Jeova​—El Sie “Met Lango” In Pal Lun Baibel

“O God, aksaye nu yuruk. Kom met kasru luk a Met Lango luk.”​—SAM. 70:5.

1, 2. (a) Ngea met puspus su alu nu sin God elos forla nu sel in siyuk ke kasru? (b) Kusensiyuk puspus fuka sikyak, a kut ku in koneak oya me top nu ka?

KE PAL se elos oru vacation lalos, papa a nine kiyen sie mutan su yea 23 matwe su payuk tari elos koneak la tulik mutan se natulos el tula a wangin kutena met etu la el oasr oya. Elos motko mu oasr met koluk su akkolukye tulik mutan se natulos inge. Ke ma inge elos silaklak in akola ma nukewa lalos a folokla nu in loom selos, a elos kafweang in pre nu sin Jeova a siyuk ke kasru nu selos. Oasr pa met saye se su yea 20 matwe su Met Lo el sun mas upa su ku in orella in oana sie met ul. Ke ma inge el pre nu sin Jeova a siyuk ke kasru. Sayen ma inge oasr sie nine su upa nu sel in koneak orekma lal a wangin mani lal in moli mongo nel a nen tulik mutan nutul su oasr ke yea 12 matwe. El pre ke inse kewa lal nu sin Jeova. Aok, fwin oasr me keok a ma upa puspus sikyak, met kulansap lun God elos forla nu sel a siyuk ke kasru. Ya oasr pal kom pre nu sin Jeova a siyuk ke kasru in pal in ma upa?

² Oasr sie kusensiyuk su yok sripe: Ya kut ku in tupan Jeova lan topuk ke pre lasr in kasre kut? Me top mwomwo nu ka oasr in Sam 70. Kas in akkeye inge su oasr ke sam el simusyukla sel Devid, sie met kulansap oaru lun Jeova su sun ma upa a me keok puspus ke moul lal. Met sim lun sam inge el akkalemye kas inge kel Jeova: “O God, . . . kom met kasru luk a Met Lango luk.” (Sam 70:5) Lutlut yok ke Sam 70 ku in kasre kut in etu la efu ku kut ku in forla pa nu sin Jeova ke pal su oasr ma enenu a in lulalfongi yok kel la el pa “Met Lango lasr.”

“Kom Met Lango Luk”

3. (a) Kain in me siyuk fuka ke kasru akkalemyeyuk in Sam 70? (b) Kain in lulalfongi yok fuka Devid el akkalemye in Sam ak 70?

³ Sam 70 el mutamwauk a aksafyeyukla ke kas inge su siyuk ke kasru sin God. (Ridi Sam 70:1-5.) Devid el siyuk sin Jeova in “aksaye” a in “silaklak” in molella. Ke fus luo nu ke tolu, Devid el akkalemye ke me siyuk puspus lal, ke mutamweyen kais sie el fwakak ke kas inge “lela” a tok el akkalemye ke ma el lungse in siyuk. Me siyuk tolu el akkalemye ke met puspus su srike in unilye. Devid el siyuk sin Jeova in uniye met lokwalok nukewa inge a in akmwekinyelos ke oiya koluk lalos. Me siyuk luo su oasr ke fus 4, el ma nu sin met kulansap lun God. Devid el pre ke met nukewa su suk Jeova elos in akkeyeyuk in engan a in akfulatyel. In aksafyela on soko inge, Devid el fwak nu sin Jeova: “Kom met kasru luk a Met Lango luk.” Loang akmwoye nu ka la Devid el tia fwak, “Lela kom in akpayeye,” in oana ke el siyuk ke sie ma. A, el fwak, “Kom,” su ke kas inge el akkalemye la el lulalfongi. Devid el lulalfongi la el ku in eis me kasru sin God.

4, 5. Mea kut ku in lotela kel Devid ke Sam 70, a lulalfongi fuka ku in oasr yurosr?

⁴ Mea Sam 70 el akkalemye kel Devid? Ke pal se el sun ma upa su tuku sin met lokwalok puspus lal su lungse in unilye, Devid el oru sulela lal ka in tia aksumwosye ma inge ke ku lal sifwana. A, el lulalfongi la Jeova el fwa aksumwosye met lokwalok lal nukewa ke pal pakiyuki lal a ke inkanek lal. (1 Samuel 26:10) Devid el akkalemye pal nukewa lulalfongi yok lal la Jeova el kasru a molela met nukewa su sokol. (Hibru 11:6) Devid el lulalfongi la met nukewa su alu nu sin God paye oasr sripe lalos in eis me insemwomwo a in akfulatye Jeova ke elos fwakak nu sin met puspus ke oiyen fulat a yok lal.​—Sam 5:11; 35:27.

⁵ In oana Devid, kut su met Kristian paye ku in akkalemye lulalfongi lasr ke inkanek nukewa la Jeova pa Met Kasru lasr a “Met Lango” lasr. Ke ma inge, kut fwin sun me srufwe upa ku kut pulakin la kut enenu na paye me kasru yok, arulanu sumwos kut in pre nu sin Jeova in kasre kut ke pal sa. (Sam 71:12) Tusruktu, ke inkanek fuka Jeova el topuk pre lasr in kasre kut? Meet liki kut akuteye ke inkanek su Jeova el kasre kut ka, lela kut in tuni ke inkanek tolu su el molella Devid ka, a kasrel pa ka ke pal su el enenu na paye me kasru.

Moliyukla Liki Met Lokwalok Puspus

6. Mea kasrel Devid in etu la Jeova el molela met sumwosmwos puspus?

⁶ Ke ma simusla puspus lun Baibel su oasr tari in pal ingo, Devid el etu la met sumwosmwos elos ku in lulalfongi Jeova in kasrelos. Ke pal se Jeova el orala sie Sronot nu fwalu in kunausla met nukewa su tia akos God, el molella Noa a sou lal mukena su sangeng sin God. (Genesis 7:23) Ke pal se Jeova el oru in oasr af ke brimston a e putati nu fwin met koluk nukewa su muta in an Sodom a Gomorra, el kasrel Lot su met sumwosmwos a an luo natul elos in kaengla a eis molela ke moul lalos. (Genesis 19:12-26) Ke pal se Jeova el kunausella Fero su inse fulat a wi met meun nukewa lal in Mwea Srusra, El molela met kulansap nukewa lal, a el kasrelos in tia sun me keok upa puspus. (Exodus 14:19-28) Ke ma inge, ya sie me lut, fwin Devid el kaksakunul Jeova oana “God lun molela” oana ma el akkalemye ke siepa sam.​—Sam 68:20.

7-9. (a) Sripe fuka oasr yurol Devid paenang el filiye lulalfongi lal nu ke ku lun God in molela met kulansap lal? (b) Nu sin su Devid el sang me akfulat ke molela lal?

⁷ Oasr pa sripe mwomwo lal Devid ke el filiye lulalfongi yok lal ke ku lun Jeova in molella. Devid el sifwana liye a pula la “po su on nu tok” lun Jeova ku in molela met nukewa su kulansap nu Sel. (Duteronomi 33:27) Ke pal puspus, Jeova el molella Devid liki “met lokwalok” lal su sulallel. (Sam 18:17-19, 48) Nunku ke sie me pupulyuk.

⁸ Ke pal se mutan Israel puspus elos mutamwauk in kaksakunul Devid ke sripen el sumat in orek meun, Togusra Soul el arulanu sok sel Devid paenang ke pal luo el srike in fwaksilye ke me pus. (1 Samuel 18:6-9) Ke pal luo inge Devid el ku in kaengkinyukla me fwakfuk ku me pus inge. Ya el ku in oru ma inge meyen Devid el sumat a el furomwos a irput oana sie met meun su sumat? Mo. Baibel el akkalemye la “Jeova el oelul.” (Rid 1 Samuel 18:11-14.) Tok, ke pal se akwuk koluk lal Soul in unilye Devid el tia akpayeyuk, “Soul el liye a etu tu Jeova el muta yurol Devid.”​—1 Samuel 18:17-28.

⁹ Nu sin su Devid el sang kas in akfulat ke sripen el moliyukla? Oasr leng puspus lun Baibel oana New World Translation el akkalemye ke sifwe srisrik ke Sam 18 su akkalemye la Devid el “kaskas nu sin Jeova ke kas nukewa su oasr ke on soko inge ke len se su Jeova el molella . . . liki poun Soul.” Devid el akkalemye nunak a pulakin lal ke on soko inge, a el akkalemye: “Jeova el eot ku luk, a nien moul luk, a Met Molela luk. God luk, eot ku luk. Su nga fwa eis nien moul luk in el.” (Sam 18:2) Ya tia sie me akkeye lulalfongi in etu la Jeova el ku in molela met kulansap lal?​—Sam 35:10.

El Eis Kasru Ke Pal se su Oasr Mas Upa

10, 11. Mea kasru kut in etu la ngea Devid el sun mas upa su akkalemyeyuk in Sam 41?

¹⁰ Oasr pal Togusra Devid el sun sie mas upa, su akkalemyeyuk in Sam 41. El on fwin me on kiyel ke sripen mas upa lal, Devid el arulanu mas paenang nu sin met lokwalok puspus lal el koflanu “in sifwil tukakak.” (Fus 7, 8) Ngea pal se su Devid el sun kain in mas upa inge? Oiya puspus su simusyukla ke sam inge el ku in akkalemye ke moul lal Devid ke pal se Absalom mwen se nutul el srike in sruokye togusra a srike in sisella liki tron lal.​—2 Samuel 15:6, 13, 14.

¹¹ Ke sie me pupulyuk, Devid el sramsramkin ke sie met kawuk su el lulalfongi yok, sie su welul mongo bread, su tukakunulak. (Fus 9) Ma inge ku in akesmakinye kut ke sie oiya su sikyak nu ke moul lal Devid. Ke pal se Absalom el oru orekma in lain lal, met papu lal Devid su pangpang Ehitofel el tukakunulak a el welul Absalom in lain togusra. (2 Samuel 15:31; 16:15) Srike nunku ke oiyen pulakin lun togusra se inge su arulanu munas a el on ke me on kiyel, wangin ku lal in tukakak, a ke pal se inge el etu la oasr met puspus raunella su lungse in lainul a elos lungse elan mise tu elos in ku in akpayeye akwuk koluk lalos.​—Fus 5.

12, 13. (a) Kain in lulalfongi fuka Devid el akkalemye? (b) Ke inkanek fuka God el akkeyel Devid?

¹² Lulalfongi lal Devid nu sin “Met Lango” lal el tia munasla. Ke met sumwosmwos su wi ke alu paye fwin sun mas upa, Devid el fwak: “Jeova el a fwa molella in len koluk. Jeova el fwa karunganulang ke el munas a on fwin me on kiel; kom oru me on kiel nukewa in pal in mas lal.” (Sam 41:1, 3) Ke fus luo inge, nunku ke lulalfongi yok lal Devid, su akkalemyeyuk ke pulo kas inge “Jeova el a fwa.” Devid el etu la Jeova el fwa molella. Ke inkanek fuka?

¹³ Devid el tia tupan Jeova la el fwa orala sie mwenmwen in eisla mas upa lal. A, Devid el lulalfongi yok la Jeova el fwa “karunganulang”​—kalme pa, in kasrel a in akkeyel ke pal se el mas on fwin me on kiyel. Paye la Devid el enenu kain in kasru inge. In wekunang nu ke mas su akmunasyella, oasr met lokwalok puspus su raunella su fwakak ke ma koluk puspus kel. (Fus 5, 6) Kalem la Jeova el akkeyel Devid ke el kasrel in esam ke me akkeye puspus nu sel. Ke ma inge, Devid el fwak: “A fono keik, kom sruokyuwi in ma sumwos luk.” (Fus 12) Ku pa la Devid el eis me akkeye yok ke el sifwilpa nunku yok ka la fwinne el munasla a oasr ma koluk puspus su met lokwalok lal elos fwak, Jeova el nunku kel oana sie met sumwosmwos. Tok Devid el kela ke mas lal. Ya tia sie me akkeye in etu la Jeova el ku in kasru met su sun mas?​—2 Korint 1:3.

Sang Ma Enenu Lal

14, 15. Ngea Devid a met nukewa lal elos sun ma upa ke sripen oasr me enenu yok lalos nu ke me mongo a me nim, a kain in me kasru fuka elos eis?

¹⁴ Ke pal se el ekla togusra lun met Israel, Devid el ku in engankin mongo a me nim su mwo emeet a el suli met puspus in welul mongo ke tebu lal. (2 Samuel 9:10) Tusruktu, Devid el etu pa ke ma upa ke pal se el fwin sun pal su srikla me mongo nel. Ke pal se Absalom mwen nutul el orala akwuk in lainul a srike in sruokye tron, Devid a wekunang kutu pa met su srakna oaru nu sel elos som liki an Jerusalem. Elos kaengla nu in an Gilead, nu ke leyen lun an kutulap ke Infwal Jordan. (2 Samuel 17:22, 24) Ke sripen elos enenu in kakaeng pal nukewa liki met lokwalok lalos, paenang tia pat tok Devid a met puspus lal elos sun ma upa ke sripen oasr ma enenu yok lalos nu ke me mongo a me nim a elos enenu pa in eis mongle. Ke ma inge, piya an su elos ku in koneak ma enenu lalos inge we ke yen mesis?

¹⁵ Tok, Devid a met nukewa lal elos tuku nu ke sie siti lun Mehaneim. In siti se inge elos sun met pulaik tolu​—inelos pa Sobai, Mekir, a Barsillai. Fwinne oasr me sensen nu ke moul lalos tusruktu elos lungse in sang kasru nu sin togusra su Jeova el srusrngiyuki, meyen fwin Absalom el sruokye ku kolyuk lal in oana sie togusra, wangin alolo ka la el fwa oru me kai upa nu sin kutena met su sang kasru nu sel Devid. Ke sripen elos liye a kalem ke ma upa puspus su Devid a met nukewa lal elos sun, paenang met tolu inge elos sang ma enenu lalos, wekunang me on, a besin, a alu fok, a wit, a barli, a flau, a korn manman, a biins, a lentil, a me mongo manman, a unni, a butter, a sip. (Read 2 Samuel 17:27-29.) Oiyen oaru a kulang yok lun met tolu inge el akinsemwomwoye a sang me akkeye yok nu ke pulakin lal Devid. Na fuka Devid el ku in mulkunla ma elos oru nu sel?

16. Su na paye sang ma enenu lal Devid a lun met nukewa lal?

¹⁶ Tusruktu, su na paye sang ma enenu lal Devid a lun met oaru nukewa lal? Devid el lulalfongi yok la Jeova el karungin met kulansap lal. Paye la Jeova el ku in mokle met kulansap puspus saye lal a akkeyelos in sang kasru nu sin met lili wiyelos su oasr ke ma enenu yok. Ke pal se el nunku yok ke ma sikyak ke yen mesis, wangin alolo ka la Devid el liye ke oiyen kulang lun met tolu inge su oana ke me akkalemyeyen me kasru a me karungin lun Jeova. Ke el matou tari, Devid el simusla: “Nga fwusr meet, a inge nga matu, tusruktu nga sumwena liye met sumwosmwos sisyukla, ku fute lal ngus ma nelos.” (Sam 37:25) Aok sie me akkeye yok in etu la Jeova el fwa sang ma enenu lun met kulansap nukewa lal.​—Soakas 10:3.

“Jeova el Etu Fuka in Molela Met Mwo”

17. Mea Jeova el akkalemye ke pal puspus?

¹⁷ Devid el sie sin met kulansap puspus su Jeova el molela in pal lun Baibel ke pal meeta. Mutamwauk in len lal Devid, ke pal puspus God el akkalemye la kas lal Piter met sap el arulanu paye: “Jeova el etu fuka in molela met mwo liki me srifwe.” (2 Piter 2:9, NW) Nunku ke me pupulyuk luo tok inge.

18. Fuka Jeova el molela met kulansap nukewa lal in len lal Hezekaia?

¹⁸ Ke pal se un met meun lun an Assiria elos sruokye an Juda a aksangengye an Jerusalem in century ak oalkosr B.C.E., Togusra Hezekaia el pre: “O Jeova God lasr, langokutla . . . tu togusrai nukewa lun fwalu fwa ku in etu tu kom Jeova, aok kom mukena.” (Isaia 37:20) Aok Hezekaia el nunku yok ke inen Jeova a ke oiya mwomwo lal. Jeova el topuk pre lal inge. Ke lusen fong se na, oasr sie lipufan el uniye 185,000 met meun lun an Assiria, a Jeova el molela met kulansap oaru nukewa lal in pal sa.​—Isaia 37:32, 36.

19. Kas in sensen fuka met Kristian in century se meet elos porongo paenang elos moliyukla liki ongoiye lulap?

¹⁹ Ke lusen len ekasr na meet liki el mise, Jisus el akkalemye ke sie kas palu su oana kas in sensen in sang kasru met tuma lutlut lal su oasr in an Judia. (Ridi Luk 21:20-22.) Tokin yea puspus, in yea 66 C.E., orekma lun met Ju su lain an Rom el oru tu met meun puspus lun an Rom elos in tuku lain Jerusalem. U lulap lun met meun puspus inge ye kolyuk lal Cestius Gallus elos kutangla in akmunasye a kunausla pot lun temple; tokin ma inge elos som liki an se inge. Met Kristian oaru nukewa su akilen ka la pa inge sie pal mwomwo lalos in kaengla liki me kunausla su Jisus el palye tari, paenang elos kaengla nu fwin eol a. U lun met meun puspus lun an Rom elos foloku in yea 70 C.E., a ke pal se inge elos tia som liki an se inge nu ke pal se su Jerusalem el kunausyukla na paye. Met Kristian nukewa su porongo kas in sensen lun Jisus elos moliyukla liki ongoiye lulap se inge.​—Luk 19:41-44.

20. Efu ku kut ku in lulalfongi Jeova oana sie “Met Lango” lasr?

²⁰ Sie me akkeye lulalfongi lasr kut fwin nunku yok ke me akpayeye puspus la Jeova el kasru met nukewa lal. Ma el oru in pal meeta el ase sripe mwomwo yok nu sesr in lulalfongi yok nu sel. Fwinne oasr kutena ma upa su kut sun ke pal inge ku kut fwin sun ke pal fwasru, kut ku in filiye lulalfongi paye lasr nu sin Jeova oana “Met Lango” lasr. Tusruktu, Jeova el ku in molikutla fuka? A fuka nu sin met nukewa su akkalemyeyuk ke mutamweyen me lutlut inge​—mea sikyak nu selos? Lela kut in liye me top nu ka ke me lutlut toko.

Ya Kom Esam?

• Sam 70 el ase nu sesr ke sripe puspus in lulalfongi yok ke mea?

• Ke inkanek fuka Devid el eis me kasru a me karunginyuk ke pal se el sun mas upa?

• Me pupulyuk puspus fuka akkalemyeyuk la Jeova el ku in molela met kulansap lal liki met lokwalok puspus?

[Picture on page 10]

Jeova el topuk pre lal Hezekaia