Akkalemye “Fulpap Nu Sin Met E Nu Kemwa”
“Kom in akismakinyelos . . . in okak, in fwakak fwokpap nu kemwa nu sin met nu kemwa.”—TAITUS 3:1, 2.
1. Efu ku tia fwusesr pal nu kemwa in akkalemye fulpap?
“KOMWOS in met etawi yu,” met sap Poul el simusla, “oanu Nga ouyepa met etawi Kraist.” (1 Korint 11:1) Met kulansap nu kemwa lun God misenge elos kaifweung in porongo kas in kaifwe inge. Paye, kut etu la ma inge tia fwusesr, meyen kut usru kena koluk sin Papa a nine se meet kiesr a kain in oiye su tia fwal nu ke me srikasrak lun Kraist. (Rom 3:23; 7:21-25) Fwinne ou inge ke orekma in akkalemye fulpap, kut nu kemwa ku in oru ma inge kut fwin kaifweung na paye. Tusruktu, tia fwal nu sesr in lalalfongi ke ku lasr sifwanu. Na mea pa eneneyuk?
2. Fuka kut ku in akkalemye “fulpap nu sin met nu kemwa”?
2 Fulpap su tuku sin God el sie ipen fwako lun ngun mutal. Kut fwin akos kolyuk lun ngun mutal lun God, fwako yok lal ku in akilenyuk na paye ke moul lasr. Na, ke inkanek inge mukena, kut fwa ku in akkalemye “fwokpap nu kemwa” nu sin met e nu kemwa. (Taitus 3:2) Lela kut in tuni ke pal inge fuka kut ku in etawi me srikasrak lun Jisus a oru met nu kemwa su asrouki nu sesr in “eis mongle.”—Mattu 11:29; Galetia 5:22, 23.
Ke Sou
3. Kain in ma sikyuk fuka ke sou akkalemye ngun lun fwalu?
3 Sie an su arulanu yok sripe in akkalemye fulpap pa ke sou. U se inge World Health Organization el orala estimate su akkalemye la orekma silolel in sou sang me sensen yok ke mano lun mutan yok liki me sensen su tuku ke ongoiye ke sitosa ku ke mas inge pangpang malaria. Ke sie me pupulyuk, in an London, England, percent 25 ke orekma silolel upa nu kemwa su elos reporti sikyuk ke sou. Pal nu kemwa policeman elos osun nu sin met su arulanu mongsa a akkalemye ma elos pula ke inkanek lun “mwomwon a wenties.” Koluk liki ma inge, kutu sin seanyen elos lela “men nu kemwa” in akkolukye futoto lalos sie sin sie. Ma inge nu kemwa sie akul lun “ngun lun fwalu” a ma inge nu kemwa tia fwal nu ke sou lun met Kristian nu kemwa.—Efesus 4:31; 1 Korint 2:12.
4. Mea fwokpap el ku in oru nu ke sou?
4 In kutongye orekma koluk lun fwal se inge, kut enenu ngun mutal lun God. “A yen ngun lun Jeova el oan we, sukosok oan we.” (2 Korint 3:17) Lungse, kulang, sifwanu leum fwom, a mongfwusesr, ma inge nu kemwa akkeye inse siefwunnu lun seanyen mokul a mutan sesumwos nu kemwa. (Efesus 5:33) Fulpap in nunuk sang me insemwomwo in loom a akkalemye la el siena liki sou puspis misenge su oasr akukuin a mulat. Ma metu elos fwak arulanu yok sripe, tusruktu, inkanek lal in sramsram pa akkalemye ma oasr ke insiel a ma el pula. Me fosrnga a nunuk yok ke ma se fwin akkalemyeyuk ke kulang ma inge akfwusesrye ma upa. Togusra Solomon su lalmetmet el simusla: “Sie topuk fwusesr furokla mulat, a sie kas upa purakak koskusrok.”—Soakas 15:1.
5. Fuka fulpap ku in sang kasru ke sou su oasr kain in alu su pus liki se?
5 Fulpap el arulanu yok sripe ke sie loom su oasr alu su pus liki sie. Orekma kulang su kapsreni nu ke fulpap, ku in kolyuk nu sin Jeova elos su srunga. Piter el sang kai nu sin mutan Kristian nu kemwa: “Komwos in akos mokul tumomwos, tu kutena fwin tia akos kas lun God, elos fwa kolyuk fwinne wangin kas ke oiyen mutan kielos, ke elos liye oiye mwo lomwos wikin sangeng. A yun lomwos in tia yun lik ke purakla aunsuf, a me mwalmwal orek ke gold, ku akpusye nuknuk, a lela komwos in sifwanu yunala insiomwos, ke nuknuk su e tia kulamwi ke fulpap a ngun okak, su yoklanu molo ye mutun God.”—1 Piter 3:1-4.
6. Fuka orekmakinyen fulpap akkeye futoto inmaslon papa a nine a tulik nutulos?
6 Moul inmaslon papa a nine a tulik nenela ke ma upa, yokna fwin wangin lungse lalos nu sin Jeova. Tusruktu, in loom Kristian nu kemwa, oasr enenu nu sin kais sie met in akkalemye fulpap. Poul el kai papa nu kemwa: “Komwos in tia angon tulik nutumwos nu ke mulat, a komwos in oakoakelos in kai a kaiyuk lun Jeova.” (Efesus 6:4) Fwin sie sou el orekmakin fulpap pal kemwa, futoto inmaslon papa a nine a tulik nutulos arulanu akkeyeyuk. Dean, el sie sin tulik limekosr ke sou, el esam papa tumal: “Dad el fulpap in nunuk. Nga tia esam fwinne sie pal la Nga akukuin nu sel—fwinne ke pal Nga srakna fwusr. El fulpap pal nu kemwa, el fwinne mulat. Oasr pal el sapkin nu sik in muta na ke infwokil luk ku eisla kutu sukosok luk, ma inge nu kemwa el oru in kai yu, tusruktu, kut tia akukuin ke kutena pal. El tia papa tumuk mukena. A, el kamwuk luk pa, a kut srunga in aksupwaryel.” Oiye fulpap sang kasru na paye in akkeye futoto inmaslon papa a nine a tulik nutulos.
Ke Orekma lun Forfor Lasr
7, 8. Efu ku in akkalemye fulpap ke orekma lun forfor arulanu yok sripe?
7 Siepa an su enenu fulpap pa ke orekma lun forfor. Ke kut sulkakin peng mwo lun Togusrai nu sin kutu met, kut osun nu sin kain in met nu kemwa. Kutu selos insemwomwo in long ke me sramsram lasr ke fwinsrak. Kutu selos, saap ke sripe puspis, elos srunga in long. Fwin sie met el srunga in long, pa inge pal kut enenu na paye fulpap in kasre kut in akpayeye kunokon lasr in orek ma lo yen loeslanu fwalu.—Orekma 1:8; 2 Timote 4:5.
8 Met sap Piter el simusla: “A komwos in akmutalye Kraist oanu Leum insiomwos, a komwos in akola pal nu kemwa in topuk nu sin met nu kemwa su siyuk sumwos sripen fwinsrak se su on in komwos, a ke fulpap a sangeng.” (1 Piter 3:15) Ke sripen kut akmutalye Kraist ke insiesr, oanu sie Me Srikasrak lasr, paenang kut kaifweung na paye in akkalemye fulpap a akfulat nu selos nu kemwa su kuo a srunga. Pal nu kemwa kain in oiye se inge oswela fwako mwo.
9, 10. Aketeye sie experience in akkalemye ma saok su tuku ke fulpap ke orekma lun forfor.
9 Ke pal se mutan kiel el som nu ke srungal in liye su tungtung ke apartment laltal, Keith el tianu tofwoki. Ke pal se elos akilen la sie sin Met Lo lun Jeova pa oru muteta nu selos, mutan kiel Keith el arulanu mulat a akkalemye la Met Lo nu kemwa elos silolel nu sin tulik nutulos. Brother se el tia mulat. Ke sie kas kulang, el fwak: “Sisla koluk kom fwin pula ou inge. Ya Nga ku in akkalemye nu sum ma Met Lo lun Jeova elos lalalfongi?” Keith su long sramsram lun mutan kiel a brother se el tofwoki in aksafyela muteta lun brother se inge.
10 Tok, seanyen se inge mutamwauk in pulakin auliyuk ke ma sesumwos su elos oru nu sin met su oru muteta nu selos. Oiye fulpap lal arulanu purakak insielos. Elos arulanu lut, meyen tokin wik se brother se inge el foloko nu yurolos, Keith a mutan kiel elos lela el an aketeye ma el lalalfongi su tuku ke Baibel. Eltal fwak la “ke lusen yiu luo, kut long ma pukanten ke ma Met Lo elos fwak.” Elos insese ke sie lutlut ke Baibel, a ke saflaiye elos baptaisla in sang akul nu ke mwolela lalos nu sin Jeova. Sie me insemwomwo na paye pa inge nu sin Met Lo inge su oru muteta se meet nu sel Keith a mutan kiel! Tokin yiu ekasr, Met Lo se inge el osun nu sin seanyen se inge a el koneak la elos met lili wiel tari in ngun. Fulpap el kutangla.
11. Ke inkanek fuka fulpap ku in ikasla nu sin sie met in eis ma paye lun met Kristian?
11 Experience lal Harold oanu sie met solse aksupwaryel na paye a moklel in nunku la wangin God. In akyokye ma upa lal, sie accident ke sitosa orekla sin sie met srui orala Harold in sikapasla. Ke pal se Met Lo lun Jeova elos muteta nu in loom sel, Harold el siyuk selos in tia sifwil oru muteta lalos nu sel. Tusruktu, sie len, sie Met Lo pangpang Bill el oru muteta nu sin sie met su lungse in lutlut a muta futoto nu ke loom sel Harold. Ke sripen tafongla, Bill el tungtung ke srungal lal Harold. Ke pal se Harold, su oasr sikal luo in kasrel fwasr, el ikasla srungal, Bill el silaklak in taltal koluk nu sel, a el aketeye la ma el akola na paye in liye a muteta pa met talan lal. Mea Harold el oru? Bill el tia etu la, oasr pal Harold el liye sie news ke television su akkalemye fuka Met Lo lun Jeova elos tukeni oru orekma in musa sie Kingdom Hall ke lusen pal na futoto. Meyen el arulanu pwar ke ma el liye su akkalemye met puspis tukeni orekma ke inse siefwunnu, paenang ma inge ekulla nunuk lal nu sin Met Lo lun Jeova. Kas kulang lal Bill in siyuk nunuk munas a oiye mwo lal purakak Harold in insese ke muteta su tuku sin Met Lo lun Jeova. El lutlut Baibel, kapkapek, a ekla sie met kulansap baptais lun Jeova.
In Congregation
12. Kain in oiye fuka lun fwal se inge met nu kemwa in congregation lun met Kristian elos enenu in lain?
12 An se aktulo su fulpap arulanu yok sripe pa ke congregation lun met Kristian. Amei arulanu pengpeng nu sin met puspis ke pal inge. Akukuin, asiyuki lulap, a anwuk arulanu pengpeng inmaslon met puspis su nunku ke moul in ikwe. Kais kutu pal, kain in oiye koluk inge ku in ilyuk nu ke congregation lun met Kristian a fwokin ma inge ku in liyeyuk ke amei a akukuin inmaslon met. Brother puspis su oasr kunokon in liaung elos arulanu supwar ke pal se elos enenu in aksumwosye kain in oiye se inge. Aok, lungse lalos nu sin Jeova a nu sin met lili wielos moklelos in kasru met nu kemwa su tafongla in auliyuk a forla liki ma koluk lalos.—Galetia 5:25, 26.
13, 14. Mea ku in sikyuk fwin “met su lain el eis kas in aksumwos ke inkanek lun fulpap”?
13 In century se meet, Poul a met asrouki lal pangpang Timote elos sun ma upa su tuku sin kutu met in congregation. Poul el sang kas in sensen nu sel Timote in taran ke met lili nu kemwa su oanu sie alu “nu ke pilesr.” “A tia fwal nu sin sie met kulansap lun Leum tu lan akukuin,” Poul el fwak, “a tu lan kulang nu sin met e nu kemwa, akola in luti, mongfwusesr, in fwokpap aksumwosyelos su sifwanu lainelos.” Ke pal se kut srukye mongfwusesr lasr fwinne kut sun me lain, pal nu kemwa met su tia insese nu sesr elos mokleyuk in sifwil nunku ke ma elos fwak. Aok, Jeova el ku, oanu Poul el simusla, “in sang nu selos auliyuk in etu ma paye.” (2 Timote 2:20, 21, 24, 25) Loang akmwoye meyen Poul el kapsreni kulang a mongfwusesr ke fwokpap.
14 Poul el orekmakin ke moul lal ma el luti nu sin kutu met. Ke pal se el osun nu sin “met sap fulatlanu” ke congregation lun an Korint, el kaifwe nu sin lili: “Inge Nga Poul kaifwe nu sumwos, ke fulpap a fwokpap lun Kraist, Nga su pusisel ye mutomwos ke Nga muta yuromwos, a ke Nga wangin, Nga pulaik nu sumwos.” (2 Korint 10:1; 11:5) Poul el etawi na paye Kraist. Loang akmwoye meyen el oru me siyuk lal nu sin met lili se inge “ke fulpap” lun Kraist. Ke ma inge el fwasr liki oiyen inse fulat, su lungse in sapsap, oanu oiyen leum se. Wangin alollo la kas in kaifwe lal purakak met inse pusisel nu kemwa in congregation. El akfwusesrye ma upa a oakiye misla a inse siefwunnu in congregation. Ya tia pa inge inkanek mwo su kut nu kemwa enenu in oru a etawi? Yokna nu sin met elder nu kemwa elos enenu in etawi orekma lal Kraist a Poul.
15. Efu ku fulpap arulanu yok sripe ke pal in sang kai?
15 Kunukon in kasru sie sin sie tia fwal mukena in orek fwin oasr me sensen ke misla a inse siefwunnu lun congregation. Meet liki oasr ma upa sikyuk, met lili nu kemwa elos enenu kasru. “Met lili, sie met fwin konoiyukyuk in kutena ma koluk, komwos su in ngun, fwa aksumwosye el su ou inge,” met sap Poul el fwak. Fuka in oru inkanek in aksumwos inge? “In ngun lun fwokpap, a sifwanu liyekomwosyung, saap kom ouyepa srifweyuk.” (Galetia 6:1) In srukye “sie ngun lun fwokpap” tia fwusesr pal e nu kemwa, yokna meyen met Kristian nu kemwa, wekunang mokul nu kemwa su oasr kunokon, elos nu kemwa sesumwos. Fwinne ou inge, oiye fwokpap lun met su sang kai pa ku in kasru met su tafongla in mongfwusesr nu ke kutena me aksumwos su eneneyuk.
16, 17. Mea ku in kasre sie met in eis kai el fwinne luman alollo in oru ou inge?
16 In kas Greek, kas se inge su langasyukla “aksumwos” el sramsram ke orekma in aksumwosye sri lun met su koptelik, sie kain in akmwuk in kasru pa inge su arulanu ngal. Sie taktu su aksumwosye sri su koptelik el sramsram mwo ke me lane su tuku ke akmwuk in ono inge. Kas kulang lal me pwarak na paye. Kutu kas su el fwak meet liki el oru akmwuk in ono inge akfwusesrye ngal upa. In oupanu, orekma in aksumwos in ngun ku in arulanu ngal pa. Tusruktu, fwokpap pa ku in kasru met in eis akmwuk inge, a ke ma inge futoto sie sin sie ku in sifwil oakiyuki a kasru met su tafongla in ekulla inkanek lal. Fwinne oasr kas in lain su orek ke mutamweyen kas in kai, tusruktu, fukpap lun met su sang kai ku in kutangla liki kutena alollo ku srunga in eis kai mwomwo ke Ma Simusla.—Soakas 25:15.
17 Ke pal in sang kasru nu sin kutu met in aksumwosye inkanek lalos, pal nu kemwa oasr me sensen la kutu met elos nunku la ma inge tia me kasru, a kas in suk ma tafongla. Oasr ma sie met sim el aketeye ke oiye se inge: “Ke pal se kut aksumwosye kutu met, oasr me sensen nu sesr in akkalemye ou inge ke inkanek pulaik alukela ma fwal, ke ma inge oasr enenu yok ke fwokpap.” In akkapye fulpap su tuku ke fwokpap ku in kasre met Kristian su sang kai in fwasr liki me sensen se inge.
“Nu Sin Met Nu Kemwa”
18, 19. (a) Efu ku luman upa nu sin met Kristian in akkalemye fulpap nu sin met kol lun guferment? (b) Mea ku in kasre met Kristian in akkalemye fulpap nu selos nu kemwa su muta yen fulat, a mea fwokin ma inge?
18 Sie an su oru met puspis in arulanu upa in akkalemye fulpap pa, nu sin met kol lun guferment. Paye, kut etu la kutu sin met fulat ke guferment elos akkalemye orekma silolel a tia nunku ke pulakin lun kutu met. (Ekklisiastis 4:1; 8:9) Tusruktu, lungse lasr nu sin Jeova kasre kut in akilen ku lal su fulat liki nu kemwa a sang akfulat su eneneyuk nu ke guferment. (Rom 13:1, 4; 1 Timote 2:1, 2) Fwinne met inge su muta yen fulat elos srike in kutongye orekma in fwakelik lasr kel Jeova, tusruktu, kut insemwomwo ke kutu inkanek su oasr sukosok lasr in kisekin kas in kaksak lasr.—Hibru 13:15.
19 Kut tia akkalemye kutena orekma in lain ku akukuin. A, kut kaifweung in srukye nunuk sumwos in ma nu kemwa, in pal se na kut tia kunausla ma sap sumwos. Ke inkanek inge, met lili wiesr elos kutangla in oru orekma in luti lalos in an 234 fwin fwalu nu fon. Kut porongo kas in kai lal Poul in “pusisel nu sin leum, nu sin met ku, in akos, a akola nu ke orekma mwo nu kemwa, in tia kaskas koluk ke kutena met, in tia akukuin, in okak, in sramsram ke fwokpap nu kemwa nu sin met nu kemwa.”—Taitus 3:1, 2.
20. Kain in me sang fuka ku in tuku nu selos nu kemwa su akkalemye fulpap?
20 Me insemwomwo puspis fwa sano met nu kemwa su akkalemye fwokpap. “Insemwomwo elos su fwokpap,” Jisus el fwak, “tu fwalu fwa ma lalos.” (Mattu 5:5) Nu sin met akmusrala nu kemwa su ma wiel Kraist, elos fwin srukye na fwokpap elos fwa ku in lalalfongi ke insemwomwo a me sang yok in kol ke Togusrai su akola in kurunganang fwalu. Nu sin “u lulap” ku “sip ngie,” elos fwa tafwela in akkalemye fwokpap a ngetuk nu ke sie kain in moul in Paredais fwin fwalu. (Fwakyuk 7:9; Jon 10:16; Sam 37:11) Sie kain in fwinsrak mwolanu pa inge su sano kut nu kemwa ke pal fwasru! Ke ma inge, lela kut in tia mulkunla kas lal Poul su el sang nu sin met Kristian fwin an Efesus in akismakinyelos: “Ke ma inge, Nga, met prison in Leum, kaifwe nu sumwos tu komwos in fwafwasryesr fwal nu ke pang su komwos tari ka, ke pusisel nu kemwa a fulpap.”—Efesus 4:1, 2.
In Kalweni
• Kain in me insemwomwo fuka ku in tuku ke orekmakinyen fulpap?
• in sou?
• ke orekma lun forfor?
• in congregation?
• Kain in me sang fuka mwoleyukla nu sin met nu kemwa su akkalemye fulpap?
[Picture on page 25]
Fulpap el arulanu yok sripe ke sie loom su kitakatelik ke sripen alu
[Picture on page 25]
Fulpap el akkeye futoto lun sou
[Picture on page 27]
Sang topuk ke fulpap a akfulat
[Picture on page 28]
Sie met su sang kai ke fulpap ku in kasru met tafongla