“Su Sumwos Oasr Etu Yok a Lalmetmet?”
“Su sumwos [oasr] etu yok a lalmetmet? Lela lan fwakak orekma mwo ke moul mwo in efwal a lalmetmet.”—JEMES 3:13.
1, 2. Fuka kom ku in akkalemye ke met puspus su nunkeyuk mu elos lalmetmet?
SU KOM nunku mu lalmetmet na paye? Ya kom fwa fwak mu papa a nine kiyom, ku sie met matu, ku saap sie met luti ke college? Saap nunak lom nu ke oiya se inge la su oasr lalmetmet yok la el kufusyukla ke oiyen moul a ma sikyak nu ke moul lom. Tusruktu, met kulansap lun God elos lungse in orekmakin nunak lun God.
2 Oasr met puspus su met lun fwalu elos nunku mu elos lalmetmet na paye, tusruktu elos tia lalmetmet na paye ye mutun God. Ke sie me pupulyuk, Job el kaskas nu sin met puspus su nunku mu elos kaskaskin kas lalmetmet, tusruktu el fwak la: “Nga tia liye sie met lalmetmet in masrlomwos.” (Job 17:10) Nu sin met puspus su pilesru etauk lun God, met sap Poul el simusla: “Ke elos sifwana fwakulos tu elos lalmetmet, elos lalfonla.” (Rom 1:22) A ke inkanek lun met palu Isaia, Jeova el akkalemye kalem: “We nu selos su lalmetmet ye mutalos sifwana.”—Isaia 5:21.
3, 4. Fwin sie met el lalmetmet na paye mea eneneyuk nu sel elan oru?
3 Kalem la, kut enenu in etu a akilen na paye la mea oru sie met in lalmetmet na paye a ke ma inge el fwa ku in eis me insemwomwo lun God. Soakas 9:10 el akkalemye nu sesr ke etauk mwomwo inge: “Sangeng sin Jeova mutamweyen lalmetmet; a eteyen El su Mutal etauk.” Met lalmetmet el enenu in akkalemye sangeng mwomwo nu sin God a in oasr sunak lal nu ke masap nukewa lun God. Tusruktu, oasr pa ma eneneyuk yok liki na in lulalfongi mu oasr God a oasr masap lal. Met tuma lutlut Jemes el akkeye nunak lasr ka. (Ridi Jemes 3:13.) Loang akmwoye nu ke kas inge: “Lela lan fwakak orekma mwo ke moul.” Lalmetmet paye enenu in liyeyuk ke ma kom fwak a ma kom oru len nukewa.
4 Orekmakinyen nununku sumwos a lalmetmet a liyaten ke inkanek mwomwo ku in orala inkanek nu ke lalmetmet paye. Kain in orekma puspus fuka akkalemye la oasr yurosr kain in lalmetmet inge? Jemes el simusla ke oiya puspus su ku in liyeyuk kalem ke orekma lun met puspus su lalmetmet.a Mea ma su el akkalemye su ku in kasre kut in oasr fototo mwomwo nu sin met lili puspus, a nu sin met puspus su tia wi ke congregation lasr?
Orekma Puspus lun Sie Met el ku in Akkalemye la El Lalmetmet Na Paye
5. Oiya fuka sie met su lalmetmet na paye el fwa akkalemye ku oru?
5 In oana ke ma akkalemyeyuk tari Jemes el akuteye la sie met su akkalemye oiya mwomwo el lalmetmet. Meyen sangeng sin Jeova el mutamweyen etauk, ke ma inge sie met lalmetmet el kafweang in akkalemye oiya mwomwo su fwal nu ke inkanek a akwuk fulat lun God. Ke pal se su kut isusla wangin yurosr kain in etauk su ku in akinsemwomwoye God. Ne oinge, kut ku in eis ma inge ke inkanek lun lutlut Baibel pal nukewa a in sifwilpa nunku yok ka. Orekma oinge fwa kasre kut in oru ma Efesus 5:1 el kaifwe kut in oru: “Komwos fwa met etawi God.” Ke kut kafweang yok in etawi God, kut fwa ku in akkalemye yok lalmetmet nu ke orekma puspus lasr. Inkanek lun Jeova el fulat liki inkanek puspus lun metu. (Isaia 55:8, 9) Ke ma inge kut fwin etawi inkanek lun Jeova in oru ma puspus, met puspus su tia wi ke congregation elos fwa liye la oasr ma tia oana sie kesr.
6. Efu ku oiyen fwokpap el me akpayeyen oiya mwomwo su ku in akinsemwomwoye God, a fuka sie met el akkalemye la oasr yurol kain in oiya mwo inge?
6 Jemes el akkalemye la sie inkanek mwo in orek in oana Jeova pa kut in akkalemye fwokpap ku “efwal a lalmetmet.” Fwinne oiyen fwokpap el eneneyuk nu ke oiyen efwal, a ke pal sepana inge sie met Kristian el ku in sruokye ku oiya mwomwo su fwal nu ke masap a akwuk fulat lun Baibel, su ku in kasrel in akkalemye oiya mwomwo a fwal. Fwinne wangin saflaiyen ku, God el fwokpap, a kut tia sangeng in fototo nu sel. Mwen nutin God el akkalemye pa ke oiyen fwokpap oana Papa tumal paenang el ku in fwak: “Fwasru nu yuruk, komwos nu kemwa su orekma a fwuni, a Nga fwa sot mongla nu sumwos. Eis srenenu luk nu fwomwos, a lutlut sik, tu Nga fwokpap a inse pusisel; a komwos fwa konoiyuk mongla in ngunumwos.”—Mattu 11:28, 29; Filippai 2:5-8.
7. Efu ku kut ku in nunku kel Moses oana sie me srikasrak mwo nu ke oiyen fwokpap?
7 Baibel el akkalemye nu sesr ke met puspus su arulana fwokpap, ku fulpap. Moses pa sie met su arulana fwokpap. Oasr kunokon yok lal, ne oinge el akkalemyeyuk oana “arulana fwokpap, yok liki met e nu kemwa su muta fwin mutun fwalu.” (Oekyuk 11:29; 12:3) A esam ke ku a pulaik su Jeova el sang nu sel Moses in akpayeye ma lungse Lal. Jeova el insemwomwo in orekmakin met puspus su fwokpap in akpayeye akwuk lal.
8. Ke inkanek fuka met sesumwos elos ku in akkalemye fwokpap a “efwal a lalmetmet”?
8 Arulana kalem la, met sesumwos elos ku in akkalemye oiyen fwokpap a “efwal a lalmetmet.” Na fuka kut? Fuka kut ku in akmwoye in akkalemye oiya mwomwo inge? Fwokpap el sie sin fwako lun ngun mutal lun Jeova. (Galetia 5:22, 23) Kut ku in pre ke ngun mutal lal a oru kafweang yok in akkalemye fwako puspus inge, a akkalemye lulalfongi paye nu ka la God el fwa kasre kut in akmwoyela inkanek lasr in akkalemye oiyen fwokpap ke moul lasr. Kut ku in koneak me akkeye mwomwo a fukoko fwin orek fwal nu ke kas mwomwo lun met sim lun sam inge: “[God] a luti inkanek lal nu sin met fwokpap.”—Sam 25:9.
9, 10. Kain in kafweang yok fuka kut enenu in oru tu kut in akkalemye fwokpap, a efu?
9 Tusruktu, enenu in oasr kafweang yok in akmwoyela oiya inge. Ke sripen fasin ku inkanek in moul lasr, su paenang kutu sesr in tia lungse in akkalemye fwokpap. Sayen ma inge, met puspus su raunekutla elos ku in akkeye kut in akkalemye nunak su tia oana sie nu ka, a elos ku in fwak mu sie met el enenu in “akkalemye pa oiya a nunak pulaik in lain oiya koluk lun met puspus su raunekutla.” Tusruktu, ya nunak inge el mwo a fwal? Fwin oasr sie e srisrik mutamwauk in sikyak ke loom sum, ya kom lungse in orekmakin oil ku kof in sang kunela e san? Fwin okweyang oil nu ke e san paye la efwa oru ma inge in upala, a fwin kof pa orekmakinyuk nu ka efwa ku in kunela na paye e ke loom sum an. Ke inkanek oapana inge, Baibel el sang kas in kai nu sesr: “Sie topuk fusrasr furokla mulat, a sie kas upa purakak kasrkusrak.” (Soakas 15:1, 18) Fwin oasr pal su oasr ma upa sikyak ke pal fwasru, nu ke congregation ku likin congregation, ya kut ku in suk la inkanek fuka kut ku in akkalemye lalmetmet paye nu ka fwin kut akkalemye oiyen kulang a fwokpap?—2 Timote 2:24.
10 Oana ke ma akkalemyeyuk tari, met puspus su kufusyukla tari ke oiya koluk lun fwalu elos tia akkalemye fwokpap, misla, a kulang. A, kut ku in liye la oasr kain in met puspus su sulallel a koluk upa oiyelos. Jemes el etu ma inge, a el sang kas in sensen nu sin met puspus ke congregation tu elos in ku in tia akkolukyeyuk ke oiya koluk puspus inge. Mea pa me lutlut su kut ku in lotela ke kas in kai su el akkalemye nu sesr?
Oiya su Akkalemyeyuk sin Met Puspus su Wangin Lalmetmet Yuru
11. Kain in oiya puspus fuka lain lalmetmet paye?
11 Jemes el oaru a paye in simusla oiya puspus su lain lalmetmet paye. (Ridi Jemes 3:14.) Sok a akukuin pa orekma lun ikwe, a tia fwako lun ngun mutal. Nunku ke ma su fwa ku in sikyak fwin nunak nu ke orekma lun ikwe pa orekmakinyuk sin sie met. Oasr u onkosr lun met su fwak mu elos “Met Kristian” elos sruokye a orekmakin ku lalos nu ke kutu inkul ke loom alu se inge su pangpang Church of the Holy Sepulcher su oasr in an Jerusalem, a motkeyuk mu musaiyukla ke an se su Jisus el anwuki a pakpuki we. Fototo lalos nu sin sie sin sie el akkolukyeyukla meyen elos akukuin a alein. In yea 2006, magasin se inge Time el akkalemye ke ma sikyak ke kutu pal somla ke pal se monks ku met kol puspus lun alu elos “lain a uni sie sin sie ke pal loeloes, . . . sringilye sie sin sie orekmakin candlestick holders.” Arulana yok wanginla lun lulalfongi lalos nu sin sie sin sie paenang elos siyuk sin sie met Muslim elan sruokye key nu ke loom alu lalos.
12. Fwin lalmetmet el tia akkalemyeyuk, mea ku in sikyak?
12 Kain in orekma upa inge su akkalemye ke akukuin a alein tia enenu in oasr in masrlon congregation lun met Kristian paye. Tusruktu, kutu pal ke sripen sesumwos paenang oasr kutu sin met lili elos akkalemye oiya upa su elos srunga in ekulla nunak lalos sifwana ka. Paenang ma inge oru kutu met elos in akukuin a lain sie sin sie. Met sap Poul el liye kain in oiya inge ke congregation su oasr in an Korint, ke sripe se inge el simusla: “Tu ke oasr sok a akukuin in masrlomwos, ya komwos tia ma lun ikwe, a fwufwasryesr oana met?” (1 Korint 3:3) Kain in orekma koluk inge sikyak ke lusen kutu pal ke congregation se inge ke century se meet. Ke ma inge, kut enenu in taran pal nukewa, ke kain in oiya inge in tia ilyuk ku sikyak nu ke sie congregation ke pal inge.
13, 14. Sang me pupulyuk nu ke inkanek su orekma lun ikwe el ku in akkalemyeyuk.
13 Fuka kain in oiya koluk inge ku in akkolukye sie congregation? Ma inge ku in sikyak ke ma srisrik puspus. Ke sie me pupulyuk, ke pal in musai sie Kingdom Hall, saap oasr kain in nunak su tia oana sie ku in akkalemyeyuk sin met lili puspus ke inkanek in musa la fuka akwuk in musa nu ke kain in ma puspus. Saap oasr sie brother el ku in akkalemye oiya su el lungse in orek a el akukuin ka fwin nunak a kas lal tia orekmakinyuk, a saap el e fwa lain sulela nukewa su orekla tari. Ke sripe inge saap el srungela in oru kutena orekma nu ke project se inge! Sie met lili su akkalemye kain in oiya inge el mulkunla la in akpayeye a aksafyela sie orekma lun congregation, enenu ma nukewa in takla fwal a in oasr oiyen misla a akesrui yok lun congregation a tia suk inkanek in musa su fwa orekmakinyuk ke kutu akwuk saye. Jeova el fwa akinsemwomwoye kut fwin oasr akkalemyeyen fwokpap, a tia sok a akukuin.—1 Timote 6:4, 5.
14 Siepa me pupulyuk ke met elder puspus in sie congregation pa fwin elos liye a akilen la sie met elder, fwinne el oru kunokon lal ke lusen pal loeloes, su oasr akilenye la ke pal inge el tila fwal nu ke ma eneneyuk fwal nu ke ma Simusla. Ke pal se circuit overseer se el oru muteta lal a el koneak la elder se inge el eis tari kas in kai in pal somla a el tia aksumwosye ma eneneyuk nu sel, paenang circuit overseer el insese nu ke sulela lun met elder puspus in eisla kunokon lal oana met elder. Kain in nunak fuka el fwa akkalemye ka? Ya el fwa insese nu ke sulela lun met elder nukewa a el akkalemye inse pusisel a fwokpap in eis kas in kai lalos fwal nu ke ma Simusla a el kafweang ke lungse paye lal in sifwilpa aksumwosyela ma su eneneyuk in fwal nu ke ma Simusla tu el ku in sifwilpa orekmakinyuk oana sie met elder ke pal fwasru? Ku ya el fwa akkalemye nunak toasr a sok ka ke sripen el tila oru kulansap lal oana sie met elder su el engan ke pal meeta? Efu ku sie brother el lungse in orekma oana sie met elder tusruktu ke ma paye el tia fwal nu ka? Aok arulana yok sripe in akkalemye inse pusisel a akkalemye nunak mwomwo!
15. Efu ku kom nunku mu kas in kai su oasr in Jemes 3:15, 16 el arulana yok sripe?
15 Paye la, oasr pa inkanek saye su sie met el ku in akkalemye nu ke kain in oiya koluk inge. Tusruktu fwin ke kutena luma su sikyak, kut enenu in kafweang yok in tia akkalemye kain in oiya koluk inge. (Ridi Jemes 3:15, 16.) Met tuma lutlut Jemes el pangon kain in oiya puspus inge oana “ma lun fwalu” meyen ma inge el orekma lun ikwe, a tia fwal nu ke lalmetmet lung me. Ma inge el “oiya koluk” fwal nu ke orekma lun kosro ku ma orakrak puspus su tia orekmakin nunak lalos. Kain in oiya puspus inge el ma lun “dimon,” meyen elos akkalemye oiya koluk lun dimon puspus su met lokwalok lun God. Aok tia fwal nu sin met Kristian in akkalemye kain in oiya koluk puspus inge!
16. Kain in me aksumwos fuka saap kut enenu in oru, a fuka kut ku in eis kutangla in akpayeye ma inge?
16 Met nukewa su wi ke congregation elos enenu in tuni akmwoye oiyen moul lalos sifwana a in kafweang yok in akwanginyela kain in oiya koluk nukewa inge. In oana met luti ke congregation, met liaung nukewa elos enenu in nunku akmwoye ke ma su eneneyuk in orek in sisla kain in oiya koluk nukewa inge. Tia ma fusrasr se in kutangla ma inge ke sripen oiya lun sesumwos lasr a ke me akkoluk lun fwal se inge. In oru ma inge saap ku in pupulyukkinyuk nu ke orekma in fwufwasryesr nu ke sie an fulat ku eol srisrik su furarar, a musresre. Fwin wangin kutena ma su kut ku in sruokye in sang kasre kut in fwanyak nu lung, kut fwa putati nu ten. Tusruktu, kut fwin sruokye ku a orekmakin mwo kas in kasru su oasr in Baibel, a ke kasru su tuku sin congregation lun God su oasr fwin fwalu nufon, kut ku in kafweang na fwasr nu meet.—Sam 73:23, 24.
Oiya Mwomwo Puspus su Met Lalmetmet Elos Suk in Akkalemye
17. Oiya fuka akkalemyeyuk pal nukewa ke met lalmetmet fwin srifweyuk in oru ma koluk?
17 Ridi Jemes 3:17. Kut ku in eis ma lane ke kut akuteye kutu oiya mwomwo su tuku ke akkalemyeyen “lalmetmet lung me.” In nasnas el kalmekin nu sesr in wangin meta a wangin kutena ma fokfok ke orekma a nunak lasr. Kut enenu in sa in sisla ma koluk puspus. In oru oinge el ku in pupulyukkinyuk nu ke sie automatic reaction. Saap oasr taktu se lom su orekmakin sie reflex hammer in tukye kutu alko su oasr ke intim. Ke pal se taktu el tukye alko inge, niyom el ku in sifwana mukuikui nu meet oana ke el futungye ma se. Niyom el mukuikui fwinne kom tia oru, kom tia enenu in mokle niyom. Ma inge el oapana fwin kut srifweyuk in oru ma koluk. Oiyen nasnas lasr a pulakin lasr su akpayeyuk fwal nu ke akwuk mwomwo lun Baibel el sifwana mokle ku akkeye kut in tia oru ma koluk. (Rom 12:9) Baibel el akkalemye me srikasrak mwomwo lun met puspus su akkalemye oiya mwomwo inge, oana Josef a Jisus.—Genesis 39:7-9; Mattu 4:8-10.
18. Mea kalmen (a) oiya su srunga in kunausla misla su oasr ke congregation? (b) oiya su lungse in akkeye misla in congregation?
18 Lalmetmet lung me el oru kut in akkalemye oiyen misla. Oasr ma eneneyuk in tia orek nu ke oiya koluk puspus wekunang oiya su lungse in mulat a akngalye met, ku orekma puspus su ku in kunausla misla. Jemes el akkalemye kutupa kas in kasru ke el fwak: “A fwako lun sumwosmwos eoki tari in misla nu selos su orek misla.” (Jemes 3:18) Loang akmwoye nu ke pulo kas inge “orek misla.” Ke congregation, ya kut eteyuk oana met se su lungse in akkeye misla ku kunausla misla? Ya oasr ma upa sikyak pal nukewa in masrlom a met puspus, a kut sa in aktoasryeyuk ku kut sa in aktoasrye met puspus? Ya kut kafweang in akkalemye nu sin met puspus la elos enenu in akilen a mongfusesr nu ke oiya paye lasr, ku kut inse pusisel in suk in akwanginyela kain in oiya su tia mwo inge su met puspus elos srunga? Ya kut eteyuk oana sie met su lungse in orek misla nu sin met puspus, a sa in sang nunak munas a in mulkunla ma koluk lun met puspus? Kut fwin paye in tuni kut sifwana ma inge ku in kasre kut in liye kut sifwana fwin oasr ma eneneyuk in sang aksumwosye kut in akkalemye yok ke lalmetmet lung me.
19. Fuka sie met el ku in eteyuk mu el sie met su oasr nunak mwomwo lal?
19 Jemes el akkalemye pa nunak mwomwo nu ke oiya mwomwo puspus su akkalemye lalmetmet lung me. Ya kut eteyuk oana met se su lungse in pusisel nu sin met puspus fwin wangin akwuk mwomwo lun ma Simusla el kunausyukla, a tia sa in fwak la ma lungse lasr sifwana pa enenu in akosyuk a in orek? Ya kut eteyuk oana sie met su kulang a fusrasr in sramsram nu se? Inkanek puspus oinge el me akul nu sesr la kut lotela tari in akkalemye nunak mwomwo.
20. Mea fwa sikyak kut fwin akkalemye oiya mwo puspus su kut akuteye tari?
20 Aok oasr sie luma na mwomwo ku in sikyak ke sie congregation fwin brother a sister nukewa elos kafweang yok in akkalemye oiya mwo puspus su akinsemwomwoye God oana ke ma puspus su Jemes el simusla! (Sam 133:1-3) In akkalemye fwokpap, oiya su lungse in orek misla, a nunak mwomwo nu sin sie sin sie fwa kasre kut na paye in oasr fototo mwomwo a ma inge oru in arulana kalem la oasr yurosr “lalmetmet lung me.” Tok kut liye ke inkanek puspus su lutlutkinyuk in liye la met puspus oana liye lun Jeova nu selos fwa ku in kasre kut in akkalemye fwokpap, misla a nunak mwomwo.
[Footnote]
a Oasr fus puspus saye ke sapta se inge el akkalemye ke ma su oasr meet ke nunak lal Jemes pa met matou puspus, ku “met luti puspus,” lun congregation. (Jemes 3:1) Met puspus inge elos me srikasrak mwomwo in akkalemye ke kain in lalmetmet su akinsemwomwoye God, tusruktu kut nukewa ku in eis me lutlut yok ke kas in kai lal.
Ya Kom Ku In Akuteye?
• Mea oru sie met Kristian in lalmetmet na paye?
• Fuka kut ku in akmwoye in akkalemye lalmetmet lung me?
• Kain in oiya puspus fuka liyeyuk ke met puspus su tia akkalemye “lalmetmet lung me”?
• Kain in oiya puspus fuka kom lungse in kafweang in akyokye a akkeye yok?
[Picture on page 25]
Fuka akukuin a alein sikyak ke congregation in pal inge?
[Picture on page 26]
Ya nunak a pulakin lom el sifwana orekma in tia oru ma koluk nukewa?