Molela Pal Ke Rid A Lutlut

“[Molela] pal lom sifwanu, meyen len koluk.”​—EFESUS 5:16, New World Translation.

1. Efu sie inkanek lalmetmet nu sesr in kurunganang pal, a inkanek lasr in orekmakin pal akkalemye mea ke luman moul lasr?

OANU ke sie me fwakak su fwak ou inge “in sulela pal mwo e ku in oakiye pal mwo.” Sie met su sang pal mwo yok nu ke ma su eneneyuk in orekla pal nu kemwa el e ku in kosrani yok ke pal lal. Togusra lalmetmet Solomon el simusla: “Oasr pal ke ma nu kemwa, oasr pal lun ma nu kemwa ye kosrao.” (Ekklisiastis 3:1, NW) Kut nu kemwa oasr yurosr lupan pal siefwunnu su kut ku in orekmakin; oasr yurosr sulela fuka kut orekmakin ma inge. Inkanek in orekmakinyen pal lasr ke ma se ma yok emeet ke moul lasr a kitakatelik lun pal lasr el inge akkalemye mwo nu sesr piye ma se ma saok emeet ke insiesr.​—Mattu 6:21.

2. (a) Ke Sramsram lal Fwin Eol, mea Jisus el fwak ke ma enenu lasr in ngun? (b) Kain in inkanek in tuni fuka ke moul lasr sifwanu eneneyuk?

² Enenu se na kut in orekmakin pal in mongo a motul meyen enenu lun manosr. Tusruktu fuka enenu lasr nu ke ma lun ngun? Kut etula elos enenu in ouyepa akfwalyeyuk. Ke Luti lal fwin Eolu, Jisus el fwak ou inge: “Insemwomwo elos su nunku yok ke ma lun ngun lalos.” (Mattu 5:3, NW) Pa inge sripe efu “met kulansap oaru a lalmetmet” elos akesmakinye kut pal nu kemwa saokyen pal in orekmakin in rid Baibel a lutlut. (Mattu 24:45) Saap kom etula arulanu yok sripe ma inge, tusruktu kom e ku in pulakin la wanginla na paye pal lom in lutlut ku ridi Baibel. Fwin ou inge ma kom pula, lela kut in tuni kain in inkanek fuka in akmwesasye moul lasr in rid Kas lun God, ke lutlut lasr sifwanu ku personal study, a ke nunkeyen ma kut rid ku lotela tari.

Fuka in Suk Pal in Rid Baibel a Lutlut

3, 4. (a) Kain in kai fuka met sap Poul el sang ke orekmakinyen pal, a mea ma weang nu ke ma inge? (b) Mea Poul el lungse in akkalemye ke pal se el kai kut in ‘molela pal lasr’?

³ Ke sripen pal su kut muta ka inge, kut nu kemwa enenu in loang mwo nu ke kas lun met sap Poul: “Ke ma inge, komwos in arulanu liaung oiyen fwafwasyesr lomwos, tia oanu met nukin, a oanu met lalmetmet. Molela pal, tu len koluk. Tu ou inge, komwos in tia lalfon, a komwos in etu mea lungse lun Leum.” (Efesus 5:15-17) Aok, kas in kai inge el sramsram ke oiye nu kemwa in moul lasr oanu sie met Kristian su mwolela moul la, wekunang fuka in suk pal in pre, lutlut, meeting nu kemwa, a fwin ku in wi pal nu kemwa in luti “mwosasu lun togusrai.”​—Mattu 24:14; 28:19, 20.

⁴ Pus sin met kulansap lun Jeova misinge elos upakin in akfwalye moul lalos in rid Baibel a lutlut mwo. Arulanu kalem, la kut tia ku in toeni kutu aur nu ke sie len lasr, paenang kai lal Poul el ku in kalmekin kutu inkanek saye. Ke kas Grik, kas se inge “molela pal” kalme molela ma se ke molin kutu ma. Ke Expository Dictionary, W. E. Vine el sang kalme nu ka in “orala pal mwo nu kemwa in oasr sripe, in orala kais sie pal nu ke ma mwomwo emeet meyen tia ku in sifwil folokunang pal ma tula tari.” Ke mea ku piye kut ku in molela pal in rid a lutlut ke Baibel?

Kut Enenu in Oakiye Ma Se Ma Yok Emeet

5. Efu a fuka tu kut ku in “akilen ma mwo”?

⁵ Sayen kunokon ke orekma lasr in guferment, oasr kunokon puspis lasr ke ma lun ngun su kut enenu pa in loang nu ka. Oanu sie met kulansap lun Jeova su mwolela tari moul lal nu sel, oasr “orekma pukanten lasr ke orekma lun Leum.” (1 Korint 15:58, NW) Ke sripe se inge, Poul el kaelos met Kristian in an Filippai elos in “akilen ma yok emeet.” (Filippai 1:10) Kalme elos enenu in oakiye ma se ma yok emeet. Ma lun ngun enenu in pa yok emeet pal nu kemwa liki na ma enenu in ikwe. (Mattu 6:31-33) Tusruktu, enenu pa in oasr sulela sumwos in akpayeye kunokon lasr nu ke ma lun ngun. Kut a orekmakin fuka pal lasr in sumwos inmaslon kain in oiye puspis ke moul in Kristian lasr? Met fwafwasryesr el reporti la inmaslon “ma yok emeet” su met Kristian el enenu in kuranganang mwo su luman pilesreyuk pal nu kemwa pa, personal study a rid Baibel.

6. Mea ma inge su weang nu ke molela pal fwin ke orekma in suk ma enenu in moul ku ke orekma in loom?

⁶ Oanu ke ma kut etu tari, in molela pal kalme “orekmakiyen pal mwo nu kemwa” a “ekulla kais sie pal nu ke ma su yok sripe.” Pasis fwin pal lasr ke rid Baibel a oiyen lutlut lasr tianu mwo, arulanu mwo in tuni kut sifwanu in liye la a fuka kut in orekmakin pal lasr. Fwin orekma lasr in suk ma enenu in ikwe el arulanu yok ke pal lasr inge, arle kang pal yok a ku lasr, kut enenu in siyuk ke kasru lun pre nu sin Jeova. (Sam 55:22) Saap kut ku in aksumwosye pal lasr tu in akyokye pal lasr nu ke ma su yok emeet su inge pa ke orekma in alu lasr nu sin Jeova, wikin lutlut a rid Baibel. Paye ma elos fwak mu orekma lun mutan wangin saflaiye. Paenang mutan Kristian elos enenu in ouyepa oakiye ma su yok emeet ke moul lalos a orala sie pal pakiyuki in rid Baibel a lutlut ke inse paye.

7, 8. (a) Ke kain in orekma puspis kut ku in eis pal lasr in rid a lutlut? (b) Mea nien sun lun me akengun, a efu ku in tia mulkunla ma inge ku in kasru kut in oakiye piye ma yok emeet ke moul lasr su kut enenu in oru?

⁷ Ke inkanek yok, apkurun kut nu kemwa ku in molela pal ku eis pal in lutlut kut fwin sisla kutu orekma su tianu arle yok sripe. Kut ku in siyuk sesr sifwanu, ‘Piye lupan pal Nga orekmakin in rid magasin ku newspaper lun fwalu, liye television, long on, ku sritel video? Ya Nga orekmakin pal yok luk nu ke computer liki na in ridi Baibel? Poul el fwak: “Komwos in tia lalfon, a komwos in etu mea lungse lun Jeova.” (Efesus 5:17) Orekmakinyen television ke inkanek sesumwos pa luman sripe se yok efu Met Lo puspis elos tia kisekin pal fwal ke lutlut Baibel a rid Baibel.​—Sam 101:3; 119:37, 47, 48.

⁸ Kutu met elos fwak la elos tia ku in lutlut pal nu kemwa, a elos enenu kutu me akengun. Fwinne paye pa inge, tusruktu arulanu mwo kut fwin tuni lupan pal su kut orekmakin ke me akengun a srikiye ma inge nu ke pal su kut orekmakin ke lutlut a rid Baibel. Me lut na paye fwokin ma inge. Me akengun a sritel, fwinne eneneyuk, tusruktu kut enenu in filiye ke an lalos. Nien sun lalos pa in ase nu sesr mongle su ku in aksasuye ku lasr in oru ma lun ngun. Pitse pukanten ke television a sritel ke video pal nu kemwa orala sie met in totola, tusruktu rid a lutlut ke Kas lun God wise nu sesr mongle a ku.​—Sam 19:7, 8.

Fuka Kutu Met Elos Akmwesasye Moul Lalos ke Lutlut

9. Ma mwo puspis fuka kut ku in eis kut fwin akos kai su tuku ke buk srisrik inge Examining the Scriptures Daily​—1999?

⁹ Kas in mutamwauk lun 1999 edition lun buk srisrik inge Examining the Scriptures Daily el fwak: “Arulanu mwo in tuni a in lutlut ke koanon len a me sramsram su tuku ke buk srisrik inge ke lututeng. Kom ku in pula na paye la Jeova, el su Met Luti Lulap lasr, el okasye kom ke me luti lal. Kas palu el aketeye la Jisus Kraist el eis ma lane su tuku ke me luti lun Jeova ke lututeng nu kemwa: ‘El [Jeova] ngutalik pinganu lutu; el okasek srek in long elos su lutlut tari.’ Kain in kas in luti inge el sang nu sel Jisus ‘loan met su lutlut tari’ tu lan ku in ‘etu fuka in kasru met totola ke kasu.’ (Isa. 30:20; 50:4; Matt. 11:28-30) In ngetalik ke kas in kai fwal su tuku ke Kas lun God ke lututeng nu kemwa tia kasru kom mukena in muteng ke ma upa lom, a ma inge ku in kasru kom pa in eis ‘loan met su lutlut tari’ in kasru kutu met.”a

10. Fuka kutu met elos akmwesasyelos sifwanu ke rid a lutlut Baibel, a ma lane puspis fuka elos eis?

¹⁰ Met Kristian puspis elos fwasr tokin kas in kai se inge meyen elos rid koanon len a me sramsram su oasr ka a elos rid ku lutlut Baibel toang in lututeng nu kemwa. In an France sie pioneer oaru el ngetalik toang in lututeng nu kemwa a el orekmakin minit 30 in rid Baibel. Mea ma inge su kasrel in oru ou inge ke lusen yiu puspis? El fwak: “Insiuk arulanu mokleyuk na paye, a Nga srukye na schedule se luk inge fwinne oasr kutena ma sikyuk!” Ke kutena aur su kut sulela ke len, ma yok emeet pa kut srukye a oru schedule lasr. René Mica, su wi ke orekma lun pioneer ke lusen yiu 40 kutu fwin an Europe a North Africa, el fwak: “Mutamwauk ke 1950 nien sun luk tari in rid Baibel nu fon ke kais sie yiu, sie kain in orekma pa inge su Nga orala tari pal 49 nu misinge. Nga pulakin la ma inge sie me kasru na yok tu Ngan srukye na futoto luk nu sin Met Oreyula. Kalweni ke nunuk luk ke Kas lun God kasru yu in kalem na paye ke nununku lun Jeova a ke kutupa oiye laI a sropon ku lulap na paye pa inge.”b

“Me Mongo in Ngun ke Pal Fwal”

11, 12. (a) Kain in “me mongo” fuka in ngun “met kulansap oaru a lalmetmet” elos kitakut? (b) Fuka “me mongo” kitakutla ke pal fwal?

¹¹ Oanu sie mongo su met el eis ke pal fwal su akkeye manol, sie lutlut a rid Baibel su fwal nu ke schedule akkeye pa ku lun sie met in ngun. Ke Gospel lal Luk, kut ku in rid kas lal Jisus: “Na su sie met tutafpo oaru a lalmetmet, su leum lal akfulatyel fwin met in loom sel, in sang ma nelos nu selos in pal fwal?” (Luk 12:42) Ke lusen yiu 120 nu ke pal inge, “me mongo in ngun ke pal fwal” kitakutla ke inkanek lun Tauer In San, a ke kutu buk a me rid su tuku ke Baibel.

¹² Loang akmwoye nu ke kas se inge “ke pal fwal.” Ke sie pal fwal “Met Luti Lulap” lasr, Jeova, ke inkanek lun Mwen nutul a met kulansap oaru a lalmetmet, elos kol metu nu ke me luti a oiyen moul. Oanu kut nu kemwa long kas se inge su fwakak nu sesr: “ ‘Pa inge inganeku. Komwos fwasr we, ke komwos forla nu ke lepo leyut, a ke komwos forla nu ke lepo lese.” (Isaia 30:20, 21) Sayen ma inge, fwin sie met el loang na paye ke rid lal ke Baibel a ke kutupa me rid su tuku ke Baibel, elos pulakin pal nu kemwa la me sramsram su oasr ka srusrngiyuki nu selos. Aok, kai a kolyuk su tuku sin God e fwa tuku ke pal fwal nu sesr, ku in kasru kut in lain me srifwe ku in oru sulela lalmetmet.

Akkapye Sie Inganek Mwo in Mongo

13. Mea kutu nu ke inkanek in mongo su tia mwo ku fwal?

¹³ In eis ma lane yok su tuku ke “me mongo” inge su tuku ke pal fwal, kut enenu in akkapye sie inkanek mwo in mongo. Arulanu yok sripe in oasr yurosr sie schedule ke lutlut a rid Baibel a oru ma inge. Ya oasr oiye mwo lom in mongo me mongo in ngun fwal nu ke pal a lutlut ke ma loal pal nu kemwa? Ku kom rid na a tia arulanu loang nu ke me lutlut su akoeyukla nu sesr ke inkanek mwo, oanu kut silaklak in mongo, ku kut mongo kutu a kutu tia? Inkanek in mongo ke ma lun ngun su tia mwo orala kutu met in munas ke lalalfongi​—kutu selos putatla.​—1 Timote 1:19; 4:15, 16.

14. Efu arulanu yok sripe kut in taran ke lutlut lasr ke me lutlut su kut etu tari ka?

¹⁴ Saap kutu met elos pulakin la elos etu tari kutu me lutlut yok a tia me lutlut nu kemwa akkalemye me luti sasu. Ke ma inge elos fwak la lutlut ke inkanek lun akmwuk a in wi meeting pal nu kemwa tia eneneyuk. Tusruktu, Baibel el akkalemyela kut enenu in akismakinyeyuk pal nu kemwa ke ma kut lotela tari. (Sam 119:95, 99; 2 Piter 3:1; Jud 5) Oanu sie met orek mongo mwo su akola kain in ingredient siefwunnu ke inkanek mwo puspis, met kulansap oaru a lalmetmet elos ouyepa wise nu sesr me mongo in ngun mwo ke kain in inkanek puspis. Fwinne ke me lutlut puspis su pal pukanten akkalemyeyuk tari meet, oasr ma sasu su kut lungse na paye. Ma paye pa, kutena ma kut eis ke me rid oakiyuki nu ke lupan kaifweung a pal su kut orekmakin ke lutlut lasr ke ma inge.

Ma Lane in Ngun Su Tuku Ke Rid a Lutlut

15. Fuka rid a lutlut ke Baibel kasru kut in ekla met orekma mwo lun Kas lun God?

¹⁵ Ma lane su kut ku in eis su tuku ke me rid a lutlut ke Baibel arulanu yok. Kut nu kemwa kasreyuk in fwal nu ke kunokon lasr oanu met Kristian, in oru kais sie sesr in ekla “sie met orekma su tia enenu in mwekin, su orekmakin sumwosna kas lun God.” (2 Timote 2:15) Fwin yok rid a lutlut lasr ke Baibel, kut nekla pa nunuk lasr ke nunuk lun God ke inkanek yok. Ke ma inge, oanu Poul, kut akola in ‘sramsram nu sin met in Ma Simusla, akkalemye nu selos a fwakak’ ma paye a ma sakuruk ke akmwuk lun Jeova. (Orekma 17:2, 3) Etauk lasr in luti fwa kapkapek, a inkanek in sramsram lasr, kas a kai e fwa me akkeye in ngun na paye.​—Soakas 1:5.

16. Ke inkanek puspis fuka kut eis ma lane su tuku ke rid a lutlut Baibel?

¹⁶ In toeni nu ke ma inge, pal su orekmakinyuk in lutlut ke Kas lun God ku in kasru kut in akfwalye na paye moul lasr ke inkanek lun Jeova. (Sam 25:4; 119:9, 10; Soakas 6:20-23) Ma inge fwa akkeye oiye mwo lasr su etuku ke ngun, oanu fwokpap, oaru, a insemwomwo. (Duteronomi 17:19, 20; Fwakyuk 1:3) Kut fwin orekmakin etauk su kut eis ke lutlut a rid Baibel, kut fwa engunkin tuku lun ngun mutal ke moul lasr, kol nu ke fwako lulap lun ngun mutal ke ma nu kemwa kut oru.​—Galetia 5:22, 23.

17. Fuka lupa a oiyen lutlut a rid lasr el oru kut in futoto nu sin Jeova?

¹⁷ Yok liki nu kemwa, pal su kut eisla ke kutu orekma su tianu yok, in oasr pal lasr in rid a lutlut Kas lun God fwa wise me insemwomwo lulap ke futoto lasr nu sin God. Poul el pre meyen el lungse met lili Kristian wiel in “tingtinginu ke etu ma lungse lal [God] in lalmetmet lun ngun nu kemwa a etauk, tu komwos in fwafwasyesr fwal nu sin Jeova nu ke akinsemwomwo nu kemwa.” (Kolosse 1:9, 10) In oupanu, nu sesr kemwa “in fwafwasyesr fwal nu sin Jeova,” kut enenu in “tingtinginu ke etu ma lungse lal in lalmetmet lun ngun nu kemwa.” Arulanu kalem, insemwomwo lasr in eis me insemwomwo a insese lun Jeova oakiyuki nu ke lupan kaifweung a oiye mwo su kut akkalemye ke lutlut a rid lasr ke Baibel.

18. Kain in me insemwomwo fuka kut ku in eis kut fwin fwasr tokin kas in kai lal Jisus su simusyukla in Jon 17:3?

¹⁸ “A pa inge moul ma patpat, tu elos fwa ete kom God paye mukefwunnu, a Jisus Kraist su kom supalmu.” (Jon 17:3) Pa inge sie ma simusla su Met Lo lun Jeova elos orekmakin pal nu kemwa in kasru kutu met in engunkin ma saok su tuku ke lutlut ke Kas lun God. Kais sie sesr pulakin pa la arulanu yok sripe in oru ou inge. Fwinsrak lasr ke moul ma patpat oakiyuki nu ke kapkapek lasr ke etauk kel Jeova a Mwen nutul, Jisus Kraist. A nunku ke kalmen ma inge. Wangin saflaiyen lutlut yok lasr kel Jeova​—a oasr pal la wanginla saflaiyen pal su kut ku in orekmakin in lutut kel!​—Ekklisiastis 3:11; Rom 11:33.

[Footnotes]

Kusensiyuk ke Kalweni

• Mea ma inge su akkalemyeyuk ke inkanek lasr in orekmakin pal?

• Kut ku in eis pal in rid a lutlut lasr ke Baibel ke kain in orekma puspis fuka?

• Efu kut enenu in taran ke inkanek in mongo lasr in ngun?

• Kain in ma lane fuka tuku ke rid a lutlut ke Ma Simusla?

[Pictures on page 28, 29]

Rid a lutlut pal nu kemwa ke Baibel fwa kasru kut in ‘orekmakin kas lun God ke inkanek sumwos’

[Pictures on page 31]

In toeni kutu orekma ke moul kafofo lasr in suk ma lun ngun wise ma lane yok