“Fwin Tia Ke Me Pupulyuk El Tia Kaskas Nu Selos”

“Jisus el fwak in me pupulyuk nu sin un met puspis. A el tia kaskas nu selos fwin tia ke me pupulyuk.”​—MATTU 13:34.

1, 2. (a) Efu ku me pupulyuk mwo tia fwusesr in mulkinyukla? (b) Kain in me pupulyuk fuka Jisus el orekmakin, a me siyuk fuka sikyuk ke me pupulyuk lal? (Srike liye footnote.)

YA kom esamak kas in pupulyuk se ma tu orek, ke me luti se, ke yiu puspis somla? Kain in me pupulyuk mwo nu kemwa tia ku in sa in mulkinyukla. Oas sie met eteyuk ke sramsram el akkalemye la kas in pupulyuk “el fwusesr in ikasla nu sesr ma kut long in yok kalmeye a akfwusesrye pa nu selos su long in pitse ela me sramsram sen in kalem selos.” Meyen pitse el sie me aketeye mwomwo nu ke kas u, a el ku pa in orekmakinyuk nu ke me luti in tia mulkunyukla.

² Wangin sie met luti fwin fwalu etu in orekmakin me pupulyuk mwo oanu Jisus Kraist. Kas in pupulyuk puspis lun Jisus srakna ku in esamyuk a orekmakinyuk ke inkanek fwusesr tokin tausen luo yiu.a Efu ku Jisus el lungse in orekmakin me pupulyuk ke luti lal? A mea paenang me pupulyuk lal arulanu mwo?

Efu Ku Jisus El Orekmakin Kas in Pupulyuk ke Luti Lal

3. (a) In fwal nu ke Mattu 13:34, 35, mea sie sripe paenang Jisus el orekmakin me pupulyuk? (b) Mea akkalemye la Jeova el insese ke kain in luti inge?

³ Baibel el akkalemye ke sripe luo su paenang Jisus el orekmakin kas in pupulyuk. Sripe se meet u pa, in sang akkalemye la kas in palu akpayeyuk. Paenang met sap Mattu el simusla: “Jisus el fwak in me pupulyuk nu sin un met puspis. A el tia kaskas nu selos, fwin tia ke me pupulyuk; tu in akpayeye ma fwak ke met palu su fwakeng: ‘Nga fwa mangelik in me pupulyuk.’ ” (Mattu 13:34, 35) “Met palu” su Mattu el akkalemye inge pa met sim lun Sam 78:2. Met sim lun Sam inge el eis kasru sin ngun mutal lun God in simusla kas palu inge century puspis somla meet liki isusla lun Jisus. Ya tia me insemwomwo in etu etu la ke foko puspis yiu somla, Jeova el akkalemye tari la Mwen nutul el orekmakin kas in pupulyuk ke luti lal? Kalem na paye la Jeova el insemwomwokin kain in inkanek in luti inge!

4. Jisus el aketeye fuka la efu el orekmakin me pupulyuk?

⁴ Sripe se akluo u pa, Jisus sifwanu el akkalemye la el orekmakin kas in pupulyuk in srella met nu kemwa su insielos srunga in porongo. Tokin el aketeye nu sin “met puspis” ke kas in pupulyuk ke met taknelik, met tuma lutlut lal elos siyuk: “Efu kom ku in kaskas nu selos in me pupulyuk?” Jisus el topuk: “Etukot nu sumwos in etu ma lukma lun togusrai in kosrao, a tia etukyung nu selos. Ke ma inge Nga kaskas nu selos in me pupulyuk, tu in liye, elos tia liye, a in long, elos tia long, a elos tia etu, a akpayeyuk nu selos kas in palye lal Isaia, su fwak, ‘Ke long komwos fwa long, a komwos fwa tia etu, a ke liye komwos fwa liye, a fwa tia akilen. Tu insien met inge ekla upa.’ ”​—Mattu 13:2, 10, 11, 13-15; Isaia 6:9, 10.

5. Fuka me pupulyuk lun Jisus el srealik met pusisel su longol liki met inse fulat?

⁵ Jisus el oru fuka tu kas in pupulyuk lal ku in srelik met u? Ke ma sikyuk puspis, met su longol elos enenu in loang akmwoye a tuni me lutlut lal tu elos fwa ku in sroukye mwo kalmen kas lal. Met nu kemwa su inse pusisel elos mokleyuk in siyuk kain in kusensiyuk puspis in sang kasrelos. (Mattu 13:36; Mark 4:34) Ke ma inge, kas in pupulyuk lun Jisus sang me kasru mwomwo ke etauk paye nu selos su lungse in suk; a in pal se na, kas in pupulyuk lal okanla ma paye nu selos nu kemwa su inse fulat. Jisus el sie met luti sakuruk na paye! Inge lela kut in tuni kutu sripe su paenang kas in pupulyuk lal arulanu pengpeng.

Sulela Akmwoye Me Luti

6-8. (a) Mea ma mwomwo su met in century se meet su longol Jisus sonna eis? (b) Me srikasrak fuka akkalemye la Jisus el loang mwo nu ke ma el orekmakin ke me sramsram?

⁶ Ku kom nu wi muta nunku ke pulakin lun met tuma lutlut in century se meet su long na paye me luti lun Jisus? Fwinne yok pal mwomwo lalos in len ingo in long pusren Jisus, tusruktu wangin yurolos pal mwomwo in tuni ma simusla in akismakinyelos ke ma puspis su el fwak. Aok, elos enenu in filiye ke nunuk lalos a insielos kas nu kemwa lun Jisus. Ke sripen el etu in orekmakin kas in pupulyuk, paenang Jisus el ku in oru in fwusesr nu selos in esamye me lutlut lal. Ke inkanek fuka?

⁷ Jisus el etu in sulela mwo me luti lal pal nu kemwa. Fwin oasr sramsram eneneyuk in yok aketeye ku in kalem mwo, el srike in loang akmwoye nu ka a orekmakin ma inge. Paenang el tia pilesru in akkalemye pisen sip ma lula su met kato el likiye tu lan ku in suk sip soko ma tula, el akkalemye pa ke pisen aur lun met orekma ke imae, a el akkalemye pa ke pisen talen ma etukyung nu sin kais sie in orekmakin.​—Mattu 18:12-14; 20:1-16; 25:14-30.

⁸ Ke pana pal in luti lal, Jisus el tia srukak kutena kain in me sramsram su wangin sripe in akkolukye aketeye lal in kalem mwo nu sin met el lutlut nu se ke kais sie me pupulyuk. In fwal nu ke sie me pupulyuk su el orekmakin ke met kulansap su wangin pakoten, wangin aketeye lal la fuka oreye ne oasr lupan sowe moul se ke denarii 60,000,000. Sripe se ma yok in me pupulyuk se inge pa Jisus el lungse in akkalemye la orekmakinyen pakoten nu sin sie sin sie pa eneneyuk emeet. Tia ma yok fuka met kulansap inge el sremla nu ke sowe moul lulap, a ma yok pa, fuka el eis nunuk munas a kain in oiye fuka el akkalemye nu sin met kulansap wiel su sowe moul nu sel ke mani srisrik. (Mattu 18:23-35) Luma se inge oupanu me pupulyuk se ma el oru ke mwen sununte se, ke sripen wangin aketeye lal Jisus nu ka la fuka ne tulik mokul se ma fwusr el kaifwe nu sin papa tumal in sang nu sel me usru lal a efu el aksununtei ke lungse lal sifwanu. Tusruktu, Jisus el akkalemye arulanu kalem pulakin lun papa se a oiye su el akkalemye ke pal se mwen nutul el ekulla nunuk lal a foloko nu yurol nu in loom sel. Kain in oiye nu kemwa su papa se oru arulanu yok sripe ke ma Jisus el lungse in aketeye, la Jeova el sang nunuk ke “inkanek yok.”​—Isaia 55:7; Luk 15:11-32.

9, 10. (a) Ke pal se el orekmakin met ke me pupulyuk lal, mea Jisus el loang yok ka? (b) Mea Jisus el oru in akfwusesrye nu sin met su longol in tia mulkunla me pupulyuk su el orekmakin?

⁹ Jisus el orekmakin pa inkanek lalmetmet ke inkanek lal in akkalemye luman met nu kemwa su el orekmakin in me pupulyuk lal. El tia aketeye ngetnget ku aten met in me pupulyuk lal, a Jisus el sramsram yok ke ma elos oru a ke oiye su elos akkalemye ke ma sikyuk su el sromon. Ou inge, ke el orekmakin me pupulyuk lal ke met Samaria sa, Jisus el tia akkalemye la fuka ngetnget ku aten met Samaria sa, tusruktu el srukak sie inkanek su yok eneneye in orekmakinyuk​—su kalem ke orekmakinyen pakoten a lungse paye lun met Samaria se inge nu sin met Ju se su ma sun ongoiye lulap a oan inkaneku. Jisus el lungse in akkalemye ke me luti se lal inge la kut enenu in luti nu sin met la orekmakinyen lungse nu sin met tulan enenu in orek nu sin kain in met nu kemwa a tia nu sin met su oanu sie tun la, ku met in mutanfwal lasr sifwanu.​—Luk 10:29, 33-37.

¹⁰ Ke sripen Jisus el sulela me sramram su yok sripe mukena paenang me pupulyuk lal nu kemwa arulanu sumwos a takla a tia me akfosye met. Yok me kasru mwo nu sin met nu kemwa su long me luti lal ke century se meet​—a ouyepa nu sin met nu kemwa toko su akola in ridi Gospel su etuku ke ngun lun God—​ma inge kasrelos in tia mulkunla me pupulyuk inge a me lutlut nu kemwa su tuku ka.

Orekmakinyuk ke Moul Penga Na Len

11. Aketeye kutu me srikasrak in me pupulyuk lun Jisus su akkalemye la el liye ke pal se el kapkapek in an Galili.

¹¹ Jisus el pengpeng ke orekmakinyen me pupulyuk fwal nu ke kain in moul lun met puspis. Oasr me pupulyuk puspis lal el oru fwal nu ke ma el liye ke el kapkapek fwin an Galili. Srike nunku, ke oiyen moul lal ke mutamwauk. Anu pal ekasr el muta liye nine kiel el muta orek bred pulol a eisla kutu ipen flao su karkarak tari a orekmakin ma inge oanu me pulol ke kutupa bred? (Mattu 13:33) Pal ekasr el muta tuni ke met patur elos filiye kwa lalos nu in Mwea lun an Galili su arulanu nasnas? (Mattu 13:47) Pal ekasr el muta loang nu sin tulik srisrik ke elos sritel sisken nien kuka lun met? (Mattu 11:16) Saap oasr pal puspis Jisus el srike in muta tuni kutena kain in luma in an sel su fwal el an orekmakin ke me pupulyuk lal​—oanu orekma in taknelik fute, orek kofwo nu ke marut, a ke pal in mesrla lun fwako ke pal fwol.​—Mattu 13:3-8; 25:1-12; Mark 4:26-29.

12, 13. Fuka me pupulyuk lun Jisus ke wit a tau el akkalemye la el etu akmwuk lun an el muta we?

¹² Ke ma inge, tia me lut, in liye kain in oiye pus a kain in mokukui puspis ke me pupulyuk lun Jisus. Paenang, kut fwin lungse in engunkin inkanek in luti mwomwo lal inge, kut enenu in tuni kalmen kas lal nu sin met Ju su longol. Lela kut in liye luo sin me pupulyuk inge.

¹³ Me pupulyuk se meet, ma ke wit a tau, su Jisus el sramsramkin ke sie met su eokiye fute mwo in imae lal tusruktu “sie met lokwalok” el tuku a eokiye pa tau nu in imae lal. Efu ku Jisus el sulela in orekmakin ke me pupulyuk lal kain in orekma koluk inge lun sie met? Esam la, ke pal se el oru me pupulyuk inge elos muta apkurun nu ke Mwea lun an Galili, a orekma yok lun met Galili in an we pa orek imae. Paenang nu sin met imae sie ma koluk yok na paye fwin el koneak la oasr sie met silolel utyuk nu in imae lal a eokiye kutupa tau ku fwokinsak koluk in imae lal? Nu ke akmwuk lun ma sap in pal se oasr eteye mu sikyuk kain in orekma koluk inge. Aok, fwal nu sin Jisus in orekmakin luma inge ke me pupulyuk lal meyen ma inge arulanu kalem nu sin met nu kemwa su longol?​—Mattu 13:1, 2, 24-30.

14. Ke me pupulyuk lun Jisus ke met Samaria sa, efu ku ma el orekmakin ke inkanek su tuku “liki an Jerusalem nu Jeriko el akkalemye ip yok sripe nu ke me sramsram su el lungse in akkalemye?

¹⁴ Me pupulyuk akluo, ma ke met Samaria se. Jisus el mutamwauk ke me pupulyuk lal ke pal se el fwak: “Oasr met oatui liki an Jerusalem nu Jeriko, a el sun met ingunyar, su sarukla nuknuk lal a onel, a fililye akurun in mise, a somla.” (Luk 10:30) Arulanu fwal, ke Jisus el orekmakin inkanek su som “liki Jerusalem nu Jeriko” in sang akkalemye in kalem mwo me sramsram lal. Ke el oru me pupulyuk lal el muta fwin an Judea, su futoto nu Jeruslaem; paenang met ma long me sramsram lal inge elos kalem yok ke inkanek soko ma sramsramkinyuk in me pupulyuk inge. Inkanek soko inge arulanu yok me sensen ka, yok na selos su mukena forfor. Inkanek soko inge arulanu kufkuf, paenang oasr an mwomwo nu sin met silolel elos in oru kutena ma koluk su elos lungse nu sin metu.

15. Efu wangin kutena met ku in fwak la tia koluk ma met tol a met Livai elos oru ke me pupulyuk lun Jisus ke met Samaria sa?

¹⁵ Oasr pa sie ma yok ke me sramsram lun Jisus ke inkanek soko ma “tuku liki an Jerusalem nu Jeriko.” In fwal nu ke me pupulyuk se inge, oasr sie met tol el oatui meet a tok sie met Livai el tuku pa ke inkanek soko inge​—a elos kemwa fwasr alukela a tia sang kasru nu sin met se su sun ongoiye se inge. (Luk 10:31, 32) Met tol elos kulansap ke tempel fwin an Jerusalem, a met Livai elos kasrelos. Pukanten met tol a met Livai elos muta fwin an Jeriko ke pal se elos fwin tia orekma ke tempel, meyen an Jeriko nu Jerusalem oasr na ke mile 14. Paenang wangin me alollo ka la pal nu kemwa elos fwafwasyesr ke inkanek soko inge. Lela in kalem pa la met tol a met Livai inge elos “tuku liki Jerusalem,” su kalem la elos tofwoki tari liki tempel.b Ke sripe inge, wangin kutena me akukuin lun met inge in fwak mu ‘elos tia tui in liye met se inge ke sripen el mise tari, meyen fwin elos kal sie met mise e akkolukye orekma in kulansap lalos in tempel.’ (Livitikus 21:1; Oekyuk 19:11, 16) Ya tia mwo Jisus el an orekmakin me pupulyuk su pengpeng nu sin met su longol?

Tuku ke Ma Orekla

16. Efu ku tia me lut se la Jisus el arulanu kalem ke akmwuk lun ma orekla?

¹⁶ Me pupulyuk puspis lun Jisus akkalemye la el arulanu etu sak puspis, kosro puspis, a ke kutupa ma saye. (Mattu 6:26, 28-30; 16:2, 3) Tuku ya me lalmetmet lal inge? Ke el kapkapek fwin an Galili, kalem la el suk in oasr pal yok lal in liksreni loang nu ke ma nu kemwa su Jeova el orala. Yok liki nu kemwa, Jisus pa “mwonsien ma orekla nu kemwa,” a Jeova el orekmakunal oanu “sie met orekma usrnguk” in orala ma nu kemwa. (Kolosse 1:15, 16; Soakas 8:30, 31) Ya me lut in fwak mu Jisus el arulanu etu ma orekla nu kemwa? Lela kut in liye fuka lalmetmet yok lal inge el orekmakin ke me luti lal.

17, 18. (a) Fuka kas lun Jisus su simusyukla in Jon sapter 10 akkalemye la el etu oiyen sip? (b) Mea met su muteta nu ke an su pangpang Bible lands elos akilen ke akmwuk futoto in maslon met seperd a sip nutulos?

¹⁷ Sie sin me pupulyuk mwomwo inge su Jisus el orekmakin oasr in Jon sapter 10, ke el lumalla futoto lal nu sin met su fwasr tokol oanu met seperd se nu sin sip nutul. Kas lun Jisus akkalemye la el arulanu etu oiyen sip. El aketeye la sip u arulanu fwusesr in kurunginyuk a elos akos met seperd lalos pal nu kemwa. (Jon 10:2-4) Futoto lun met seperd a sip nutulos arulanu akilenyuk mwo sin met su oru muteta lalos nu in an su pangpang Bible lands. Ke century ak19 oasr sie naturalist pangpang H. B. Tristram el akkalemye: “Oasr pal se Nga tuni mokuikui lun sie met seperd nu sin sip nutul ke elos tukeni sritel. El srike el an kaengla; tusruktu sip inge suk a kaifweung in ukwel a raunella. . . . Ke saflaiye, sip nu kemwa inge raunella in orala sie circle, in sritel a srosro raunella.”

¹⁸ Efu ku sip elos lungse in fwasr tokin met seperd lalos? “Meyen elos etu pusral,” Jisus el fwak. (Jon 10:4) Ya paye la sipu etu pusren met seperd lalos? In liye lal, George A. Smith pa inge ma el simusla in buk lal su pangpang The Historical Geography of the Holy Land: “Oasr pal se kut insemwomwo ke mongle lasr infwulwen len sisken sie luf in kof in an Judea, su in pal se inge oasr met seperd tolu ku akosr elos tuku wi un sip nutulos. Un sip inge elos asriamaelik inmaslolos, a ke kut liye kut nunku yok ka la met seperd inge e srealik fuka sip nutulos inge. Tusruktu, tokin sip inge eis kof a sritel tari, met seperd inge som nu ke kais soko infwalfwal, a kais sie met seperd inge elos pangon sip nutulos ke kain in akmwuk in pangpang lalos a sip inge sifwanu etu in som liki un sip inge in fwasr tokin met seperd lalos, a un kosro inge sifwanu fwasrelik fwal nu ke akmwuk in pangpang lalos.” Aok, Jisus el koneak sie me pupulyuk mwo in akkalemye me luti lal. Fwin kut kalem ka a akos me luti lal a fwin kut fwasr tokin kolyuk lal, kut fwa ku in eis fwinsrak nu ke kurunginyuk a lungse paye su oasr yurin “met seperd mwo.”​—Jon 10:11.

El Orekmakin Ma Sikyuk Puspis Su Pengpeng nu Sin Met Su Longol

19. In aksumwosye kutena me luti kikiap, fuka Jisus el orekmakin mwo ongoiye su sikyuk fwin an’u?

¹⁹ Me pupulyuk mwomwo ku in tuku ke experience ku ke me srikasrak puspis su oasr me lutlut su ku in tuku ka. Oasr sie pal, Jisus el orekmakin ma se su tufwanu sikyuk in sang lain lalalfongi sito lun metu su akkalemye la ongoiye sikyuk nu selos nu kemwa su fwal nu ka. El fwak: “Ku met siengoul alkosr ingo, su imwen san Sailoam putatla nu fwelos, a onelosla, ya komwos nunku tu elos orek ma koluk yok liki met e nu kemwa su muta Jerusalem?” (Luk 13:4) Jisus el srukak kas in aksumwos fukoko in lain lalalfongi sito ke pakiyuki tari ma sikyuk nu sin met. Paenang met 18 su mise inge elos tia mise ke sripen ma koluk lalos ku God el tia insemwomwo nu selos. Aok, elos mise ke sripen ma sikyuk ke pulanpal sa a ouyepa ke kutena kain in luma su kut tia etu. (Ekklisiastis 9:11) Ou inge el aksumwosyela kutena kain in luti su tia sumwos ke el orekmakin me pupulyuk su eteyuk nu sin met nu kemwa su longol.

20, 21. (a) Efu ku met Farisi elos selngawi met tuma lutlut lun Jisus? (b) Me luti fuka in Baibel Jisus el orekmakin in sang aksumwosye la Jeova el tia sapkin ma sap su alukela ma fwal ke Sabat? (c) Mea fwa sramsramkinyuk ke me lutlut fwasru?

²⁰ Ke luti lal, Jisus el orekmakin pa kutu me srikasrak su on in Baibel. Kom esam ke pal se met Farisi elos selngawi met tuma lutlut lun Jisus ke sripen elos kunis a kang korn ke len Sabat. Ke ma paye, met tuma lutlut elos tia kunausla Ma Sap lun Moses, a elos kunausla na ma sap upa lun met Farisi su elos sifwanu orala in akkalemye kalmen wangin orekma ke len Sabat. In aketeye la God el tia sapkin in orek kain in akmwuk lun ma sap inge ke len Sabat su met Farisi elos akkalemye, Jisus el orekmakin ma simusla in 1 Samuel 21:3-6. Ke pal se Devid a met lal elos musrinsralla, elos tui ke loom nuknuk in alu a eis bred su me kisekinyuk a elos mongo ka, su ma inge tufwanu ayaola. Pal nu kemwa me mongo lun met tol pa bred mai inge su elos ayaola. Tusruktu, wangin kutena ma sang lainul Devid a met lal ke ma elos oru. Sie ma sakuruk, pa na inge me sramsram in Baibel su aketeye ke bred mai su kisekinyukla a kitela nu sin kutu met su tia met tol in me mongo nelos. Jisus el etu na paye me sramsram su fwal in orekmakin, a wangin alollo la met Ju nu kemwa su longol elos etu me sramsram inge.​—Mattu 12:1-8.

²¹ Aok, paye la Jisus el sie Met Luti Lulap! Kut arulanu lut na paye ke ku lal in akkalemye ma paye ke sie inkanek su sun insien met su longol. Ke ma inge, ke inkanek fuka kut ku in etawel ke pal se kut oru orekma in luti las? Ma inge fwa lutlutkinyuk ke me lutlut toko.

[Footnotes]

Ya Kom Esam?

• Efu ku Jisus el orekmakin me pupulyuk ke me luti lal?

• Mea me akpayeye la met in century se meet ma long me pupulyuk lun Jisus elos kalem ka?

• Fuka lalmetmet lun Jisus ke ma orekla el orekmakin mwo ke me pupulyuk lal?

• Ke inkanek fuka Jisus el orekmakin ma sikyuk su arulanu pengpeng nu sin met su longol?

[Pictures on page 22]

Jisus el luti ke met kulansap se su tia lungse in sang nunuk munas nu ke mise srisrik se su met kulansap wiel orala a ke sie papa su sang nunuk munas nu sin tulik nutul su aksununtai me usru lal

[Picture on page 24]

Ip yok sripe fuka se su Jisus el orekmakin ke me pupulyuk lal ke met Samaria?

[Picture on page 25]

Ya sip elos etu na paye pusren met seperd lalos?