Met Matou Elos Mulkinyukla, a Akkolukyeyuk
KE PAL se el oru orekma lal, sie met san ke fong el arulanu lut ke ma sakuruk su el liye. In sie an, likin loom lulap kato ku apartment se, su el liye monin met luo su mise tari—siyanyen payuk se su matou tari elos atula liki windo ke deck akoalkosr ke apartment se inge. Fwinne orekma lalos elos oru in sang eisla moul lalos sifwana el sie me lut, tusruktu niyen sun lalos la efu ku elos oru ma inge el sie me lut na paye. Oasr sie leta su koneyukyak ke pocket lun mokul matou se inge el akkalemye: “Kut aksafyela moul lasr ke sripen me akkoluk a ke oiyen orekma sulallel lun mwen natusr a daughter-in-law natusr.”
Koanon me sramsram inge saap el tia sikyak pal nukemwa, tusruktu oiya ku issue su oasr ka pulakinyukyen nukemwa. Paye, orekma in akkolukye met matou el yokyokelik yen nukemwa fwin fwalu. Nunku ke me pupulyuk puspus inge:
• Ke sie lutlut, oasr report se ka akkalemye la percent 4 lun met matou fwin an Canada akkolukyeyuk—sin sie met ke sou lal. Tusruktu, met matou puspus elos mwekin ku sangeng in sramsramkin ma sikyak inge nu selos. Met puspus su etu ma upa inge elos fwak mu oasr percent 10 ke pisen met matou nukemwa sun ma upa inge.
• “Mutanfwal lun an India, su liyeyuk mu oasr akwuk mwomwo ke futoto lun sou, el munasla ke sripen oasr pisen met matou su yokyokelik srungeyelos sin tulik natulos,” magasin se inge India Today el reporti.
• In fwal nu ke sie akwuk in oeoe su orek in pal inge, “oasr inmasrlon million 1 a 2 sin met Merika su matwelos oasr ke yea 65 elos akngalyeyuk, kiapeyuk, ku ke kutu inkanek akkolukyeyuk elos sin met puspus su lulalfongiyuk mu elos fwa karungin elos,” u se inge su pangpang National Center on Elder Abuse el akkalemye. Oasr sie deputy district attorney in an San Diego, California, el fwak la orekma in akkolukye met matou inge el “sie issue upa su koluk emeet su enenu me kasru lun law enforcement ke pal inge.” El fwak pa la: “Nga liye ma upa inge yokyokelik ke yea puspus.”
• In an Canterbury, New Zealand, oasr nunak yok lun met puspus ke met matou la elos akkolukyeyuk sin met in sou lalos ke sripen mani a ma saok puspus lalos—yokna sin met in sou lalos su oasr ma upa lalos ke sripen eisyen ono koluk, me srui, ku ma upa ke sritel mani. Pisen met matou su akkolukyeyuk in an Canterbury el yokyokelik mutamwauk ke pise su oasr ke 65 in yea 2002 nu ke 107 in yea 2003. Met kol se meet ke sie u su akwuki in karungin a kutongye orekma in akkoluk inge el fwak mu pise se inge el “supus fwin srikeyuk nu ke pise paye lun met matou su akkolukyeyuk.”
• Fwin an Japan oasr sie u su pangpang Federation of Bar Associations el sang kas in kai su “met matou nukemwa su akkolukyeyuk elos enenu in aksumwosyeyuk yok liki ma upa nukemwa su tuku ke me akkoluk lun tulik puspus ku kutupa orekma koluk su sikyuk ke sou,” The Japan Times el reporti. Efu? Me rid inge Times el akkalemye, ke sie sripe mu “fwin srikeyuk nu ke orekma in akkolukye tulik ku mutan payuk, orekma in akkolukye met matou patla in eteyuk sin met puspus saye, ke sripen met matou elos nunku mu oasr pa ma koluk lalos ke orekma koluk su orek sin tulik natulos, a ke sripen met kol lun gufernment a lun an u elos tia ku in koneak inkanek mwo nu ka in sang aksumwosye ma upa inge.”
Kutu sin me pupulyuk ke ma sikyak fwin fwalu nufon inge oru kut in siyuk: Efu ku arulanu pukanten met maotu su mulkinyukla a akkolukyeyuk? Ya oasr kutena me fwinsrak nu ka la ma inge fwa aksumwosyeyukla? Me akkeye nu ke fwinsrak fuka oasr yurin met matou nukemwa?