Efu ku God el Akinsemwomwoyel Noa​—Efu Ku Kut Enenu In Nunku Yok Ka

PUS in masrlosr ku in esamak ke sie pal su kut long ke news su arulana yok sripe. Kut ku in esam ke ma puspus ka​—ke an se su kut oasr we a ke ma kut orala a kut ku in esam pa ke nunak a oiya su kut akkalemye nu ka. Wangin alolo ka la, Noa el tia ku in mulkunla ke len se su el eis peng ku kas se su tuku sin Jeova God, su Fulatlanu in kosrao a fwalu. Wanginla kutena peng ku news su yok sripe liki ma inge. Jeova el fwak la el papu tari ka la el e fwa kunausla “ikwe nukewa.” Noa el sapkinyuk in musaela soko oak lulap in sang molella, sou lal, a ma orakrak puspus ke kain lalos nukewa.​—Genesis 6:9-21.

Oiya fuka Noa el akkalemye ka? Ya el insemwomwo ke pal se el long kas inge ku el torkaskas ka? El akkalemye fuka kas inge nu sin mutan kiyel a nu sin met nukewa in sou lal? Baibel el tia akkalemye la fuka. Ma akkalemyeyuk in Baibel pa ma inge: “Noa el oru oana ma nu kemwa God el sap nu sel. Oinge el orala.”​—Genesis 6:22.

Ma akkalemyeyuk inge el me lutlut yok sripe, meyen kas inge el akkalemye pa la efu ku God el insemwomwo yok kel Noa; ma ke sripen Noa el lungse na paye in oru ma God el sapkin nu sel el an oru. (Genesis 6:8) Mea pa sripe saye su paenang God el an insemwomwo kel Noa? Me top nu ka el yok sripe meyen kut enenu in oana Noa kut fwin lungse in moliyukla ke pal se God el fwa sifwilpa akwanginyela ma koluk nukewa fwin fwalu. Tusruktu, ma se meet, lela kut in lutlutkin oiyen moul lal Noa ke len puspus meet liki Sronot lulap sa.

Dimon Puspus Tuku Nu Fwalu

Noa el moul in pal meeta. El isusla tokin sie tausan yea ke pal se met se meet el isusla. Metu in pal ingo elos tia oana cavemen ku met se su oana luman seko su muta in luf oana met puspus elos nunku​—mu kain in met inge elos met unene, met ma wangin kutena kain in lalmetmet lalos a elos tuna kuruweni sruokye sak in paolos pal nukewa. In len lal Noa oasr tari ma puspus su orekla ke mwusra a copper, a kalem la Noa el orekmakin ma inge ke pal se el musaela oaku. Oasr pa kain in kofwen me on su orekla in pal sa. Metu orek payukyak pa in pal se inge, elos karungin sou lalos, ikwiye fokunsak sonelos, a oasr pa un kosro puspus natulos. Elos moli a kukakin pa ma puspus. Ke kain in inkanek nukewa lalos inge, ku in akkalemye la moul lun met in pal meeta el oapana ke inkanek in moul puspus in pal inge.​—Genesis 4:20-22; Luk 17:26-28.

Nu ke kain in oiya puspus saye, oasr ma tia oana sie. Sie ma su tia oana sie pa ke moul lun met in pal ingo elos moulkin moul loeloes. Pal nukewa metu elos moulkin moul su loes liki yea 800. Noa el moul ke lusen yea 950; Adam el yea 930; a Metusela, papa matou tumal Noa el moul ke lusen yea 969.a​—Genesis 5:5, 27; 9:29.

Sie oiya su tia oana sie el akkalemyeyuk in Genesis 6:1, 2, su fwak: “A ma te oru, ke met elos puselik fwin fwalu, a tulik mutan elos oswela nu selos, tu tulik nutin God elos liye an nutin met tu elos oasku, a elos eis mutan kielos liki nukewa su elos sulela.” “Tulik [puspus] nutin God” inge pa lipufan in kosrao su ekulla manolos nu ke monin met a elos forfor rauni fwalu oana metu. Elos tia tuku nu fwalu ke sripen God el sapkin nu selos in oru; ku elos tuku in akinsemwomwoye met nukewa. Mo tia oinge, a “elos som liki an selos” in kosrao tu elos in tuku in oan nu yurin tulik mutan kato nutin met fwin fwalu. Elos ekla nu ke dimon puspus.​—Jud 6.

Lipufan koluk nukewa inge elos akkolukye met puspus, a oasr oiya lalos su lungse in lain, oasr nunak fokfok lalos su tia fwal, elos fukoko liki metu a elos lalmetmet. Kalem la pa inge sripe se su paenang elos kufusla met puspus in pal meeta. Elos tia orekma ke lukma, oana sie met kol lun met orekma koluk su okanla oiya koluk lal a el oru orekma koluk lal in lukma. A lipufan koluk inge elos oru orekma koluk lalos ye mutun met nukewa in lain akwuk lun God.

Lipufan nukewa inge su mwen nutin God elos payukyak nu sin mutan puspus, a elos oswela tulik puspus su kapek a yokelik oana met ku a fulat. Elos eteyuk in pal meeta oana “Nefilim” ke kas Hibru. Baibel el akkalemye nu sesr: “Oasr met fulat [“Nefilim,” New World Translation] fwin fwalu in len ingo, a ouyepa tokin ma inge, ke tulik nutin God elos tuku nu yurin an nutin met, a elos isus tulik nu selos, met inge elos met ku pal omeeta, a met pengpeng.” (Genesis 6:4) Metu sangeng sin met ku a yok inge su pangpang Nefilim. Kas inge “Nefilim” el kalmekin nu ke kas inge “Met su Oru Met Puspus in Ikori.” Elos met akmas su oiya koluk lalos akkalemyeyuk pa sin met pengpeng ke ku ke me sramsram lun pihlenfong in pal meeta.

Asor Yok lun Met Sumwosmwos

Fwil lun met inge su Baibel el akkalemye el sie fwil su arulana koluk. El akkalemye: “Yok ma koluk lun met fwin fwalu, a tu nunuk lun insielos sitoena pal e nukemwa. . . . Fwalu sesesla ke orekma sulallel. . . . Tu ikwe nu kemwa akkulamye oiyel fwin fwalu.”​—Genesis 6:5, 11, 12.

Pa inge oiyen met puspus in len lal Noa. El tia oana sie nu sin met puspus in pal sa, meyen “Noa el met mwo” su “fwufwasryesr yurin God” paye. (Genesis 6:9) Tia ma fusrasr se nu sin sie met mwo a sumwosmwos in moul in masrlon met puspus su sesumwos. Aok Noa el arulana asor a toasr ke ma metu elos fwak a oru! Kalem la el pula pa oana ma mokul se inge su pangpang Lot el pula, meyen el sie pa met sumwosmwos su moul tokin Sronot sa. Lot, su muta in masrlon met koluk puspus fwin an Sodom, el “toasrlana ke moul kosro lun met koluk,” inge a el “liye a long a aktoasrye ngun sumwos lal ke ma koluk len nu len.” (2 Piter 2:7, 8) Paye la Noa el toasr a asor yok pa ke ma el liye a long.

Ya kom pulakin pa toasr a asor yok ke ma puspus su sikyak su akkalemyeyuk ke news ku ke ma koluk su orek sin met puspus in an sum su tia akos masap lun God? Fwin aok, kom ku in kalem ke pulakin lal Noa. Srike nunku ka la arulana upa nu sel in muteng ke oiya koluk lun met puspus ke lusen pal su loes liki yea 600, su pa inge matwel ke pal se Sronot tuku nu fwalu. Paye la el arulana lungse ma koluk in aksafyeyukla!​—Genesis 7:6.

Oasr Oiyen Pulaik lal Noa in Akkalemye la El Siena Liki Met Koluk Puspus

Noa el akpayeye la “el met mwo, a sumwosmwos in [“masrlon,” NW] fwil lal.” (Genesis 6:9) Loang akmwoye nu ka la Baibel el akkalemye la el mwo wangin meta lal in masrlon fwil lal, a tia ke me liye a nunak lun met in fwil lal. Ke kas saye, wangin meta lal ye mutun God, tusruktu ye mutun met puspus meet liki Sronot sikyak, Noa el siena lukelos. Kut ku in lulalfongi la el tia insese nu ke nunak lun met puspus, ku el wi ke kain in me akengan su tia fwal a ke kain in orekma lun met puspus in len ingo. Srike nunku ke nunak lun metu nu sel ke pal se el mutamwauk in musaela oaku! Kalem la elos isrenul, a aksruksruk koluk nu sel. Elos tia lulalfongi ke ma el fwak la ma inge fwa akpayeyuk.

Sayen ma inge, Noa el lulalfongi yok nu sin God, a el tia sruokye ma inge nu sel sifwana. Baibel el akkalemye la el “sie met luti lun sumwosmwos.” (2 Piter 2:5) Wangin alolo ka la, Noa el etu pa la oasr met puspus su lain orekma lal. Papa matou tumal su pangpang Inuk su sie met sumwosmwos el palye la God el fwa oru nununku lal nu sin met koluk nukewa. Kalem la, orekma lal inge purakak met puspus in oru me kalyai nu sel Inuk, fwinne God el tia lela met nukewa su lainul in unilye. (Genesis 5:18, 21-24; Hibru 11:5; 12:1; Jud 14, 15) Ke sripen Setan, dimon nukewa, met yok a met ku nukewa su pangpang Nefilim, a met puspus elos srunga in long a lainul, paenang Noa el enenu in pulaik a lulalfongi ke ku lun Jeova in karungunul a molella.

Pal nukewa met puspus su tia kulansap nu sin God elos lain met nukewa su kulansap nu sin God. Jisus Kraist el srungeyuk pa, a elos nukewa su fwasr tokol. (Mattu 10:22; Jon 15:18) Oasr oiyen pulaik lal Noa in kulansap nu sin God, fwinne tia met nukewa oru ma inge. El etu a kalem na paye ka la me insemwomwo lun God el yok sripe liki me insemwomwo lun met nukewa su lainul. A ke sripe inge Noa el eis me insemwomwo lun God.

Elos Tia Etu

Oana ma kut liye tari, Noa el pulaik in luti kas lun God nu sin met puspus. Oiya fuka elos akkalemye ke kas su fwakak nu selos? Baibel el akkalemye la meet liki Sronot metu elos “mongo a nim, elos mari a sang in mari, nu ke len se ke Noa el sroak nu fwin oaku; a elos tia etu nu ke pal se sronot tuku, a wiselosla nukewa.” Elos tia loang nu ke kas in sensen.​—Mattu 24:38, 39.

Jisus el fwak la oiya inge el paye pa ke pal lasr inge. Meyen ke lusen yea siofok kutu, Met Lo lun Jeova elos akkalemye kas in sensen la Jeova el fwa akwanginyela ma koluk nukewa in akpayeye mwulela lal la el fwa oakiye akwuk sasu su oasr oiyen sumwosmwos ke fwal sasu. Fwinne oasr million puspus sin met elos long a akfwalye moul lalos nu ka, tusruktu oasr billion puspus sin met su srunga in long ka paenang elos tia ku in etu ka. “Tu elos lungse” in mulkunla ma paye a kalmeyen Sronot sa su sikyak in pal meeta.​—2 Piter 3:5, 13.

Tusruktu, Noa el loang nu ka paenang oasr etu lal ka. El lulalfongi ke ma Jeova God el fwak nu sel. Akosten lal inge kol nu ke molela. Met sap Poul el simusla: “Ke lulalfongi Noa ke God el kaifwel ke ma su sumwena tuku, in sangeng lal sin God el akoela soko oak nu ke molela lun sou lal.”​—Hibru 11:7.

Sie Me Srikasrak Mwomwo in Etawi

Oak soko su Noa el musaela el arulana yok​—loes liki an in sritel lun football se a fulat liki loom su oasr ke deck tolu ka. El feet 100 loes liki oak lulap soko su pangpang Wyoming, su akkalemyeyuk mu oak belung soko pa inge a el soko sin oak lulap su yok emeet a el orekla ke sak. Aok, paye la oak soko inge el tia oana oak su orekla in pal inge, tusruktu enenu in musaiyukla in ku in patpat ke kofu. Ne oinge, oasr ma eneneyuk nu ke oiyen musa ka in utuftuf oreya. A oasr ma eneneyuk nu ka in sang fulusya in ku a mwo su pangpang tar in on luun oaku a likin oaku. Saap ma inge musaiyukla ke lusen yea 50 kutu.​—Genesis 6:14-16.

Sayen ma inge, Noa el enenu in orani kain in me mongo puspus nen sou lal a nen ma orakrak nukewa su enenu in fwal nu ke lusen yea se. Meet liki Sronot sikyak, kain in kosro nukewa enenu in orekeni a filiyuki nu luun oaku. “Noa el oru oana ma nu kemwa God el sap nu sel.” Paye la elos pulakin me insemwomwo yok ke pal se ma nukewa akoeyukla a Jeova el kaliye srungul lun oaku!​—Genesis 6:19-21; 7:5, 16.

Tokin ma inge, Sronot el mutamwauk in tuku nu fwalu. Oasr af upa su sikyak ke lusen len 40 a fong 40. Met nukewa su oasr luun oaku enenu in muta we ke lusen yea nufon se nu ke pal kofu paola. (Genesis 7:11, 12; 8:13-16) Met koluk nukewa anwuki a elos mise. Noa a sou lal mukena pa moliyukla in moul ke sie fwal mwolana a nasnas su wanginla kutena kain in ma koluk a fokfok ka.

Baibel el akkalemye la Sronot se su sikyak fwin fwalu in len lal Noa el “sie me srikasrak . . . toko.” Ke inkanek fuka? Baibel el akkalemye: “A kosrao a fwalu, su oinge, ke kas sana karunginyukyung nu ke e, nu ke len nununku a kunausla lun met koluk.” Tusruktu, in oana ke len la Noa, oasr met puspus su moliyukla. Kom ku in lulalfongi la “Jeova el etu fuka in eisla met mwo liki me srifwe.”​—2 Piter 2:5, 6, 9; 3:7.

Noa el sie met su oasr lungse yok lal nu sin God, el sie met sumwosmwos in masrlon met koluk nukewa in pal sa. El akos God ke inkanek nukewa. Oasr oiyen pulaik yurul in oru ma sumwos fwinne el etu la ma inge e fwa oru met puspus su tia lungse in kulansap nu sin God in akkalemye srunga lalos nu ka. In etawi Noa ke inkanek puspus inge, kut ku in eis pa me insemwomwo lun God a oasr fwinsrak lun moul nu ke akwuk sasu fwin fwalu su tia pat fwa akpayeye.​—Sam 37:9, 10.

[Footnote]

[Blurb on page 5]

Orekma koluk lun Nefilim su met ku a fulat ku in akkalemyeyuk pa ke me sramsram lun pihlenfong su orek sin metu ke pal meeta

[Picture on page 7]

In etawi inkanek in lulalfongi lal Noa, kut ku in eis me insemwomwo lun God

[Picture Credit Line on page 5]

Alinari/​Art Resource, NY