Kaifweung In Akkalemye Kulang Nu Ke Sie Fwal Su Tingtingi Ke Orekma Sulallel
“Ma oru sie met in lungseyuk pa lung-kulang lal.”—SOAKAS 19:22.
1. Efu ku upa in akkalemye kulang?
YA KOM nunku mu kom sie met kulang? Kom fwin oinge, moul fwin fwalu ke pal inge ku in sun ma upa. Paye, kulang el akilenyuk in Baibel oana sie ip lun “fwako lun ngun mutal,” tusruktu efu ku arulanu upa in akkalemye kulang ke an puspus su pangpang Kristian? (Galetia 5:22) Oana ke ma kut lotela ke me lutlut meeta, me top nu ke ‘u ku in koneyukyak ke ma su met sap Jon el simusla—fwalu nufon on in poun sie met in ngun koluk, Setan su Devil. (1 Jon 5:19) Jisus Kraist el akkalemye la Setan pa “met kol lun fwalu.” (Jon 14:30) Ke sripe se inge, fwalu lungse in etawi met kol koluk lal, su oiyal akkalemyeyuk ke ella koluk lal.—Efesus 2:2.
2. Kain in me lain puspus fuka ku in orala ma upa nu sesr in akkalemye kulang?
2 Moul lasr akkolukyeyuk sin kutu met su akkalemye oiya koluk nu sesr. Oiya koluk inge ku in akkalemyeyuk sin met tulan su nikun kasru, met kamwuk sulalel, ku met kamwuk a sou su, kutu pal, oru kutu ma in akngalye met. Me akkoluk su tuku ke asruoki nu sin met su akkalemye moul fokfok a elos su lungse orekmakin kaskou a kaskas koluk nu sin sie sin sie pal nukemwa ku in orala me asor a akngal. Orekma nukemwa su wangin pakoten lun met ka ku in paenang kut in sifwanu kasrkusrak, a saap kut nunku in oru ma koluk sang topuk ma koluk. Kain in nunak koluk nukemwa inge ku in kol nu ke ma upa puspus ke ma lun ngun a mano.—Rom 12:17.
3. Kain in ma upa fuka metu sun su orala me srike nu ke kena lalos in akkalemye kulang?
3 Ma koluk puspus lun fwalu ku in paenang pa ma upa nu sesr in akkalemye kulang. Ke sie pupulyuk, met nukemwa elos pulakin me keok ke sripen kain in me aksangeng a orekma puspus lun terrorism, oayepa kofwen me meun su pangpang biological ku nuclear ku bakudang su fukoko a orekmakinyuk sin u puspus lun met koluk. In wekunang ma inge, million puspus sin met elos sekasrupla ke me mongo, wanginla loom, nuknuk, a ono. In akkalemye kulang ke ma nukemwa upala in pal inge arlanu srikeni a wanginla fwinsrak nu ka.—Ekklisiastis 7:7.
4. Nunak sito fuka oasr yurin kutu met fwin elos nunku ke orekmakinyen kulang nu sin kutu pa met?
4 Sie met el ku in fwak mu in akkalemye kulang tia arlanu yok sripe a e ku in orek in me na akfusresrye me enenu. El ku in nunku mu srungeyuk el, yokna fwin kutu met elos tia nunku ke pulakin lal. (Sam 73:2-9) Tusruktu, Baibel el sang me kai mwo nu sesr in fwak: “Sie topuk fusresr furokla mulat, a sie kas upa purakak mulat.” (Soakas 15:1) Fwako luo lun ngun su arulanu fukoko in sang lain ma upa puspus fwin sikyuk.
5. Mea kutu oiya ku luma su kulang eneneyuk nu ka?
5 Aok in akkalemye fwako lun ngun mutal lun God yok sripe nu sesr oana sie met Kristian, paenang kut enenu in nunkula fuka kut ku in akkalemye sie sin fwako mwo inge—pa kulang. Ya kut ku in oru a akkalemye kulang ke sie fwal su nenela ke ma koluk? Fwin ku, mea kutu inkanek su kut ku in sang me akpayeye ka la kut tia lela me akkoluk lun Setan in eisla kulang lasr, yokna ke pal in ma upa? Lela kut in aketeye kutu inkanek mwo in akkalemye kulang nu ke sou, nu ke nien orekma, in loom lutlut, nu sin met tulan lasr, ke orekma lun forfor lasr, a inmasrlon met lili wiyesr.
Kulang Inmasrlon Sou
6. Efu ku kulang inmasrlon sou arulanu yok sripe, a ma inge fwa akkalemyeyuk fuka?
6 In eis me insemwomwo a me kasru lun God, fwako lun ngun el yok sripe a enenu in akyokyeyuk ke inkanek nukemwa. (Efesus 4:32) Lela kut in aketeye ma enenu nu sin met in sou in akkalemye kulang nu sin sie sin sie. Kais sie len, mokul tuma a mutan kie enenu in akkalemye kulang a in mwo karunginyen inmasrlolos a nu sin tulik natulos. (Efesus 5:28-33; 6:1, 2) Kulang enenu in liyeyuk ke inkanek in sramsram lun sou nu sin sie sin sie, tulik nukemwa in akfulatye papa a nine kielos, a papa a nine nukemwa enenu in liaung a asruoki nu sin tulik natulos ke inkanek sumwos, aksaye in sang kaksak, a pat in mulat.
7, 8. (a) Kain in ella ku oiya fuka kut enenu in fwasr liki kut fwin lungse in akkalemye kulang paye nu sin sou? (b) Fuka sramsram mwo sang kasru nu ke futoto paye lun sou? (c) Fuka kom ku in akkalemye kulang nu sin sou lom?
7 In akkalemye kulang nu sin sou wekunang nu ke ma inge pa in akos kas in kai lun met sap Poul: “A komwos sisla ma inge nukemwa, mulat, kasrkusrak, nunak koluk lain met, kaskas ko, a kas fokfok liki oalumwos.” Len nukemwa, sou nukemwa lun met Kristian elos enenu in akkalemye sunak ke inkanek nukemwa ke sramsram lalos nu sin sie sin sie. Efu ku yok sripe in sramsram ke inkanek oinge? Meyen sramsram mwo pa inkanek yok sripe nu ke akwuk fukoko, a insemwomwo lun sou. Fwin akukuin sikyuk, in akwanginyela ma inge, srike in aksumwosye ma upa liki na in kutangla ke sripen akukuin. Met in sou su insemwomwo elos oru kaifweang paye lalos in akkalemye kulang a nunak mwo nu sin sie sin sie.—Kolosse 3:8, 12-14.
8 Kulang el sie oiya mwo a oru kut in akyokye kena lasr in oru ma mwo nu sin met nukemwa. Paenang, kut suk inkanek in akkalemye nunak mwo, a fuka in oru mwo, a akola pal nukemwa in sang kasru nu sin met nukemwa in sou. Kaifweang nu sin met nukemwa in sou eneneyuk in akkalemye kain in kulang su liyeyuk ke sie sou. Fwokin ma inge pa, elos tia akinsemwomwoyuk mukena, a ke congregation a ke mura, elos fwa akfulatye Jeova God, el su me srikasrak mwo emeet lun kulang.—1 Piter 2:12.
Kulang ke Niyen Orekma
9, 10. Aketeye kutu me elya su ku in sikyuk in an in orekma a fuka kom ku in aksumwosye ma inge ke inkanek kulang.
9 Nu sin sie met Kristian, orekma puspus ke niyen orekma ku in oru ma upa in akkalemye kulang nu sin met su wi ke orekma. Alein ku akukuin lun met orekma puspus ku in paenang in fosak upa sikyuk nu sin sie met orekma su ma inge tuku ke kaskas kikiap ku oru orekma kutasrik, in sang kunausla e mwomwo lun sie met orekma nu sin met el orekma la. (Ekklisiastis 4:4) Tia fusresr in akkalemye kulang in pal oinge. Fwinne oinge, esam la in akkalemye kulang pa inge inkanek mwo in orek, a sie met kulansap lun God el enenu in kaifweang ke inkanek nukemwa in sang kasru nu selos su arulanu upa in asruoki nu se. In akkalemye lungse paye in kasru ku in kasre kut in oru oinge. Saap kom ku in akkalemye engun lom in kasru ke pal se met su wi kom ke orekma ku sie sin met in sou lal el mas. In sramsram siyuk la el fuka ku sou lal elos fuka ku in akkeye met inge. Aok, met Kristian nukemwa enenu in suk inkanek in oru inse sefwanna a misla ke ku lalos kemwa. Kutu pal sie kas kulang su akkalemye ke engun in kasru a lungse ku in sang kasru mwomwo.
10 Ke kutu ma sikyuk, sie employer el ku in fwak ke kas ku nu sin met orekma lal in oru ma el lungse a saap el lungse met orekma nukemwa lal in oru sie kufwa in sang akfulatye kutu me akfulat lun mutunfwal su lain masap sumwos lun ma simusla. Fwin pulakin lun sie met Kristian tia lela el an wi akfulatye ma inge, e ku in oasr fos upa sikyuk nu sin employer. Fwin sikyuk oinge, e tia mwo in akukuin a fwak ke inkanek sesumwos in akos ma lungse lun employer. Ke ma inge, nu selos su tia wi ke ma met Kristian elos lalalfongi ka, in wi ke ma sikyuk ku kufwa saap pa inge ma sumwos nu selos in oru. (1 Piter 2:21-23) Saap kom ku in aketeye ke inkanek kulang la efu ku kom tia wi. Nikmet sang kaskas koluk in topuk kaskas koluk lalos. Mwo nu sin sie met Kristian in orekmakin me kai mwomwo lun Rom 12:18: “Komwos fwin ku, oana on yuromwos, komwos misla nu yurin met nukemwa.”
Kulang Ke Loom Lutlut
11. Mea lain fuka tulik fwusr elos pulakin fwin elos kulang nu sin tulik lutlut wielos?
11 Nu sin met fwusr in akkalemye kulang nu sin kutu pa tulik lutlut ku in sie me lain na upa. Met fwusr puspus lungse in akilenyuk elos pal nukemwa sin tulik lutlut nukemwa wiyelos. Kutu sin tulik mokul elos lungse in akkalemye la elos mokul na paye a fukoko fwal in kaksakinyuk ku akilenyuk sin kutu pa tulik lutlut, paenang elos oru ma koluk ku aksangengye kutu tulik lutlut su munas lukelos ke loom lutlut. (Mattu 20:25) Kutu met fwusr elos lungse in konkun la elos lalmetmet ke lutlut, ke sritel, ku kutu pa orekma. In konkun ke utuftuf lalos, pal nukemwa elos akkalemye nunak insefulat nu sin kutu pa tulik lutlut, elos tafongla ke nunak lalos in nunku mu ma inge oralos fulat liki kutena tulik lutlut. Sie met Kristian fwusr el enenu in taran in tia etawi kain in tulik lutlut oinge. (Mattu 20:26, 27) Met sap Poul el fwak la “lungse el mongfusesr a kulang” a lungse el tia “konkun, el tia insefulat.” Ke sripe se inge, sie met Kristian el enenu, in tia etawi me srikasrak koluk lun met su insefulat, a elos in orekmakin me kai mwo lun Ma Simusla ke elos sramsram a asruoki nu sin tulik lutlut su welalos.—1 Korint 13:4.
12. (a) Efu ku me lain se nu sin tulik fwusr elos fwin orek kulang nu sin met luti lalos? (b) Nu sin su tulik fwusr elos ku in eis kasru se fwin elos sun ma upa
12 Met fwusr nukemwa elos enenu pa in akkalemye kulang nu sin met luti lalos. Pus sin tulik lutlut elos akkasrkusrakye met luti lalos. Elos nunku mu elos sumat fwin elos tia akkalemye sunak nu sin met luti lalos ke elos wi ke kain in orekma su kanausla masap lun loom lutlut. Ke inkanek in aksangengye kutu tulik lutlut, paenang elos oru kutu tulik lutlut inge in welulos. Fwin sie met Kristian fwusr el srunga in wi, el fwa akkolukyeyuk ke kas ku ke kutu inkanek. In pulakin kain in luma inge ke lusen pal in lutlut ke sie yea ku in orala ma upa nu sin sie met Kristian fwusr in akkalemye kulang. Ke sripe se inge nikmet mwulkunla, la arulanu yok sripe in oaru pal nukemwa nu sin Jeova oana met kulansap lal. Kom ku in lalalfongi la el fwa kasre kom ke inkanek lun ngun lal ke lusen pal in ma upa lun moul.—Sam 37:28.
Kulang Nu Sin Met Tulan
13-15. Mea ku in akkolukye orekma in kulang lasr nu sin met atalani lasr, a fuka me lain inge ku in akmwoyeyukla?
13 Kom ku in nunku ke inkanek puspus in akkalemye kulang a nunku ke ma mwo nu sin met tulan puspus lom, fwinne kom muta ke sie loom, sie apartment, sie an in muta ke trailer, ku in an nukemwa. Esam pa, la in oru ma inge tia fusresr.
14 Fuka fwin met tulan lom el akkalemye srisri nu sum ke sripen sruf, alu, ku mutanfwal lom? Fuka fwin kutu pal elos akkalemye oiya koluk ku elos pilesre kom? In oana sie met kulansap lun Jeova, mwo in akkalemye kulang ke inkanek nukemwa fwa ku in orala me kasru mwomwo. Kom ku in akilenyuk oana sie met su kaksakinyuk sin Jeova—sie met su orala me srikasrak mwo su eneneyuk nu ke orekmakinyen kulang. Paye la kom tia ku in etu la piye pal met tulan lom e fwa ekulla ella lal ke sripen kulang su kom akkalemye. Saap el ku pa in ekla oana sie met su akkalemye kaksak lal nu sin Jeova.—1 Piter 2:12.
15 Fuka oiya kulang ku in akkalemyeyuk nu sin met tulan? Paye, la oiya mwo lun met nukemwa in sou ku in akkalemye fwako puspus lun ngun. Met tulan elos ku in liye ma inge. Kutu pal, kom ku in orekmakin me kulang nu sin met tulan lom. Esam la kalmeyen kulang pa in akkalemye engun ku lungse in sang kasru nu sin kutu pa met.—1 Piter 3:8-12.
Kulang Ke Orekma in Luti Peng Mwo
16, 17. (a) Efu ku kulang yok sripe ke orekma in luti lasr nu sin met puspus? (b) Kulang ku in akkalemyeyuk fuka ke inkanek puspus lun orekma lasr in luti peng mwo?
16 Kulang eneneyuk ke orekma in luti lasr ke peng mwo ke pal kut kaifweang in sun met puspus in loom selos, ke nien orekma lalos, a ke an nukemwa su met elos muta we. Lela kut in esam la kut met aolyen Jeova, su kulang pal nukemwa.—Exodus 34:6.
17 Mea pa weang kaifweang lom in akkalemye kulang ke orekma lun forfor? Ke me pupulyuk, in pal se kom oru orekma lun forfor su pangpang street witnessing, kom enenu in akkalemye kulang ke kom sramsram nu sin met fwinne ke lusen kitin pal na. Sidewalks’u nenela ke met puspus pal nukemwa, ke sripe se inge kom enenu in taran in tia kosroila met su fwasr ke sisken inkanek‘u. Kom fwin sang pa ma lo ke an in kuka, kom akkalemye kulang ke kom oru ma inge fwinne ke kitin pal na, esam pa la met orekma ke sto elos enenu in sang kasru nu sin customer puspus.
18. Lalmetmet el ku in sang kasru fuka in akkalemye kulang ke orekma lun forfor lasr?
18 Ke orekma lun forfor sie loom nu ke sie loom, srike in orekmakin lalmetmet. Nikmet muta pat ke sie loom, yokna fwin koluk pulanpal. Ya kom ku in akilen fwin sie met el mutamwauk in toasr ku tia insemwomwo ke oasr lom? Saap ke an su kom muta we, Met Lo lun Jeova elos forfor nu yurin met pal nukemwa. Fwin pa inge ma sikyuk, srike in akkalemye nunak mwo, akkalemye kulang a oiya mwo. (Soakas 17:14) Srike in kalem mwo ka la efu ku met in loomu tia na long in pal inge. Esam la, sie brother ku sister wiyom fwa tuku nu ke loom inge ke pal fwasru. Kom fwin osun nu sin sie met su akkalemye oiya koluk, kaifweang in akkalemye kulang ke ku lom kemwa. Nik kom akkalemye pusrem la kom mulat ku nikmet sroasrol, a kaskas ke inkanek misla a mwo. Sie met Kristian kulang el srunga in akkasrkusrakye met in loomu ke inkanek in akukuin. (Mattu 10:11-14) Saap met inge fwa long peng mwo ke pal fwasru.
Kulang Ke Pal In Meeting nukemwa Lun Congregation
19, 20. Efu ku kulang eneneyuk ke congregation, a fuka ma inge ku in akkalemyeyuk?
19 Arulanu yok sripe in akkalemye kulang nu sin met lili nukemwa. (Hibru 13:1) Ke sripen kut wi ipen sie u lun met lili fwin fwalu nufon, paenang kulang eneneyuk na paye in orekmakinyuk ke sramsram lasr nu sin sie sin sie.
20 Fwin congregation luo, ku tolu, ku pus liki, wi orekmakin sie Kingdom Hall, arulanu yok sripe in akkalemye kulang nu sin met lili ke kutu congregation inge, akkalemye sunak a akfulat nu selos. Orekma in alein tia ku in sang kasru nu ke akesrui in orala akwuk ke pal in meeting lun kais sie congregation, a akwuk in aknasnas ku in onon ke ma musalla lun kingdom hall. Srike in akkalemye kulang a nunak mwo fwinne oasr nunak su tia oana sie. Ke inkanek inge kulang fwa ku in sikyuk, a Jeova el fwa akinsemwomwoye orekma kulang su kom akkalemye kelos.
Tafwela in Akkalemye Kulang
21, 22. In fwal nu ke Kolosse 3:12, kut enenu in oru mea?
21 Kulang el sie oiya mwo su sang kasru nu ke inkanek nukemwa lun moul lasr. Ke ma inge kut enenu in orekmakin ke moul in Kristian lasr. In akkalemye kulang nu sin kutu pa met enenu in orek pal nukemwa.
22 Lela tu kut nukemwa in kulang nu sin kutu pa met len nukemwa a kais sie sesr in orekmakin kas lun met sap Poul: “Ke ma inge komwos nukomang, oana met sulosola lun God, mutal a kulo, inse pakoten, kulang, fwokpap, fulpap, mongfusesr.”—Kolosse 3:12.
Ya Kom Esam?
• Mea oru sie met Kristian in upa akkalemye kulang?
• Efu ku arulanu yok sripe in akkalemye kulang nu sin sou?
• Mea paenang sie met in upa in akkalmeye kulang in loom lutlut, ke niyen orekma a nu sin met tulan?
• Aketeye fuka sie met Kristian el ku in akkalemye kulang ke orekma lun forfor lal.
[Picture on page 12]
Kulang su akkalemyeyuk sin met nukemwa sou akkeye inse sefwanna a akesrui
[Picture on page 13]
Kom ku in akkalemye kulang fwin met su wi kom ke orekma ku sou lal sun mas
[Picture on page 14]
Jeova el sang kasru nu selos su oaru in akkalmeye kulang fwinne oasr kaskas in akkoluk
[Picture on page 15]
In sang kasru nu sin met tulan lasr su oasr enenu la pa sie orekma lun kulang