Sropon Ma Koluk Akkalemyeyuk!

IN CENTURY se meet, met Ju puspus elos sano nu ke tuku lun Messaia su God el mwulela ka. (Jon 6:14) Ke pal se Jisus el tuku, el sang me insemwomwo a sang kasru in akyokye etauk ke kas lun God. El akkeyela met mas, kite met musrinsral, oasr pal el akmisye paka, a el akmoulyeak met mise. (Mattu 8:26; 14:14-21; 15:30, 31; Mark 5:38-43) El kaskaskin pa kas lun Jeova a akkalemye mwulela ke moul ma patpat. (Jon 3:34) Ke ma el fwak a oru, Jisus el akkalemye ke inkanek nukewa la el pa Messaia, met se su fwa aksukosokyela metu liki ma koluk a ke fwako nukewa lun ma inge su tia mwo.

Paye la, met kol puspus ke alu lun met Ju elos pa u se meet su enenu in paingnul Jisus, longol, a insemwomwokin in eis a akos masap lal. Tusruktu, elos tia oru. A, elos srungel, oru me kalyai nu sel, a elos sang kasru in orala akwuk in unilye!​—Mark 14:1; 15:1-3, 10-15.

Jisus el sumwos a fwal in selngawi mokul nukewa inge su tia mwo. (Mattu 23:33-35) Tusruktu, el akilen la oasr met se su oru met nukewa inge in oasr nunak koluk yurolos a oru orekma su tia mwo inge. El fwak nu selos: “Komwos ma sin Devil papa tumomwos, a lung koluk lun papa tumomwos komwos lungsumwos in oru. El sie met akmas ke mutamwauk me, a tia tu in ma paye, meyen wangin paye in el. Ke el fwak sie ma kikiap, el fwak sin ma lal sifwana, tu el sie met kikiap, a papa tumun ma kikiap.” (Jon 8:44) Fwinne Jisus el akilen la metu elos oru orekma koluk, tusruktu el akkalemye la su sropon ma koluk inge​—Setan su Devil.

Ke el fwak la Setan “el tia tu in ma paye,” Jisus el akkalemye la oasr pal se ke ma orekla in ngun inge el sie sin met kulansap oaru lun God tusruktu el som liki inkanek sumwos. Efu ku Setan el lain Jeova? Meyen el nunku yok mu el yok sripe a fulat nu ke pal se su el lungse metu in alu nu sel su fwal in orek nu sin God mukena.a​—Mattu 4:8, 9.

Orekma in lain lal Setan el akkalemyeyuk in imae Eden ke pal se el kiapella If in mongo fwokin sak se su sapkinyuk nu selos in tia kal a mongo ka. Ke el kaskas ke kas kikiap se meet a in akkolukye Jeova, Setan el orel sifwana “papa tumun ma kikiap.” Sayen ma inge, ke inkanek in srifwel Adam a If, el oru ma koluk in kololos, su oru nu selos in mise a kol nu ke mise lun fwil puspus lun met. Ke ma inge, Setan el oayepa orel sifwana “sie met akmas”​—aok, met akmas se su koluk emeet ke pal nukewa!​—Genesis 3:1-6; Rom 5:12.

Orekma koluk lal Setan el oru pa nu ke an lun ngun, su in an se inge el kufusla pa lipufon puspus in welul ke orekma in lain lal. (2 Piter 2:4) In oana Setan, met in ngun koluk nukewa inge elos purakak kena koluk lalos nu sin metu. Tusruktu, nu selos, kain in nunak koluk inge su orek kosro yurin met su tia fwal nu selos in oru, el orala fwako koluk puspus.

Ma Koluk Nekla Fwalu

Baibel el akkalemye nu sesr: “A ma te oru, ke met elos puselik fwin fwalu, a tulik mutan elos oswela nu selos, tu tulik nutin God elos liye an nutin met tu elos oasku; a elos eis mutan kielos liki nukemwa su elos sulela.” (Genesis 6:1, 2) Su “tulik puspus nutin God” inge? Elos ma orekla in ngun, tia metu. (Job 1:6; 2:1) Kut etu fuka? Ke sie sripe, akwuk in payuk lun metu mokul a mutan orek ke lusen yea 1,500 kutu in pal meeta a oiya inge tia akkalemyeyuk yok. Ke ma inge in akkalemye yok ke osun lun mano lun “tulik puspus nutin God” su ekulla lumalos nu ke luman met a lun “an nutin met” su elos eis, ma simusla el akkalemye ke sie ma su soenna sikyak, su ma inge tia orek ke kutena pal.

Kain in ma tia fwal inge el akpayeyuk nu ke kain in tulik su tuku ke payuk lalos inge. Tulik natulos inge pangpang Nefilim, elos hafkas su ekla met yok a fulat. Elos ekla nu ke kain in met su lungse in orek funmet a in akkolukye a uni met puspus. Aok, Nefilim el kalmekin nu ke “Fellers,” ku “met su oru met puspus in ikori ku putatla.” Met su tia mwo inge elos akkalemyeyuk oana “met ku in pal omeeta, a met pengpeng.”​—Genesis 6:4.

Nefilim nukewa inge a papa tumalos elos arlana koluk ke inkanek puspus. “A fwalu kulamwi ye mutun God a . . . sesesla ke orekma silolel,” Genesis 6:11 akkalemye. Aok, metu in pal meeta elos etawi a orekmakin pa inkanek koluk a sulallel lun met sasu nukewa inge su oasr inmasrlolos.

Fuka Nefilim a papa tumalos elos orekmakin ku koluk lalos nu sin metu? Ke inkanek in purakak kena koluk lun metu. Mea fwokin ma inge? “Tu ikwe nukewa akkulamye oiyel fwin fwalu.” Ke saflaiye, Jeova el kunausla fwalu ke sie Sronot fwin fwalu, el molela Noa a sou lal mukena. (Genesis 6:5, 12-22) Tusruktu, lipufan su ekulla lumalos nu ke monun met elos folokla nu ke an lun ngun tusruktu elos pulesreyuk a tia ku in som nu we. In oana dimon puspus su kolukla, elos tafwela in lain God a sou lun lipufan oaru lal nukewa. Kalem la mutamwauk in pal san fwufwasru nu misenge, God el tia lela ngun koluk nukewa inge in ekulla lumalos nu ke monin met. (Jud 6) Ne oinge, elos srakna ku in kufusla orekma puspus lun metu.

Met Koluk Sa El Akkalemyeyuk ke Inkanek Nukewa!

Ke lupan orekma koluk lal Setan akkalemyeyuk in 1 Jon 5:19, fus inge akkalemye: “Kut etu tu kut ma sin God me, a fwalu nu fon on in ma koluk [on ke ku lun met koluk se, New World Translation].” Devil el suk inkanek in oru metu in sun me keok upa su yokyokelik. Aok, ke pal inge el arlanu lungse in oru me akkoluk yok liki in pal meeta. Efu? Meyen el a dimon nukewa lal elos sisila tari liki an selos in kosrao tokin Togusrai lun God oakiyuki in yea 1914. Ke orekma in siselosla inge, Baibel el akkalemye: “We nu sin fwalu . . . , tu devil el oatuwot nu yurumwos, a el mulat ma lulap, tu el etu tu pal lal futoto.” (Fwakyuk 12:7-12) Ke ma inge, fuka Setan el orekmakin ku lal nu sin metu ke pal inge?

Setan el oru ma inge yokna ke inkanek in akkeye sie oiya su sang me akfos yok nu ke inkanek su metu elos nunku a orekma ka. Ke ma inge, Efesus 2:2 el pangon Devil “leum in ku lun engyengu, ngun se [ku ella] su orekma inge in mwen nutin seakos.” El tia akkeye metu in akkalemye sangeng lalos nu sin God a oiya mwo lal, a “leum in ku lun engyengu” inge el srifwelos in lain God a masap lal. Setan a dimon nukewa lal elos akkeye a suk inkanek in akyokyelik ma koluk su orek sin metu.

“Liaung Insiom”

Sie inkanek su “leum in ku lun engyengu” el srifwe metu ka pa ke inkanek koluk lun me rid a petsa fokfok, su purakak kena koluk lun met in nunku a oru orekma lun kosro a el oru ella koluk in oana ma su arlanu mwo. (1 Tessalonika 4:3-5) Orekma koluk lun sruinku, orekma in akngalye mano a nunak lun met, orekma lun sie u in akkolukye sie mutan, osun ke mano lun met a kosro, a orekma koluk nu sin tulik srisrik pa kutu ma su me rid a petsa fokfok akkalemye mu sang me akengan nu sin met puspus. Fwinne ke inkanek su motkoeyuk mu tia arlanu koluk, ke sripen me rid a petsa fokfok el purakak nunak lun met in suk in liye ma inge pal nukewa paenang ma inge akkolukye met nukewa su rid a liye ma inge, oralosla in ekla met su lungse in soansan in liye monin met ke elos koflufol.b Orekma inge arlana koluk su kunausla fototo lun met puspus a fototo lun sie met nu sin God. Pornography ku me rid a petsa fokfok el akkalemye nunak koluk lun dimon puspus su akkeye ma inge​—lipufan nukewa su lain God oasr kena koluk lalos in orek kosro mutamwauk meet liki Sronot in len lal Noa.

Ke sripe mwomwo, met lalmetmet se inge Solomon el sang kas in kai: “Ke arulana oaru kom liaung insiom, tu ma lun moul sikyuk ka me.” (Soakas 4:23) Kalmen ma inge pa, kom fwin liaung insiom liki me sruf lun me rid a petsa fokfok el ku in kalmekin la enenu in ikulyukla channel ke TV ku konela computer lom fwin oasr petsa fokfok su sikyak ka, a arlanu yok sripe in sa orala me aksumwos nu ka! Srike nunku nu sum sifwana in oana sie met meun su kafweang in kosrala sie pusr ku kutlas su orekmakinyuk in sun insiom in kunausla ma inge. Setan el srike in fakisya insiom in ngun su lumeyuk nu ke kena lom a nunak lom​—a el suk inkanek in akkolukye ma inge.

Kom enenu pa in karungin insiom liki kutena kain in lungse nu ke orekma sulallel, ke sripen Devil el etu la “kutena met su lungse in oru ma sulallel [Jeova] el srunga.” (Sam 11:5) Setan el tia enenu in oru kom in oru orekma sulallel tu kom in ekla met lokwalok lun God; el enenu na in akkeye kom in akkalemye la kom lungse orekma sulallel. Ma puspus akkalemyeyuk ke media oana ke akmas a orekma sulallel puspus, me sramsram puspus ke orekma lun enutnut el tia sikyak ke wangin me purakak lal ka. Nefilim elos mise tari a wanginla, tusruktu, oiya lalos a ella lalos srakna oasr a liyeyuk yen nukewa ke pal inge! Ya orekma lom in sulela me akengan lom el akkalemye la kom lain akwuk kutasrik nukewa lal Setan?​—2 Korint 2:11.

Fuka in Lain Me Purakak Koluk lal Setan

Ku puspus ke ma koluk arlanu upa in lainyuk a in mutengyuk ka. Baibel el akkalemye la met nukewa su kafweang in akinsemwomwoye God elos enenu in “asruoki [apurak, NW] . . . lain un ngun koluk,” sayen kafweang lalos in lain oiyen sesumwos lalos. Enenu in eis kutangla a in eis me insemwomwo lun God, kut enenu in eis a orekmakin akwuk puspus lun Jeova ka.​—Efesus 6:12; Rom 7:21-25.

Oasr ke akwuk nukewa inge ngun mutal lun God, kain in ku su fukoko emeet in kosrao a fwalu. Met sap Poul el simusla nu sin met Kristian in century se meet: “A kut eis, tia ngun lun fwalu, a ngun su sin God.” (1 Korint 2:12) Elos nukewa su eis me kolyuk lun ngun lun God elos akkeye lungse lalos nu ke ma God el lungse a srunga ma God el srunga. (Emos 5:15) Fuka sie met el ku in eis ngun mutal? Inkanek se meet pa ke pre, lutlut lun Baibel—Baibel el sie ma su orekla ke sripen ngun mutal​—a asrouki mwomwo nu sin met nukewa su lungse na paye God.​—Luk 11:13; 2 Timote 3:16; Hibru 10:24, 25.

In orekmakin akwuk mwomwo nukewa inge lun God, kom enenu in mutamwauk in nukomang “me meun nukewa lun God,” su me karungin ku me loang lom sefwanna su arlanu mwo in lain “orekma kutasrik lun Devil.” (Efesus 6:11-18) In orekmakin ke inkanek yok akwuk mwomwo nukewa inge el arlanu eneneyuk ke pal inge yok liki meeta. Ke inkanek fuka?

Saflaiyen Ma Koluk Apkurun!

“Ke met koluk elos kapak oana maa, a ke met orek ma koluk nu kemwa elos kapkapak; ma inge tu elos fwa wanginla ma patpat,” met sim lun sam el akkalemye. (Sam 92:7) Aok, in oana in len lal Noa, yokyokelik lun ma koluk ke pal inge el me akpayeye la nununku lun God fwa tia pat sikyak, tia in kunausla met koluk mukena a in sang nununku pa nu sel Setan a dimon nukewa lal, su e fwa sisila nu in abyss ku niyen kalbous lalos meet liki kunanula lalos fwa orek nu selos. (2 Timote 3:1-5; Fwakyuk 20:1-3, 7-10) Su e fwa oru nununku inge? Wangin met sayel Jisus Kraist, kel kut ku in ridi: “Ke sripe se inge Mwen Nutin God el sikme, tu lan kunausla orekma lun Devil.”​—1 Jon 3:8.

Ya kom lungse in liye saflaiyen ma koluk? Fwin aok, kom ku in eis me akkeye nu ke mwulela nukewa su oasr in Baibel. Wangin buk saye akkalemye ke sropon ma koluk, Setan, a wangin buk saye su akkalemye la fuka el a orekma koluk nukewa lal e fwa kunausyukla. Kut kaifwe kom in eis etauk sumwos ke Baibel in kasre kom in karungin kom yang liki me akkolukye lal Setan ke pal inge a in akkeye fwinsrak lom in moul ke sie fwal su wanginla kutena ma koluk ka.​—Sam 37:9, 10.

[Footnotes]

[Box/​Picture on page 6]

Me Sramsram Matu Puspus su Fwal nu ke Kutu Ma Paye

Me sramsram puspus ke god puspus su tafun met a tafun god, ke met yok a fulat puspus, a ke sie sronot lulap su kunausla ma puspus koneyukyak ke me sramsram puspus lun fwalu nufon. Ke sie me pupulyuk, me rid se inge su pangpang Akkadian Epic of Gilgamesh el akkalemye ke sie sronot, ke soko oak, a ke met puspus su moliyukla. Oasr mokul se su tafun god a tafun met su pangpang Gilgamesh el akkalemyeyuk oana sie met su lungse in orek kosro, el tafun god a tafun met su sulallel. Me sramsram matu lun met Aztec akkalemye ke sie fwalu in pal meeta su oasr met yok a fulat puspus su muta we a ke sie sronot lulap. Me sramsram matu lun met Norse akkalemye ke sie sruf lun met yok a fulat a ke sie mokul lalmetmet su pangpang Bergelmir su musaela soko oak lulap a molella sifwana a mutan kiyel. Me akpayeye inge su tuku ke me sramsram matu nukewa inge lun metu ke mutanfwal puspus el sang me akpayeye nu ke ma Baibel el akkalemye la met nukewa tuku sin met ekasr su moliyukla ke sie sronot su kunausla fwal koluk in pal meeta.

[Picture]

Me Sramsram Matu lun Gilgamesh simusyukla ke sie tablet ku me rid su orek ke kle

[Credit Line]

The University Museum, University of Pennsylvania (neg. # 22065)

[Picture on page 5]

Oiya koluk lun Nefilim el srakna liyeyuk ke met puspus in pal inge

[Picture on page 7]

Etauk sumwos akkeye kut liki me purakak koluk