Kas Lun Jeova El Moul
Kas Fulat Su Tuku Ke Buk lun Job
JOB el sifwen sie sruf su muta in an Uz, in an Arabia ke pal inge. Met Israel puspus elos muta in an Ijipt in pal se inge. Job el alu nu sin Jeova God, fwinne el tia sie met Israel. Baibel el akkalemye kel: “Tu wangin sie oana el fwin fwalu, sie met sumwosmwos a sumwos, sie su sangeng sin God, a forla liki ma koluk.” (Job 1:8) Job el moul ke lusen sie pal, inmasrlon pal lun met kulansap mwomwo luo lun Jeova inge—Josef mwen natul Jekob a met palu Moses.
Moses, su motkeyuk mu simusla buk lal Job, el ku in lotela oiya puspus kel Job ke pal se el muta in an Midian ke lusen yea 40, su apkuran nu in an Uz. Saap Moses el long ke saflaiyen yea puspus lal Job ke pal se met Israel elos muta ke sie an su apkurun nu in an Uz, ke saflaiyen yea 40 su elos muta yen mesis.a Ma sikyak nu sel Job simusyukla ke inkanek mwo a kato paenang sie met sim pengpeng su kaskaskin kas English el pangon buk lal Job oana “poem se su mwo emeet in pal meeta a ke pal inge.” Tusruktu, ma simusla inge el tia sie ma simusla mwolana mukena. El sang pa me top nu ke kusensiyuk puspus oana: Efu ku met mwo puspus elos pulakin me keok? Efu ku Jeova el lela ma koluk in sikyak? Ya met sesumwos elos ku in sruokye oaru lalos nu sin God? In fwal nu ke kutu Kas lun God, me sramsram ke buk lal Job el moul a ku fwinne ke pal inge.—Hibru 4:12.
‘LELA LEN SE SU NGA ISUSLA IN TULA’
Oasr sie len Setan el siyuk ku akkalemye nunak in alolo nu ke oiyen oaru lal Job ye mutun God. Jeova el lela Setan el an akpayeye nunak lal fwin paye kas in lain lal a el lela Setan el an akkolukyel Job ke me keok puspus. Tusruktu Job el srunga in selngawi ku “pilesru God.”—Job 2:9.
Met asrouki tolu lal Job elos tuku in “memelil kel a akpwaryel.” (Job 2:11) Elos muta yurol a tia kaskas nu sel nu ke Job el mutamwauk in kaskas a el fwak: “Lela len se su nga isusla lu in tula.” (Job 3:3) El lungse in ekla “oana tulik srisrik su tiana liye kalem,” ku oana tulik su mise tari ke pal el isusla.—Job 3:11, 16.
Kusensiyuk Puspus ke Ma Simusla Eis Me Top Ka:
1:4—Ya tulik natul Job elos akfulatye len in isusla? Mo, elos tia. Kas su orekmakinyuk in pal meeta ke “len” a “len in isusla” tia oana sie, kais sie kas ka tia oana sie kalme. (Genesis 40:20) In Job 1:4, kas se inge “len” el orekmakinyuk, in kalmekin nu ke sie lusen pal su mutamwauk ke fwatu takak nu ke fwatu tilli. Mwen itkosr natul Job saap elos oru sie tukeni lun sou su orek ke lusen len itkosr pal se ke yea se. Ke elos oru ma inge, oasr kunokon lun kais sie mwen elan akola mongo nu ke kofwa su orek in loom sel ke “len lal sifwana.”
1:6; 2:1—Su ku in tuku in fwakelosyang ye mutun Jeova? Inmasrlon met puspus in ngun su sruokye na oaru lalos nu sin Jeova pa Mwen sefwanna isusla nutin God, su Kas; lipufon oaru nukemwa; a ‘tulik puspus nutin God’ su seakos, wekunang Setan su Devil. (Jon 1:1, 18) Setan a dimon nukemwa lal elos tia sisila liki an in kosrao in pal se inge a elos fwa sisila tokin pal se Togusrai lun God oakiyuki in yea 1914. (Fwakyuk 12:1-12) Ke sripen God el lela elos in tuku nu ye mutal, Jeova el akkalemye nu sin ma orekla in ngun nukemwa ke kas lal Setan la metu kulansapu God ke sripen oasr me insemwomwo su elos eis ka.
1:7; 2:2—Ya Jeova el kaskas sumwos nu sel Setan? Baibel el tia akkalemye ma puspus ke inkanek lun Jeova in sramsram nu sin ma orekla nukemwa in ngun. Fwinne oinge, met palu Maika el liye sie aruruma a oasr sie lipufon ka su el sramsram sumwos nu sin Jeova. (1 Togusra 22:14, 19-23) Ke ma inge, Jeova el ku pa in sramsram sumwos nu sel Setan a tia orekmakin lipufon tutafpo lal.
1:21—Ke inkanek fuka Job el ku in folokla nu “insien nine kiel”? Meyen Jeova el srolela met “liki kutkut in foko,” paenang kas se inge “nine” el orekmakinyuk ke kas pupulyuk su sramsramkin foko.—Genesis 2:7.
2:9—Mea oiyen nunak lun mutan kiel Job ke pal se el fwak mokul tumal in pilesru God a mise? Mutan kiyel Job el pulakin ma upa su oana sie nu ke ma Job el sun. Ma inge akasoryel na paye in liye mokul tumal su fukoko in pal somla tusruktu ingena el akmunasyeyukla ke mas upa. Tulik natul nukemwa su el lungse mise pa. Saap mutamwauk ke ma inge sikyak el asor yok paenang el tia ku in nunak mwo a el tia nunku ke ma yok sripe na paye—ke fototo lalos nu sin God.
Me Lutlut nu Sesr:
1:8-11; 2:3-5. Oana ke ma akkalemyeyuk kel Job, enenu in oasr orekma a kaskas fwal a mwo, wekunang in oaru a paye nu ke nunak sumwos in kulansapu Jeova.
1:21, 22. In sruokye oaru lasr nu sin Jeova pal nukemwa fwinne ke pal mwomwo a ke pal su oasr ma upa puspus, kut enenu in akpayeye la Setan el kikiap.—Soakas 27:11.
2:9, 10. Oana Job, kut enenu in sruokye ku lulalfongi lasr fwinne met ke sou lasr elos tia aksaokye orekma nukemwa lasr in alu nu sin God, ku in oru ma upa nu sesr in kunausla masap lun God ku in akmunasyela lulalfongi lasr.
2:13. Nunak nu ke ma puspus lun met kawuk tolu lal Job tia oana sie nu ke nunak lun God, paenang wangin kas in akkeye lalos ku in fwak nu sel Job ke God a ke akwuk lal.
“NU KE PAL NGA MISE NGA FWA TIA SISLA SUMWOS LUK LIKI YU!”
Ma se emeet su met kawuk tolu lal Job elos akkalemye yok ke sramsram lalos pa Job el oru ma koluk upa paenang el eis me kai upa inge sin God. Elifas el kaskas meet. Bildad el sramsram pa tokul Elifas, a el orekmakin kas in akkoluk. Zofar el kaskaskin kaskou upa.
Job el tia eis kaskas sito lun met muteta tolu lal. Ke sripen el kofla kalem ka la efu God el lela me keok in sikyak, el nunku yok la fuka in akkalemye la el sumwosmwos. Ne oinge, Job el lungse Jeova a fwak: “Nu ke pal nga mise nga fwa tia sisla sumwos luk liki yu!”—Job 27:5.
Kusensiyuk Puspus ke Ma Simusla Eis Top Ka:
7:1; 14:14—Mea kalmeyen kas inge meun ku “orekma upa su eneneyuk in orek”? Pulakin asor lal Job arulanu upa paenang el nunku ke moul oana ma na upa se, oana sie orekma upa su eneneyuk in orek. In Job 10:17, kas inge ‘ekyek a meun oasr yuruk’ ku in lungasyukla oana ‘akwuk in oru sie orekma upa tokin sie orekma upa.’ Ke sripen pal su orekmakinyuk nu sin sie met ke el oasr inkulyuk ku Sheol—mutamwauk ke pal se su sie met el mise nu ke pal se el sifwil moulyuk—pa inge lusen pal se su enenu in orekmakinyuk, pa inge lusen pal su pupulyukkinyuk nu ke orekma in kulansap su eneneyuk in orek ku akpayeyuk.
7:9, 10; 10:21; 16:22—Ya kas puspus inge akkalemye la Job el tia lulalfongi ke sifwil moulyuk? Kas inge sramsramkinyuk nu ke ma su ku in sikyak kel Job in pal sa. Ke ma inge, mea kalmen kas lal? Sie ma su fwal nu ke kas lal pa fwin el mise, wangin sie sin met puspus su moul in pal lal fwa ku in liyel. Nu ke kalem lalos, elos nunku mu el fwa tia folok nu in loom sel ku eis kutupa me akinsemwomwo nu ke pal pakiyuki lun God. Saap Job el kalmekin pa mu wangin sie met ku in sifwil moulyak liki Sheol ku kulyuk ke ku lal sifwana. La oasr fwinsrak lal Job nu ke sifwil moulyuk ke pal fwasru el akkalemyeyuk in Job 14:13-15.
10:10—Fuka tu Jeova el ‘okoilla Job oana milk, a akkekella oanu cheese’? Kas inge kas in pupulyuk su akkalemye ke oiyen Job el orekla ke insien nine kiel.
19:20—Mea Job el lungse in akkalemye ke kas inge “Nga kaengla ke kulin mwusik”? Ke el fwak la el kaengla ke kulin ma se su wangin kolo ka, saap Job el fwak mu el kaengla liki kutena ma su wangin sripa ku wangin eneneya.
Me Lutlut nu Sesr:
4:7, 8; 8:5, 6; 11:13-15. Fwin sie met el sun me asor yok ku me keok upa kut tia enenu in silaklak in nunku mu el kosrani ma el taknelik a wangin insemwomwo lun God yurol.
4:18, 19; 22:2, 3. Kas in kai lasr enenu in fwal nu ke kas lun God, a tia ke nunak lasr sifwana.—2 Timote 3:16.
10:1. Job el akkolukyeyuk ke sripen pulakin mulat a asor yok lal ke ma upa su sikyak nu sel, paenang el tia nunku ke kutupa sripe ke me keok lal. Kut tia enenu in pulakin asor ku mulat ke kut sun me keok puspus, yokna meyen oasr kalem yok lasr nu ke kusensiyuk ku kas kikiap lal Setan la kut kulansapu God ke sripen rapku.
14:7, 13-15; 19:25; 33:24. Ke lusen pal su oasr me srife su Setan el oru nu sesr, pulakin lasr nu ke fwinsrak lun sifwil moulyuk el ku in kasre kut a akkeye kut.
16:5; 19:2. Kas lasr enenu in akkeye met puspus, a tia in akmunasyelos ku akkasrkusrakyelos.—Soakas 18:21.
22:5-7. Me kai su orekmakin kaskas ku nunak kikiap su wangin me akpayeye ka el wangin sripe a ku in akmunasye met.
27:2; 30:20, 21. Fwinne sie met el tia sumwosmwos el ku in sruokye oiyen oaru a paye lal. Job el tafongla ke el kaskas koluk ke God.
27:5. Job el ku in sifwana oru sulela lal in tia sruokye oaru paye lal meyen oiyen oaru paye el akkalemye lungse lun sie met nu sin God. Ke ma inge kut enenu in akkeye lungse paye a fukoko nu sin Jeova.
28:1-28. Metu elos etu la piye me kasrup lun fwalu. Ke el suk ma inge, oasr oiyen lalmetmet usrnguk lal su fwa kasrel in pukanek inkanek puspus ye foku su wangin mwon sulallel ku in liye ku etu inkanek inge. Tusruktu, etauk lun God, el mutamwauk ke sangeng nu sin Jeova.
29:12-15. Kut enenu in akkalemye lungkulang ke inse mulala nu selos su oasr enenu.
31:1, 9-28. Job el akkalemye me srikasrak nu sesr ke el fwasr liki orekma lun fulang ku orek fung nu sin kutena mutan, orekma lun kosro, oiya sesumwos a wangin pakomuta nu sin met puspus, lungse ke ma puspus lun fwalu, a alu nu ke me srolela.
“NGA AULIYUK IN KUTKUT A APAT”
Sie met fwusr su oasr pa we su pangpang Eleu el mongfusesr in long ke me sramsram ku akukuin inge. Ingena el pulaik in akkalemyel sifwana. El aksumwosyel Job a met tolu inge su aktoasryel.
Ke pal se Eleu el aksafyela me sramsram lal, Jeova el akkalemye me top lal ke inkanek lun sie fworu. El tia sang me aketeye ke me keok lal Job. Tusruktu, in siyuk kusensiyuk puspus, Jeova el oru tu Job el an etu ke mwolana Lal a lalmetmet yoklanu Lal. Job el akkalemye la el kaskas ke wangin etauk a el fwak: “Nga sifwana srunge yu, a auliyuk in kutkut a apat.” (Job 42:6) Ke me srife lal Job aksafyeyukla, oiyen oaru lal akinsemwomwoyeyuk.
Kusensiyuk Puspus ke Ma simusla Eis Me Top Ka:
32:1-3—Eleu el tuku nge? Ke sripen Eleu el long me sramsram nukemwa, saap el muta tari apkurun nu yurulos, paenang el long me sramsram lalos ke pal se meet liki Job el mutamwauk in kaskas a aksafyela misla lun met kawuk tolu lal ke lusen len itkosr.—Job 3:1, 2.
34:7—Fuka Job el oana sie met “su numla aksruksruk oana kofu”? Ke ma upa su sikyak nu sel inge, Job el nunku mu kas in aksruksruk lun met muteta tolu inge kaskaskinyuk sumwos nu sel, fwinne paye pa la elos kaskas lain God. (Job 42:7) Ke ma inge, el eis kas in aksruksruk inge oana ke sie met su insemwomwo in numla kof u.
Me Lutlut nu Sesr:
32:8, 9. Fwinne sie met el matu tari tia kalme la el lalmetmet. In eis lalmetmet enenu in oasr kalem mwo ke Kas lun God a me kasru lun ngun mutal lal.
34:36. Oiyen oaru lasr akpayeyuk ke kut ‘srikeyuk ke inkanek upa’ ke kutu oiya.
35:2. Eleu el loang mwo a etu ma yok sripe emeet meet liki el kaskas. (Job 10:7; 16:7; 34:5) Meet liki met elder elos sang me kai, elos enenu in loang mwo, eis me akpayeye nukemwa, a etu na paye la mea ma sikyak.—Soakas 18:13.
37:14; 38:1–39:30. In sifwilpa nunku ke orekma mwolana nukemwa lun Jeova—ke me akkalemye ke ku lal a lalmetmet lal—ma inge akpusiselye kut a kasre kut in liye la in akmutalye ku lal a sumwos lal in kol pa ma yok emeet liki kutena ma su akinsemwomwoye kut sifwana.—Mattu 6:9, 10.
40:1-4. Ke kut pulakin mu kut lungse in torkaskas lain God Ku liki Ku, kut enenu in ‘filiye paosr fwin oalusr.’
40:15–41:34. Oasr ku lulap yurin Bihimot (ku hippopotamus) a Livaietan! In muteng ke orekma in kulansap nu sin God, kut enenu pa ku su tuku sin Met Orala kosro su arulanu ku, el su ku in ase ku nu sesr.—Filippai 4:13.
42:1-6. Ke sripen el long kas lun Jeova a el akesmakinyeyuk ke inkanek in akkalemye ku lal la ma inge kasrel Job in “liye God,” ku in liye ma paye ke God. (Job 19:26) Oiya inge aksumwosye nunak lal. Kut fwin eis me aksumwos lun Baibel, kut enenu in akilen ma tafongla lasr a oru me aksumwos.
Akkeye Oiyen Mongfusesr oana “Mongfusesr lal Job”
Buk lal Job el akkalemye la God el tia oru tu met in pulakin ma upa. Setan pa oru. Fulela lun God nu ke ma koluk puspus fwin fwalu ase pal mwomwo nu sesr in orala sie me top mwomwo nu ke kas in lain sumwos lun Jeova in kol a ke oiyen oaru lasr.
In oana Job, elos nukemwa su lungse Jeova fwa srifeyuk. Ma simusla kel Job ase me akkeye nu sesr la kut ku in muteng. Ma inge akesmakinye kut la ma upa nukemwa lasr tia oasr pal nukemwa. Jemes 5:11 el fwak: “Komwos long ke mongfusesr lal Job, a komwos liye saflaiye su Jeova el sang.” Jeova el akinsemwomwoyel Job ke el sruokye oiyen oaru lal pal nukemwa. (Job 42:10-17) Oasr sie fwinsrak mwolana su oakiyuki ye mutasr—moul ma patpat in Paredais fwin fwalu! Oana Job, lela kut in oru sulela mwomwo in sruokye oiyen oaru lasr pal nukemwa.—Hibru 11:6.
[Footnote]
a Ma sramsramkinyuk ke buk lal Job el sikyak ke lusen sie pal su oasr ke yea 140 kutu, inmasrlon 1657 a 1473 B.C.E.
[Petsa ke sra 6]
Mea kut ku in lotela ke mongfusesr lal Job?