Fwasr Ke Inkanek Lun Sumwos A Oaru
“A fono keik, nga fwa fwasr in sumwos luk.”—SAM 26:11.
1, 2. (a) Efu ku inkanek sumwos lun met el sie ma saok nu ke kusensiyuk ke akwuk sumwos lun God in kol? (b) Fuka ma orekla lalmetmet elos ku in akkalemye la elos sang kasru nu ke sumwos lun God in kol?
KE PAL se Setan el lain akwuk lun God in imae lun Eden, el akkalemye sie kusensiyuk ke sumwos lun God in kol ma orekla nu kemwa lal. Kutu pal somla, el fwak mu metu elos oru orekma in kulansap lalos mukena fwin elos eis ma lane in oru ma inge. (Job 1:9-11; 2:4) Paenang, sumwos a oaru lun metu ekla nu ke sie ma yok sripe nu ke kusensiyuk su siyuk la oasr sumwos lun God in kol in kosrao a fwin fwalu nu fon.
2 Fwinne paye oasr sumwos lun God in kol tia enenu in tupanyuk oiya lun met nu kemwa, met nu kemwa a tulik nutin God in ngun elos ku in sifwana akkalemye oiya lalos nu ke kusensiyuk se inge. Fuka? Ke inkanek in sulela in akos ku tia akos inkanek sumwos. Ke sripe se inge, sumwos a oaru lun sie met, pa yok sripe nu ke nununku lal.
3. (a) Mea Job a Devid elos lungse Jeova el an liye a nununku? (b) Kusensiyuk puspus fuka sikyuk ke oiyen sumwos a oaru?
3 Ke lalalfongi Job el fwak: “Lela nga in pauni in sie me paun sumwos, tu God [Jeova] lan etu sumwos luk.” (Job 31:6) Sumwos a oaru pa ma Togusra Devid lun an Israel in pal meeta el siyuk sin Jeova in tuni ku liye ke el pre: “Nununke yu, O Jeova, tu nga fwasr in sumwos luk, nga oayepa lalalfongi Jeova a tia mokuikui.” (Sam 26:1) Arulanu yok sripe kut in fwasr pa ke inkanek sumwos a oaru! Tusruktu mea kalmen sumwos a oaru, a mea kalmen in fwasr ke inkanek inge? Mea fwa kasre kut in sruokye sumwos a oaru lasr?
‘Nga Fwasr ke Sumwos a Oaru Luk’
4. Mea kalmen sumwos a oaru?
4 Kalmeyen sumwos a oaru pa sumwosmwos, wangin metu, a wangin ma koluk. Tusruktu, yok kalmeyen sumwos a oaru liki na in oru ma sumwos. Pa inge sie oiya su arulanu mwo ku sie oiya lun insie su oasr lungse paye ke inkanek nu kemwa nu sin God. Setan el siyuk ke oiyen nunak lal Job ke el fwak nu sin God: “A inge asroela poum, a kalye srel a ikwel, a el fwa pilesre kom ye mutom.” (Job 2:5) In akkalemye sumwos a oaru orekma sumwos eneneyuk, sayen ma inge inse sumwos eneneyuk pa.
5. Mea akkalemye la inkanek sumwos a oaru pal nu kemwa tia enenu nu sesr in ekla met sumwosmwos?
5 Tusruktu, in sruokye ku moulkin oiya sumwos a oaru pal nu kemwa, tia enenu oiya sumwosmwos ku perfection. Togusra Devid el sesumwos a oru ma tafongla puspus ke lusen moul lal nufon. Fwinne oinge, Baibel el fwakulak la el oana sie met su fwasr “ke inse paye a sumwos.” (1 Togusra 9:4) Efu? Meyen Devid el lungse Jeova. Insiyel el sangeng a sumwos nu sin God. El akilen ma tafongla nu kemwa lal, eis me kai, a el aksumwosye inkanek nu kemwa lal. Aok, sumwos a oaru lal Devid liyeyuk ke sangeng a lungse ke inse kemwa lal nu sin God, Jeova.—Duteronomi 6:5, 6.
6, 7. Mea enenu in weang nu ke fwufwasryesr lun inkanek sumwos a oaru?
6 Oiyen sumwos a oaru tia liyeyuk ke oiyen met se mukena, oana ke oaru lun met ke alu. In wekunang nu ke ma inge pa inkanek in moul lasr nu kemwa. Devid el “fwasr” ke sumwos a oaru lal. “Kas se inge ‘in fwasr’ el verb se kalmekin ‘inkanek lun moul’ ku ‘style ke moul,’ ” The New Interpreter’s Bible el fwak. In sramsram kelos su “wangin ma koluk ke inkanek lalos,” met sim lun sam el fwak: “Insemwomwo elos su sumwosna inkaneku su fwasr in kas in esmakin lun Jeova; ke inse kemwa lalos elos sokol pal nu kemwa. Aok elos tia oru ma tia sumwos. Elos fwasr inkanek lal.” (Sam 119:1-3, NW) In akkalemye oiya sumwos a oaru pa in suk in oru ma lungse lun God a in fwasr ke inkanek lal pal nu kemwa.
7 Fwufwasryesr ke sumwos a oaru, yok sripe in akkalemye oiyen futoto ku sangeng nu sin God, fwinne ke pal in ma upa. Kut fwin muteng ye me srike puspus, a tu na ku fwinne oasr me keok puspus, ku in lain me srife puspus su tuku sin met koluk lun fwalu, sumwos a oaru lasr liyeyuk. Kut ‘oru insien Jeova in engan’ meyen el ku in sang me top nu sin met se su akangonyel. (Soakas 27:11) Ke ma inge, oasr sripe mwo lasr in oru sulela oana Job el oru: “Nu ke pal nga mise nga fwa tia sisla sumwos luk liki yu!” (Job 27:5) Sam ak 26 el akkalemye la mea ku in kasre kut in fwasr ke sumwos a oaru.
“Aknasnasye Kidney Luk a Insiuk”
8. Mea kom lotela ke me siyuk lal Devid nu sin Jeova in tuni kidney a insiel?
8 Devid el pre: “Srike yu, O Jeova, akpayeye yu; aknasnasye kidney luk a insiuk.” (Sam 26:2, NW) Oasr kidney luo oasr ke insiyen metu. Ke kas in pupulyuk, kidney el lumeyuk nu ke nunak a pulakin paye lun sie met. A inse el lumeyuk nu ke oiya paye lun sie met—ke lungse, pulakin, a lalmetmet lal. Ke pal se Devid el siyuk Jeova el an srikeyel, el pre siyuk ke nunak a pulakin lal in srikeyuk a tuniyuk.
9. Ke inkanek fuka Jeova el aksumwosye kidney lasr a insiesr in ngun?
9 Devid el siyuk tu kidney lal a insiel in aknasnasyeyuk. Fuka Jeova el aknasnasye oiya paye lasr? Devid el fwak: “Nga fwa kaksakin Jeova, su ase papu nu sik. Paye, ke fong kidney luk el aksumwosyeyu.” (Sam 16:7, NW) Mea kalmen ma inge? Kalmen ma inge pa me kai su tuku sin God sun an nu kemwa ke oiya lal Devid a on na ka, a aksumwosye nunak paye a pulakin paye lal. Ma inge ku in sikyuk pa nu sesr kut fwin akkalemye kulo lasr ke kut sifwilpa nunku ke kas in kai su kut eis ke Kas lun God, sin met tutafpo lal, a ke u lal a lela ma inge in sun insiesr a nunak lasr. In pre pal nu kemwa nu sin Jeova in aknasnasye kut fwa kasre kut in fwasr ke inkanek sumwos a oaru.
‘Lungkulang Lom On ye Mutuk’
10. Mea kasrel Devid in fwasr ke ma paye lun God?
10 “Tu lungkulang lom on ye mutuk,” Devid el tafwela, “a Nga fwasr in paye lom.” (Sam 26:3) Devid el etu na paye orekma lun God ke lungkulang, a el insemwomwo in sifwilpa nunku ka. “Akenganye Jeova, O ngunik,” el fwak, “a tia mwulkunla kulang nu kemwa lal.” In esam “orekma in kulang” lun God, Devid el tafwela in fwak: “Jeova el oru orekma sumwos a nununkalos su aktoasryeyuk. El aketeye innek lal nu sel Moses a orekma lal nu sin tulik natul Israel.” (Sam 103:2, 6, 7) Saap Devid el nunku ke orekma in akkoluk lun met Ijipt nu sin met Israel in len lal Moses. Fwin pa inge ma sikyuk, in sang akkalemye la nunku fuka Jeova el orekmakin nu ke inkanek in molela lal nu sel Moses su sun insiel Devid a akkeyel in fwasr ke ma paye lun God.
11. Mea ku in kasre kut in fwasr ke inkanek sumwos a oaru?
11 In lutlutkin Kas lun God pal nu kemwa a sifwilpa nunku ke ma kut lotela ka fwa kasre kut in fwasr pa ke inkanek sumwos a oaru. Oasr sie me pupulyuk, kel Josef ke el kaengla liki me sruf koluk lun mutan kiyel Potifar orala me srikasrak mwo nu sesr in kaengla liki me srife su ku in sikyuk oapana ke niyen orekma lasr, ke loom lutlut, ku ke kutena an. (Genesis 39:7-12) Fuka kut fwin srifeyuk in eis pal mwomwo nu ke me kasrup puspus ku in ekla met pengpeng nu ke fwal se inge? Oasr me srikasrak lal Moses yurosr, su pilesru mwolana nu kemwa lun an Ijipt. (Hibru 11:24-26) Fwin esamyuk pal nu kemwa ke mongfusesr lal Job fwa ku in kasre kut in akkeye sulela mwo lasr in oaru pal nu kemwa nu sin Jeova fwinne kut pulakin mas a me keok. (Jemes 5:11) Fuka fwin kut kalyaiyuk? Paye, la fwin nunkeyuk ke ma sikyuk nu sel Daniel ke luf in laion sa efwa ku in akpulaikye kut!—Daniel 6:16-22.
“Nga Tia Muta Yurin Met Kikiap”
12, 13. Kain in asrouki fuka kut enenu in fwasr liki?
12 In aketeye sie pa me kasru su akkeye oiyen sumwos lal, Devid el fwak: “Nga tia muta yurin met kikiap; a Nga fwa tia utyuk nu yurin met kutasrik. Nga srunga mwalil lun met orek ma koluk, a fwa tia muta yurin met sito.” (Sam 26:4, 5) Paye Devid el tia muta yurin met koluk. El srunga asrouki koluk.
13 A fuka nu sesr misenge? Ya kut srunga in asrouki yurin met kikiap ke inkanek lun program puspus lun television, video puspus, petsa mukuikui, Internet site, ku ke kutupa inkanek? Ya kut kaengla liki met puspus su orek luma a okanla oiya paye lalos? Kutu sin met ke loom lutlut ku ke niyen orekma lasr elos orek luma mukena in kamwuk nu sesr ke sripen nien sun koluk puspus. Ya kut lungse in akkeye futoto paye yurin met puspus su tia fwasr ke ma paye lun God? Fwinne elos fwak mu elos paye, oasr met puspus su som liki alu paye ku elos pangpang apostates elos ku in oru ke inkanek lukma nien sun lalos in akkolukye kut in tui ke kulansap lasr nu sin Jeova. Fuka fwin oasr kutu sin met Kristian ke congregation elos moulkin kain in moul luo ku double lives? Kain in met inge orek luma mukena. Jayson, su ke pal inge el kulansap oana sie ministerial servant, oasr met kawuk lal su moulkin kain in moul luo ke pal se el srakna fwusr. El fwak kelos: “Sie len oasr sie selos fwak nu sik: la ‘Tia yok sripe ma kut oru ke pal inge meyen fwin akwuk sasu tuku, kut fwa mise. Kut fwa tia etu kutena ma.’ Kain in me sramsram inge mokle nunak luk. Nga srunga in mise ke akwuk sasu tuku.” Paenang Jayson el tui ke asrouki lal nu sin met inge nu kemwa. “Komwos tia kiapeyukla,” met sap Poul el kaifwe. “Aenguni yurin met kawuk koluk me akkolukye oiya mwo.” (1 Korint 15:33) Arulanu yok sripe kut in fwasr liki asrouki lasr nu sin met kawuk koluk!
‘Nga Fwa Fwakak Orekma Sakuruk Lom Nu Kemwa’
14, 15. Kut ku fuka in “fwasr rauni loang lun Jeova”?
14 “Nga fwa olla pouk in wangin meta, a Nga fwa fwasr rauni loang lom, O Jeova,” Devid el tafwela. Efu? “Tu nga fwa ku in oru pusren kaksak in longyuk, a in fwakak orekma sakuruk lom nu kemwa.” (Sam 26:6, 7, NW) Devid el lungse in nasnas ke oiyel pal nu kemwa tu el fwa ku in alu nu sin Jeova a fwakak lungse lal nu sin God.
15 Ma nu kemwa in imwen alu su orekla nu ke alu paye a tok orekmakinyuk in temple pa “sie me etawi lun ma in kosrao.” (Hibru 8:5; 9:23) Me loang el petsaela lungse lun Jeova in eis me kise lun Jisus Kraist in molela met. (Hibru 10:5-10) Kut olla pausr in wangin meta a “fwasr rauni loang [lun Jeova]” ke inkanek in akkalemye lalalfongi ke me kise inge.—Jon 3:16-18.
16. In fwakak nu sin met puspus orekma sakuruk nu kemwa lun God fuka ma inge wise ma lane nu sesr?
16 Kut fwin nunku ke ma nu kemwa su me molela el orekla nu ka, ya insiesr tia tingtingi ke engun ma lulap in kaksakin wi sang kulo nu sin Jeova a nu sin Mwen-sefwanna natul? Ke ma inge, fwin oasr pulakinyen lungse lasr in sang kulo ke insiesr, lela kut in fwakak nu sin met puspus orekma mwolana nu kemwa lun God—su mutamwauk ke pal se met se meet el orekla in imae Eden nu ke pal se ma nu kemwa aksasuyeyuk ke fwalu sasu lun God. (Genesis 2:7; Orekma 3:21) Paye orekma in luti ke peng lun Togusrai a orekma in oru met tuma lutlut pa sie me loeyuk lun ngun nu sesr! (Mattu 24:14; 28:19, 20) In kafofo pal nu kemwa ke orekma inge kasre kut in akkalemye fwinsrak lasr ke pal fwasru, wi lalalfongi fukoko lasr nu ke mwolela nu kemwa lun God, a lungse lasr nu sin Jeova a nu sin met puspus su el fwa molela.
“Nga Lungse Niyen Muta lun Loom Sum”
17, 18. Oiya fuka kut enenu in akkalemye nu ke meeting nu kemwa lasr?
17 Imwen alu, wekunang loang ka su orekmakinyuk ke me kise, pa center lun alu nu sin Jeova orek in Israel. In akkalemye insemwomwo lal ke an se inge, Devid el pre: “Jeova, Nga lungse nien muta lun loom sum a yen mwolena loom on we.”—Sam 26:8.
18 Ya kut lungse in wi toeni ke an su kut ku in lutlut kel Jeova? Kais sie Kingdom Hall wekunang akwuk nu kemwa in eis me luti lun ngun su orek ke an inge pa center lun alu paye in sie an. Sayen ma inge, oasr pa toeni lulap lasr, toeni lun circuit, a len lun special assembly. Oasr “me esmakin puspus” lun Jeova aketeyuki ke meeting nu kemwa inge. Kut fwin lutlut in “arulanu lungse ma inge,” kut enenu in wi meeting nu kemwa a kut in loang mwo ke pal kut oasr we. (Sam 119:167) Paye sie me akkeye in wi met lili wiyesr su insemwomwo sesr a lungse in kasre kut in fwasr pal nu kemwa ke inkanek su mwo a oaru!—Hibru 10:24, 25.
‘Nikmet Esani Ngunik’
19. Ma koluk puspus fuka Devid el srunga in oru?
19 Ke sripen el etu la fwako koluk fwa ku in sikyuk ke orekma fwin fwasr liki ma paye lun God, Devid el siyuk: “Nikmet esani ngunik nu yurin met koluk, ku moul luk yurin met su aksurorye sra, su ma koluk on in paulos, a lepaulos leyot sesesla ke molin eyeinse.” (Sam 26:9, 10) Devid el srunga in oekyukla el oana sie sin met koluk su oasr oiya koluk ku lungse in orekmakin me eyeinse.
20, 21. Mea ku in oru kut in fwasr oana met puspus su tia lungse God?
20 Misenge fwalu sesesla ke orekma koluk puspus. Television, magasin puspus, a petsa mukuikui puspus akkeye oiya koluk—“orekma lun kosro; fokfok; sarnget.” (Galetia 5:19) Kutu sin met elos lungse in liye pornography ku petsa fokfok ku me rid fokfok pal nu kemwa, su kol pal nu kemwa nu ke orekma koluk. Met fwusr elos fusrasr in akkolukyeyuk yok ke me akkoluk puspus inge. In kutu an, dating el orek oana fasin se, a met fwusr elos akkeyeyuk in nunku mu elos enenu in orekmakin dating. Met fwusr puspus elos orek date, fwinne elos srakna fwusr in payuk. In akinsemwomwoye kena koluk su yokyokelik ke insielos, tia pat elos oru ma koluk su paenang elos in oru orekma lun kosro.
21 Kain in oiya koluk puspus inge akkolukye pa met matou puspus. Orekma koluk ke business a in oru sulela puspus fwal nu ke kena koluk lalos pa me akul nu ke wanginla lun inkanek sumwos a oaru. In fwasr ke inkanek puspus lun fwalu fwa kunausla futoto lasr nu sin Jeova. Lela kut in “srunga ma koluk, a lungse ma mwo” a tafwela in fwasr ke inkanek lun sumwosmwos.—Emos 5:15.
“O Moliyula a Pakomutuk”
22-24. (a) Kas in akkeye fuka kom ku in koneak ke kas safla lun Sam 26? (b) Me sruf fuka e fwa aketeyuki ke me lutlut toku?
22 Devid el aksafyela kas lal nu sin God, fwakang: “A fono keik, Nga fwa fwasr in sumwos luk. O moliyula a pakomutuk. Niuk tu in sie an tupasrpasr; nga fwa kaksakin Jeova in mwalilu.” (Sam 26:11, 12) Lungse lal Devid in liaung inkanek sumwos a oaru oasr ke me siyuk in molela lal. Sie me akkeye yok pa inge! Fwinne kut sesumwos, Jeova el fwa kasre kut fwin kut arulanu lungse in fwasr ke inkanek sumwos.
23 Lela inkanek in moul lasr in akkalemye la kut akfulatye a aksaokye kolyuk sumwos lun Jeova ke inkanek nu kemwa lun moul lasr. Kais sie sesr ku in pre siyuk sin Jeova el an tuni a aknasnasye nunak lasr a pulakin lasr. Kut ku in nunku a esamye ma paye lal ke inkanek in lutlut yok ke Kas lal. Ke ma inge, lela kut in fwasr liki asrouki koluk nu kemwa a suk in akinsemwomwoye Jeova in masrlon u lulap su engun in toeni nu sie. Lela kut in moniyuk in wi ke orekma in luti peng mwo lun Togusrai a in oru met tuma lutlut, a tia lela fwalu in kunausla akwuk futoto a saoklana lasr nu sin Jeova. Ke kut oru ke ku lasr kemwa in fwasr ke inkanek lun sumwosmwos a oaru, kut ku in lalalfongi la Jeova el fwa akkalemye pakomuta a kulang lal nu sesr.
24 Ke sripen inkanek nu kemwa lun moul lasr eneneyuk nu ke inkanek sumwos a oaru, paenang kut enenu in liaung moul lasr liki me sruf su kol nu ke mise—su orekmakin wain alukela ma fwal. Ma inge fwa aketeyuki ke me lutlut toku.
Ya Kom Esam?
• Efu ku met orekla lalmetmet elos ku in nununkeyuk ke inkanek sumwos fwal nu ke inkanek oaru a sumwos lalos?
• Mea kalmen inkanek sumwos a oaru, a in fwasr ke inkanek lun sumwos a oaru mea eneneyuk nu ka?
• Mea fwa kasre kut in fwasr ke inkanek sumwos a oaru?
• In sruokye inkanek sumwos a oaru, me sensen puspus fuka kut enenu in etu a fwasr liki?
[Picture on page 22]
Ya kom siyuk sin Jeova pal nu kemwa in tuni nunak a pulakin lom?
[Picture on page 22]
Ya kom oru orekma puspus lun Jeova ke lungkulang on ye mutum pal nu kemwa?
[Pictures on page 24]
In sruokye sie inkanek sumwos a oaru ye me sruf puspus oru insien Jeova in engan
[Pictures on page 25]
Ya kom orekmakin akwuk nu kemwa lun Jeova in kasre kom in fwasr ke inkanek sumwos a oaru?