God el Karungin Met Matou
OREKMA in akkolukye met matou ke pal inge el tia me lut se. Baibel el palye tari in pal meeta la ke “len safla” lun akwuk koluk su lungse in lain God inge, metu fwa “lungselos sifwana, . . . tia lungse met in sou lalos sifwana.” (2 Timote 3:1-3) Kas Grik su lungasyukla nu ke “lungse paye” ku in weang lungse su sikyuk pal nukemwa nu ke sou puspus. In fwal nu ke kas palu lun Baibel, kain in oiya puspus nu ke lungse el wanginla ke pal inge.
Nu ke oiya puspus su tia oana sie nu ke kain in akwuk su akkalemyeyuk sin met puspus ke orekma su elos oru in sang akkolukye met matou puspus, su Jeova God el tia oru in oana ke el aksaokye a karungin met matou nukemwa. Srike nunku ka la fuka tu ma inge akkalemyeyuk in Baibel.
“Sie Met Nununku lun Met Katinmas”
Nunak mwomwo lun Jeova God nu sin met matou nukemwa arulanu kalem ke ma Simusla lun Hibru. Ke sie me pupulyuk, in Sam 68:5, Devid el pangon God oana “sie met nununku lun katinmas,” su pal nukemwa kas se inge katinmas el sramsramkin met matou.a Ke kutu leng lun Baibel, kas se inge “met nununku” el lungasyukla nu ke “met sang karungin,” “met sang me loeyuk,” a “met sang me kasru.” Kalem la, Jeova el karungin met katinmas nukemwa. Aok, Baibel el akkalemye la fwin elos akkolukyeyuk, God el mulat a pulakin pa inse toasr. (Exodus 22:22-24) Met katinmas—a met matou oaru nukemwa—aksaokyeyuk elos sin God a sin met kulansap nukemwa lal. Soakas 16:31 el akkalemye ke nunak lun Jeova God a lun met kulansap nukemwa lal oana ke akkalemye: “Sifwe fiyaea sie tefuro lun mwolana; a fwa konoiyukyak inkanek lun sumwosmwos.”
Tia me lut, in orek sunak nu sin met matu nukemwa oana ke Masap su Jeova el sang nu sin met Israel. Met Israel sapkinyuk in oru oinge: “Kom fwa tuyuk ye mutun sif fiyaea, a sunakin mutun met matu, a kom fwa sangeng sin God lom. Nga Jeova.” (Livitikus 19:32) Ke ma inge, in an Israel orekmakinyen sunak a nunak mwo nu sin met matu el eneneyuk nu ke futoto lun sie met nu sin Jeova God. Sie met el tia ku in fwak mu el lungse God fwin el akkolukye met matu.
Met Kristian nukemwa elos tia oasr ye Masap lal Moses. Tusruktu, elos oasr ye “masap lun Kraist,” su sang kasru yok nu ke oiya a ellalos, wekunang oiya nu ke akkalemyeyen lungse a in karungin papa a nine a met matu nukemwa. (Galetia 6:2; Efesus 6:1-3; 1 Timote 5:1-3) A met Kristian elos akkalemye pa lungse tia ke sripen sapkinyuk elos in oru ma inge a elos akkalemye lungse meyen pa inge ma insielos lungse in oru. Met sap Piter el kaifwe: “Komwos in lungse sie sin sie ke insiomwos ma lulap.”—1 Piter 1:22.
Met tuma lutlut Jemes el akkalemye kutupa sripe su eneneyuk nu sesr in oru in sang karungin met matu. El simusla: “Me alu nasnas a tia fokfok ye mutun God a Papa tumasr pa inge: in fwasr nu yurin met mukaimtal a mutan katinmas ke ongoiyelos, a sifwana karunginyung in tia oasr tunum ke fwalu.” (Jemes 1:27) Jemes el akkalemye ke sie me luti mwomwo su ku in akkeye insiesr. Kas lal Jemes akkalemye la met matu inge elos arulanu yok sripe ye mutun Jeova.
Ke ma inge, mwo in tia suk in akkolukye met matu a sayen ma inge srakna oasr ma eneneyuk in orek. Kut enenu pa in akkalemye nunak mwo a sang me kasru mwomwo nu selos ke kut oru orekma su ku in sang me kasru nu selos. (Srike liye pok inge “Lungse Akkalemyeyuk ke Orekma,” in sra 6-7.) Jemes el simusla: “Lalalfongi fwin saye liki orekma, mise.”—Jemes 2:26.
Sang Me Akkeye nu sin Met Matou “ke Ongoiyelos”
Oasr siepa me luti mwomwo ke kas lal Jemes. Loang akmwoye nu ka ke Jemes el fwak nu sin met Kristian elos in fwasr nu yurin met katinmas “ke ongoiyelos.” Kas Grik su lungasyukla nu ke “ongoiye” el kalmekin nu ke asor yok, pulakin supwar ku toasr, ku me keok su tuku ke ma upa puspus ke ma sikyak puspus nu ke moul lasr. Paye la pus sin met matu elos sun asor yok in pal inge. Kutu selos pulakin supwar yok. Kutu sin met matu elos pulakin asor ke sripen elos kofla in oru orekma nukemwa lalos ke sripen elos matou a munasla. Fwinne nu selos su ku in oru orekma in kulansap lalos ke inkaneknukemwa nu sin God elos ku pa in pulakin asor. Nunku kel Jon,b sie met luti ke Togusrai lun God su oaru in oru ma inge ke lusen yea angngoul kutu, a ke lusen yea tolngoul el oru orekma in kulansap lal pal nukemwa. Ingena ke pal se el sun yea 80 kutu, Jon el fwak mu oasr pal el pulakin pa asor a munas. El fwak: “Pal nukemwa Nga nunku ke pal somla a Nga esam ma tafongla luk, ma koluk puspus. Nga nunku keik sifwana la Nga ku in oru ma mwo liki ma inge.”
Met puspus su pulakin ma inge elos ku in akkeyeyuk in etu la Jeova, fwinne el sumwosmwos, tusruktu el tia tuni kut fwin kut sumwosmwos. Fwinne el etu ma koluk lasr, Baibel el fwakak kel: “Jeova, kom fwin akilenye ma koluk, O Jeova, su a fwa tu?” (Sam 130:3) Aok, el tia liye ke ma koluk lasr a el liye ke ma su oasr ke inse. Kut etu fuka ma inge?
Togusra Devid—su oru ma koluk a orala ma tafongla puspus—ke kasru lun God el simusla kas inge, su simusyukla in Sam 139:1-3: “O Jeova, kom suiyuwi a ete yu. Kom etu mutenguk a tu luk. Kom etu nunkauk omeet me. Kom suiye inkanek luk a on luk [kom srikeye tari, NW], a kom etu innek luk nu kemwa.” Ke leng lun Baibel inge su pangpang New World Translation, kas inge “srikeye tari” el kalmekin nu ke kas inge in “likliki,” oana ke inkanek su met imae el srela kutena ma ke kutkut liki witu. Ke kasru lun God, Devid el akkalemye nu sesr la Jeova el etu in liklikiya a filiye ke me esmakin lal orekma mwomwo nukemwa lasr.
Papa tumasr in kosrao su pakoten el esamye—a aksaokye—orekma mwo nukemwa lasr ke kut sruokye oaru lasr nu sel. Aok, Baibel el akkalemye la el e liye ma inge oana orekma sesumwos ke sripen el fwin mulkunla orekma lasr a lungse su kut akkalemye nu ke el.—Hibru 6:10.
“Ma Meeta Wanginla”
Baibel el akkalemye la ma upa nukemwa ke oiyen matou tia akwuk lun God nu sin metu. Ma upa nukemwa sikyak tokin papa a nine matu kiyesr in pal meeta, oana mokul se meet a mutan se meet, ke elos lain Met Orekutla a mutamwauk ke pal se inge me akkoluk nu ke oiyen matou el pulakinyak ke moul lun metu. (Genesis 3:17-19; Rom 5:12) Oiya inge fwa tia oasr ke pal nukemwa.
In oana ke ma akkalemyeyuk tari ke me lutlut inge, ma sikyak upa puspus su sun kut ke pal inge—wekunang orekma in akkolukye met matou—el sang me akpayeye la kut moul ke “len safla” lun akwuk koluk inge. (2 Timote 3:1) Akwuk lun God fwa akwanginyela fwako koluk lun ma inge, wekunang ma upa su tuku ke oiyen matou a mise. Baibel el akkalemye: “[God] el fwa ela sroninmutalos nu kemwa; a a fwa wangin pa mise; a elos fwa tia sifwil asor, ku tung, ku ngal. Tu ma meeta wanginla.”—Fwakyuk 21:4.
Ke fwal sasu lun God, pulakinyen ngal su tuku ke oiyen matou fwa nunkeyuk oana ma ke pal somla. Orekma in akkolukye met matou fwa wanginla pa. (Maika 4:4) Fwinne met su mise tari a oasr ke me esmakin lun God elos fwa akmoulyeyukyak, elos in wi pa engankin pal mwomwo lun moul ma patpat ke sie paredais fwin fwalu. (Jon 5:28, 29) Ke pal se inge, e fwa ku in pulakinyuk a oayepa liyeyuk na paye ma nukemwa liki na kutena pal la Jeova God el karungin tia met matou mukena a el karungin met nukemwa su aksol.
[Footnotes]
a Paye, kutu sin met katinmas elos tia met matu. Oasr me akpayeye ka la God el karungin pa met katinmas su soenna matu, fwal nu ke ma akkalemyeyuk, in Livitikus 22:13.
b Tia pa inge e paye lal.
[Box/Petsa ke sra 6, 7]
Lungse Akkalemyeyuk ke Orekma
Inmasrlon Met Lo lun Jeova, met elder ke congregation elos kol in akkalemye nunak mwo lalos in karungin met matou. Elos orekmakin kas in kai lal Poul: “Komwos in kiteung u lun God in maslomwos, a karungnulosyung.” (1 Piter 5:2) Orekma in karungin met matou el sie sin inkanek mwo puspus in karunginyen u lun God. Tusruktu, mea pa eneneyuk nu ke orekma inge?
Mongfusesr eneneyuk a oayepa orekma in muteta wekunang sramsram mwomwo su akkalemye engan lun sie met su oru muteta inge in etu ke ma enenu nukemwa lun sie met matou. Saap kain in me kasru inge pa eneneyuk in orek in som nu ke sto a mol a in aknasnasye loom, a ke me kasrusr in wi ke meeting nukemwa lun met Kristian, in ridi Baibel a me rid nukemwa lun met Kristian, a wekunang pa me kasru puspus saye. Ke pal nukemwa, akwuk fwal a mwo enenu in orekla a in akpayeyuk.c
Tusruktu, fuka fwin sie brother ku sister su matou tari ke congregation el sun ma upa, saap el enenu mani in moli ma enenu lal? Ma se meet, mwo in liye meet fwin oasr tulik natul ku sou saye su ku in kasrel. Ma inge fwal nu ke ma akkalemyeyuk in 1 Timote 5:4 “Fwin oasr yurin sie katinmas tulik natul, ku tulik nutin tulik natul, lela elos in lutlut meet in fwakak sumwos lalos nu sin sou lalos, a lanukin papa tumalos a nine kielos, tu ma se inge ma mwo ye mutun God.”
Saap met matou inge el enenu me kasru in etu fwin el fwal in eis kutena me kasru su gufernment el oru nu sin met matou. Saap kutu met lili ke congregation elos ku in sang kasru. Fwin me kasru inge el wangin, met elder elos ku in liye fwin met se inge el fwal in eis me kasru lun congregation. Ke kutu oiya lun ma sikyak, su orek ke congregation in century se meet, oana ke met sap Poul el simusla nu sel Timote sie met orekma su welul: “Nikmet simusla en sie katinmas su sumwena sun yea onngoul, el su mutan kiyen met siefwanna, su oasr peng mwo kel ke orekma mwo lal, el fwin liaung tulik tari, el fwin kulang nu sin metsa, el fwin olla niyen met mwo, el fwin kasru met keok, el fwin alken in fwasr tukin orekma mwo nu kemwa.”—1 Timote 5:9, 10.
[Footnote]
c Ke kutupa me aketeye, srike liye me lutlut inge “Orekma In Sang Ma Enenu lun Met Matou Lasr—Sie Ma Upa lun Met Kristian,” oasr ke July 15, 1988, issue lun magasin inge The Watchtower.
[Petsa ke sra 5]
Dorcas el karungin met katinmas sekasrup puspus.—Orekma 9:36-39