalme saye ke ma Poul el simusla ke leta se meet lal, elos lain nu ke “oasr tari lun Leum” la el soenna apkurun. In aksumwosye kain in nunak inge, Poul el akkalemye ke ma su fwa ‘sikyak meet.’—2 Tessalonika 2:1-3.
Poul el kaifwelos: “Komwos tu ku, a srukye kas su komwos lotela tari.” El sapkin nu selos in ‘srelosla liki met lili nukewa su fwufwasryesr in ma sufwal.’—2 Tessalonika 2:15; 3:6.
Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:
2:3, 8—Su “met koluklanu,” a ke inkanek fuka el fwa akwanginyeyukla? “Met” inge pa un met kol ke alu lun Kristendom. Met su eis ku in akkalemye nununku lun God nu sin met koluk a akkalemye masap in kunauselosla pa Jisus Kraist—su “Kas” ku met kaskas lun God. (Jon 1:1) Ke ma inge, Jisus el fwa akwanginyela met koluk nukewa ke inkanek lun “mongin [kuiyen] oalul.”
2:13, 14—Fuka met Kristian akmusrala elos ‘suleyukla ke mutaweye me nu ke molela’? Met akmusrala elos oana sie u su pakiyuki ke pal se Jeova el orala akwuk nu ke futen mutan sa in kunausla sifwel Setan. (Genesis 3:15) Jeova el akkalemye pa ma eneneyuk su elos enenu in akpayeye, ke orekma su elos enenu in oru, a ke me srufwe a ma upa nukewa su elos fwa sun. Ke ma inge el pangnolos nu ke ‘akwuk se inge.’
Me Lutlut Nu Sesr:
1:6-9. Jeova el sang nununku lal nu sin met puspus su seakos.
3:8-12. Tia sie sripe mwomwo kut in nunku mu ke sripen len lun Jeova el apkurun paenang kut tia enenu in orekma in suk ma enenu lasr in kasre kut nu ke orekma in luti peng mwo. Kut fwin tia oru orekma ma inge ku in oru kut in alsrangesr a kut fwa ku in “utuk inmasrlon nu ke ma lun kutena met.”—1 Piter 4:15.
“KOM IN LIAUNG MA ETUKOT NU SUM”
Poul el akkalemye nu sel Timote elan “meuni meun mwo; sruokye lulalfongi a ella mwo.” Met sap inge el akkalemye ke ma eneneyuk nu sin met su srusrngiyuki in oana met liaung congregation. Poul el luti pa nu sel Timote el an “fwasr liki sramsram lusrongten, a sufwal.”—1 Timote 1:18, 19; 3:1-10, 12, 13; 4:7.
“Nik kom suk ma tafongla lun sie met matu,” Poul el simusla. El kaifwel Timote: “Kom in liaung ma etukot nu sum, a forla liki sramsram lusrongten a ma lain etauk, su pangpang ‘etauk’ in kikiap.”—1 Timote 5:1; 6:20.
Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:
1:18; 4:14—Kain in kas “palu” fuka akkalemyeyuk kel Timote? Saap oasr kutu kas palu nu ke kunokon lal Timote ke congregation lun met Kristian, su akkalemyeyuk ke kasru lun ngun mutal ke pal se Poul el tuku muteta in an Listra ke pal in fwufwasryesr akluo lal. (Orekma 16:1, 2) Fwal nu ke kas “palu” inge, met matou ke congregation in oana met liaung elos ‘filiyuki paolos’ nu fwel Timote, su srusrngiyuki nu ke orekma in kulansap.
2:15—Ke inkanek fuka sie mutan el “fwa langoyukla ke isus tulik”? In isus tulik, a in karungin tulik srisrik, a in liaung ma nukewa ke sou a loom ku in kasru sie mutan elan “langoyukla” liki orekma in ‘utuk inmasrol a lesriki met,’—1 Timote 5:11-15.
3:16—Mea se inge ma lukma in orekma lun God? Ma lukma inge ke lusen pal loeloes pa fwin metu elos fwa akkalemye akosten mwomwo nu ke kolyuk lun Jeova ku tia. Jisus el akkalemye me top na mwomwo nu ka ke el sruokye oaru lal nu sin God nu ke el mise.
6:15, 16—Ya kas inge el orekmakinyuk nu sin Jeova ku nu sin Jisus Kraist? Kas inge el orekmakinyuk nu sin sie met su sikme lal akkalemyeyuk, pa Jisus Kraist. (1 Timote 6:14) Fwin srikeyuk nu sin met puspus su kol oana togusra ku leum, Jisus pa “Leum insemwomwo,” a el mukena mise tia sifwil leum fwel. (Daniel 7:14; Rom 6:9) Mutamwauk ke pal se el somwak nu sin kosrao su tia ku in liyeyuk, wangin kutena met “ku in liyel” ke mutun metu.
Me Lutlut Nu Sesr:
4:15. Kut fwin tufwana baptais oana met Kristian ku in pal loeloes somla, kut enenu in kaifweang in kapkapek a tafwela in akkeye fototo lasr nu sin Jeova.
6:2. Kut fwin orekma yurin sie met lili, kut tia enenu in nunku mu oasr pal mwomwo lasr kut in ku in siyuk a eis ma pukanten ke sripen el pa leum lasr, mo tia oinge, a kut enenu in oru orekma mwomwo yok liki na kut fwin orekma yurin met saye su tia wi ke congregation.
“KOM IN LUTI KAS, MONIYUK IN PAL FWAL”
In kasrel Timote nu ke ma upa puspus su fwa sikyak, Poul el simusla: “Tu God el tia ase nu sesr ngunin sangeng, a ngunin ku, a lungse, a aksumwosye.” El sang pa kas in kai inge nu sel Timote: “Tia fwal nu sin sie met kulansap lun Leum tu lan akukuin, a tu lan kulang nu sin met e nu kemwa akola in luti.”—2 Timote 1:7; 2:24.
“A kom in mutana in ma kom lutlut ka, a etu ma paye,” Poul el kaifwel Timote. Me luti kikiap el fwasrelik, ke ma inge met sap inge el sang kas in kai nu sin met liaung inge su fwusr lukel: “Kom in luti kas, moniyuk in pal fwal . . . , kai, kaiyuk, kaifwe.”—2 Timote 3:14; 4:2.
Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:
1:13—Mea se inge “me srikasrak lun kas sumwos”? “Me srikasrak lun kas sumwos” pa kas lun “Jisus Kraist Leum lasr”—su kalmekin nu ke me luti paye nu sin met Kristian. (1 Timote 6:3) Mea Jisus el luti a oru in fwal nu ke Kas lun God, paenang pulo kas inge “me srikasrak lun kas sumwos” ku in orekmakinyuk pa nu ke me luti nukewa lun Baibel. Me luti nukewa inge ku in kasre kut in etu ke ma Jeova el siyuk sesr in oru. Kut sruokye ku me srikasrak nu ke kas sumwos inge kut fwin orekmakin ma kut lotela tari ke Baibel.
4:13—Kain in buk fuka ma akkalemyeyuk inge su “orekla ke kulin kosro”? Kutu ma simusla ke kas Hibru simusyukla in buk puspus su orek ke kulin kosro. Ke ma inge, Poul el siyuk ke buk puspus inge tu elan ku in lutlutkin ma inge ke pal se el oasr in prison in an Rom.
Me Lutlut Nu Sesr:
1:5; 3:15. Sripe yok emeet lal Timote la efu ku oasr lulalfongi lal nu sin Jisus Kraist, a ke kain in lulalfongi mwo su kasrel Timote ke ma nukewa su el oru, pa ke ma paye lun ma Simusla su lutiyuk nu sel ke pal se el tulik srisrik sin nine a nine matou kiyel. Arulanu yok sripe fwin papa a nine elos nunku yok ke inkanek mwo in akpayeye kunokon lalos nu sin God a nu sin tulik natulos!
1:16-18. Fwin met lili wiyesr elos sun ma upa puspus, me kalyai, ku sisila nu in prison, lela kut in pre kelos a oru ma nukewa in kasrelos.—Soakas 3:27; 1 Tessalonika 5:25.
2:22. Met Kristian nukewa, yokna met fwusr, elos tia enenu in arulanu kafofo in orek asrosr yok in akyokye ikwen manolos, ku wi ke kain in sports, on, me akengan, fwufwasryesr, me sramsram su wangin sripe, a kutupa ma saye, paenang wanginla pal lalos in akmwoye fototo lalos nu sin God.
[Picture on page 31]
Ma simusla fuka Poul el simusla ke ma safla su el orala ku simusyukla?