Jeova El Ase Nu Sesr Me Enenu Lasr In Len Nu Kemwa
“A nik komwos suk; a . . . Papa tumomwos el etu tu komwos enenu ma inge.”—LUK 12:29, 30.
1. Fuka Jeova el sang me enenu lun ma orakrak nu kemwa su el orala?
YA oasr pal komtel na liye tari sie mwon sparro ku kutu kain in mwon su suk me mongo nel ke foko? An se ma oasr kutkut we? Saap kom mutamwauk in nunku a siyuk, me mongo fuka el ku in konaok ke fok. Ke Me Sramsram lal Fwin Eol, Jisus el akkalemye la oasr ma kut ku in lotela ke inkanek lun Jeova in kite mwon. El fwak: “Liye mwon yen engyengu, tu elos tia taknelik, a elos tia kosrani, ku esani in nien fwulma; a Papa tumomwos su in kosrao el kitelos. Ya komwos tia arulanu saok lukelos?” (Mattu 6:26) Ke inkanek sakuruk puspis, Jeova el sang me mongo nu selos nu kemwa su el orala.—Sam 104:14, 21; 147:9.
2, 3. Kain in me lutlut fuka in ngun kut ku in eis ke me luti lun Jisus nu sesr in pre ke me enenu lasr in len nu kemwa?
2 Ke ma inge, efu Jisus el toeni ke pre lun Leum me siyuk inge: “Kite kut len se inge ma kut mongo misinge”? (Mattu 6:11) Oasr me lutlut yok kut ku in lotela ke me siyuk inge su luman tia yok. Ma se meet, ma inge akismakinye kut la Jeova el Sropon Me Enenu nu kemwa lasr. (Sam 145:15, 16) Metu elos ku in eokiye a liaung fwokinsak lalos, tusruktu, God mukena pa ku in oru ma inge in kapek, ke ma lun ngun a ke ma lun ikwe. (1 Korint 3:7) Ma kut kang a ma kut nim ma inge nu kemwa me sang su tuku sin God me. (Orekma 14:17) Ke pal se kut siyuk sel in ase nu sesr ma kut enenu in len nu kemwa kut akkalemye nu sel la kut arulanu sang kulo ke me sang inge. Paye, kain in me siyuk inge tia aksukosokye kut tu kut in tia orekma fwinne oasr ku lasr in oru ou inge.—Efesus 4:28; 2 Tessalonika 3:10.
3 Ma se akluo, ke pal se kut siyuk ke “me enenu lasr in len nu kemwa” ma inge akkalemye la kut tia arulanu fosrnga ke me enenu lasr ke pal fwasru. Jisus el tafwela in fwak: “Ke ma inge nik komwos nununkala a fwak, ‘Mea kut fwa mongo?’ ku, ‘Mea kut fwa nim?’ ku, ‘Piye ma kut fwa nukomang?’ Tu met Pegan elos sukok ma inge nu kemwa. Tu Papa tumomwos su in kosrao el etu tu komwos enenu ma inge nu kemwa. A komwos suk meet togusrai lal a ma sumwosmwos lal, a ma inge nu kemwa fwa etukot pa nu sumwos. Ke ma inge nik komwos nununkala ke lutu, tu lutu fwa nunkala ke ma la.” (Mattu 6:31-34) Pre ke “me enenu in len se” el oakiye sie me srikasrak ke kain in moul fwusesr su “moul mutal wi inse misla.”—1 Timote 6:6-8.
Me Mongo In Ngun in Len nu Kemwa
4. Kain in ma sikyuk fuka ke moul lun Jisus a ke moul lun met Israel akkalemye ma saok ke orekma in eis me mongo in ngun?
4 Me siyuk lasr ke me enenu lasr in len nu kemwa enenu pa in akismakinye kut ke me enenu lasr in ngun in len nu kemwa. Fwinne el arulanu musrensral tokin el lalo ke lusen pal loes, Jisus el lain me srifwe lal Setan nu sel in ekulla eot nu ke bread, el fwak: “Ma simusla, ‘Metu fwa tia moul ke bred mukena, a ke kas nu kemwa su tuku liki oalin Jeova.’ ” (Mattu 4:4) Jisus el srukak kas lal Moses, su fwak nu sin met Israel: “[Jeova] el akpusisilye kom, a lela tu kom in musrensral, a kite kom ke muna, su kom tia etu, a papa tumom tia etu, tu el luti kom tu met tia moul ke bred mukena, a el moul ke ma nu kemwa su illa liki oalin Jeova.” (Duteronomi 8:3) Inkanek in kitakut lun Jeova ke manna nu sin met Israel tia sang mukena me mongo in ikwe, a ouyepa me lutlut in ngun. Sie me lutlut in ngun pa, elos enenu in “esani ma nelos len nu kemwa.” Elos fwin esani yok liki ma elos enenu ke len se, wet el kangla ma lula inge, a kolukla. (Exodus 16:4, 20) Aok, ma inge tia sikyuk in len se akonkosr ke pal se elos esani pal luo in akfwalye me enenu lalos ke len Sabat. (Exodus 16:5, 23, 24) Ke ma inge, manna inge el akismakinyelos la elos enenu in akos a moul lalos tia oakiyuki mukena ke bred, a ke “kas nu kemwa ma illa liki oalin Jeova.”
5. Fuka Jeova el ase nu sesr me enenu lasr ke me mongo in ngun in len nu kemwa?
5 Kut enenu pa in mongo me mongo in ngun in len nu kemwa su Jeova el wise ke inkanek lun Mwen nutul. Ke sripen akmwuk inge, Jisus el pakiye “met kulansap oaru a lalmetmet” in kitakut “me mongo in ngun ke pal fwal” nu sin sou lun met lalalfongi. (Mattu 24:45) Un met kulansap oaru inge el tia kitakut mukena me mongo yok in ngun ke inkanek lun me rid puspis su tuku ke Baibel, a el akkeye kut pa in ridi Baibel len nu kemwa. (Josua 1:8; Sam 1:1-3) Oanu Jisus, kut ku in eis pa me mongo in ngun su ku in akkeye kut fwin kut kaifweung na paye in lutlut a in oru ma lungse lun Jeova.—Jon 4:34.
Nunuk Munas ke Ma Koluk
6. Ke kain in sowemol fuka kut siyuk nunuk munas, a ke srifwe fuka Jeova el akola in ela ma inge?
6 Me siyuk toko ke pre inge su el ase nu sesr oanu me srikasrak pa: “Nunuk munas nu sesr ke ma koluk lasr, oanu kut nunuk munas nu sin met su orek ma koluk nu sesr.” (Mattu 6:12) Ke fus inge Jisus el tia sramsram ke nunuk munas in tia moli sowemol lun sie met. A el sramsram ke nunuk munas ke ma koluk lasr. Ke record lal Luk ke pre inge su oanu me srikasrak se, me siyuk inge kut ku in rid ke inkanek inge: “Nunuk munas nu sesr ke ma koluk lasr, tu kut ouyepa nunuk munas nu selos nu kemwa su mise nu sesr.” (Luk 11:4) Ke ma inge, ke pal se kut oru ma koluk, oanu kut sowemol nu sin Jeova. Tusruktu, God lungkulang lasr el akola in ‘ela,’ ku oru in wanginla, sowemol lasr inge kut fwin auliyuk na paye, “forla liki,” a siyuk sel ke nunuk munas su oakiyuki nu ke lalalfongi ke me kise lun Kraist.—Orekma 3:19; 10:43; 1 Timote 2:5, 6.
7. Efu kut enenu in siyuk nunuk munas in len nu kemwa?
7 Ke kutu inkanek pa, kut oru pa ma koluk ke pal se kut tia sun akmwuk sumwosmwos lun Jeova. Ke sripen ma koluk su kut usrui, kut nu kemwa oru ma koluk ke kas, orekma, ke ma kut nunku, ku kut fwun tia oru ma se su kut enenu na paye in oru. (Ekklisiatis 7:20; Rom 3:23; Jemes 3:2; 4:17) Ke ma inge, fwinne kut etu ku tia fwin oasr ma koluk su kut oru ke lusen len se, kut enenu in akkalemye ke pre lasr me siyuk lasr in nunuk munas nu ke ma koluk lasr.—Sam 19:12; 40:12.
8. Mea pre lasr ke nunuk munas mokle kut in oru, a me insemwomwo fuka kut in tuku ka?
8 Toeni nu ke pre in siyuk nunuk munas pa, kut enenu in tuni moul lasr sifwanu ke oaru, kut enenu in auliyuk, a fwakak ma koluk lasr, a ma inge enenu in oakiyuki nu ke lalalfongi ke ku in molela lun sran Kraist su surorla liki manol. (1 Jon 1:7-9) In sang akpayeye la paye ma kut siyuk ke pre, kut enenu in akkeye me siyuk lasr ke nunuk munas ke inkanek lun “orekma fwal nu ke auliyuk.” (Orekma 26:20) Ke ma inge kut ku in lalalfongi ke oiye lun Jeova su akola in sang nunuk munas ke ma koluk lasr. (Sam 86:5; 103:8-14) Fwokin ma inge pa misla in nunuk su wangin ma oanu, “a misla lun God, su alukela ma eteyuk nu kemwa,” su fwa “liaung insiesr a nunkasr in Kraist Jisus.” (Filippai 4:7) Aok, oasr pa ma saye su kut ku in lotela ke pre lun Leum ke ma kut enenu in oru in eis nunuk munas ke ma koluk lasr.
Kut Fwin Lungse In Eis Nunuk Munas Kut Enenu Pa In Sang Nunuk Munas
9, 10. (a) Kain in comment fuka Jisus el toeni nu ke pre lun Leum, a mea Jisus el akkalemye? (b) Fuka Jisus el sang me pupulyuk ke me enenu nu sesr in sang nunuk munas?
9 Sie me insemwomwo meyen me siyuk inge “nunuk munas nu sesr ke ma koluk lasr, oanu kut nunuk munas nu sin met su orek ma koluk nu sesr,” el sie ipen pre lun Leum su Jisus el aketeye. Tokin el aksafyela pre inge, el tafwela: “Tu komwos fwin nunuk munas nu sin met ke ma koluk lalos, Papa tumomwos su in kosrao el fwa ouyepa nunuk munas nu sumwos; a komwos fwin tia nunuk munas nu sin met ke ma koluk lalos, Papa tumomwos el fwa tia nunuk munas nu sumwos ke ma koluk lomwos.” (Mattu 6:14, 15) Ke ma inge, Jisus el akkalemye na paye la nunuk munas lun Jeova nu sesr oakiyuki nu ke nunuk munas su kut sang nu sin kutu met.—Mark 11:25.
10 Ke siepa pal, Jisus el sang me pupulyuk ke me enenu nu sesr in sang nunuk munas kut fwin lungse in eis nunuk munas lun Jeova ke ma koluk lasr. El sramsram ke sie togusra su arulanu kulang a ela sowemol lulap lun sie met kulansap. Tok kutu, togusra se inge el sang kai upa nu sin met kulansap senpanu inge ke pal se ma el srunga in ela sowemol srisrik lun met kulansap se wiel. Jisus el aksafyela me pupulyuk lal ke pal se ma el fwak: “Ou inge Papa tumuk su in kosrao el fwa oru pa nu sumwos, komwos nu kemwa fwin tia nunuk munas insiomwos nu sin met limwos.” (Mattu 18:23-35) Ma kut ku in lotela ke ma se inge arulanu kalem: Ma koluk su Jeova el nunuk munas nu sesr el yok liki ma koluk lun kutena met su elos oru nu sesr. Sayen ma inge, Jeova el nunuk munas nu sesr in len nu kemwa. Ke ma inge, arulanu paye, kut ku in sang nunuk munas nu ke ma koluk lun kutu met su elos oru nu sesr kais kutu pal.
11. Kain in kas in kai fuka met sap Poul el sang su kut enenu in akos kut fwin lungse Jeova in nunuk munas nu sesr, a fwako mwomwo fuka ku in tuku ka?
11 Met sap Poul el simusla: “A komwos in kulang nu sin sie sin sie, ke mwo insiomwos, nunuk munas nu sin sie sin sie, oanu God el ouyepa nunuk munas nu sumwos in Kraist.” (Efesus 4:32) Nunuk munas sie sin sie arulanu akkeye misla inmaslon met Kristian. Poul el tafwela in kaifwe: “Ke ma inge, komwos nukomang, oanu met sulosula lun God, mutal a kulu, inse pakoten, kulang fwokpap, fulpap, mongfwusesr. Muteng nu sin sie sin sie, a nunuk munas nu sin sie sin sie, fwin oasr yurin kutena met kas in lain siepa. Oanu Jeova el nunuk munas nu sumwos, komwos in ouyepa oru ou inge. A fwin ma inge nu kemwa, komwos in nukomang lungse, su me kapur lun sumwosna.” (Kolosse 3:12-14) Ma inge nu kemwa arulanu kalem ke pre lun Leum su Jisus el luti nu sesr: “A nunuk munas nu sesr ke ma koluk lasr, oanu kut nunuk munas nu sin met su orek ma koluk nu sesr.”
Me Loeyuk Ye Me Srifwe
12, 13. (a) Mea ma inge su tia pa inge kalmekin nu ke me siyuk safla ke pre lun Leum? (b) Su Met Sruf Lulap, a mea kalmen me siyuk lasr ke pre in eskutla liki ma koluk?
12 Me siyuk safla ke pre lun Leum su Jisus el akkalemye pa: “A tia kol kut in mel.” (Mattu 6:13) Ya Jisus el lungse in akkalemye la kut enenu in siyuk sin Jeova in tia srifwe kut? Mo tia pa inge kalmen ma inge, meyen met tuma lutlut Jemes el mokleyuk sin God in simusla: “Lela tu in wangin met in fwak fwin srifweyuk el, God el srifwe yu.’ Tu God el tia srifweyuk ke ma koluk a ouyepa el tia srifwe kutena met.” (Jemes 1:13) Sayen ma inge, met sim lun Sam el simusla: “Jeova, kom fwin akilenye ma koluk, O Jeova, su e fwa tu?” (Sam 130:3) Jeova el tia pwar in liye ma tafongla lasr nu kemwa, a el tia srifwe kut in oru ma koluk. Ke ma inge, mea kalmen me siyuk se inge ke pre lun Leum?
13 El su srike pal nu kemwa in srifwe kut, su lungse kut in ikori ke orekma kutusrik lal, a el su lungse in kunauskutla pa Setan su Devil. (Efesus 6:11) El pa Met Sruf Lulap. (1 Tessalonika 3:5) Ke pal se kut pre in tia kol kut nu ke ma koluk, kut siyuk sin Jeova in tia lela kut in putatla ke pal se kut muta ye me srifwe. Kut siyuk sel in kasru kut in tia “akkolukyeyuk upa sel Setan,” in tia ikori nu ke me srifwe. (2 Korint 2:11) Kut pre meyen kut lungse in muta na ke “an lukma sin el su Fulatlanu,” in eis me loeyuk in ngun su mwoleyukla nu sin met nu kemwa su akilen kolyuk lun Jeova ke orekma nu kemwa lalos.—Sam 91:1-3.
14. Fuka met sap Poul el akkeye kut la Jeova el e fwa tia siskutla kut fwin ngetuk nu Sel ke pal se kut muta ye me srifwe?
14 Kut ku in lalalfongi na paye la fwin pa inge kena na paye lun insiesr, su kut akkalemye ke pre a ke orekma lasr, Jeova el e pa tia som liki kut. Met sap Poul el akkeye kut: “Wangin me srifwe nu sumwos, a me srifwe na su met elos ku ka. A God el oaru, su fwa tia liki komwos in srifweyuk yok liki ku lomwos, a in me srifwe el fwa oru inkanek in kaengla tu komwos in ku ka.”—1 Korint 10:13.
“Eskutla Liki Ma Koluk”
15. Efu ku arulanu yok sripe nu sesr in pre misinge yok liki meeta in eiskutla liki ma koluk?
15 Fwal nu ke sie buk limlim su kut ku in lalalfongi ke Ma Simusla lun Greek, pre lun Leum su Jisus el sang aksafyeyukla ke kas inge: “Eskutla liki ma koluk.”a (Mattu 6:13) Me loeyuk lain Devil arulanu yok sripe in len safla se inge. Setan a dimon lal elos meuni lain met akmusrala lula, “su liaung ma sap lun God, a srukye lo lun Jisus,” a nu selos nu kemwa su asrouki nu selos pangpang “u lulap.” (Fwakyuk 7:9; 12:9, 17) Met sap Piter el akismakinye met Kristian nu kemwa: “Komwos in efwal, komwos in sano. Met lokwalok lomwos Devil, el oanu laion ngutngut, el fwafwasryesr, in suk su el fwa kangla. Komwos in tu ku a sinukunal in lalalfongi lomwos.” (1 Piter 5:8, 9) Setan el lungse in kosroila orekma lasr in sang ma lo, a ke inkanek lun met koluk lal fwin fwalu—ke alu, ke business, ku ke politic—el kaifweung in aksangengye kut. Tusruktu, kut fwin tu ku, Jeova el e fwa molikutla. Met tuma lutlut Jemes el simusla: “Ke ma inge komwos in akfulpapye komwos nu sin God; a komwos in lain Devila el fwa kaengla liki komwos.”—Jemes 4:7.
16. Me kasru fuka oasr yurin Jeova su el ku in orekmakin in kasru met kulansap lal su muta ye me srifwe?
16 Jeova el lela Mwen nutul in srifweyuk. Tusruktu, tokin Jisus el lain Devil, ke pal se el orekmakin Kas lun God oanu sie me loeyuk, Jeova el supwela lipufon puspis in akkeyel. (Mattu 4:1-11) Ou inge, Jeova el orekmakin lipufon lal in kasre kut fwin kut pre ke lalalfongi a kut fwin oral Jeova oanu nien moul lasr. (Sam 34:7; 91:9-11) Met sap Piter el simusla: “Jeova el etu fuka in eisla met mwo liki me srifwe, a srukye met tia sumwos on ye kaiyuk nu ke len lun nununku.”—2 Piter 2:9.
Molela Nu Ke Ma Nu Kemwa Arulanu Apkurun
17. Ke pal se el ase nu sesr pre lun Leum, fuka Jisus el sang ma yok emeet ke an sumwos lal?
17 Ke pre lun Leum, Jisus el filiye nu meet ma yok emeet. Ma yok emeet ke moul lasr pa orekma in akmutalye e lulap mutal lun Jeova. Ke sripen kofwen orekma in akpayeye ma inge pa Togusrai lun Messaia, paenang kut pre a siyuk ke Togusrai se inge in tuku in kunausla togusrai sesumwos nu kemwa lun met, ku guferment nu kemwa lun met, a in oakiye ma lungse nu kemwa lun God oanu in kosrao ou inge fwin fwalu. Fwinsrak lasr ke moul ma patpat ke sie paredais fwin fwalu oakiyuki nu ke orekma lasr in akmutalye en Jeova a akilenyen kolyuk lal in kosrao a fwalu. Tokin kut pre ke ma saok emeet inge nu kemwa, na kut ku in pre ke me enenu lasr in len nu kemwa, nunuk munas nu ke ma koluk lasr, in tia kol kut nu ke mel, a in eiskutla liki ma koluk, Setan su devil.
18, 19. Fuka pre lun Leum lun Jisus kasru kut in akola pal nu kemwa a in srukye “ku lalalfongi lasr nu ke safla”?
18 Molela na paye lasr liki met koluk inge a akmwuk koluk lal arulanu apkurun. Setan el arulanu etu la arulanu “futoto pal lal” su el ku in orekmakin in akkalemye “mulat lulap lal” nu fwin fwalu, yokna nu sin met kulansap oaru nu kemwa lun Jeova. (Fwakyuk 12:12, 17) Ke akul puspis ke “saflaiyen akmwuk koluk inge,” Jisus el palye ke ma sakuruk puspis, kutu nu ke ma inge e fwa sikyuk ke pal fwasru. (Mattu 24:3, 29-31) Ke kut liye la ma inge akpayeyuk tari, fwinsrak lasr ke molela yokyokelik. Jisus el fwak: “A ke ma inge mutamwauk in sikyuk, komwos in ngetuk, a keyuk sifwomwos, tu molela lomwos apkurun me.”—Luk 21:25-28.
19 Pre lun Leum lun Jisus su el sang nu sin met tuma lutlut lal el ase nu sesr me kasru mwomwo ke ma kut enenu in toeni nu ke pre lasr ke kut liye la safla arulanu apakurun. Lela kut nu kemwa in akkalemye lalalfongi nu ke safla, la Jeova el tafwela in ase nu sesr me enenu lasr in len nu kemwa, in ikwe a ngun. Sekalani lasr in pre fwa ku in kasru kut in “srukye ku mutamweyen lalalfongi lasr nu ke safla.”—Hibru 3:14; 1 Piter 4:7.
[Footnote]
a Kutu Baibel matou, oanu King James Version, el aksafyela Pre lun Leum ke kas se inge su eteyuk oanu doxology (ku sie kas in kaksak nu sin God): “Tu ma lom togusrai, a ku, a mwolanu, a ma patpat. Amen.” The Jerome Biblical Commentary el fwak: “Kom tia ku in konaok doxology . . . ke buk limlim nu kemwa.”
Ke Inkanek lun Kalweni
• Mea ma puspis su ku in kalmekin ke pal se kut siyuk ke “me enenu lasr in len nu kemwa”?
• Aketeye pre inge “nunuk munas nu ke sowemol lasr, oanu kut nunuk munas nu ke sowemol lun kutu met nu sesr.”
• Mea kalme ke pal se kut siyuk sin Jeova in tia kol kut nu ke mel?
• Efu kut enenu in pre a siyuk in “eskutla liki ma koluk”?
[Picture Credit Line on page 23]
Lydekker