Watchtower ONLINE LIBRARY
Watchtower
ONLINE LIBRARY
Kosraean
  • BIBLE
  • MWE RIT NUHKEWA
  • TOENI NUHKEWA
  • w01 4/1 sra 16-21
  • Ridi Baibel—Sang Ma Lane A Me Insemwomwo

Wacngihn video ma oasr ke selection se inge.

Sislah kuluk, oasr error in loading video se.

  • Ridi Baibel—Sang Ma Lane A Me Insemwomwo
  • Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2001
  • Sifac Srihsrihk
  • Mwe Lutlut Ma Oacna Sie
  • Ridi Baibel Eneneyuk nu Sin Met Liaung
  • Ma Enenu Nu Sin Met Fwusr a Met Matu
  • Ridi Baibel​—Sie Ma Yok Emeet
  • Mea Oiye Lom in Ridi Baibel Akkalemye?
  • Fuka in Rid Baibel
  • Oru Ridi Baibel Lom in Sie Me Insemwomwo
  • Kom Kuh In Eis Ma Wo Emeet Ke Kom Rit Bible Fuhkah
    Engankihn Moul Ma Pahtpaht!​—Liye Ma Bible Uh Fahk
  • Molela Pal Ke Rid A Lutlut
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2001
Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2001
w01 4/1 sra 16-21

Ridi Baibel—Sang Ma Lane A Me Insemwomwo

“Kom fwa . . . rid ma inge len a fong.”​—JOSHUA 1:8, New World Translation.

1. Mea kutu ma lane su tuku ke ridi me rid puspis a yokna ridi Baibel?

IN ridi me rid saok sie orekma su arulanu yok sripe. French political philosopher Montesquieu el simusla: “Nu sik sifwanu, pal nu kemwa lutlut pa sie me kasru yok in lain ma upa lun moul. Wangin kutena ma upa su tuku nu sik su tia ku in eisla ke inkanek in ridi luk ke lusen aur se.” Ke sie inkanek yok emeet, ma inge arulanu paye ke ridi Baibel. Met sim lun Sam el fwak: “Ma sap lun Jeova sumwosna, me aksasuye ngun. Kas in luti lun Jeova payenu, me aklalmetmetye met nukin. Ma lo lun Jeova sumwos, me akengunye inse.”​—Sam 19:7, 8.

2. Efu Jeova el kurunganang Baibel ke lusen yiu puspis, a mea el siyuk sin met in oru nu ka?

2 Meyen el pa author lun Baibel, paenang Jeova God el kurunganang ma inge ye me lain lun met lokwalok lal ke alu a ke ma saye ke lusen yiu puspis. Pa inge ma lungse lal “tu met e nu kemwa in moliyukla, a tuku in etu ma paye,” paenang el oru met nu kemwa in sukosok in eis Kas lal. (1 Timothy 2:4) Eteyuk tari la apkurun nu ke percent 80 sin met su muta fwin fwalu kom ku in sramsram nu selos kom fwin orekmakin kas 100. Baibel el oasr ingenu ke kas 370, a ipen Ma Simusla ku in liyeyuk ke kas 1,860. Jeova el lungse met lal in ridi Kas lal. El akinsemwomwoye met lal su loang nu ke Kas lal, aok elos nu kemwa su rid ma inge ke len nu kemwa.​—Sam 1:1, 2.

Ridi Baibel Eneneyuk nu Sin Met Liaung

3, 4. Mea Jeova el siyuk sin togusra nu kemwa luin Israel in oru, a mea sripe puspis paenang ma el siyuk inge fwal pa nu sin met Kristian elder ke len inge?

3 Ke el sramsram ke pal in oasr sie togusra lun mutanfwal Israel, Jeova el fwak: “A a fwa te oru, ke el muta fwin tron lun togusrai lal, el a fwa simusla nu sel sie me etawi lun ma lo se inge in sie buk, liki ma on yurin met tol met Livai. A a fwa on yurol, a el fwa rid ka in len nu kemwa in moul lal, tu el fwa ku in lutlut in sangeng sin Jeova God lal, in liaung kas nu kemwa in ma lo se inge a ma sap inge, in oru; tu insiel in tia fulatak nu fwin met lel, a tu el in tia kufla liki ma sap, nu leyut ku nu lese.”​—Duteronomi 17:18-20.

4 Loang akmwoye nu ke sripe puspis efu Jeova el siyuk sin met nu kemwa su ekla togusra lun Israel in ridi buk mutal len nu kemwa: (1) “tu el fwa ku in lutlut in sangeng sin Jeova God lal, in liaung kas nu kemwa in ma lo se inge, in oru”; (2) “tu insiel in tia fulatak nu fwin met lel”; (3) “tu el in tia kufla liki ma sap, nu leyut ku nu lese.” Ya tia fwal nu sin met kol Kristian ke pal inge in sangeng sin Jeova, in akos ma sap lal, in tia insefulat nu fwin met lel, a in tia kufla liki ma sap lun Jeova? Ridi Baibel ke len nu kemwa arulanu yok sripe nu paye selos oanu togusra lun Israel elos oru in pal meeta.

5. Mea Governing Body el tufwanu simusla nu sin met nu kemwa su wi ke Branch Committee ke ridi Baibel, a efu arulanu mwo nu sin met Kristian elder nu kemwa in akos kas in kaifwe inge?

5 Met Kristian elder ke len inge arulanu kafofo schedule lalos, paenang in ridi Baibel len nu kemwa tia fwusesr. Ke sie me pupulyuk, met nu kemwa su wi ke Governing Body of Jehovah’s Witnesses a met nu kemwa su wi ke Branch Committee fwin fwalu nu fon elos arulanu kafofo. Tusruktu, sie leta sasu lun Governing Body nu sin met nu kemwa su wi ke Branch Committee akkalemye le elos enenu in ridi Baibel len nu kemwa a in oru sie schedule mwo ke lutlut lalos. Ke ma inge, leta se inge fwak la, lungse lasr nu sin Jeova a nu ke ma paye fwa yokyokelik, a ma inge ku in “kasre kut in srukye lalalfongi, engun, a kaifweung nu ke safla mwolanu.” Met elder nu kemwa lun congregation lun Met Lo lun Jeova elos pulakin pa ou inge. Ridi Baibel len nu kemwa fwa kasre “orekma lalos in kapkapek.” (Josua 1:7, 8) Yokna nu selos nu kemwa, yokna, ridi Baibel arulanu “oasr sripe in luti, in kai, in aksumwosye, a aketeye ma sumwosmwos nu sin met.”​—2 Timote 3:16, Revised Standard Version.

Ma Enenu Nu Sin Met Fwusr a Met Matu

6. Efu Josua el ridi ke pusra lulap kas nu kemwa ke ma sap lun Jeova ye mutun sruf nu kemwa lun Israel a met saye su tukeni nu sie?

6 In pal meeta, kais sie met elos tia ku in rid Ma Simusla fwal nu ke lungse lalos, ke ma inge akmwuk in ridi Baibel ku in orek mukena ye mutun met nu kemwa su tukeni nu sie. Tokin Jeova God el sang kutangla lal ke siti lun Ai, Josua el oru sruf nu kemwa lun Israel in tukeni nu sie ye mutun Eol Ebal a Eol Gerizim. Na, me sramsram se inge aketeye nu sesr: “A tok el rid kas in ma sap nu kemwa, me insemwomwo a me selnga, fwal nu ke ma nu kemwa su simla in buk in ma sap. Wangin sie kas sin kas nu kemwa su Moses el sapkin, Josua el tia rid ye mutun un met Israel nu kemwa, a mutan, a tulik srisrik, a metsa su muta inmaslolos.” (Josua 8:34, 35) Met fwusr a met matu, met Israel a metsa su muta inmaslolos, elos enenu in filiye ke insielos a nunuk lalos kain in oiye fuka ku in wise me insemwomwo lun Jeova a kain in oiye fuka tia ku in akinsemwomwoyel. Ridi Baibel ke len nu kemwa ku in kasre kut na paye ke oiye se inge.

7, 8. (a) Su ke pal inge oanu “metsa,” a efu elos enenu in rid Baibel len nu kemwa? (b) Ke inkanek fuka “tulik srisrik” nu kemwa inmaslon met lun Jeova elos fwasr tokin me srikaksrak lal Jisus?

7 Ke len inge, million puspis lun met kulansap lun Jeova elos oanu “metsa” in pal meeta kut fwin sramsram ke ma lun ngun. In pal meeta, elos moul moul fwal nu ke mokuikui lun fwalu, tusruktu, elos ekulla oiyen moul lalos. (Efesus 4:22-24; Kolosse 3:7, 8) Elos enenu pal nu kemwa in akismakinyelos sifwanu ke akmwuk lun Jeova ke ma mwo a ma koluk. (Emos 5:14, 15) Ridi Baibel len nu kemwa kasrelos na paye in oru ou inge.​—Hibru 4:12; Jemes 1:25.

8 Oasr pa “tulik srisrik” puspis inmaslon met lun God su lutiyuk sin papa a nine kielos ke akmwuk lun Jeova, tusruktu elos enenu in sifwanu lalalfongi ke sumwos lun ma lungse lal. (Rom 12:1, 2) Fuka elos ku in oru ou inge? In an Israel, sapkinyuk nu sin met tol a met matu: “Kom fwa rid ma lo se inge ye mutun met Israel nu kemwa tu elos in long. Suloini metu nu sie, mokul a mutan, a tulik srisrik, a metsa su muta in kalkal lom, tu elos fwa ku in long, a tu elos fwa ku in lutlut, a sangeng sin Jeova God lomwos, a liaung in oru kas nu kemwa in ma lo se inge. A tu tulik nutulos, su tia etu ka, fwa ku in long, a lutlut in sangeng sin Jeova God lomwos.” (Duteronomi 31:11-13) Ke el muta ye Ma Sap, Jisus ke el yiu 12 matwe, el akkalemye lungse yok ke ma sap lun Papa tumal. (Luk 2:41-49) Tok, fasin lal pa in porongo a akesrui in ridi Ma Simusla ke imwen lolngok. (Luk 4:16; Orekma 15:21) Met fwusr nu kemwa misinge akkeyeyuk in fwasr tokin me srikasrak lal Jisus ke ridi Kas lun God len nu kemwa a in akesrui in wi ke meeting pal nu kemwa, pa inge an se su oasr pal in lutlut a ridi ke Ma Simusla.

Ridi Baibel​—Sie Ma Yok Emeet

9. (a) Efu kut enenu in sulela ma kut rid? (b) Mea sie editor su oakiye sie magasin el akkalemye ke me rid su tuku ke Baibel?

9 Togusra lalmetmet Solomon el simusla: “Kom in lutlut: Wangin saflaiyen orek buk puspis, a lutlut pukanten me aktotoye ikwe.” (Ekklisiastis 12:12) Sie met el ku in ouyepa fwak la in rid buk puspis misinge tia me aktotoye ikwe mukena, a me sensen pa nu ke nunuk. Ke ma inge, arulanu yok sripe in sulela ma kom e ridi. In toeni nu ke rid a lutlut lasr ke me rid nu kemwa su tuku ke Baibel, kut enenu pa in ridi Baibel mukena. Met editor se met su oakiye magasin inge el simusla nu sin met rid lal: “Lela kom in tia mulkunla la Baibel pa Standard lasr a saap fwinne kasru lasr nu sin kutu met tuku sin God, tusruktu ‘kasru’ inge tia me ayaol nu ke Baibel.”a Ke ma inge, fwinne kut tia mulkunla me rid nu kemwa su tuku ke Baibel, kut enenu in rid na paye Baibel.

10. Fuka “met kulansap oaru a lalmetmet” elos akkalemye ma saok su tuku ke rid Baibel?

10 Meyen elos nunku ke ma enenu inge, paenang ke lusen yiu puspis “met kulansap oaru a lalmetmet” elos orala schedule ke ridi Baibel oanu ipen program lun Theocratic Ministry ke kais sie congregation. (Mattu 24:45) Program ke ridi Baibel ke pal inge ku in aksafyela Baibel nu fon apkurun nu ke lusen yiu itkosr. Schedule inge yok sripe nu sin met nu kemwa yokna nu sin met sasu su sonna srike in rid Baibel nu fon. Elos nu kemwa su wi ke Watchtower Bible School of Gilead lun missionary a Ministerial Training School wekunang met sasu nu kemwa su wi ke sou lun Bethel siyukyuk selos in ridi Baibel nu fon ke lusen yiu se. Kutena schedule su kom oru, met se met se, ku oanu sie sou, su oru ou inge ku in kalmekin la ridi lalos ke Baibel pa yok emeet.

Mea Oiye Lom in Ridi Baibel Akkalemye?

11. Fuka a efu kut enenu in mongo ke kas lun Jeova len nu kemwa?

11 Kom fwin pulakin mu upa nu sum in srukye schedule lom in ridi Baibel, saap arulanu mwo in siyuk sum sifwanu: ‘Mea rid a liyeak TV el ku in oru nu ke ku luk in ridi Kas lun Jeova? Esam mea Moses el simusla meet​—a Jisus el kalweni tok—​la “metu fwa tia moul ke bred mukena, a ke kas nu kemwa su tuku liki oalin God.” (Mattu 4:4; Duteronomi 8:3) Kut fwin enenu in mongo bred ku ma saye ke len nu kemwa ke lusen moul lasr in akkeye manosr, kut enenu pa in srukye nunuk lun Jeova len nu kemwa in srukye ku lasr in ngun. Kut ku in etu nunuk lun God len nu kemwa ke pal se kut ridi Ma Simusla.

12, 13. (a) Fuka met sap Piter el sang me pupulyuk ke lungse su enenu in oasr yurosr ke Kas lun God? (b) Fuka Poul el orekmakin me pupulyuk ke titi ke sie inkanek su tia oanu inkanek lal Piter?

12 Kut fwin engunkin Baibel, “tia oanu kas lun met, a oanu payem kas lun God,” na kut e fwa arulanu futoto nu ka oanu awowo su lungse titi lun nine kiel. (1 Tessalonika 2:13) Met sap Piter el orekmakin me pupulyuk inge, el simusla: “A oanu tulik tufwa isusla, komwos in lungse titi lun ngun su tia oasr kutasrik ka, tu komwos in kapek ka nu ke molela. Komwos fwin pulakin tu Leum el kulang.” (1 Piter 2:2, 3) Kut fwin srike tari, oanu kut pulakin tari, la “Leum el kulang,” kut fwa akkapye lungse in ridi Baibel.

13 Kut ku in liye la ke me sramsram inge Piter el orekmakin me pupulyuk ke titi siena liki me pupulyuk lal Poul ka. Nu sin awowo su tufwanu isusla, titi el me kasru na paye ke ma enenu lal nu fon nu ke ku lun manol. Me pupulyuk lal Piter akkalemye la ma enenu lasr nu fon in “kapek nu ke molela” oasr ke Kas lun God. Ke inkanek saye, Poul el orekmakin titi in sang me pupulyuk ke munas lun kutu met in mongo fwinne elos fwak la elos fukoko in ngun. Ke leta la nu sin met Hibru Kristian, Poul el simusla: “Tu ke pal sa fwal komwos in met luti, komwos sifwil enenu sie in luti komwos ma srumtauk lun etauk in kas lun God, oanu elos su enenu titi, a tia mongo upa. Tu met nu kemwa su mongo titi mukena el tia pala in kas lun sumwosmwos, tu el oanu tulik srisrik. A mongo upa fwal nu sin met matu, aok nu selos su pala ka, a ku in akilen ma mwo a ma koluk.” (Hibru 5:12-14) Ridi mwo ke Baibel ku in kasru yok in akkapye ku lasr in akilen a in purakak lungse lasr ke ma lun ngun.

Fuka in Rid Baibel

14, 15. (a) Kain in me sang fuka author lun Baibel el ase nu sesr? (b) Fuka kut ku in eis ma lane su tuku ke lalmetmet mutal? (Sang me pupulyuk.)

14 Me insemwomwo yok su tuku ke ridi Baibel ku in mutamwauk, tia ke ridi, a ke pre meet liki kom ridi. Pre el sie me sang yok na paye. Kom fwin oru ou inge, oanu kom in nunku ke nunuk lom me lutlut yok ke koanon buk a kom siyuk meet sin author in kasru kom in kalem ke ma kom akola in ridi. Sie me kasru yok na paye pa inge! Author lun Baibel, Jeova, el sot nu sum me sang inge. Sie met su wi ke governing body ke century se meet el sim nu sin met lili wiel: “A kutena sumwos fwin enenu in lalmetmet, lela lan siyuk sin God ka, el su ase nu sin met nu kemwa yokna, a el tia mulat, a a fwa sang nu sel. A lela lan siyuk ke lalalfongi a tia alollo.” (Jemes 1:5, 6) Governing Body ke len inge elos kaifwe kut in ridi Baibel wikin pre.

15 Lalmetmet el tuku ke orekmakinyen etauk. Ke ma inge meet liki kom ikasla Baibel nutum, siyuk sin Jeova in kasre kom in akilen me lutlut yok ke ma kom akola in rid su kom enenu in orekmakin ke moul lom. Toeni ma sasu su kom tufwanu lotela ke etauk su oasr tari yurom. Akfwalye ma inge ke “kas sumwos” su kom mutamwauk in akilen. (2 Timote 1:13) Nunku ke ma sikyuk ke moul lun met kulansap lun Jeova in pal meeta, a siyuk sum sifwanu ke ma kom enenu in oru kom fwin sun kain in luma su elos sun in pal meeta.​—Genesis 39:7-9; Daniel 3:3-6, 16-18; Orekma 4:18-20.

16. Kain in me kasru mwo fuka etuku nu sesr in kasre kut in eis ma lane a insemwomwo ke rid lasr ke Baibel?

16 Lela kom in tia rid in akfwalye na sra nu kemwa su oasr ke schedule. Nikmwet silaklak. Nunku ke ma kom rid. Fwin kom luman tia kalem ke ma kom rid, liye cross references lun Baibel nutum fwin oasr. Fwin srakna tia kalem sum, simusla ma inge a akyokye lutlut lom ka tok. Ke kom rid, sang akul nu ke fus nu kemwa su kom lungse in esam ku orala copy ke ma inge. Saap kom lungse pa in simusla me lutlut yok a cross references ke margin. Ke fus nu kemwa su kom lungse in orekmakin tok, simusla kas yok ka a tuni ma inge ke index lun Bible ke sra safla lun Baibel nutum.b

Oru Ridi Baibel Lom in Sie Me Insemwomwo

17. Efu kut enenu in pulakin insemwomwo ke rid lasr ke Baibel?

17 Met sim el sramsram ke sie met insemwomwo su “engunak in ma sap lun Jeova, a el ridi ke ma sap lal len a fong.” (Sam 1:2, New World Translation) Rid lasr ke Baibel tia enenu in oanu sie kunokon, a in sie me insemwomwo. Sie inkanek in orala ma inge in me insemwomwo pa kut enenu in nunku yok ke ma lane su tuku ke ma kut lotela tari. Togusra lalmetmet Solomon el simusla: “Insemwomwo met se su konoiyuk lalmetmet . . . Inkanek lal inkanek in insemwomwo, a innek lal nu kemwa misla. El soko sak in moul nu selos su sroukilye, a insemwomwo kutena met su sroukilye.” (Soakas 3:13, 17, 18) Kaifweung su eneneyuk in eis etauk arulanu yok sripe, meyen inkanek lal inkanek in insemwomwo, misla, engun, a ke saflaiye, moul.

18. Mea ma inge su yok sripe sayen rid Baibel, a mea kut akola in sramsramkin ke me lutlut toko?

18 Aok, rid Baibel ku in wise ma lane a insemwomwo. Tusruktu, ya ma inge fwal tari? Met puspis ke alu lun Kristendom elos rid Baibel ke lusen century puspis tusruktu elos, “Lutlut pal e nu kemwa a tia tuku nu ke etu ma paye.” (2 Timote 3:7) In eis me insemwomwo yok ke rid Baibel, kut enenu in oru ou inge ke sie nien sun in orekmakin etauk su kut eis ke moul lasr a orekmakin ma inge ke orekma in fwakak a luti. (Mattu 24:14; 28:19, 20) Enenu kaifweung a sie inkanek in lutlut mwo, su ku in ouyepa sang ma lane a insemwomwo, oanu ma kut ku in liye ke me lutlut toko.

[Footnotes]

a Srike liye Jehovah’s Witnesses​—Proclaimers of God’s Kingdom, orekla sin Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., sra 241.

b Srike liye The Watchtower lun May 1, 1995, sra 16-17, “Me Kasru in Akkapye Rid Lom ke Baibel.”

Kusensiyuk ke Kalweni

• Kain in ma sap fuka sapkinyuk nu sin met Israel in oru su fwal pa nu sin met elder ke len inge, a efu?

• Su ke len inge lumeyuk nu ke “metsa” a “tulik srisrik,” a efu elos enenu in rid Baibel len nu kemwa?

• Ke inkanek mwo puspis fuka “met kulansap oaru a lalmetmet” elos kasre kut in ridi Baibel len nu kemwa?

• Fuka kut ku in eis ma lane na paye a me insemwomwo su tuku ke ridi Baibel?

[Picture on page 18]

Fasin lal Jisus meet in akesrui ke ridi Ma Simusla in imwen lolngok

    Kosraean Publications (2008-2026)
    Log Out
    Log In
    • Kosraean
    • Share
    • Preferences
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pensylvania
    • Masap nuhke Orekmakihnyac
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Log In
    Share