Met Kulansap Lun God Elos Enenu In Lungse Kulang
“Mea Jeova el suk sum a in oru ma sumwos a in lungse kulang a in fwasr wi inse fwokpap yurin God lom?”—MAIKA 6:8.
1, 2. (a) Efu ku tia me lut nu sesr ke met kulansap nukewa lal enenu in akkalemye kulang? (b) Kusensiyuk fuka ke kulang fwal kut in nunku ka?
JEOVA el sie God kulang. (Rom 2:4; 11:22) Fuka yokiyen kaksak lun seanyen se meet, Edam and If, in pulakin kulang lun God! In imae lun Eden, rauneyukla elos ke ma orekla puspus su sang me akpayeye lun lung kulang lun God nu sin met, su elos ku in insemwomwokin. A God el tafwela in akkalemye kulang nu sin met nukemwa, fwinne nu sin met su nukin in sang kulo a nu sin met koluk.
2 Ke sripen metu orekla in luman God, oasr ku lun metu in akkalemye oiya mwo puspus lun God. (Genesis 1:26) Paenang tia sie me lut, fwin Jeova el siyuk sesr in akkalemye kulang. Oana Maika 6:8 el fwak, met kulansap lun God elos enenu in “lungse kulang.” Tusruktu mea kalmen kulang? Fuka kupasr lun kulang nu ke oiya mwomwo saye lun God? Aok oasr ku lun met in akkalemye kulang, tusruktu efu fwalu ku nenela ke orekma silolel a wangin lungse? Efu ku kut fwin oana sie met Kristian enenu in akkalemye kulang nu sin kutu pa met?
Mea Kalmeyen Kulang?
3. Kom fwa aketeye kulang fuka?
3 Kulang el akkalemyeyuk ke inkanek in oru ma mwo su ku in akinsemwomwoye kutu pa met. Ma inge akkalemyeyuk ke orekma mwo su ku in sang kasru a ke kas mwo. Kalmen kulang pa in oru ma mwo a tia in oru kutena ma koluk. Sie met kulang el orekmakin lungse pal nukemwa, fwokpap, nunku ke kutu pa met. Met sap Poul el kaifwe met Kristian nukemwa: “Ke ma inge komwos nukomang oana met sulosula lun God, mutal, kulo, inse pakoten, kulang, fwokpap, fulpap, mongfusesr.” (Kolosse 3:12) Ke ma inge, kulang, el lumeyuk nu ke nuknuk ku me yun in ngun lun sie met Kristian.
4. Fuka Jeova el akkalemye kulang nu sin metu?
4 Jeova God pa sropon kulang. Oana ma Poul el fwak, ma inge sikyuk ke pal se “kulang a lungse nu sin met lun Lango lasr, God, akkalemyeyuk” su “El langokutla ke owo lun sifwilpa isusla a ke ngun mutal aksasuye kut.” (Taitus 3:4, 5) God el ‘owo,’ ku aknasnasye, met Kristian akmusrala ke sran Kraist, orekmakin me kise mwolanu lun lango lun Kraist kelos. Elos aksasuyeyuk pa ke ngun mutal, ekla oana “sie ma orekla sasu” oana tulik nutin God in ngun. (2 Korint 5:17) In wekunang ma inge, kulang a lungse lun God akkalemyeyuk pa nu sin “sie u lulap,” elos su “owo nuknuk lalos a akfwosrfwosrye in sran Lam.”—Fwakyuk 7:9, 14; 1 Jon 2:1, 2.
5. Efu ku met nukewa su kasreyuk ke ngun mutal lun God enenu in akkalemye kulang?
5 Kulang el sie ip ke fwako lun ngun mutal lun God, a ku lun God. Poul el fwak: “A fwako lun ngun lungse, engun, misla, mongfusesr, kulang inse mwo, oaru fwokpap, sifwanu leum fwom. Wangin ma sap lain ma inge.” (Galetia 5:22, 23) Ke ma inge, ke sripen ma inge paye, ya tia elos su kolyuk ke ngun mutal lun God akkalemye kulang nu sin kutu pa met?
Kulang Paye El Tia Munas
6. Nge kulang el ekla nu ke ma munas, a efu?
6 Met puspus nunku mu kulang el oana me akmunas se. Elos nunku mu sie met el enenu in tia sangeng, enenu in tia tupek tu metu ku in liye oiya lal. Tusruktu, ke payeiya, enenu in akkalemye kulang paye a in fwasr liki kutena kain in kulang kikiap, ke inkanek sesumwos. Paye kulang pa sie ip ke fwako lun ngun lun God, paenang tia ku in tuku ke oiya su munas, ku ke oiya su pilesru orekma koluk. Ke inkanek saye, kulang kikiap, el sie me akmunas su oru sie met in tafongla a suk nunakmunas ke sripen orekma koluk.
7. (a) Ilai el akpayeye fuka la el sie met su tia ku in sang me kai ke inkanek sumwos? (b) Efu ku met elder nukemwa enenu in taran in tia akkalemye kulang ke inkanek sito?
7 Nunku ke sie pupulyuk, Ilai met tol fulat lun met Israel. El tia sang me kai nu sin tulik luo natul, Hofnai a Fineas, su oru orekma lun met tol in temple. Ke sripen elos tia na insemwomwo ke ma kunelos su God el sang nu selos fwal nu ke masap, elos siyuk sin sie met kulansap ke ikwe takmek nelos ke me kise meet liki orek me kise lun fat in fwofwosr ke altar. Tulik mokul luo natul Ilai inge elos orek kosro nu sin mutan puspus su oru kulansap lalos sisken mutanoa in loom nuknuk in tukeni. Tusruktu, Hofnai a Fineas elos tia na sisyukla liki orekma lalos, a Ilai el sang me kai mulala mukena nu selos. (1 Samuel 2:12-29) Paenang tia me lut ke “kas su tuku sin Jeova tia tuku pal nukemwa in len se ingo”! (1 Samuel 3:1 NW) Met Kristian elder nukemwa elos enenu in taran in tia oru kulang ke inkanek sito nu sin met lili su oru ma koluk in akfokfokye ma lun ngun lun congregation. Kulang paye el tia pilesru kaskas koluk a orekma koluk su kunausla masap sumwos lun God.
8. Jisus el akkalemye fuka kulang paye?
8 Me srikasrak lasr pa, Jisus Kraist, el tia lela inkanek koluk in aktafongyella in oru inkanek sesumwos nu ke kulang. El pa me srikasrak mwo emeet ke kulang paye. Ke me pupulyuk, ‘el pakomutalos tu elos ongoiye a fwasrelik oana sip su wangin met sropu.’ Met nukemwa su oaru elos tia sangeng in tuku nu yurin Jisus, elos us pa tulik srisrik natulos nu yurol. Nunku ke kulang a pakoten el akkalemye ke “el sruokulosi in paul a akinsemwomwoyelos.” (Mattu 9:36; Mark 10:13-16) Jisus el fwinne kulang, tusruk el sruokye ku ma sumwosmwos ye mutun Papa Tumal su in kosrao. Jisus el srunga ma koluk; oasr ku-lun God yurol in selngawi orekma koluk lun met kol puspus lun alu. Oana ma liyeyuk in Mattu 23:13-26, pal puspus el kalweni kas inge: “We nu sumwos, met sim a met Farisi, mwosounkas!”
Kulang a Kutu pa Oiya Mwo Su Fwako lun Ngun lun God
9. Fuka kulang el kupasr nu ke mongfusrsesr a inse mwo?
9 Kulang el oapana kutu fwako lun ngun lun God. El simusyukla inmasrlon “mongfusresr” a “inse mwo.” Ke ma paye, sie met fwin orekmakin kulang el akkalemye oiya mwo inge ke el mongfusesr. El mongfusesr nu sin met sekulang. Kulang el kupasr nu ke inse mwo ke sripen kulang el akkalemyeyuk pal nukemwa ke orekma puspus su ku in sang kasru nu sin kutu pa met. Kutu pal, kas Grik su orekmakinyuk in Baibel lungasla “kulang” nu ke “inse mwo.” Met Kristian puspus in pal meeta elos akkalemye oiya mwo inge su aklutye met pagan puspus, fwal nu sel Tertullian, a elos pangon met kulansap nukemwa lun Jisus oana met su moulkin paye moul kulang.’
10. Fuka kulang a lungse toeni nu sie?
10 Kulang a lungse ku in orala kalme sefwanna. Fwin sramsramkinyuk nu sin met tuma lutlut nukemwa lal, Jisus el fwak: “Ke ma inge met e nukemwa fwa etu tu komwos met tumuk lutlut, komwos fwin lungse sie sin sie.” (Jon 13:35) A kain in lungse inge, Poul el fwak: “Lungse el mongfusesr a kulang.” (1 Korint 13:4) Kulang el inge orekmakinyuk nu ke lungse su orala kas inge “lung-kulang,” oana ke orekmakinyuk pal puspus in Ma Simusla. Kulang el ku in orala lungse paye. In kas Hibru ke lungasyukla “lung-kulang” nu ke noun el ku in orala kalme mwomwo liki in sramsramkin mukena. Kain in kulang inge tia ku in wanginla nu ke ma se akpayeyuk. Lung-kulang lun Jeova, ku lungse paye, el akkalemyeyuk ke inkanek puspus. Fwin liyeyuk ke me pupulyuk, lung-kulang el paenang in oasr akwuk lun molela a akwuk in sang karungin.—Sam 6:4; 40:11; 143:12.
11. Kain in me kasru fuka ku fwinsrak fuka lung-kulang lun God oru nu sesr?
11 Lung-kulang lun Jeova oru met puspus in fototo nu sel. (Jeremaia 31:3) Pal nukemwa met kulansap oaru lun God elos enenu kasru, elos lalalfongi lung-kulang lal fwa kasrelos. Lung-kulang lun God fwa tia me akasoryelos. Paenang, elos ku in pre a ku in lalalfongi, oana met sim lun Sam el oru a el fwak: “Nga lalalfongi ke lung-kulang lom; insiuk fwa engun in molela lom.” (Sam 13:5) Ke sripen lungse lun God paye, paenang met kulansap nukemwa lal ku in lalalfongi ke inkanek nukemwa. Oasr yurolos kas in akkeye inge: “Tu Jeova El e fwa tia sisla met Sral, a el fwa tia som liki me usru lal.”—Sam 94:14.
Efu Ku Orekma Silolel Arulanu Yokyokelik fwin Fwalu?
12. Nge a fuka mutamweyen kolyuk koluk?
12 Me top nu ke kusensiyuk inge oasr ke ma sikyuk in imae Eden. Ke matamweyen me sramsram lun metu, oasr sie ma orekla in ngun su ekla ke nunak rapku a insefulat el mutamwauk in oru sie plan in ekla met kol lun fwalu. Ke fwako lun nunak koluk lal, el ekla “met kol lun fwalu,” in akpayeye la el sie met lain su arulanu silolel. (Jon 12:31) El ekla eteyuk oana Setan su Devil, met lain se meet lun God a nu sin metu. (Jon 8:44; Fwakyuk 12:9) Nunak rapku koluk lal in oakiye sie akwuk koluk lain kolyuk mwolanu lun Jeova akkalemyeyuk tia pat tokin If el orekla. Ke ma inge, kolyuk koluk lal mutamwauk ke pal se Edam el sulela inkanek sukosok lal liki kolyuk lun God, el pilesru inkanek mwolanu lun God. (Genesis 3:1-6) In kololos sifwanu ke inkanek lalos, Edam a If sruu ye akwuk koluk a rapku lun Devil, elos ekla met su muta ye kolyuk lal.
13-15. (a) Mea kutu fwako koluk ku in sikyuk fwin pulesreyuk kolyuk sumwos lun God? (b) Efu ku fwalu oasr orekma silolel?
13 Lela kut in nunku ke kutu ma sikyuk. Edam a If elos lisyukla liki sie an su pangpang paredais. Elos muta ke sie an su arlanu mwo a imae kato a oasr fwokinsak puspus nelos tusruk oasr ekla lulap nu ke moul lalos elos pulakin ma upa pus ke elos lisyukla tari liki imae lun Eden. God el fwak nu sel Edam: “Meyen kom porongo pusren mutan kiom a mongo ke sak inge su Nga sap nu sum tu, ‘kom in tia mongo ka,’ selngawiyuk foko keyum. In asor kom fwa mongo ka len nu kemwa in moul lom. El fwa ouyepa akkapye kokol a otunme nu sum.” Kas in selngawi inge kalmekin nu ke orekma upa in karungin a in eokiye fwokinsak puspus fwa arulanu upa. Fwako puspus su sikyuk ke selngawiyuk foko, wikin me keok a ma upa puspus, pulakinyuk yurin tulik nukemwa natul Edam paenang Lamek, papa tumal Noa, el sramsramkin ke ‘orekma upa lun paulalos meyen God el selngawi foko.’—Genesis 3:17-19; 5:29.
14 Edam a If elos ekulla pa misla nu ke me keok. God el fwak nu sel If: “Nga fwa arulanu akyokye asor lom a isus lom; in asor kom fwa oswe tulik, a lungse lom a fwa nu sin mokul tumom, a el fwa leum fwom.” Tok, Kein, mwounsiel Edam a If, el orala sie orekma koluk upa ke el unilye Ebel tamulel lal..—Genesis 3:16; 4:8.
15 “Fwalu nu fon on in poun met koluk se,” met sap Jon el fwak. (1 Jon 5:19 NW) In oana met kol lal, fwalu nufon in pal inge akkalemye oiya koluk pus wekunang rapku a insefulat. Paenang tia me lut fwin fwalu nenela ke kain in orekma silolel a fokfok puspus! Tusruktu ma inge nukemwa fwa tia on ma patpat. Jeova God el fwa akpayeye kulang a pakoten lal, a tia lela oiya fokfok nukewa a wikin kain in orekma silolel nukemwa, fwa sikyuk ye koko lun Togusrai lal.
Ye Koko Lun Togusrai Lun God Kulang Fwa Akkalemyeyuk Ke Inkanek Nukemwa
16. Efu ku kolyuk lun God ke inkanek lun Jisus Kraist akilenyuk ke kulang, a ma inge mokle kut in oru mea?
16 Jeova a Togusra su srusrngiyuki ke Togusrai Lal, Jisus Kraist, lungse met nukemwa su muta ye kolyuk lalos in eteyuk ke oiyen kulang lalos. (Maika 6:8) Jisus Kraist el akkalemye nu sesr ke akwuk lun ma su fwa sikyuk ye koko lun karunginyuk lal su Papa tumal fwa sang nu sel in karungin ke inkanek kulang. (Hibru 1:3) Akwuk inge ku in liyeyuk ke kas lun Jisus su akkalemyeyuk ke met kol puspus lun alu kikiap su akkeokye metu ke me utuk toasr. El fwak: “Fwasru nu yuruk, komwos nu kemwa su orekma a fwuni, a Nga fwa sot mongla nu sumwos. Eis srenenu luk nu fwomwos a lutlut sik, tu Nga fwokpap a inse-pusisel, a komwos fwa koneak mongla in ngunumwos. Tu srenenu luk fusresr a me utuk luk mulalla.” (Mattu 11:28-30) Met kol puspus fwin fwalu wikin met kol lun alu ku met kol nukemwa ke akwuk saye, elos oru nu sin metu me utuk toasr lun masap puspus a orekma puspus su tia kaksakinyuk. Tusruktu, Jisus el siyuk sin met kulansap nukemwa lal fwal nu ke ma enenu lalos a ke ku lalos oana srenenu inge sie el me akinsemwomwo yok a kulang! Ya kut tia nunku yok in etawel in akkalemye kulang nu sin kutu pa met?—Jon 13:15.
17, 18. Efu ku kut ku in lalalfongi la elos nukemwa su wi Kraist in kol lal in kosrao a met tutafpo lal fwin fwalu fwa akkalemye kulang?
17 Kas lun Jisus arulanu kalem nu sin met sap puspus lal su akkalemye kolyuk lun Togusrai lun God la tia oana sie nu ke kolyuk lun metu. Baibel el fwak: “A sie akukuin sikyuk inmasrlolos su selos e fwa fulat liki nukemwa. A el fwak nu selos: ‘Togusra lun mutanfwal puspus elos leum fwelos, a elos su leum fwelos elos pangpang met kulang. A, komwos, fwa tia oinge. A el su fulat inmasrlomwos lela lan met fwusr, a el su leum oana el met kulansap. Su ka yok, el su fungyung nu ke tebue? A Nga muta inmasrlomwos oana el su kulansap.’ ”—Luke 22:24-27.
18 Met kol puspus lun metu suk in oakiye ku lalos ke ‘elos leum fwelos’ a elos suk mwal yok puspus, lalalfongi mu mwal oinge orelos in fulat lukelos su muta ye kolyuk lal. Tusruktu Jisus el fwak la fulat paye tuku ke orekma in kulansap nu sin kutu met—ke moniyuk a wangin tui ke kaifweung in kulansap nu sin met puspus. Elos nukemwa su fwa welal Kraist in kol in kosrao ku oru orekma in kulansap fwin fwalu oana met tutafpo lal elos nukemwa enenu in etawi me srikasrak lal ke inse pusisel a kulang.
19, 20. (a) Fuka Jisus el akkalemye lupan kulang lun Jeova? (b) Kut ku in etawi fuka Jeova in akkalemye kulang?
19 Lela kut in liye kutu pa me kai su Jisus el oru. In akkalemye lupan kulang lun Jeova, Jisus el fwak: “A komwos fwin lungselos su lungse komwos, mea me mol lomwos? Tu met koluk elos ouyepa lungselos su lungselos. A komwos fwin oru mwo nu selos su oru mwo nu sumwos, mea me mol lomwos? Tu met koluk ouyepa oru oinge. Ouyepa, komwos fwin sangwun nu selos su komwos fwinsrak in eis lukelos, mea me mol lomwos? Fwinne met koluk elos sangwun nu sin met koluk in sifwil eis oana sie. A, komwos in lungse met lokwalok lomwos a oru ma mwo nu selos a sangwun a tia tasak; a ma lane lomwos fwa yok, a komwos fwa mwen nutin El su Fulat liki nukewa, tu el kulang nu selos su tia kulo a su koluk. Komwos in pakoten oana Papa tumomwos el pakoten.”—Luk 6:32-36.
20 Kulang lun God wangin nakanten ka. Wangin me siyuk lun me mol. Jeova ke inkanek kulang lal el “oru fwat lal in takak nu fwin met koluk a met mwo a supamu af nu fwin met sumwos a sesumwos.” (Mattu 5:43-45; Orekma 14:16, 17) Kut fwin etawi Papa tumasr in kosrao, kut tia taran mukena in akkolukye met su tia kulo a kut oru mwo nu selos, fwinne nu selos su oru ma koluk oana met lokwalok lasr. In akkalemye kulang, kut akkalemye nu sin Jeova a Jisus la kut ke in moul ye Togusrai lun God, ke pal se kulang a kutu pa oiya mwo lun God fwa orekmakinyuk in orala met nukemwa in futoto nu sie.
Efu Ku Kut Enenu In Akkalemye Kulang?
21, 22. Efu ku kut enenu in akkalemye kulang?
21 Nu sin met Kristian paye, arulanu yok sripe in akkalemye kulang. Pa inge me akpayeye la ngun lun God oasr yurosr. Ouyepa, kut fwin akkalemye kulang paye, kut etawi Jeova God a Jisus Kraist. Kulang el sie pa me enenu nu selos su e fwa moul ye kolyuk lun Togusrai lun God. Paenang, kut enenu, in orekmakin lungse kulang a esam in akkalemye.
22 Mea kutu inkanek mwo su kut ku in akkalemye kulang ke moul lasr len nukemwa? Me lutlut toko fwa aketeye ma inge.
Kom e Topuk Fuka?
• Mea kalmen kulang?
• Efu ku fwalu sie an su orekmakin silolel a orekma koluk?
• Kut etu fuka la kulang fwa kutangla ye kolyuk lun God?
• Efu ku arulanu yok sripe nu selos su lungse in moul ye Togusrai lun God enenu in akkalemye kulang?
[Picture on page 7]
Met Kristian elder nukemwa elos kaifweung in kulang nu sin met nukemwa ke sie u
[Picture on page 9]
Lung-kulang lun Jeova e fwa kasru met kulansap lal ke pal in ma upa
[Pictures on page 10]
Ke inkanek kulang Jeova el lela fwat in takak a supamu af nu fwin met nukewa