“Karungin Kut Liki Kain in Oiyen Rapku Nukewa”

“Tu moul lun met tia ke ma puspus lal.”​—LUK 12:15.

1, 2. (a) Mea kom ku in liye ke nunak a kafweang lun met puspus ke pal inge? (b) Ke inkanek fuka oiya inge ku in akkolukye kut?

MANI, ma saok puspus, orekma su oasr moul mwomwo ka, sou​—ma nukewa inge pa metu elos suk a nunku yok ka in oana me srikasrak nu ke me kutangla ku moul insemwomwo nu ke pal mwomwo fwasru. Arulanu kalem la in an kasrup a in an sekasrup puspus, oasr met puspus su nunku yok a kafweang yok in suk a eis ma puspus inge a lungse yok in oasr kapkapek ka. Ke luma su tia oana sie, fwin oasr insemwomwo lalos nu ke ma lun ngun ma inge sa in wanginla.

² Pa inge ma Baibel el palye tari. El akkalemye: “A etu ma se inge, tu in len safla pal in ongoiye lulap a fwa tuku. Tu met elos fwa sifwana lungselos, elos fwa met lungse mani, . . . met lungse me akengun yok liki lungse God, met srukye luman sumwosmwos, a lafwekin ku lun sumwosmwos insielos.” (2 Timote 3:1-5) Fwin met Kristian paye elos moul inmasrlon kain in met inge len nukewa pal nukewa, elos ku in pulakin ma upa pal nukewa in oru pa kain in nunak a inkanek lun moul inge. Mea ku in kasre kut in lain orekma in kafweang lun fwalu inge in oru kut in wela ‘luman oiyen met lun fwalu’?​—Rom 12:2.

3. Kas in kai fuka akkalemyeyuk sin Jisus su kut fwa akuteye ingena?

³ Oana “Met Kol a Met Aksumwosye lulalfongi lasr,” Jisus Kraist el luti nu sesr ke me lutlut mwomwo ka. (Hibru 12:2) Oasr sie pal su Jisus el sramsram nu sin sie u lulap in akkalemyelos nu ke etauk yok ke ma puspus su kupasr nu ke alu paye, oasr sie mokul su tulokinye me sramsram lal a el kaskas a siyuk ma inge: “Met Luti, sap nu sin ma lik tu lan kitelik me usru yuruk.” Jisus el sang me top mwo a kas in kai upa nu sin mokul sa a nu sin met puspus su long. El fwakak ke sie kas in sensen upa su lain oiyen rapku a akkeye kas in sensen inge ke sie me pupulyuk su ku in sang me purakak lun nunak. Kut enenu in loang akmwoye nu ke ma Jisus el fwak in pal sa a liye ke inkanek mwo su kut ku in eis ma lane ka kut fwin orekmakin ma inge ke moul lasr sifwana.​—Luk 12:13-21.

Sie Me Siyuk Su Tia Fwal

4. Efu ku orekma lun sie mokul in tulokinye me sramsram lal Jisus el tia fwalkin?

⁴ Meet liki mokul sa el kusensiyuk, Jisus el kaskas nu sin met tuma lutlut puspus lal a nu sin met puspus elos in karungnalosyang pal nukewa liki oiyen kutasrik, a ke oiya mwo in oasr pulaik in akkalemye la elos wi Mwen nutin met, a ke inkanek in eis kasru sin ngun mutal. (Luk 12:1-12) Paye la ma nukewa inge pa me lutlut yok sripe su met tuma lutlut elos enenu in orekmakin ke insielos. Tusruktu, ke infwulwen me sramsram inge su me purakak nu ke nunak, mokul se inge el tulokinye me sramsram inge a el siyuk sin Jisus in sang kasru in aksumwosye sie ma upa lun sou lalos ke me akukuin su sikyak ke ma puspus lalos. Tusruktu, srakna oasr sie me lutlut yok sripe su kut ku in lotela ke ma sikyak inge.

5. Ke kusensiyuk su siyukyak sin mokul sa, mea ma inge akkalemye kel sifwana?

⁵ Oasr ma simusla su akkalemye la “oiya lun sie met el akkalemyeyuk pal nukewa ke ma el nunku ke pal se el long ke kas in akkeye ke alu.” Ke pal se Jisus el sramsramkin ke me lutlut puspus su yok sripe nu ke ma lun ngun, saap mokul se inge el nunku ke ma el ku in oru in eis ma enenu yok puspus lun moul. Tia akkalemyeyuk fwin oasr sripe mwomwo ke kas in asor ku torkaskas lal ke me usru. Saap el srike in eis ma lane ke ku a e mwomwo lun Jisus oana sie met nununku mwo nu ke oiya puspus lun metu. (Isaia 11:3, 4; Mattu 22:16) Ke kutena sripe la efu ku el siyuk sel Jisus kusensiyuk inge, kusensiyuk inge el akkalemye la ke insiel, oasr ma su tia mwo​—kalme pa el tia aksaokye ma puspus lun ngun. Ya ma inge tia sie sripe mwomwo in tuni kut sifwana? Ke meeting nukewa lasr oana met Kristian, arulanu fusrasr in lela nunak lasr in forfor ku in nunku yok ke ma puspus su kut fwa oru ke pal toku. Kut tia enenu in oru ma inge, a kut enenu in loang akmwoye nu ke ma akkalemyeyuk a in nunku ke inkanek mwo puspus in orekmakin me lutlut nukewa inge ke moul lasr sifwana, in kasre kut in akmwoye fototo lasr nu sin Papa tumasr su oasr in kosrao, Jeova God, a nu sin met lili Kristian wiyesr nukewa.​—Sam 22:22; Mark 4:24.

6. Efu ku Jisus el tia oru orekma in aksumwosye ma upa su mokul sa el siyuk sel?

⁶ Nu ke kutena sripe la efu ku mokul sa el siyuk kusensiyuk lal, Jisus el tia oru orekma in aksumwosye ma upa su ma el siyuk. A, Jisus el fwak nu sel: “Met, su ore yu met nununku, ku met kitelik fwomtal?” (Luk 12:14) Ke Jisus el fwak ma inge, el sramsramkin ma se su metu arulanu etu ka, meyen in fwal nu ke Masap lal Moses, met nununku in siti puspus elos srusrngiyuki in aksumwosye kain in oiya inge. (Duteronomi 16:18-20; 21:15-17; Rut 4:1, 2) Nu ke oiya saye, Jisus el nunku yok ke ma yok sripe puspus saye​—in sang ma lo nu ke ma paye lun Togusrai a in luti metu ke ma lungse lun God. (Jon 18:37) In etawi me srikasrak lun Jisus, kut tia enenu in kufusyukla ke ma puspus a ke ma upa nukewa lun fwalu, a kut enenu in orekmakin pal lasr, a ku lasr in sulkakin peng mwo a in “oru met in mutanfwal nukewa tu elos in met tumal lutlut.”​—Mattu 24:14; 28:19.

Taran ke Oiyen Rapku

7. Kain in oiya fuka Jisus el liye a mea el akkalemye?

⁷ Ke sripen Jisus el ku in akilen ma lungse lun insie, paenang el etu la oasr ma saye su ku in weang nu ke kusensiyuk lun mokul se inge nu sin Jisus in sang kasru in aksumwosye ma upa lalos sifwana. Ke ma inge, Jisus el akilen sripe paye lun me siyuk se inge a el fwak: “Sismouk, a liyekomwosyung liki rapku nu kemwa, tu moul lun met tia ke ma puspus ma lal.”​—Luk 12:15.

8. Mea se inge rapku, a mea ma inge ku in oru?

⁸ Oiyen rapku el tia kena koluk mukena in oasr mani ku ma puspus, su ma inge ku in oasr inkanek a akwuk in orekmakinyuk mwo ka. Kalmen oiyen rapku pa “kena yok nu ke me kasrup ku ma saok puspus ku kena nu ke ma saok puspus lun met saye,” fwal nu ke sie dictionary. Wekunang nu ke oiya inge pa kena in eis ma puspus pal nukewa su tia ku in akfwalyeyuk, su sie met el rapkui na paye in oasr ma puspus​—saap ma puspus lun met saye—​ke sripen el lungse na in oasr kain in ma inge, su tia nunku ke ma enenu paye ku tia nunku ke me akkoluk lun oiya inge nu sin met puspus. Sie met rapku el lela kutena ma su el lungse in oasr pal nukewa ke nunak lal a akkeye orekma lal su ma inge ku in ekla oana god se lal. Esam la met sap Poul el pupulyukkin sie met rapku nu ke sie met su alu nu ke ma srolela, su wangin me usru lal ke togusrai lun God.​—Efesus 5:5; Kolosse 3:5.

9. Ke inkanek puspus fuka oiyen rapku el akkalemyeyuk? Sang kutu me pupulyuk.

⁹ Aok, Jisus el sang kas in sensen in lain “oiyen rapku nukewa.” Rapku el tuku ke kain in oiya puspus. Masap safla ke Masap Sengoul el akkalemye ke kutu oiyen rapku, su akkalemye: “Nik kom rapkue loom sin met tulan lom. Nik kom rapkue mutan kien met tulan lom, ku met mokul kulansap lal, ku met mutan kulansap lal, ku kao natul, ku ass natul, ku kutena ma lun met tulan lom.” (Exodus 20:17) Oasr me srikasrak puspus lun met puspus su simusyukla in Baibel su orala ma koluk upa ke sripen kain in rapku puspus. Setan el pa ma se emeet su rapkue kutena ma lun met in ngun saye​—ke ma mwolena, me akfulat, a ke ku su ma lun Jeova mukena. (Fwakyuk 4:11) If el rapkue sumwos in oru sulela lal sifwana, a ke sripen el kiapeyukla ka paenang pa inge pal su metu mutamwauk in sun ma koluk a mise. (Genesis 3:4-7) Dimon nukewa elos tila insemwomwokin “togusrai lalos [“orekma lalos meeta,” New World Translation], elos som liki an selos” in eis ma se su elos tia sapkinyuk in oru. (Jud 6; Genesis 6:2) Nunku pa, kel Balaam, Achan, Gehazi, a Judas. Elos tia insemwomwokin ma oasr tari ke moul lalos, a elos lela oiyen rapku yok nu ke ma puspus su orelos in orekmakin inkanek sesumwos ke kunokon saok lalos, su akkolukyelos nu ke ma upa a kunausten.

10. Fuka kut ku in ‘sismouk,’ oana Jisus el kaifwe kut in oru?

¹⁰ Arulanu fwal ke Jisus el mutamwauk in akkalemye kas in sensen in lain oiyen rapku ke kas inge “sismouk”! Efu? Meyen arulanu fusrasr nu sin met puspus in liye la oiyen rapku el oasr yurin sie met, tusruktu arulanu upa elos in liye a akilen la elos sifwana akkalemye pa oiya inge. Ne oinge, met sap Poul el akkalemye yok la “lungse mani okan kain koluk nu kemwa.” (1 Timote 6:9, 10) Met sap Jemes el akuteye ke oiya ku lungse koluk inge, “ke kapak, oswela orekma koluk.” (Jemes 1:15) In fwal nu ke kas in kasru lal Jisus, kut enenu in ‘sismouk,’ tia in loang yok nu sin met saye in orek nununku fwin elos rapku, a kut enenu in tuni kut sifwana in liye ke ma lungse lun insiesr, in kasru kut in sismouk ku “liyekutyang liki rapku nukewa.”

Sie Moul su Oasr Ma Puspus

11, 12. (a) Kain in kas in sensen fuka Jisus el akkalemye ke oiyen rapku? (b) Efu ku kut enenu in porongo kas in sensen lun Jisus?

¹¹ Oasr sie pa sripe la efu ku kut enenu in karungin kut liki rapku. Loang akmwoye ke ma Jisus el fwak toku: “Tu moul lun met tia ke ma puspus ma lal.” (Luk 12:15) Mwo in nunku yok ke kas in kasru inge ke kut oasr ke fwal se inge su nunku yok ke ma puspus, su met puspus elos fwak mu me engan a me insemwomwo el tuku ke moul kasrup a ma puspus lun fwalu. Ke kas inge, Jisus el akkalemye yok la sie moul mwomwo el tia tuku ke sripen ma puspus fwinne ma inge arulanu pusla.

¹² Tusruktu, oasr kutu met su saap elos fwa tia insese ka. Elos ku in fwak mu ma saok puspus oru moul in fusrasr a arulanu mwo, ke ma inge el yok sripe. Ke sripe se inge, elos orekmakin pal a moul lalos nu ke orekma puspus su fwa sang nu selos ku in eis ma puspus a gadget puspus su elos lungse. Elos nunku mu ma inge fwa oru moul lalos in mwo a insemwomwo. Tusruku in nunku oinge, elos tia eis kalem ke me lutlut mwomwo su Jisus el akkalemye yok.

13. Mea nunak mwomwo nu ke moul a ke ma puspus su oasr yurosr?

¹³ Jisus el tia akkalemye yok fwin mwo ku koluk in oasr ma puspus, a el akkalemye yok la sie moul lun met el tia ke sripen “ma puspus su oasr yurol,” kalme pa, ke ma puspus su oasr tari yurol. Ke ma inge, kut nukewa etu la in moul, ku in sang kasru nu ke moul su oasr yurosr, el tia enenu in oasr ma puspus. Me enenu pa in oasr na me mongo fwal, kutu nuknuk, a sie an in muta ku an in on. Oasr yurin met kasrup ma puspus, a met sekasrup elos enenu in orekma upa in eis ma elos enenu. Oasr na paye ma tia oana sie, tusruktu, oiya luo inge fwa oana sie fwin sun saflaiya​—ma nukewa fwa sun saflaiya. (Ekklisiastis 9:5, 6) Ke ma inge, in oasr kalme yok a yok sripa nu ke moul lun sie met, ma inge mukena tia ku in fwal nu ke ma puspus su el ku in eis ku oasr yurol. Kain in nunak inge arulanu kalem fwin kut tuni na paye ke kain in moul su Jisus el sramsramkin.

14. Mea kut ku in lotela ke kas su orekmakinyuk nu ke “moul” su oasr ke ma simusla lun Baibel?

¹⁴ Ke pal se Jisus el fwak mu “moul el tia tuku ke ma puspus su oasr yurol,” kas inge su orekmakinyuk nu ke “moul” ke Gospel lal Luk (ke kas Grik, zo·eʹ) el tia sramsramkin akwuk nu ke inkanek in moul ku ke karunginyen moul, tusruktu nu ke moul mukena, tu in fwa ku in sang kalme mwomwo nu ke moul su yok sripe emeet.a Jisus el fwak la fwin kut kasrup ku sekasrup, fwin kut moulkin moul mwomwo oana met kasrup ku kut sekasrup su arulanu upa nu sesr in suk ma enenu lun moul, wangin ku yurosr in orala akwuk lun moul in loes ku fwin kut srakna ku in moul lutu. Jisus el akkalemye ke Me Sramsram lal fwin Eolu: “A su sumwos fwa ku ke nununkala in akloesye moul lal ke sie kubit?” (Mattu 6:27) Baibel el akkalemye kalem la Jeova mukena pa “sropon moul,” a el mukena ku in sang nu sin met kulansap oaru nukewa lal “moul paye,” ku “moul ma patpat,” moul su wangin saflaiye, in kosrao ku fwin fwalu.​—Sam 36:9; 1 Timote 6:12, 19.

15. Efu ku met puspus elos filiye lulalfongi lalos nu ke ma puspus lun fwalu?

¹⁵ Ke kas lun Jisus ma inge el akkalemye yok la arulanu fusrasr nu sin met puspus in oasr nunak tia mwo a sumwos ke moul lalos. Fwinne kut met kasrup ku sekasrup, met nukewa elos sesumwos a saflaiyelos oana sie. Moses su moul in pal meeta el akkalemye: “Len in yea lasr itngoul yea a fwin ku oalngoul yea; tusruktu mwan lalos orekma na a asor; tu a sa wanginla, a kut sokla.” (Sam 90:10; Job 14:1, 2; 1 Piter 1:24) Ke sripe se inge, metu fwin tia akkeye sie oiya mwomwo su fototo nu sin God elos ku in akkalemye pal nukewa ke kain in nunak inge “lela kut in mongo a nim, meyen lutu kut fwa mise,” su met sap Poul el simusla. (1 Korint 15:32) Nu sin met puspus saye, ke sripen elos pula a liye mu moul el oasr na ke kitin pal a oasr ma upa puspus ka, paenang elos srike in suk moul misla a moul mwomwo pal nukewa ke kasru lun ma puspus lun fwalu. Saap elos nunku mu fwin oasr ma mwomwo puspus lun fwalu fwa oru moul in oasr me insemwomwo yok ka. Ke ma inge, elos orekma upa pal nukewa in eis me kasrup a ma saok puspus, su elos tafongla in nunku ka mu ma inge el kupasr nu ke moul misla a moul insemwomwo pal nukewa.​—Sam 49:6, 11, 12.

Sie Moul Mwomwo ke Pal Fwasru

16. Kalme yok paye lun moul el tia fwal nu ke mea?

¹⁶ Aok saap sie moul mwomwo​—kalme pa in oasr mongo pukanten, nuknuk puspus, loom mwomwo a ma mwomwo puspus su oru moul in insemwomwo—​ku in sang me kasru nu ke sie moul mwomwo a ku in sang kasru in oasr me karungin nu ke akwuk mwomwo lun ono a ku in sang kasru in akloesye lusen moul lun sie met. Tusruktu, ya kain in moul inge oasr kalme yok a oasr misla yok ka? Kalme yok paye lun moul el tia ku in srikasrak nu ke pisen yea puspus lun sie met ku in liyeyuk nu ke lupan ma puspus su oasr yurin sie met su el orekmakin ku engankin. Met sap Poul el fwakak kalem ke me sensen in filiye lulalfongi yok nu ke ma puspus inge. El simusla nu sel Timote: “Kom in sap nu selos su kasrup in fwal se inge, tu elos in tia inse fulat, ku filiye fwinsrak lalos nu fwin ma ekyek oana me kasrup, a in God, su ase yok nu sesr ma nu kemwa tu kut in engun ka.”​—1 Timote 6:17.

17, 18. (a) Me srikasrak mwomwo fuka emeet ke me kasrup lun fwalu fwal kut in etawi? (b) Me pupulyuk fuka lun Jisus fwa akuteyuki ke me lutlut toko?

¹⁷ In filiye me fwinsrak lun sie met nu ke me kasrup el tia mwo meyen ma inge el “tia oasr pal nukewa.” Job el sie sifwen sou in pal meeta el arulanu kasrup, tusruktu ke pal se oasr ongoiye su sa sikyak nu sel, me kasrup lal koflana kasrel; ma inge nukewa sa wanginla. Fototo mwomwo lal nu sin God pa molella liki ma upa a me keok nukewa. (Job 1:1, 3, 20-22) Ebream el tia lela me kasrup puspus lal in kutongilye liki sie kunokon upa su tuku sin Jeova, a ke sripe se inge el akinsemwomwoyeyuk in ekla “papa tumun mutanfwal puspus.” (Genesis 12:1, 4; 17:4-6) Ma inge nukewa a kutupa me pupulyuk su arulanu fwal nu sesr in etawi. Kut fwin met fwusr ku met matou, lela kut in liksreni tuni kut sifwana in liye ke ma yok sripe su eneneyuk nu ke moul lasr a ke ma su kut filiye me fwinsrak lasr nu ka.​—Efesus 5:10; Filippai 1:10.

¹⁸ Ke kutu kas su Jisus el sramsramkin tari ke oiyen rapku a ke nunak sumwos lun moul su oasr kalme yok ka a sropon me kasru yok ka. Tusruktu, oasr kutupa ma su oasr ke nunak lun Jisus, a el akkalemye pa ke sie me pupulyuk su oru met in nunku yok ka, ke sie met kasrup su tia akkalemye nunak mwomwo. Fuka me pupulyuk se inge el ku in orekmakinyuk nu ke moul lasr ke pal inge, a mea kut ku in lotela ka? Me lutlut toko fwa sang me top nu ka.

[Footnote]

Mea Me Top Lom?

• Mea kut ku in lotela ke pal se Jisus el tia oru sie ma su sie met inmasrlon u lulap se el siyuk sel in oru?

• Efu ku kut enenu in karungin kut liki rapku, a fuka kut ku in oru ma inge?

• Efu ku moul mwomwo lasr el tia sikyak ke sripen ma puspus lun fwalu?

• Mea ku in oru moul in arulanu saok a oasr misla a insemwomwo ka?

[Picture on page 5]

Efu ku Jisus el tia oru sie ma su sie mokul el siyuk sel in oru?

[Picture on page 5]

Oiyen rapku el ku in kol sie met nu ke fwako koluk puspus

[Pictures on page 7]

Fuka Ebream el akkalemye sie nunak mwomwo ke ma puspus lun fwalu?