Fuka in Akkalemye Pakoten?
“Lela kut in oru mwo nu sin met nu kemwa, a yokna nu selos su sou lun lalalfongi.”—GALETIA 6:10.
1, 2. Mea me pupulyuk ke met Samaria su pakoten nu sin met el luti kut ka ke oiyen pakoten?
KE PAL se sie mokul su oasr etauk lal ke Masap el sramsram nu sin Jisus, el siyuk sel: “Su met tulan luk?” Ke me top lal, Jisus el akkalemye ke sie me pupulyuk: “Sie met el oatui liki an Jerusalem nu Jeriko; a el sun met ingunyar, su sarukla nuknuk lal a onel, a fililye akurun in mise, a somla. A ma te oru ke sie met tol el oatui inkanek sa; a ke el liyel, el alukela nu leyeno. A ouyepa ke sie met Livai, ke el tuku nu in an sa, a liyel, el alukela nu leyeno. A sie met Samaria, ke el fwafwasryesr, tuku nu yen el muta we; a ke el liyel, el pakomutal. A tuku nu yurol, a puela kinet kel, a ukuiye oil a wain nu ka. A fililye nu fwin kosro natul, a wisella nu in imwen met fwasr, a liyelang. A ke lutu el eis srilling luo, a sang nu sin met liaung loom sa, a fwak, ‘Kom liyelang; a kom fwin sang pa kutu, nga fwa moli nu sum ke nga sifwil foloko.’” Tokin ma inge Jisus el siyuk sin met su longol: “Kom nunku su sin met tolu inge met tulan nu sel su sun met ingunyar?” Mokul sa el topuk: “El su pakomutal.”—Luk 10:25, 29-37a.
2 Arulana kalem ke ma met Samaria sa el oru ke el karungin mokul se su kinet a pa inge kalmeyen pakoten paye! El ke sripen el pakomutal, paenang met Samaria sa el oru ma mwomwo su sang kasru nu sin met se su kinet. Sayen ma inge, met Samaria sa nukin la su met enenu se inge. Met su oasr pakoten paye yurol el sang me kasru nu sin met nukewa, nu sin met lun mutunfwal nukewa, nu sin met nukewa su wi ke kutena alu, ku nu sin sruf nukewa. Tokin el sang me pupulyuk ke sie met Samaria su pakoten, Jisus el sang kas in kasru nu sin met se su longol: “Fwala, a oru ou inge.” (Luk 10:37b) Kut ku in porongo masap inge a kut kafweang in akkalemye pakoten nu sin met puspus. Tusruktu fuka in oru ma inge? Ke inkanek puspus fuka kut ku in akkalemye pakoten nu sin met nukewa len nukewa?
“Fwin sie Met Lili . . . El Koflufol”
3, 4. Efu ku kut enenu in nunku yok in akkalemye pakoten nu sin met nukewa ke congregation lasr oana met Kristian?
3 Met sap Poul el fwak: “Ke ma inge, oana oasr pal fwal yurosr, lela kut in oru mwo nu sin met nu kemwa, a yokna nu selos su sou lun lalalfongi.” (Galetia 6:10) Ke ma inge, lela kut in sramsramkin meet la fuka kut ku in akkalemye pakoten ke inkanek puspus nu sin met lili nukewa wiyesr.
4 Met tuma lutlut Jemes el akkeye met Kristian paye elos in akkalemye pakoten nu sin sie sin sie, el simusla: “Wangin pakoten fwa wi nununku nu selos su tia sang pakoten.” (Jemes 2:13) Fus saye ke sapta se inge el akkalemye nu sesr ke inkanek puspus su kut ku in akkalemye pakoten nu ka. Ke sie me pupulyuk, in Jemes 1:27 kut ku in ridi: “Me alu nasnas a tia fokfok ye mutun God a Papa tumasr pa inge: in fwasr nu yurin met mukaimtal a mutan katinmas ke ongoiyelos, a sifwana karunganang in tia oasr tunum ke fwalu.” Jemes 2:15, 16 el akkalemye: “Su ma limwos sin mokul ku mutan fwin koflufol a wangin ma nelos, a sie sumwos fwak nu selos: ‘Kom som in misla, kom fwusfwus a kup,’ a komwos tia sang nu selos ma manolos enenu, pia sripe?”
5, 6. Ke inkanek puspus fuka kut ku in akkalemye pakoten lasr nu sin met nukewa ke congregation lasr?
5 Orekma in karungin met puspus a in sang kasru nu selos su oasr me enenu la el sie ma su oana me akul nu ke alu paye. Ke sripen kut wi ke alu paye, kut tia ku in fwak mukena la ma upa a me enenu lalos in akfwalyeyuk. A, pakoten lasr fwa mokle kut in sang kasru nu selos su oasr me enenu yok la. (1 Jon 3:17, 18) Aok, in akola me mongo nen sie met mas, in sang kasru nu ke orekma lun sie met matu ke lom sel, orala akwuk in kasru ke me kasrusr ke pal in meeting lun met Kristian fwin eneneyuk, a tia nakanten nu sin met enenu nukewa pa orekma puspus su akkalemye pakoten su kut enenu in oru pal nukewa.—Duteronomi 15:7-10.
6 Arulana yok sripe kut in kasru met enenu nukewa ke congregation ke ma enenu lalos in ikwe, tusruktu yok sripe liki ma inge pa in kasrelos ke orekma lalos in alu nu sin God. Kut akkeyeyuk in “akkalemye kas in akkeye nu selos su asor yok, a kasrelos su munas.” (1 Tessalonika 5:14) “Mutan matu” elos akkeyeyuk in “met luti ke ma mwo.” (Taitus 2:3) Ke met Kristian nukewa su kol, Baibel el akkalemye: “A sie met fwa oana sie nien mwukla liki engu, a sie me loeyuk liki paka.”—Isaia 32:2.
7. Ke me srikasrak lun met tuma lutlut puspus in an Syrian Antioch, mea kut ku in lotela ke akkalemyeyen pakoten?
7 Sayen orekma in karungin met katinmas, met mukaimtal, a met nukewa su oasr me enenu lalos nu ke me kasru a me akkeye ke congregation, oasr pal puspus congregation in century se meet elos orala akwuk in sang me kasru nu sin met lili puspus ke an saye. Ke sie me pupulyuk, ke pal se met palu Agabus el palye la “e fwa oasr sie sral fwin fwalu nu fon,” met tuma lutlut in an Syrian Antioch elos “papu in supala me kasru nu sin met lili su muta in an Judia.” Ma inge supweyukla nu sin met elder puspus in an se inge ke “paul Barnabas a Soul.” (Orekma 11:28-30) Fuka ke pal inge? “Met kulansap oaru a lalmetmet” elos orala akwuk ke relief committees in sang me kasru in karungin met lili wiyesr su keok ke sripen oasr ongoiye su sikyak in an selos su oana paka upa, kusrusr lulap, a noa lulap ku tsunami. (Mattu 24:45) Lungse lasr in orekmakin pal lasr, kafweang lasr a ma saok lasr in sang kasru akwuk inge el sie inkanek nu sesr in akkalemye pakoten lasr.
“Komwos fwin Wiwikas ku Sulosol Met”
8. Fuka orekma in sulosol met el lain oiya mwomwo lun pakoten?
8 Jemes el sang kas in sensen nu ke sie oiya su lain pakoten a “masap” nu ke lungse, su el simusla: “A komwos fwin wiwikas [“sulosol met,” NW], komwos orek ma koluk, a komwos lusla ke ma sap oana met koluk.” (Jemes 2:8, 9) Orekma in akkalemye kulang nu sin met kasrup ku nu sin met pengpeng ku in oru kut in tia loang akmwoye ke “met sekasrup pang.” (Soakas 21:13) Orekma in sulosol met el kosrala oiya mwomwo lun pakoten. Kut akkalemye pakoten ke kut tia sulosol met.
9. Efu ku tia koluk in akkalemye kulang yok nu sin met puspus su fwal in eis ma inge?
9 Ya orekma in sulosol met el kalmekin la kut tia akkalemye kulang yok a nunak mwomwo nu sin sie met? Mo tia oinge. Poul el akkalemye kel Epafrodaitus, sie met Kristian su welul orekma, a el simusla nu sin met Kristian in an Filippai: “Sunakinalos su oinge.” Efu? “Meyen ke orekma lun Leum el apkurun nu ke mise, a pilesru moul lal in akfwalye enenu luk in ma koluk sufwal in oru.” (Filippai 2:25, 29, 30) Orekma mwomwo su orek sel Epafrodaitus el arulana fwal in akilenyuk. Sayen ma inge, in 1 Timote 5:17, kut ku in ridi: “Kom in oekla met elder su leumi mwo oana fwal nu ke sunak lulap a yokna elos su orekma in kas a in luti.” Oiya mwomwo lun sie met ke orekma lal in alu nu sin God el fwal pa in kaksakinyuk a akilenyuk. In akkalemye oiya inge nu ka el tia orekma in sulosol met.
“Lalmetmet Lung Me El . . . Tingtingi ke Pakoten”
10. Efu ku kut enenu in kutongye loasr?
10 Oasr ma Jemes el akkalemye ke loa: “Wangin met ku in akmunaye loa, el sie ma koluklanu su tia okaki a tingtinginu ke me mise. Ke ma inge kut kaksakin Leum a Papa tumasr; a ke ma inge kut selngawi met, elos su orek ‘in oana luman God.’ Tuku liki oalu siefwanna pre a selnga.” Ke oiya inge Jemes el akkalemye pa: “A sok men ku akukuin fwin on insiomwos, komwos in tia konkun, a kikiap lain ma paye. Lalmetmet se inge tia tuku lung me, a ma lun fwalu, ou lungse koluk, a oana devil. Tu yen me sok koluk a akukuin on we, purakak a ma koluk nu kemwa on pa we. A lalmetmet lung me nasnas meet, na misla, lung, fusrasr in siyukyuk, tingtingi ke pakoten a ke fwako mwo, wangin srela a wangin kutasrik ka.”—Jemes 3:8-10a, 14-17.
11. Fuka kut ku in akkalemye pakoten ke kut orekmakin loasr?
11 Ke ma inge, ke inkanek su kut orekmakin loasr el sie me akul la oasr yurosr lalmetmet lung me su “tingtingi ke pakoten.” Na fuka ke sripen sok men ku akukuin kut konkun, ku kaskas kikiap, ku lesrik? Sam 94:4 el akkalemye: “met orek ma koluk nu kemwa.” A kain in me sramsram koluk inge ku in sa in akkolukye ella mwomwo lun sie met! (Sam 64:2-4) Sayen ma inge, nunku ke me akkoluk su ku in orek sin “sie met lo kutasrik [su] fwak ma kikiap.” (Soakas 14:5; 1 Togusra 21:7-13) Tokin el akuteye ke orekmakinyen loa ke inkanek su tia sumwos, Jemes el akkalemye: “Met lili luk, tia mwo tu in ou inge.” (Jemes 3:10b) Kut fwin akkalemye pakoten paye kut enenu in orekmakin loasr ke inkanek mwo, misla, a sumwos. Jisus el fwak: “A Nga fwak nu sumwos, tu kas lusrongten nu kemwa ma metu fwak, elos fwa fwakak ka in Len in Nununku.” (Mattu 12:36) Arulana yok sripe kut fwin akkalemye pakoten ke kut orekmakin loasr!
“Nunak Munas Nu Sin Met ke Ma Koluk Lalos”
12, 13. (a) Mea kut ku in lotela ke oiyen pakoten su orek ke me pupulyuk nu ke met kulansap su oasr mise yok lal nu sin leum lal? (b) Mea kalmen in nunak munas nu sin met lili wiyesr ke pal “itngoul pal itkosr”?
12 Me pupulyuk lal Jisus ke met kulansap su oasr mise yok lal nu sin leum lal, sie togusra, su oasr ke 60,000,000 denarii el akkalemye ke siepa inkanek in akkalemye pakoten. Ke sripen el tia ku in moli mise yok lal, met kulansap se inge el siyuk ke pakoten. Leum se inge el “pakomuta” met kulansap sa a el nunak munas nu sel ke mise lal. Tusruktu met kulansap se inge el illa a koneak sie sin met kulansap wiyel su oasr mise lal nu sel ke siofok denarii a wangin pakomuta lal a el sisella nu in niyen prison. Ke pal se leum lal el long ke ma sikyak, el pangon ma met kulansap se su el nunak munas nu se a fwak nu sel: “Kom met kulansap koluk, nga nunak munas nu sum ke me mise lom nukewa, meyen kom kaifwe nu sik. Ya tia fwal nu sum pa in pakomuta met kulansap wiyom, oana Nga pakomutom?” Ke sripe inge leum el esalang nu sin met akkeok ku met liaung prison. Jisus el aksafyela me pupulyuk se inge ke el fwak: “Oinge Papa tumuk su in kosrao el fwa oru pa nu sumwos, komwos fwin tia nunak munas nu sin met limwos.”—Mattu 18:23-35.
13 Arulana kalem la me pupulyuk se inge el akkalemye la met su pakoten el akola pa in sang nunak munas! Jeova el nunak munas nu sesr ke mise na yok lasr ke ma koluk. Ya kut tia pa sang “nunak munas nu sin met ke ma koluk lalos”? (Mattu 6:14, 15) Meet liki Jisus el akkalemye ke me pupulyuk lal ke met kulansap su wangin pakomuta lal, Piter el siyuk sel: “Leum, pal ekasr met lik fwa orek ma koluk lain yu, a nga nunak munas nu sel? Ya nu ke pal itkosr?” Jisus el fwak nu sel: “Nga tia fwak nu sum, Nu ke pal itkosr; a nu ke itngoul pal itkosr.” (Mattu 18:21, 22) Aok, sie met pakoten el akola in sang nunak munas nu ke “pal itngoul pal itkosr,” kalme pa wangin saflaiye in sang nunak munas.
14. In fwal nu ke Mattu 7:1-4, fuka kut ku in akkalemye pakoten len nukewa?
14 Jisus ke pal se el Sramsram fwin Eolu el akkalemye ke siepa inkanek in akkalemye pakoten, el fwak: “Nik komwos nununku, tu komwos in tia nununkeyuk; tu ke nununku se su komwos nununku ka, komwos fwa nununkeyuk ka . . . A efu kom ku liye kutkut in mutun ma lim, a tia nunku ke sak lulap su on in mutom? Ku fuka kom fwa fwak nu sin met lim, ‘Lela ngan sisla kutkut liki in mutom’; a liye! sak lulap on in mutomwun?” (Mattu 7:1-4) Ke ma inge, kut ku in akkalemye pakoten len nukewa kut fwin tia loang akmwoye nu ke me munas ku ma tafongla lun met lili puspus wiyesr.
“Oru Ma Mwo Nu Sin Met Nukewa”
15. Efu ku orekma in akkalemye pakoten el tia nu sin met lili wiyesr mukena?
15 Ke sripen Jemes el akkalemye kalem la pakoten el enenu in oasr yurin met lulalfongi, ma inge el tia kalmekin la orekma lun pakoten el akkalemyeyuk mukena in masrlon congregation lun met Kristian. “Jeova el mwo nu sin met nukewa,” Sam 145:9 el akkalemye, “a me kulang lal on fwin orekma lal nukewa.” Kut sapkinyuk in “etawi God” a in “oru mwo nu sin met nu kemwa.” (Efesus 5:1; Galetia 6:10) Ke kut tia lungse “fwalu ku ma puspus su on in fwalu,” kut akkalemye pa la kut loang nu ke me enenu lun met puspus lun fwalu.—1 Jon 2:15.
16. Orekma lasr in akkalemye pakoten nu sin met puspus el fwal nu ke mea?
16 Oana met Kristian, kut lungse pal nukewa in sang kutena me kasru su kut ku in sang nu sin met keok ke sripen “pal a ma sikyak” ku nu sin met puspus su sun ma upa puspus. (Ekklisiastis 9:11) Aok, oiyen moul lasr, oana ke mani lasr, pal lasr, a ku lasr ku in akkalemye la mea kut ku in oru ka ku fuka lupan me kasru su kut ku in sang ka. (Soakas 3:27) Ke kut sang me kasru in ikwe nu sin met puspus, lela kut in arulana taran ke orekma mwomwo inge in tia oru metu elos in alsrangesrla in oru orekma lalos sifwana. (Soakas 20:1, 4; 2 Tessalonika 3:10-12) Ke ma inge, sie met pakoten el lungse in sang me kasru meyen el pakomuta met, tusruktu el akkalemye pa nunak mwo a sumwos nu ka.
17. Mea inkanek mwo emeet in akkalemye pakoten nu sin met puspus su tia wi ke congregation lun met Kristian?
17 Inkanek mwo emeet in akkalemye pakoten nu sin met puspus su tia wi ke congregation lun met Kristian pa in akkalemye ma paye lun Baibel nu selos. Efu ku in oinge? Meyen met puspus ke pal inge elos arulana fosek na paye meyen wanginla fototo lalos nu sin God. Ke sripen wangin inkanek lalos in aksumwosye ma upa puspus su sonolos a wangin pa fwinsrak lalos nu ke pal fwasru, paenang met puspus elos “ongoiye, a fwasrelik, oana sip su wangin met sropu.” (Mattu 9:36) Ma paye ke Kas lun God ku in sie ‘lamp nu ke niyelos,’ su ku in kasrelos in muteng a aksumwosye ma upa puspus lun moul. Ma inge el ku in ‘sie kalem nu ke inkanek lalos’ meyen Baibel el palye ke akwuk lun God ke pal fwasru, su sang nu selos pelung mwo in oasr sie fwinsrak mwomwo. (Sam 119:105) Sie kunokon na mwomwo in akkalemye ma paye nu sin met puspus su enenu na paye ma inge! Ke sripen “ongoiye lulap” el arulana apkurun, paenang a pa inge pal in moniyuk in wi pal nukewa in sulkakin peng mwo lun Togusrai a oru met tuma lutlut. (Mattu 24:3-8, 21, 22, 36-41; 28:19, 20) Wangin kutena orekma ku in akkalemye pakoten yok sripe liki orekma se inge.
Komwos Sang “Ma On Lu”
18, 19. Efu ku kut enenu in kafweang yok in akkalemye pakoten pal nukewa ke moul lasr?
18 “A komwos sang me pakomuta ke ma on lu,” Jisus el fwak. (Luk 11:41) Sie orekma mwo el akkalemye pakoten paye, fwin ma tuku lu me—liki sie inse kulang a mwo. (2 Korint 9:7) Ke fwalu su tingtingi ke orekma sulallel, oiyen nakanten, a ke oiya su wangin insemwomwo ka in sang me kasru nu ke me keok a ma upa lun met puspus pa sikyak pal nukewa, paenang sie me akkeye yok ke oiyen pakoten inge fwin akkalemyeyuk nu selos su keok!
19 Ke ma inge, lela kut in kafweang in akkalemye pakoten pal nukewa ke moul lasr. Kut fwin akkalemye pakoten yok, kut etawi na paye God. Ma inge kasre kut in moulkin sie moul su oasr kalme yok a moul mwomwo ka.—Mattu 5:7.
Mea Kom Lotela?
• Efu ku arulana yok sripe in akkalemye pakoten nu sin met lili wiyesr?
• Fuka kut ku in akkalemye pakoten in masrlon congregation lun met Kristian?
• Fuka kut ku in oru ma mwo nu selos nukewa su tia wi ke congregation lun met Kristian?
[Picture on page 18]
Met Samaria el akkalemye pakoten yok
[Picture on page 19]
Met Kristian elos akkalemye pakoten pal nukewa
[Picture on page 22]
Inkanek mwo emeet in akkalemye lungse nu sin met puspus su tia wi ke congregation pa in akkalemye ma paye lun Baibel nu selos