Watchtower ONLINE LIBRARY
Watchtower
ONLINE LIBRARY
Kosraean
  • BIBLE
  • MWE RIT NUHKEWA
  • TOENI NUHKEWA
  • w03 11/1 sra 4-7
  • Ma Simusla Kel Noa Ya Oasr Kalme Nu Sesr?

Wacngihn video ma oasr ke selection se inge.

Sislah kuluk, oasr error in loading video se.

  • Ma Simusla Kel Noa Ya Oasr Kalme Nu Sesr?
  • Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2003
  • Sifac Srihsrihk
  • Mwe Lutlut Ma Oacna Sie
  • Nge Sronot El Tuku?
  • Kof ke Sronot Mutamwauk in Putatla
  • Mea Nunuk lun Kutu Met Sim lun Baibel ke Sronot?
  • Jisus a Sronot
  • Efu ku God el Akinsemwomwoyel Noa—Efu Ku Kut Enenu In Nunku Yok Ka
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2008
  • Kas in Sensen lun God ke Sronot Lulap—Su Porongo a Su Tia?
    Porongo God in Moul Ma Patpat
  • Noa a Sronot Lulap sa—El Sikyak Na Paye, A Tia Me Sramsram In Pihlenfong
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2008
  • Oak Okoacl Noah
    Mwe lutlut ma kom kuh in lotwelah in Bible
Liye Kuhtuhpac Ma Sahyac
Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2003
w03 11/1 sra 4-7

Ma Simusla Kel Noa Ya Oasr Kalme Nu Sesr?

KE PAL se el palye ke akul ke oasr tari lal a ke saflaiyen akwuk inge, Jisus el fwak: “A oanu in len lal Noa, a fwa ou inge ke oasr tari lun Mwen nutin met.” (Mattu 24:3, 37, New World Translation.) Arulanu kalem, Jisus el palye la ma sikyuk nu kemwa in len lasr, ou inge ma sikyuk in len lal Noa. Me sramsram sumwos su kut ku in lalalfongi ke ma sikyuk in len lal Noa arulanu yok sripe na paye sesr.

Ya ma simusla kel Noa sie ma saok? Ya sie me sramsram ku ma simusla pa inge su sikyuk na paye meet? Ya kut ku in etu na paye pal su Sronot el tuku?

Nge Sronot El Tuku?

Baibel el sramsram ke sie akmwuk in oaoa ke pal ke ma sikyuk puspis su kasru met in oekla pal folokla nu ke mutamweyen me sramsram lun metu. In Genesis 5:1-29, kut ku in koneak record ke pal se God el orala met se meet inge Edam, nu ke pal in isusla lal Noa. Sronot el mutamwauk “in yiu akonfoko lal Noa.”​—Genesis 7:11.

Kut fwin lungse in etu pal lun Sronot, kut enenu in mutamwauk ke sie pal yok. Kalmen ma inge pa, kut enenu in oaoa mutamwauk ke sie pal su arulanu pengpeng ke me sramsram lun met a fwal nu ke sie ma sikyuk su simusyukla ke Baibel. Mutamwauk ke pal inge, kut ku in orek srikasrak a pakiye sie pal ke Sronot fwal nu ke Gregorian calendar su orekmakinyuk ke pal lasr misenge.

Sie pal su arulanu pengpeng pa 539 B.C.E., pa inge yiu se ma Cyrus Togusra lun Persia el kutangla Babulon. Kutu nu ke sropon aketeye ke pal in kolyuk lal pa Babylonian tablet puspis a document puspis lal Diodorus, Africanus, Eusebius, a Ptolemy. Ke sripen ma sap ku decree se su Cyrus el orala, paenang met lula sin met Ju elos som liki Babulon a foloko nu ke an selos in yiu 537 B.C.E. Pa inge saflaiyen musalla lun an Juda tokin yiu 70, su fwal nu ke record lun Baibel ma inge el mutamwauk in yiu 607 B.C.E. Kut fwin toeni lusen pal in kolyuk lun met nununku a togusra nu kemwa lun an Israel, kut ku in akilen la Exodus ku pal in som lun met Israel liki Ijipt el mutamwauk in yiu 1513 B.C.E. Kut fwin sulpa folok a sisla 430 yiu, kut tuku nu ke pal se God el oru mwoleaung lal nu sel Ebream in yiu 1943 B.C.E. Na, kut enenu in toeni pal in isusla a lusen moul lal Tira, Nehor, Sirug, Reu, Pileg, Iber, a Sila, wekunang Arfaksad, su isusla “yiu luo tokin sronot.” (Genesis 11:10-32) Ke ma inge kut ku in oakiye pal in Sronot in yiu 2370 B.C.E.a

Kof ke Sronot Mutamwauk in Putatla

Meet liki kut kalweni ma sikyuk in len lal Noa, nunuk munas rid meet Genesis sapter 7 fus 11 nu ke sapter 8 fus 4. Fwin ke af upa, ma inge akkalemyeyuk nu sesr: “In you akonfoko in moul lal Noa [2370 B.C.E.], in malem se akluo, in len se aksiengoul itkosr in malem sa, in len sanu unon in kof loallanu patla, a windo in kosrao ikakla.”​—Genesis 7:11.

Noa el kitakatelik yiu se ke malem 12 a kais sie malem inge oasr len 30. In pal meeta, malem se meet ke yiu el mutamwauk ke infwulwen calendar lasr ku ke malem lun September. Kof ke sronot el mutamwauk in putatla in “malem se akluo, in len se aksiengoul itkosr” a af el tafwela na in kak nu fwin fwalu len 40 a fong 40 ke lusen malem lun November a December 2370 B.C.E.

Kut fwin sramsram ke Sronot, akkalemyeyuk pa nu sesr la: “Kof kutangla fwin fwalu len siefok lumngoul. . . . A kofu folokla liki fwin fwalu pal e nu kemwa; a ke saflaiyen len siefok lumngoul kofu srikeni. A in malem se akitkosr, in len se aksiengoul itkosr arku mesia fwin mangon eol Ararat.” (Genesis 7:24–8:4) Ke ma inge, mutamwauk ke pal se kof kutangla fwin fwalu nu ke pal se kof el srikeni, oasr len 150 somla, ku malem limekosr somla. Ke ma inge oak el mesia fwin mangon eol Ararat in yiu 2369 B.C.E.

Nunuk munas, ridi ke pal inge Genesis 8:5-17. Mangon eolu sikyuk tokin malem luo tafwu (tokin len 73), “in malem se aksiengoul [June], in len se meet.” (Genesis 8:5)b Tokin malem tulo (tokin len 90)​—in “yiu se akonfoko sie, in malem se meeta, in len se meeta” lal Noa, ku ke infwulwen September, 2369 B.C.E.—​Noa el sisla ma afwunyen arku, a ngetla, a liye “mutun fwalu paoela.” (Genesis 8:13) Tokin malem se a len 27 ku (tokin len 57), “a in malem se akluo, in len se aklongoul itkosr [infwulwen-November, 2369 B.C.E.], fwalu paoela.” Noa a sou lal elos illa liki oaku. Ke ma inge, Noa a met nu kemwa su welul elos muta fwin oak ke lusen yiu se lun lunar calendar a len siengoul (len 370 nu fon).​—Genesis 8:14.

Mea record mwo, me aketeye mwo, a lusen pal pakiyuki inge nu kemwa lungse in akkalemye? Ma inge lungse in akkalemye la: Met palu Moses su met Hibru se, su simusla Genesis fwal nu ke record su el eisla, el akkalemye me sramsram paye se, a tia me sramsram pulenfong. Ke ma inge me sramsram ke Sronot in len lal Noa arulanu yok sripe nu sesr ke pal inge.

Mea Nunuk lun Kutu Met Sim lun Baibel ke Sronot?

Sayen me sramsram ke buk lun Genesis, oasr pa me sramsram puspis kel Noa ku ke Sronot. Ke sie me pupulyuk:

(1) Met su tuni me lutlut pangpang Ezra el toeni Noa a tulik nutul (Shem, Ham, a Jefet) nu ke sou lun mutanfwal Israel.​—1 Kronikel 1:4-17.

(2) Met ono a met sim lun Gospel pangpang Luk el toeni enel Noa ke pal se el simusla sou lal Jisus Kraist nu fon.​—Luk 3:36.

(3) Met sap Piter el sramsram yok ke Sronot ke pal se el sim leta nu sin met lili Kristian wiel.​—2 Piter 2:5; 3:5, 6.

(4) Met sap Poul el sramsram ke lalalfongi yok lal Noa ke pal se el orala oak in molela sou lal.​—Hibru 11:7.

Ya oasr kutena alollo ke pal se met sim inge nu kemwa lun Baibel su eis kasru sin God elos simusla me sramsram ke Sronot? Aok, elos lalalfongi la me sramsram inge arulanu paye.

Jisus a Sronot

Jisus el moul tari in kosrao meet liki el tuku nu fwalu in moul oanu sie met. (Soakas 8:30, 31) El sie ma orekla in ngun in kosrao ke pal in Sronot. Oanu sie met in ngun su liye na paye ma sikyuk inge, Jisus el ku in ase nu sesr me akpayeye yok kel Noa a ke Sronot su ku in konoiyukyuk in Baibel. Jisus el fwak: “A oanu in len lal Noa, a fwa ou inge ke Mwen nutin met el tuku. Tu oanu in len ingo meet liki Sronot elos mongo a nim, elos mari a sang in mari, nu ke len se ke Noa el sroak nu fwin oaku; a elos tia etu nu ke pal se Sronot tuku, a wiselosla nu kemwa, a fwa ou inge ke Mwen nutin met el tuku.”​—Mattu 24:37-39.

Ya Jisus el orekmakin me sramsram pulinfong in ase nu sesr kas in sensen ke saflaiyen akmwuk koluk se inge su apkurun in tuku? Paye, el tia oru ou inge! Kut lalalfongi la el orekmakin me srikasrak paye ke nununku lun God lain met koluk. Aok, moul lun met puspis tula, tusruktu kut ku in insemwomwo meyen kut etu la Noa a sou lal elos moula liki Sronot.

“Len lal Noa” arulanu yok sripe nu selos nu kemwa su moul misenge, ke lusen pal in “oasr tari lun Mwen nutin met,” Jisus Kraist. Ke kut rid me sramsram mwo ke Sronot fwin fwalu nu fon su oasr ke record su Noa el kurungin, kut ku lalalfongi la ma inge sie me sramsram paye ke ma sikyuk in pal meeta. A me sramsram in Genesis ke Sronot su etuku ke ngun lun God oasr kalme yok na paye sesr. Oanu Noa, mwen nutul, a mutan kielos su filiye lalalfongi lalos ke inkanek lun God nu ke molela, kut nu kemwa misenge ku in muta ye kurungin lun God kut fwin lalalfongi ke me kise lango lun Jisus. (Mattu 20:28) Sayen ma inge, kut ku in lalalfongi la kut fwa sie selos su fwa moula liki saflaiyen akmwuk koluk se inge, oanu me sramsram kel Noa el akkalemye la el a sou lal elos moula liki Sronot su kunausla fwal koluk in len lal.

[Footnotes]

a Fwin ke aketeye kalem ke pal lun Sronot, srike liye Volume 1, sra 458-60, lun buk inge Insight on the Scriptures, orekla sin Met Lo lun Jeova.

b Keil-Delitzsch Commentary on the Old Testament, Volume 1, sra 148, el akkalemye: “Saap len 73 tokin mesia lun oak, mangon eolu ku in mutamwauk in liyeyuk, mangon an fulat nu kemwa lun an Armenia, su an inge nu kemwa raunella oak.”

[Box on page 5]

Ya Elos Moul Na Paye Ke Lusen Pal Loes Inge?

“A LEN nu kemwa lal Noa yiu eufoko lumngoul, a el mise,” Baibel el fwak. (Genesis 9:29) Papa matu lal Noa pangpang Metusela el moul ke lusen yiu 969​—pa inge ma loes emeet ke record ke lusen moul lun met. Average ke lusen moul lun met ke fwil siengoul mutamwauk sel Edam nu ke pal lal Noa pa pus liki 850 yiu. (Genesis 5:5-31) Ya met in pal meeta elos moul na paye ke lusen pal loes inge?

Akmwuk lun God nu sin met ke mutamwauk me pa in moul ma patpat. Oasr pal mwo lun met se meet inge Edam, in moul ma patpat el fwin akos God. (Genesis 2:15-17) Tusruktu, Edam el seakos, ke ma inge el tula pal mwo lal inge. Tokin el moul ke lusen yiu 930, ke kain in moul su kakasrisrik som nu ke mise, Edam el folokla nu ke kutkut su ke mutamwauk el tuku ka. (Genesis 3:19; 5:5) Met se meet inge el sang nu sin tulik nutul ma koluk a mise oanu me usru lalos nu kemwa.​—Rom 5:12.

Fwinne ou inge, met nu kemwa su moul in pal ingo elos srakna futoto nu ke moul sumwosmwos lal Edam meet liki el oru ma koluk, a ke sripe se inge elos engunkin sie kain in moul su loes liki moul lun met su isusla toko. Aok, lusen moul lun met meet liki Sronot in pal meeta apkurun nu ke sie tausen, na tokin Sronot lusen moul lun met mutamwauk in futoto. Ke sie me pupulyuk, Ebream, el moul na ke lusen yiu 175. (Genesis 25:7) A yiu 400 kutu, tokin mise lun met patriarch oaru inge, met palu Moses el simusla: “Len in yiu lasr itngoul yiu a fwin ku oalngoul yiu; tusruktu mwan lalos orekma na a asor.” (Sam 90:10) Luma a ma sikyuk ke pal inge oanu ma sikyuk in len lal Moses.

[Chart/Pictures on page 6, 7]

Kut Oekla Mutamwauk ke Pal Se Sairus El Sapkin Nu Sin Met Ju in Folokla Nu ke An Selos Nu Ke Pal in Sronot in Len Lal Noa

537 Ma Sap lal Sairusc

539 Kutangla lal Sairus sie met Persia

Lain Babulon

Yiu 68

607 Mutamweyen kunanela lun an Juda

ke lusen yiu 70

Ye koko lun

met kol puspis,

met nununku,

a togusra puspis

lun an Israel

ke lusen yiu 906

1513 Sukosok lun met Israel liki Ijipt

Yiu 430 Lusen yiu 430 ke pal se mwen nutin

Israel elos muta in an Ijipt a an Kenan

(Exodus 12:40, 41)

1943 Oakiyuki lun mwoleuang lal Ebream

Yiu 205

2148 Isusla lal Tera

Yiu 222

2370 Mutamweyen Sronot

[Footnote]

c Ma sap lal Sairus in aksukosokye met Ju ke sruo lalos orekla in “yiu se meet lal Sairus oanu togusra lun an Persia,” a ma inge sikyuk in yiu 538 B.C.E. ku ke mutamweyen 537 B.C.E.

    Kosraean Publications (2008-2026)
    Log Out
    Log In
    • Kosraean
    • Share
    • Preferences
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pensylvania
    • Masap nuhke Orekmakihnyac
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Log In
    Share