“Papa Tumomwos El Pakoten”
“Komwos in pakoten, oana Papa tumomwos el pakoten.”—LUK 6:36.
1, 2. Fuka Jisus el akkalemye ke kas lal nu sin met sim a met Farisi a nu sin met tuma lutlut lal la pakoten el sie oiya su arulana mwo?
MASAP su itukyang nu sel Moses oasr ke 600 kutu masap a oasr pa akwuk puspus saye. Fwinne yok sripe in akos akwuk nu ke Masap lal Moses, arulana yok sripe pa nu sin met Israel in akkalemye pakoten. Nunku akmwoye nu ke ma Jisus el fwak nu sin met Farisi puspus, su tia akkalemye pakoten nu sin met puspus saye. Pal luo el sang kas in kai nu selos, el akkalemye ke ma God el sapkin: “Nga lungse pakoten, a tia me kise.” (Mattu 9:10-13; 12:1-7; Hosia 6:6) Ke saflaiyen orekma in luti lal, Jisus el fwak: “We nu sumwos, met sim a met Farisi, mwosounkas! tu komwos sang sie tafwu siengoul in arung a anis a kumin, a tia oru ma yok in Masap, nununku sumwos, a pakoten, a lalalfongi.”—Mattu 23:23.
2 Arulana kalem la nu sel Jisus, arulana yok sripen pakoten. El fwak nu sin met tuma lutlut lal: “Komwos in pakoten, oana Papa tumomwos el pakoten.” (Luk 6:36) Tusruktu, in “etawi God” ke ma inge, kut enenu in etu la mea se inge pakoten na paye. (Efesus 5:1) Sayen ma inge, kut fwin kalem na paye nu ke ma lane puspus su tuku ke pakoten, ma inge mokle kut in akkalemye yok oiya inge ke moul lasr.
Akkalemye Pakoten Nu Sin Met Enenu
3. Efu ku kut enenu in lutlutkin me srikasrak lun Jeova ke oiyen pakoten na paye?
3 Met sim lun sam el onkin: “Jeova el kulang a el tingtingi ke pakomuta [“pakoten,” NW] el patla in mulat, a yoklana lungkulang lal. Jeova el mwo nu sin met nu kemwa; a me kulang lal on fwin orekma lal nu kemwa.” (Sam 145:8, 9) Jeova el “Papa tumun pakoten a God lun parak nu kemwa.” (2 Korint 1:3) Sie met su pakoten el akkalemye pakoten nu sin met puspus saye ke inkanek kulang. Ma inge el oiya se su arulana yok sripe nu ke oiya lun God. Me srikasrak lal a kas in kasru ku masap lal nu sesr ku in kasre kut in etu ke oiyen pakoten na paye.
4. Mea Isaia 49:15 el luti nu sesr ke pakoten?
4 Oana simusyukla in Isaia 49:15, Jeova el fwak “Ya sie mutan el ku in mulkunla tulik titi natul, tu el fwa tia pakomuta mwen nutin insiel?” Kas Hibru inge su apkuran nu ke kas su orekmakinyuk nu ke fus inge su langasyukla “pakomuta” nu ka el kupasr nu ke pakoten su akkalemyeyuk in Sam 145:8, 9, oana ke akkalemyeyuk ke paragraph lung inge. Pulakin su mokle Jeova nu ke inkanek in pakoten el srikeyuk nu ke pulakin mwomwo su sie nine su katiti el pulakin nu sin tulik natul. Saap tulik srisrik el musrinsral ku oasr kutu pa ma enenu saye lal. Ke sripen pulakinyen pakoten ku pakomuta se su nine se inge el pulakin ke karunginyen me enenu lun tulik srisrik natul. Oasr yurin Jeova pa kain in pulakin mwomwo inge nu sin met nukewa su akkalemye pakoten.
5. Fuka Jeova el akkalemye nu sin met Israel la el “kasrup in kulang” a pakoten?
5 Mwo in pulakin pakoten nu sin met puspus saye tusruktu arulana mwo in oru orekma in sang kasru met enenu. Loang akmwoye nu ka la fuka Jeova el sang me top ke pal se met kulansap lal elos sruo in an Ijipt ke lusen yea 3,500 kutu somla. El fwak nu sel Moses: “Paye Nga liye keok lun met srak, su muta in Ijipt, a Nga long tung lalos meyen met kol lalos; tu nga etu asor lalos. A Nga oatui tu nga in molelosla liki poun met Ijipt, a in wiselosla liki fwal sa nu ke sie fwal mwo a sralup, nu ke sie fwal su milk a unni suror we.” (Exodus 3:7, 8) Yea 500 tokin met Israel elos sukosokla liki sruo in an Ijipt, Jeova el akesmakinyelos: “Nga wise Israel liki an Ijipt, a Nga molikomwosla liki poun met Ijipt, a liki togusrai nu kemwa su akkemkatuye komwos.” (1 Samuel 10:18) Ke sripen seakos lun met Israel nu ke masap sumwosmwos lun God, elos sun ma upa puspus ke pal puspus. Tusruktu, Jeova el pulakin pakoten nu selos a el molelosla ke pal puspus. (Met Nununku 2:11-16; 2 Kronikel 36:15) Ma inge akkalemye la God su kulang el sang kasru nu sin met enenu, nu sin met su oasr ke me sensen, ku ma upa. Jeova el “kasrup in kulang” a pakoten.—Efesus 2:4.
6. Fuka Jisus Kraist el etawi Papa tumal in akkalemye pakoten?
6 Ke pal se el oasr fwin fwalu, Jisus Kraist el etawi na paye Papa tumal in akkalemye pakoten. Fuka Jisus el topuk ke pal se met kun luo elos siyuk sel, fwakang: “O Leum, Mwen natul David, pakomutetalu”? Elos siyuk Jisus in sifwil akmwoyela liye lalos ke inkanek lun mwenmwen. Jisus el oru ou inge, tusruktu el oru ou inge tia in oru na mwenmwen. Baibel el fwak: “El pakomutaltal, Jisus el kalye mutaltal, a kitenmisenge eltal liye.” (Mattu 20:30-34) Pakomuta yok moklel Jisus in orala mwenmwen puspus su use me akkeye nu sin met kun, met su oasr musen dimon yurol, met leper, a papa a nine kiyen tulik nukewa su keok.—Mattu 9:27; 15:22; 17:15; Mark 5:18, 19; Luk 17:12, 13.
7. Mea kut ku in lotela ke me srikasrak lun Jeova God a Mwen natul ke oiyen pakoten?
7 Me srikasrak lun Jeova God a Jisus Kraist akkalemye la pakoten el oasr ip luo ka—pulakinyen pakoten ku pakomuta nu sin met enenu a oru orekma in sang kasru kain in met su oinge. Nu sin sie met in ekla pakoten el enenu in oasr ip luo inge yurul. Ke ma Simusla, pakoten el sramsramkinyuk pal nukewa in akkalemye ke oiyen kulang nu sin met enenu. Tusruktu, fuka pakoten el akkalemyeyuk nu ke orekma lun nununku? Ya mwo in srukye in tia sang me kai ke sripen akwuk lun pakoten?
Akkalemye Pakoten nu sin Met Su Oru Ma Koluk
8, 9. Ke inkanek fuka pakoten el akkalemyeyuk nu sel Devid tokin el a Bat-siba oru ma koluk?
8 Nunku akmwoye nu ke ma sikyuk tokin met palu Netan el sramsram nu sel Togusra Devid lun an Israel in pal meeta ke orekma lun kosro lal nu sel Bat-siba. Devid el pulakin auli yok a el pre: “Kom pakoten nu sik, O God, fwal nu ke lungkulang lom. Fwal nu ke pakoten lulap lom ela ma koluk luk. Ouyula liki ku luk, a aknasnasyeyula liki ma koluk luk. Tu nga etu kuiyuk; a ma koluk luk on ye mutuk pal e nu kemwa. Lain kom, lain kom mukena nga orek ma koluk, a oru ma koluk inge ye mutom.”—Sam 51:1-4.
9 Devid el pulakin auli yok. Jeova el nunak munas ke ma koluk lal a sang nu sel a Bat-siba me kai fusrasr liki ma fwal in orek nu selos. Fwal nu ke Masap lal Moses, Devid a Bat-siba elos enenu in anwuki. (Duteronomi 22:22) Fwinne elos pulakin fwako fwal in orek nu ke ma koluk lalos, tusruktu elos tia anwuki. (2 Samuel 12:13) Weang nu ke pakoten lun God pa in nunak munas ke ma koluk. Tusruktu, el sang pa me kai fwal.
10. Fwinne Jeova el pakoten in oru nununku, efu ku kut in taran in tia oru ma koluk pal nukewa?
10 Ke sripen “sie met [Adam] ma koluk ilyuk nu fwalu” a “molin ma koluk, mise,” paenang met nukewa elos fwal in mise. (Rom 5:12; 6:23) Kut arulana engun a sang kulo nu sin Jeova ke el akkalemye pakoten ke pal el oru nununku! Tusruktu, fwinne God el akkalemye pakoten yok pal nukewa lela kut in taran in tia oru ma koluk pal nukewa. “Inkanek lal [Jeova] nukewa nununku sumwos,” Duteronomi 32:4 el akkalemye. In oru orekma in akkalemye pakoten, tia kalme pa God el pulesru akwuk sumwomwos lal ke nununku sumwos.
11. Fuka Jeova el akkalemye nununku sumwos nu ke inkanek su el akkalemye ke Devid a Bat-siba elos oru ma koluk?
11 Ke ma sikyuk nu sel Devid a Bat-siba, meet liki in akfusrasrye akwuk lun nununku su fwal nu ke mise, ma koluk lalos enenu in oasr auliyak paye ka meet liki in nunak munas. Wangin ku lun met nununku fwin an Israel in oru ma inge. Fwin elos pa sang ku oru nununku nu ke ma koluk su orek, saap mise pa nununku su elos ku in sang. Mise pa akkalemyeyuk ke Masap. Tusruktu, ke sripen mwuleaung lal nu sel Devid, Jeova el lungse in tuni in liye fwin oasr sripe mwomwo in sang nunak munas nu ke ma koluk lal Devid. (2 Samuel 7:12-16) Ke ma inge, Jeova God el “Met Nununku lun fwalu nufon,” su “srike inse,” el sulela in oru nununku ke ma sikyuk. (Genesis 18:25; 1 Kronikel 29:17) Oasr ku na paye lun God in ridi insiel Devid, in liye fwin el auliyuk na paye, a sang nunak munas nu ke ma inge.
12. Fuka met sesumwos elos ku in eis me insemwomwo ke pakoten lun God?
12 Jeova el akkalemye pakoten lal nu sesr ke el oru inkanek tu kut in aksukosokyeyuk la liki ma koluk a mise su kut usrui fwal nu ke nununku sumwos lal. In nunak munas ke ma koluk su tia kunausla akwuk sumwosmwos lun nununku sumwos, Jeova el ase me kise lun lango lun Mwen natul, Jisus Kraist—pa inge me akkalemye yok emeet ke akwuk lun pakoten. (Mattu 20:28; Rom 6:22, 23) Tu in eis me insemwomwo ke pakoten lun God, su ku in molikutla liki me kai lun mise su kut usrui ke ma koluk, kut enenu in ‘lulalfongi Mwen’ ke paye.—Jon 3:16, 36.
Sie God lun Pakoten a Nununku Sumwos
13, 14. Ya pakoten lun God akfusrasrye nununku sumwos lal? Akuteye.
13 Fwinne pakoten lun Jeova el tia kunausla akwuk lal ke nununku sumwos, ya pakoten el sang kasru nu ke nununku sumwos ke kutu inkanek? Ya pakoten el akfusrasrye nununku sumwos lun God? Mo, tia ku.
14 Ke inkanek lun met palu Hosia, Jeova el fwak nu sin met Israel: “Nga fwa eis kom nu sik ma patpat, aok, Nga fwa eis kom nu sik in sumwosmwos, a in nununku sumwos, a in lungkulang, a in pakoten.” (Hosia 2:19) Kas inge akkalemye la pakoten lun Jeova el fwal pal nukewa nu ke kutu pa oiya puspus lal, wikin nununku sumwos. Jeova el “sie God pakomuta a kulang, . . . nunak munas ke ma koluk a ma sito a meta, a Su a fwa tia aksumwosmwosye met koluk.” (Exodus 34:6, 7) Jeova el sie God lun pakoten a nununku sumwos. Pa inge ma Baibel el fwakak kel: “Eot ku, orekma Lal sumwosna; tu inkanek Lal nukemwa nununku sumwos.” (Duteronomi 32:4) Nununku sumwos lun Jeova el sumwosmwos, oana pakoten lal. Pakoten el tia yok liki nununku sumwos ku nununku sumwos yok liki pakoten. A, oiya luo inge elos fwal nu sin sie sin sie.
15, 16. (a) Mea akkalemye la nununku sumwos el mwo a tia upa? (b) Ke Jeova el oru nununku lal nu sin met koluk lun fwal koluk inge, ke mea met kulansap nukewa elos ku in lulalfongi ka?
15 Nununku sumwos lun Jeova el mwo a tia upa. Pal nukewa masap pa orekmakinyuk nu ke nununku sumwos, pal nukewa orala lun nununku pa in sang kai fwal nu sin met su kunausla masap. Tusruktu, ke God el akkalemye nununku sumwos lal, ma inge ku in kol nu ke molela nu sin met fwal. Ke sie me pupulyuk, ke pal se met koluk ke siti lun Sodom a Gomorra kunausyukla, met patriarch Lot a mutan luo natul elos moulla.—Genesis 19:12-26.
16 Kut ku in lulalfongi la ke pal se Jeova el oru nununku lal nu sin met koluk lun fwal koluk inge, “u lulap” lun met kulansap paye, su “elos owo nuknuk lalos a akfwosfwosye in sran Lam,” fwa moliyukla. Ke ma inge, elos fwa “tuku liki keok lulap.”—Fwakyuk 7:9-14.
Efu Ku Enenu In Pakoten?
17. Efu ku yok sripe in akkalemye pakoten?
17 Kut lotela ke me srikasrak lun Jeova a Jisus Kraist ke oiyen pakoten na paye. Soakas 19:17 el akkalemye nu sesr ke sie sripe yok la efu ku kut enenu in pakoten: “El su pakomuta met sekasrup sangwun nu sin Jeova, a orekma mwo lal El fwa sifwil moli nu sel.” Jeova el insemwomwo ke kut etawel a Mwen natul ke inkanek in akkalemye pakoten nu sin sie sin sie. (1 Korint 11:1) A kutupa met elos akkeyeyuk in akkalemye pa pakoten, meyen kut fwin akkalemye pakoten nu sin met puspus saye, saap elos akkalemye pa pakoten nu sesr.—Luk 6:38.
18. Efu ku kut enenu in kafweang in akkalemye pakoten nu sin met puspus?
18 Pakoten el oasr ke oiya mwomwo puspus. Oana pakoten, lungse kulang, a inse mwo. Pulakinyen pakoten ku pakomuta fwa mokle sie met in akkalemye pakoten nu sin met enenu. Fwinne pakoten lun God nu ke nununku sumwos el pulesreyuk, Jeova el patla in mulat a mongfusesr in sang pal fwal nu sin met su oru ma koluk in auliyuk na paye. (2 Piter 3:9, 10) Ke ma inge pakoten el kupasr nu ke mongfusesr. Ke ma inge, kut fwin akkalemye pakoten nu sin met puspus saye, kut fwa ku in akyokye oiya mwomwo puspus—wekunang oiya nukewa ke fwako lun ngun lun God—ke sripen pakoten el oasr ke oiya mwo puspus inge. (Galetia 5:22, 23) Arulana yok sripe in kafweang in akkalemye pakoten nu sin met puspus!
“Insemwomwo Elos Su Pakoten”
19, 20. Ke inkanek fuka pakoten el kutangla nununku?
19 Met sap Jemes el fwak nu sesr la efu ku kut enenu in akkalemye pakoten pal nukewa nu sin met puspus saye. El simusla: “Pakoten engunak in kutangla nununku.” (Jemes 2:13b) Jemes el sramsramkin pakoten su sie met kulansap el akkalemye nu sin met puspus saye. Ma inge me akengun nu ke kutangla lun nununku ke pal se sie met el “fwakak kel sifwana nu sin God,” a Jeova el oru nunku ke inkanek in pakoten nu sin met puspus a sang nunak munas nu selos fwal nu ke me kise lun lango lun Mwen Natul. (Rom 14:12) Wangin alolo ka, la pa inge sie sripe su paenang oasr pakoten akkalemyeyuk nu sel Devid ke el oru ma koluk nu sel Bat-siba meyen el sifwana el sie met su orekmakin pakoten. (1 Samuel 24:4-7) Ke oiya saye, “Wangin pakoten fwa wi nununku nu selos su tia sang pakoten.” (Jemes 2:13a) Tia sie me lut fwin met se su “wangin pakoten,” yuru el wi kalos su God el oru nununku nu se oana “fwal nu ke mise”!—Rom 1:31, 32.
20 Ke Me Sramsram lal Fwin Eol, Jisus el fwak: “Insemwomwo elos su pakomuta tu elos fwa eis pakomuta [“pakoten,” NW].” (Mattu 5:7) Sie kas na fukoko pa inge su akkalemye la met nukewa su suk pakoten lun God enenu in akkalemye pakoten! Me lutlut toko fwa akuteye ka la fuka kut ku in akkalemye pakoten ke moul lasr len nukewa.
Mea Kom Lotela?
• Mea se inge pakoten?
• Ke inkanek puspus fuka pakoten el akkalemyeyuk?
• Ke inkanek fuka Jeova el sie God lun pakoten a nununku sumwos?
• Efu ku kut enenu in pakoten?
[Picture on page 13]
Pulakin mwomwo lun Jeova nu sin met enenu nukewa el oana pulakin lun sie nine nu sin tulik srisrik natul
[Picture on page 15]
Mea kut ku in lotela ke pakoten su tuku ke mwenmwen puspus lal Jisus?
[Picture on page 16]
Ya Jeova el kunausla akwuk ke nununku sumwos lal ke pal se el akkalemye pakoten nu sel Devid?
[Picture on page 17]
Pakoten lun God nu sin met sesumwos el fwal nu ke nununku sumwos lal