Key Nu Ke Me Insemwomwo Lun Sou

Orekma in Sramsram Nu Sin Tulik Fwusr

“Nga fwin sramsram nu sin tulik mokul nutik in pal somla el arulanu fusrasr, tusruktu ke pal inge ke el yea 16 matwe, upa nu sik a nu sin mokul tumuk in etu ma el nunku. El sifwana suk inkanek elan sifwana srella a som nu ke infwokil sel a el suke sramsram nu sesr!”​—MIRIAM, MEXICO.

“Oasr pal, tulik nukewa nutik elos lungse na paye in long ma nga fwak. Elos loang akmwoye pal nukewa! Misenge, oana ke elos met fwusr tari, elos nunku mu Nga tia ku in etu a kalem ke nunak lalos.”​—SCOTT, AUSTRALIA.

FWIN oasr tulik nutum su met fwusr tari, saap kom ku in fwak pa oana ma papa a nine su akkalemyeyuk lung inge elos fwak. In pal somla, kom fwin sramsram nu sin tulik nutum saap arulanu mwo su oana inkanek soko su oasr lane luo ka. Ingena, saap sramsram lun met luo el tui a munasla a met sefwanna pa oru sramsram a tulik nutik el tia wi sramsram. “Ke pal se el tulik srisrik, mwen nutik el siyuk kusensiyuk puspus nu sik,” oasr sie nine su inel pa Angela fwin an Italy el fwak. “Inge Nga sifwana pa enenu in sramtauk sramsram nu sel. Fwin nga tia, na len puspus ku in fwafwala na a sramsram mwomwo inmasrlosr tila orek.”

In oana Angela, saap kom ku in liye pa la tulik nutum su arulanu mwo in sramsram nu se in pal meeta tila orek ke pal inge a el misla na tila sramsram ke el sun matwe lal in oana sie tulik fwusr. Fwinne Nga kafweang pal nukewa in sramsram nu sel tusruktu el fwa topuk ke kas arulanu fototo a tia insemwomwo in sramsram. “Kom fuka misenge?” kom ku in siyuk sin tulik mokul nutum. “Mwo,” el ku in topuk kom oinge ke pusra su tia mwo. “Mea sikyak ke loom lutlut misenge?” kom ku in sifwilpa siyuk sin tulik mutan nutum. “Wangin,” el fwa topuk kom ke inkanek su tia insemwomwo a engan. Kom fwin suk in sramtauk sie me sramsram ke kas inge “efu ku kom tia engan in sramsramkin ma puspus” saap ku in oru tulik fwusr elos in misla na tia sramsram.

Paye, oasr kutu sin met fwusr tia pulakin mu upa in sramsram nu sin papa a nine kiyelos. Tusruktu, ke ma elos fwak saap ku in tia sun ma papa a nine kiyelos lungse in long. “‘Som liki yu’ pa inge top lun tulik mutan nutik pal nukewa fwin Nga sapkin elan oru kutena ma,” sie nine su pangpang Edna fwin an Nigeria el esam. Ramón, su muta fwin an Mexico, el liye pa oiya inge ke tulik mokul natul su matwel oasr ke yea 16. “Kut apkurun in akukuin len nukewa,” el fwak. “Pal nukewa Nga sapkin nu sel in oru ma se, el mutamwauk in sramsramkin sripe puspus nu sik tu elan ku in tia oru ma nga fwak nu sel.”

Kafweang in sramsram nu sin sie tulik fwusr su tia lungse in topuk a in sramsram el ku in me srufwe yok nu ke oiyen muteng a mongfusesr lun sie papa a nine. Baibel el akkalemye la “yen wangin papu we, nunuk meeta aklusrongtenyeyuk.” (Soakas 15:22) “Nga nukin la mea tulik mokul nutik el nunku, Nga toasr a mulatkin oiya lal inge paenang nga wowoyuk,” Anna el fwak, sie nine su wangin mokul tumal fwin an Russia. Efu ku ke pal se me sramsram arulanu yok sripe nu sin papa a nine a tulik fwusr​—wanginla oiya mwomwo lalos in orek sramsram nu sin sie sin sie?

Akkalemye Me Kutong Nu ke Sramsram Mwomwo

Sramsram el yok sripe liki in kaskas mukena. Jisus el fwak la “ke ma puspus su on insiel oalul kaskas.” (Luk 6:45) Ke inkanek lun me sramsram mwomwo, kut ku in lotela ke met puspus saye a ku in akkalemye ma puspus kesr sifwana. In sramsramkin ma oasr ke nunak a insie el upa nu sin met fwusr puspus, meyen ke elos sun matwe lun met fwusr fwinne tulik su arulanu mwo in sramsram meet el ku in ekla oana met fwusr su arulanu mwekin a srunga in sramsram. Met puspus su yok lutlut lalos ke oiyen tulik fwusr elos fwak mu met fwusr elos pulakin a nunku mu oasr met puspus su liye a tuni orekma a kas nukewa lalos, in oana ke kas in pupulyuk mu elos oasr ke sie stage su oasr lam su arulanu kalem in akkalemyelos nu sin met puspus. Ke kas in pupulyuk elos srunga in tu ke lam kalem ku spotlight a elos lungse in oasr me luslus in afwunyelosi a in sang kosralosla, tu elos in ku in muta na ke sie an su wangin met ku in liyelos wekunang papa a nine kiyelos su tia fusrasr in utyuk nu we in tia sramsram nu selos.

Siepa ma su ku in orek oana me kosrala nu ke me sramsram inge pa nunak a lungse lun met fwusr elos in engankin oiyen sukosok nu selos sifwana. Kain in oiya inge tia ku in tia sikyak, tulik nutum ke el kapkapek, a oasr oiya su ku in sikyak pal nukewa nu sin met fwusr a pa inge in srela liki sou lalos. Mo, tia kalmen ma inge pa tulik fwusr nutum el akola tari in moulkin moul lal sifwana. Ke oiya puspus tulik mutan ku mokul nutum elos enenu kom yok liki meeta. Tusruktu oiyen tulik fwusr su nunku mu elos ku in oru orekma ke ku lalos sifwana in moulkin moul lalos el mutamwauk tari ke yea puspus meet liki el sun matwen met matu. Ke pal se tulik fwusr el kapkapek oana met matu, tulik fwusr elos sifwana lungse in nunku ke ma puspus meet liki elos akkalemye nunak lalos nu sin met puspus saye.

Aok, oasr kutu tulik fwusr su matu kutu su lungse in akkalemye nunak lalos nu sin met asrouki lalos​—pa inge sie ma su sie nine in an Mexico su pangpang Jessica el liye ke tulik mutan nutul. “Ke pal se tulik nutik el srakna tulik srisrik, pal nukewa el tuku nu yuruk a akkalemye ma upa puspus lal nu sik,” el fwak. “Ingena el som nu yurin met kawuk lal in akkalemye ma upa lal.” Fwin kain in oiya inge sikyak nu sin tulik fwusr nutum, nikmet nunku mu tulik nutum el “siskomla” oana papa ku nine kiyel. Mo tia oinge, a oasr sie survey su orek su akkalemye la fwinne met fwusr elos tia insese nu ke ma inge, elos aksaokye na paye kas in kasru lun papa a nine kiyelos yok liki kas in kasru lun met kawuk lalos. Ke ma inge, kom ku in akpayeye fuka la sramsram inmasrlom a tulik nutum el ku in orek pal nukewa?

Key nu ke Kutangla ku Me Insemwomwo​—Pa In Kunausla Me Kosrala

Srike nunku fwin kom kasrusr ke sitosa soko okwum ke soko inkanek srulap a arulanu sumwos. Ke lusen mail loeloes, kom enenu na in furok a aksumwosye steering wheel lom ke kais kutu pal. Na tia pat, innek srulap soko inge el kurula. Fwin kom lungse in kasrusr ke inkanek soko inge, kom enenu in furokye yok steering wheel ke sitosa okwum. Kain in oiya inge el oapana ke ma sikyak ke pal se tulik nutum el ekla met fwusr su matu kutu. Ke lusen yea puspus, saap orekma lom in sramsram nu sin tulik nutum el arulanu mwo. Tusruktu, ke pal inge, moul lun tulik nutum el ekla na paye nu ke leyen lese ku leyen leyot, a kom enenu in ‘akfwalye akwuk lom fwal nu ke oiyen inkanek soko’ kom kasrusr ka in oapana ke kom akfwalye akwuk lom in sramsram nu sin tulik nutum. Siyuk sum sifwana kusensiyuk puspus tok inge.

▪ ‘Ke pal se tulik mokul ku mutan nutum el akola in sramsram, ya Nga lungse in sramsram nu sel?’ Baibel el akkalemye: “Sie kas fwakyuk ke pal fwal oana appel in gold in kraun silfer.” (Soakas 25:11, NW) In oana ke ma simusla inge el akkalemye kalem, enenu pal mwomwo a fwal in sramsram nu sin tulik. In pupulyukkin ma inge: Ke sie met imae la el tia ku in aksaye ku akpatyela pal in kosrani. El enenu in kafweang yok in esani fwako ke ku lal kewa fwin pal in kosrani tuku. Tulik fwusr nutum el ku in oasr pal lal su el lungse in sramsram nu sum. Nikmet pulesru pal mwomwo inge kom in orekmakin. “Ke pal puspus, tulik mutan nutik el lungse in tuku nu ke infwokil sik ke fong, kutupal ke lusen ao se,” Frances su sie nine su wangin mokul tumal in an Australia el fwak. “Nga srunga in ngetnget pat ke fong, paenang tia fusrasr nu sik in sramsram nu sel ke pal inge, tusruktu ke kain in pal inge ke fong kut sramsram ke ma nukewa.”

SRIKE OREKMAKIN INKANEK MWO INGE: Fwin tulik fwusr nutum el tia lungse in sramsram, kom a el srike in tukeni oru orekma​—komwos in tukeni fwasr, tukeni kasrusrkin ke sitosa, sritelkin sie me sritel mwo, ku tukeni oru orekma in loomu. Ke pal puspus, kain in oiya inge ku in sang kasru yok nu sin tulik fwusr elos in ikasla nunak a insielos a elos lungse in sramsram.

▪ ‘Ya Nga kalem a akilen ke ma el lungse fwinne el tia akkalemye ke kas lal?’ Job 12:11 el akkalemye: “Ya sre tia srikeye kasu, oana fute in kapinsrelye pulakin ma nel?” Pa inge pal su kom enenu in “srikeye” ma tulik mokul ku mutan nutum elos fwak. Met fwusr elos kaskas pal nukewa ke ma puspus su motkoeyuk mu paye pal nukewa. Ke sie me pupulyuk, saap tulik nutum se el fwak, “Pal nukewa kom ore yu oana tulik srisrik!” ku “Pal nukewa kom tia na loang mwo nu ke ma Nga fwak nu sum!” Nikmet akukuin ke ma el fwak fwin kas lal inge “pal nukewa” a “tia na” el sikyak na paye ku tia, a tuni akmwoye kom in ku in akilen la tulik nutum saap el tia kaskas ke inkanek paye. Ke sie me pupulyuk, kas inge “Pal nukewa kom oreyu oana tulik srisrik” ku in kalmekin nu ke “Nga nunku a pulakin mu kom tia lulalfongi yu,” a kas inge “Pal nukewa kom tia na loang mwo nu ke ma nga fwak nu sum” ku in kalmekin nu ke “Nga lungse in fwak nu sum ma Nga nunku a pulakin na paye.” Srike in kalem a akilen ke ma el lungse fwinne el tia akkalemye ke kas.

SRIKE OREKMAKIN INKANEK MWO INGE: Fwin tulik fwusr nutum el akkalemye kas upa lal, srike in fwak kas oinge: “Nga ku in liye la kom toasr, a Nga lungse in long ke ma kom lungse in fwak. Kom fwak nu sik la efu ku kom nunku mu Nga ore kom oana tulik srisrik.” A kom long ke ma nukewa su el lungse in fwak a tia tulokinul.

▪ ‘Ya nga nukin mu Nga oru sramsram luk nu sin tulik nutik in arulanu upa ke nga srike in patkol in kaskas?’ Baibel el akkalemye: “A fwako lun sumwosmwos eoki tari in misla nu selos su orek misla.” (Jemes 3:18) Ke kas a oiya lom, srike in orala “misla” in kasru tulik fwusr nutum elan lungse in kaskas. Esam la, kom pa met kasru lun tulik nutum. Ke ma inge ke pal se kom sramsram nu sel, nikmet kaskas oana sie attorney su lungse in siyuk kusensiyuk puspus nu sin sie met lo ke court. “Papa ku nine su lalmetmet el tia fwak kas inge, ‘Ngea kom fwa ekla oana met matu?’ ku, ‘Pal ekasr Nga fwak tari nu sum?’” sie papa fwin an Korea su pangpang Ahn el akkalemye. “Tokin Nga orala ma tafongla puspus ka, Nga liye la tulik mokul puspus nutik elos asor a toasr ke ma nga fwak nu selos a ke inkanek su Nga kaskas ka nu selos.”

SRIKE OREKMAKIN INKANEK MWO INGE: Fwin tulik fwusr nutum el srunga in topuk ke kusensiyuk puspus, srike inkanek saye. Ke sie me pupulyuk, nikmet siyuk sin tulik nutum la mea sikyak nu sel ke len se, a kom in fwak nu sel ke ma sikyak nu sum in len sa a liye la mea el e fwa fwak. Ku kom ku in srike la mea nunak lun tulik nutum ke ma se, siyuk sel kusensiyuk puspus su tia kel sifwana a ke met saye. Siyuk sel la mea nunak lun met kawuk lal ke ma sa. Tokin ma inge siyuk sin tulik nutum la kas in kasru fuka el fwak nu sin met kawuk lal.

Orekma in sramsram nu sin met fwusr el ku in orek nu selos. Kom enenu in akfwalye inkanek lom fwal nu ke ma eneneyuk. Sramsram nu sin papa a nine puspus saye su eis me insemwomwo a kutangla ke oiya inge. (Soakas 11:14) Ke pal kom sramsram nu sin tulik mokul ku mutan nutum, srike kom in “sa in long, a pat in kaskas a in mulat.” (Jemes 1:19) Yok liki nukewa, nikmet fuleak ke kafweang lom in karungin tulik fwusr nutum ke “kai a me kasru nu ke nunak su tuku sin Jeova.”​—Efesus 6:4.

SIYUK SUM SIFWANA . . .

▪ Kain in ekla puspus fuka Nga liye ke tulik nutik mutamwauk ke pal se el ekla met fwusr?

▪ Ke inkanek puspus fuka Nga ku in akmwoye ku luk in sramsram nu sin tulik nutik?

[Box on page 29]

Kas in Kasru su Tuku sin Papa a Nine Puspus

“Tulik mokul nutik el sramsram pal nukewa kut fwin oasr yurin met puspus saye. Ke ma inge, fwin kut mukelanu muta, Nga tafwela in sramsram nu sel ke ma puspus su oana sie nu ke ma kut sramsramkin yurin met puspus.”​—ANGELA, ITALY.

“Kut koneak la tulik nutusr elos lungse in sramsram nu sesr fwin kut kaksakinelos meet a akkalemye nu selos la kut lungse elos yok.”​—DONIZETE, BRAZIL.

“Nga sramsram nu sin met matu su matula yurin sie sou su orekmakin masap a akwuk lun Baibel, a nga siyuk selos la mea pulakin lalos oana ke pal se elos met fwusr a ke inkanek fuka papa a nine kiyelos kasrelos. Kain in sramsram inge oasr me akkeye yok nu sesr ka.”​—DAWN, BRITAIN.