“Lutlut Sik”

“Eis srenenu luk nu fwomwos a lutlut sik, tu Nga fwokpap a inse pusisel, a komwos fwa konoiyuk mongle in ngunomwos.”​—MATTU 11:29.

1. Efu ku in lutlut kel Jisus sie me insemwomwo a me kasru na yok?

JISUS KRAIST el nunku, luti, a oru orekma fwal. Pal lal fwin fwalu futoto, tusruktu el engunkin sie kain in orekma mwo a me insemwomwo, a el engun pal nu kemwa. El esani nu sie met tuma lutlut lal a luti nu selos oiyen alu nu sin God, in lungse metu, a in kutangla fwalu. (Jon 16:33) El nekla insielos ke me fwinsrak a “akkalemye moul a moul ma patpat ke mwosasu.” (2 Timote 1:10) Kom fwin nunku mu kom sie sin met tuma lutlut lal, mea kom nunku ke kalmen sie met tuma lutlut? Kut fwin tuni ma Jisus el fwak ke met tuma lutlut, kut ku in lutlut in akinsemwomwoye moul lasr. Wikin ma inge pa in srukye nunuk lal a orekmakin kutu akmwuk yok.​—Mattu 10:24, 25; Luk 14:26, 27; Jon 8:31, 32; 13:35; 15:8.

2, 3. (a) Mea kalmen met tuma lutlut lun Jisus? (b) Efu ku arulanu yok sripe in siyuk sesr sifwanu, ‘Nga met tuma lutlut lun su?’

² Ke Ma Simusla lun Greek, kas se inge su langasyukla “met tuma lutlut” pal nu kemwa ku in kalmekin, sie met su filiye nunuk lal ke ma se, ku sie su lutlut. Oasr kas su futoto nu ke kas orekmakinyuk ke koanon me lutlut lasr in, Mattu 11:29: “Eis srenenu luk nu fwomwos a lutlut sik, tu Nga fwokpap a inse pusisel, a komwos fwa konoiyuk mongle in ngunumwos.” Aok, sie met tuma lutlut, el sie su lutlut. Pal nu kemwa Gospel el orekmakin kas se inge “met tuma lutlut” nu sin met nu kemwa su futoto a fwasr tokin Jisus, su welul fwafwasyesr ke el luti a nu selos nu kemwa su el luti. Kutu met elos eis me luti lun Jisus, fwinne kutupal elos oru ou inge in lukma. (Luk 6:17; Jon 19:38) Met sim lun gospel elos sramsram pa ke “met tuma lutlut lal Jon [baptais] a met tuma lutlut lun met Farisi.” (Mark 2:18) Ke sripen Jisus el sang kas in sensen nu sin met tuma lutlut lal in “sismouk . . . ke me luti lun Farisi,” kut ku in siyuk sesr sifwanu, ‘Nga met tuma lutlut lun su?’​—Mattu 16:12.

³ Kut fwin met tuma lutlut lun Jisus, kut fwin eis me lutlut lal, na met puspis elos fwa eis mongle in ngun kut fwin muta inmaslolos. Elos enenu in akilen la kut fwokpap a inse pusisel. Fwin oasr kunokon yok lasr ke nien orekma, ku kut fwin sie papa ku nine, ku fwin oasr kunokon lasr in liaung congregation lun met Kristian, ya met nu kemwa su muta ye koko lasr elos pulakin la oiye su kut akkalemye nu selos oanu oiye su Jisus el akkalemye nu sin met nu kemwa su muta ye koko lal?

Oiye Fuka Jisus El Akkalemye Nu Sin Met Lal

4, 5. (a) Efu tia upa in etu oiye su Jisus el akkalemye ke ma upa su oasr yurin met? (b) Kain in experience fuka Jisus el akkalemye ke pal se el wi mongo in loom sin sie met Farisi?

⁴ Kut enenu in etu ke oiye su Jisus el akkalemye nu sin metu, yokna nu selos nu kemwa su sun ma upa yok. Tia upa in lutlut ke ma inge; koanon Baibel pa oasr report puspis ke oiye su Jisus el akkalemye nu sin kutu met, kutu selos arulanu keok. Lela kut in tuni ke inkanek lun met kol lun alu, yokna met Farisi, ke oiye su elos akkalemye nu sin met su oasr kain in ma upa yuro. Ke ma su tia oanu sie ke inkanek lalos arulanu purakak nunuk lasr.

⁵ In yiu 31 C.E., ke pal se Jisus el oru orekma lun forfor lal in an Galili, “sie met Farisi el kena tu lan [Jisus] mongo yurol.” Jisus el tia alollo in eis me solsol se inge. “A el ilyuk nu in loom sin met Farisi sa, a fungyung in mongo. A liye, sie mutan su muta in siti sa, sie mutan koluk, a ke el etu tu el fungyung in mongo in loom sin met Farisi sa, el wise sufwa alabaster, nien me akmwusra, a tu sisken niel, a tung, a el mutamwuak in aksroksrokye niel ke sroninmutal, a ela ke aunsifwel, a el ngok niel, a moswela ke me akmwusra.”​—Luk 7:36-38.

6. Efu mutan se inge su “mutan koluk” se el ku in som nu ke loom sin met Farisi?

⁶ Ya kom nunku ke ma inge? Oasr sie me orekma lun reference el fwak: “Mutan se inge (v.37) el eis pal mwo ke fasin lun met in sapkin met enenu in tuku nu ke kofwo in eis kutu ma lula ke mongo.” Pa inge aketeye ke oiyen sie met el fwin ku in ilyuk fwinne wangin me solsol nu sel. Saap oasr kutupa met su lungse in eis mongo ke saflaiyen kofwo. Tusruktu, ma mutan se inge el oru siena liki. El tia muta na siske, sano mongo in tari. El sie mutan su eteyuk ke orekma koluk lal, meyen el “sie mutan koluk,” paenang Jisus el fwak la el etu “ma koluk lal, su pus.”​—Luk 7:47.

7, 8. (a) Oiye fuka kut akkalemye ke luma inge su akkalemyeyuk in Luk 7:36-38? (b) Oiye fuka Saimon el akkalemye?

⁷ Ke sie me pupulyuk, nunku ke moul lom in oanu ke kom muta in pal meeta a kom pa Jisus. Fuka oiye su kom akkalemye? Ya kom pulakin fosrnga ke pal se mutan se inge el osun nu sum? Mea ma sikyuk inge oru nu sum? (Luk 7:45) Ya kom lut na paye, ku sangeng?

⁸ Kom fwin sie selos su tuku muteta, ya kom nunku oanu ma Saimon sie sin met Farisi el nunku? “A ke met Farisi se su suloimu [Jisus], liye, el kaskas insiel: ‘Met se inge, el fwin sie met palu, el na akilen su mutan se inge su kalilye, a oiyel, tu el sie mutan koluk.’ ” (Luk 7:39) Tia na oanu sie, meyen Jisus el sie met su orekmakin yok pakoten. El akilen luman moul lun mutan se inge a keok lal. Wangin aketeye ka la fuka tafongla lal nu ke moul fokfok. El fwin mutan koluk na paye se, lukun kalem la, mokul nu kemwa in an sel, su met Ju, elos tiana kasrel.

9. Oiye fuka Jisus el akkalemye, a mea ma inge su ku in sikyuk?

⁹ Tusruktu, Jisus el lungse in kasrel. El fwak nu sel: “Ma koluk lom nunuk munas nu sum.” A el tafwela: “Lalalfongi lom molikomla; som in misla.” (Luk 7:48-50) Pa inge saflaiyen me sramsram. Saap kutu selos torkaskas a fwak la arulanu fusrasrla Jisus el oru nu sel. Aok, el akinsemwomwoyel ke pal se el supwella. Ya kom nunku mu el e sifwilpa folokla nu ke moul fokfok lal? Fwinne kut tia ku in fwak na paye la el ou inge, tusruktu, srike loang akmwoye nu ke ma Luk el aketeye tok. El akkalemye la Jisus el fwasfwasyesr in “siti lulap a siti srisrik, luti a fwakak mwosasu lun togusrai.” Luk el reporti pa la “kutu mutan” elos welul Jisus a met tuma lutlut lal, “[mutan puspis pa] su orekma nu selos ke me kasrup lalos.” Aok, tia ku in nunkeyuk mu mutan se inge su auliyuk a akkalemye insemwomwo lal el welultal, ke el mutamwauk in moulkin moul nasnas su akinsemwomwoye God, wikin ella nasnas, a in eis sie nien sun sasu, a sie lungse paye nu sin God.​—Luk 8:1-3.

Ma Su Tia Oanu Sie Inmaslon Jisus a Met Farisis

10. Efu arulanu yok sripe in tuni me sramsram kel Jisus a mutan se in loom sel Saimon?

¹⁰ Mea kut ku in lotela ke me sramsram mwomwo inge? Ma inge ku in akkeye engun lasr, paye? Srike nunku kom fwin muta in loom sel Saimon. Mea kom pulakin? Ya kom pula oanu ma Jisus el oru meet, ku kom pula oanu ma met Farisi elos oru paing lalos. Jisus el Mwen nutin God, ke ma inge kut tia ku in pulakin a oru oanu ma el pula a orala in pal meeta. Nu ke inkanek saye, saap kut tia ku in nunku ke la ma kut nunku oanu ke ma Saimon el oru meet, ke el sie met Farisi. Aok, oasr kutu met su lungse in oanu met Farisi.

11. Efu kut tia lungse in oanu met Farisi?

¹¹ Oasr sie me lutlut ke Baibel a ke me sramsram lun fwalu, kut ku in akpayeye ka la met Farisi elos nunku yok ke moul lalos sifwanu oanu sie met kol mwomwo lun metu. Elos tia fwalkin ma Ma Sap lun God mu kalem a fwusesr in orekmakinyuk. Fwin oasr kutena ma sikyuk tu tia kalem nu selos ke Ma Sap inge, na elos silaklak pa in suk in orala ma sap saye in weang Ma Sap inge in wanginla orekmakinya ku in fulela ella lun sie met in oru sulela. Met kol lun alu inge srike in orala ma sap lalos sifwanu in sang kol metu nu ke oiye nu kemwa su elos akkalemye ke ma sikyuk nu kemwa, fwinne ke ma srisrik puspis.a

12. Kain in oiye fuka ke moul lalos sifwanu met Farisi elos nunku?

¹² Sie met Ju su lutlut ke me sramsram lun fwalu ke century se meet pangpang Josephus el akkalemye la met Farisi nu kemwa elos nunku elos sifwanu oanu sie met kulang, inse pusisel, tia solosol met, a sumwos na paye ke kunokon lalos. Wangin alolo la kutu selos apkurun in orala oanu ma inge. Saap kom esamulak Nikodimus. (Jon 3:1, 2; 7:50, 51) Tok, kutu selos ekla nu ke inkanek lun met Kristian. (Orekma 15:5) Met sap Poul el simusla ke kutu met Ju, su oanu met Farisi: “Elos moniyuk nu sin God; a tia fwal nu ke etauk.” (Rom 10:2) Tusruktu, Gospel nu kemwa akkalemyelos fwal nu ke ma met srisrik elos liye nu kalos​—inse fulat, fulang, lungse in orek sumwos, lungse in suk ma tafongla lun kutu met, lungse in oru nununku, a lungse in pilesru kutu met.

Nunuk Lun Jisus

13. Mea Jisus el fwak in pal meeta ke met Farisi?

¹³ Jisus el selngawi met sim a met Farisi a akkalemye la elos met sumat in orek luma. “Elos kapriye me utuk toasr a upa in utuk, a filiye ma inge fwin pisen met, a elos sifwanu fwa tia mokle ma inge in kufinpaulos.” Aok, me utuk inge arulanu toasr, a srenenu su elos sang sin metu arulanu upa. Jisus el pangon met sim a met Farisi “met lalfon.” Sie met lalfon el me srungeyuk nu sin metu. Jisus el pangon pa met sim a Farisi “met kol kun” a akkalemye la elos “tia oru ma yok in Ma Sap, nununku sumwos, a pakoten, a oaru.” Su lungse in nunku kel Jisus mu el nunkel oanu met Farisi?​—Mattu 23:1-4, 16, 17, 23.

14, 15. (a) Oiye su Jisus el akkalemye nu sel Mattu Livai akkalemye mea ke inkanek puspis lun met Farisi? (b) Kain in me lutlut saok fuka kut ku in lotela ke me sramsram inge?

¹⁴ Apkurun met nu kemwa su ridi Gospel elos ku in liye ke oiye koluk lun met Farisi. Tokin Jisus el solal Mattu Livai, su sie met takma, in ekla met tuma lutlut lal, Livai el orala sie kofwo lulap nu sel. Me sramsram inge akkalemye: “A met Farisi a met sim elos torkaskas lain met tuma lutlut, a fwak: ‘Efu komwos ku mongo a nim yurin met roso a met koluk?’ A Jisus el topuk a fwak nu selos: ‘. . . Nga tia tuku in pangon met sumwosmwos a met koluk nu ke auliyuk.’ ”​—Luk 5:27-32.

¹⁵ Livai el sifwanu akilen kas lun Jisus in pal sa: “A komwos som a lutlut ke lungasyen ma se inge, ‘Nga lungse pakoten, a tia me kise.’ ” (Mattu 9:13) Fwinne met Farisi elos fwak la elos lalalfongi ke ma simusla nu kemwa lun met palu lun an Hibru, tusruktu elos tia akilen kas inge su inge su simusyukla in Hosia 6:6. Elos fwin tafongla, elos arulanu liyeang in tia kunausla kutena ma sap lalos ke fasin. Kais sie sesr ku in siyuk sesr sifwanu, ‘Ya Nga sie met su eteyuk oanu sie met su kaifweung na in akos ma sap, fwinne ma akmwuki sin met? Ku kutu metu ete yu oanu sie met pakoten a kulang?’

16. Mea inkanek lun met Farisi, a fuka kut ku in taran in tia oanu elos?

¹⁶ Suk, suk, suk. Pa inge inkanek lun met Farisi. Met Farisi elos suk ma tafongla nu kemwa​—fwin ma paye ku ma na elos nunku. Elos oru met nu kemwa in sensen pal nu kemwa a in akismakinyelos ke ma tafongla lalos. Met Farisi elos akfulatyelos sifwanu ke pal se elos siyuk sie tafwu siengoul in arung a anis a kumin. Elos akkalemye moniyuk lalos ke nuknuk lalos sifwanu a elos srike in kol mutanfwalu. Paye, fwin oiye su kut akkalemye fwal nu ke me srikasrak lun Jisus, kut enenu in fwasr liki oiye su pal nu kemwa lungse in suk a akyokye ma tafongla lun kutu met.

Fuka Jisus El Aksumwosye Ma Upa?

17-19. (a) Aketeye fuka Jisus el akkalemye sie luma su ma upa yok ku in sikyuk. (b) Mea ma inge su orala ma sikyuk inge in tia mwo a me asor? (c) Kom fwin muta meet ke pal se mutan se inge el osun nu sel Jisus, oiye fuka kom akkalemye?

¹⁷ Inkanek lun Jisus in aksumwosye ma upa siena liki inkanek lun met Farisi. Loang akmwoye la Jisus el aksumwosye fuka sie luma su arulanu upa. Ma inge el sramsramkin ke sie mutan su musen sra yiu siengoul luo. Kom ku in rid me sramsram inge in Luk 8:42-48.

¹⁸ Me sramsram lal Mark aketeye la mutan se inge el “sangeng a rarrar.” (Mark 5:33) Efu? Meyen el etu la el kunausla Ma Sap lun God. Fwal nu ke Livitikus 15:25-28, sie mutan fwin sra kel fwasr ke len puspis su tia fwal nu ke pal in mas mutan lal, ku fwin sra kel fwasr tia tui tokin pal in mas mutan lal, wekunang siepa wik. Ma nu kemwa el kal a met nu kemwa su el kalye elos akfokfokyeyuk. Paenang in sonol Jisus, mutan se inge el enenu in fwasr sensen kunul liki met puspis. Ke pal se kut liye me sramsram inge ke tokin 2,000 yiu somla, insiesr pulakin pakomuta ke sripen ma upa su sikyuk nu sel.

¹⁹ Kom fwin moul in len lal, oiye fuka kom ku in akkalemye ke ma sikyuk inge? Mea kom akola in fwak? Loang akmwoye, meyen Jisus el akkalemye nu sin mutan inge inkanek lun kulang, lungse, a oiye mwo, el tia fwak kutena ma koluk su el orala.​—Mark 5:34.

20. Fwin Livitikus 15:25-27 el sie ma enenu in len inge, kain in ma upa fuka kut enenu in sun?

²⁰ Ya oasr ma kut ku in lotela ke me sramsram inge? Ke sie me pupulyuk, lela kut in fwak la kom sie met elder ke congretaion lun met Kristian in len inge. A lela kut in fwak la Livitikus 15:25-27 el sie ma sap lun met Kristian ke len inge a mutan se inge el kunausla ma sap, el arulanu sangeng a rarrar. Oiye fuka kom ku in akkalemye nu sel? Ya kom akola in akmwekinyel ye mutun met nu kemwa ke kom kael? “Aok,” fwal kom in fwak, “lela Nga in tia oru ou inge! Ke Nga fwasr tokin me srikasrak lun Jisus, Nga fwa kaifweung in akkalemye kulang, lungse, nunuk yok nu sin kutu met, a oiye mwo.” Arulanu mwo! Tusruktu, ma yoku pa in oru ou inge, in etawi me srikasrak lun Jisus.

21. Mea Jisus el luti nu sin met ke Ma Sap?

²¹ Ke inkanek paye, Jisus el sang mongle nu sin met puspis, elos akpwaryeyuk a akkeyeyuk. In an nu kemwa su Ma Sap lun God oasr we arulanu kalem, kut enenu in akos. Tusruktu, fwin Ma Sap lun God orekmakinyuk in me na luma lun met, na met se el enenu in oru sulela lal fwal nu ke ma lungse lal sifwanu su ku in akkalemye lungse lal nu sin God. Ma sap el sang nu selos sukosok in oru sulela. (Mark 2:27, 28) God el lungse met kulansap lal, el orekma pal nu kemwa ke me insemwomwo lalos, a el insemwomwo in akkalemye pakoten elos fwin tafongla. Jisus el akkalemye oiye inge.​—Jon 14:9.

Fwokin Orekma in Luti Lun Jisus

22. Lutlut kel Jisus kasre met tuma lutlut lal in srukye kain in oiye fuka?

²² Elos nu kemwa su porongo Jisus a ekla met tuma lutlut lal elos engunkin ma paye lun kas lal inge: “Tu srenenu luk fwusesr, a me utuk luk mulalla.” (Mattu 11:30) Elos tia pulakin toasr ke kutena pal, elos tia aksangengyeyuk, ku eis kai ye mutun met puspis in akmwekinyelos. Elos sokosok, insemwomwo, a lalalfongi ke futoto lalos nu sin God a nu sin sie sin sie. (Mattu 7:1-5; Luk 9:49, 50) Nu Sel elos lotela la sie met kol in ngun enenu in sang mongle nu sin kutu met, a akkalemye inse pusisel.​—1 Korint 16:17, 18; Filippai 2:3.

23. Ke pal se elos muta yurol Jisus ma inge luti met tuma lutlut lal ke me lutlut fuka a kasrelos in nunku mea?

²³ Sayen ma inge, met puspis elos arulanu engun ke ma saok su tuku ke akesrui lun met nu sin Kraist a in moulkin moul fwal nu ke oiye su el akkalemye. El fwak nu sin met tuma lutlut lal: “Oanu Papa el lungsel Nga, Nga ouyepa lungsik komwos, komwos in mutana in lungse luk. Komwos fwin liaung ma sap luk, komwos fwa mutanu in lungse luk, aok oanu Nga liaung ma sap lun Papa tumuk, a mutanu in lungse lal.” (Jon 15:9, 10) Elos fwin lungse in eis kutangla oanu met kulansap a met orekma lun God, elos enenu in moniyuk in orekmakin ma elos lotela kel Jisus, ke orekma in fwakak a luti nu sin met nu kemwa ke peng mwo sakuruk lun God, a ke orekma lalos nu sin sou a kamwuk lalos. Ke kut liye la un met lili elos kapkapek in congregation puspis, elos enenu pal nu kemwa in esam la inkanek lun Jisus pa inkanek sumwos. Ma el luti pa paye, a kain in moul su elos liye sel pa moul paye su elos enenu in etawi.​—Jon 14:6; Efesus 4:20, 21.

24. Mea ma puspis ke me srikasrak lal Jisus kut enenu in orekmakin?

²⁴ Ke kom tuni tari kutu me lutlut su kut sramsramkin tari, ya kom liye tari an su kom enenu in aksumwosye? Ya kom insese ka la Jisus el nunku, luti, a orekma sumwos pal nu kemwa? Na, kom enenu in insemwomwo. Kas in akkeye lal nu sesr pa: “Komwos fwin etu ma inge, komwos insemwomwo komwos fwin oru ma inge.”​—Jon 13:17.

[Footnotes]

Fuka Kom Topuk?

• Mea kalme nu sum sie met tuma lutlut lal Jisus?

• Oiye fuka Jisus el akkalemye nu sin met?

• Mea kut ku in lotela ke inkanek in luti lal Jisus?

• Mea ma tia oanu sie inmaslon met Farisi a Jisus?

[Pictures on page 30, 31]

Yok na paye ma tia oanu inmaslon oiye lal Jisus a ke oiye lun met Farisi nu sin met!